Muzyka

Zacząłem od umieszczenia spisu moich płyt CD (a mam ich sporo), następnie dodałem (na forum recenzje) i będę dodawał opisy płyt, które moim zdaniem warto posłuchac i polecić znajomym. Na wszelki wypadek zaczynam od całkiem nowych płyt a te ulubione, ale popularne już w naszym towarzystwie, dopiszę później. Oczywiście zachęcam znajomych do dodawania swoich recenzji i uwag o muzyce.

W dziale "muzyka" upodobałem sobie w szczególności interesowanie się tym, czym się nikt nie interesuje (albo interesuje mało kto). Nie mam na myśli jakiegoś ambitnego undergroundu - co to, to nie - ale jestem już duży i mam śmiałość samodzielnie stwierdzać czy coś mi się podoba czy nie. Moda mi zwisa, za to uwielbiam odkrywać mało znane głosy i brzmienia.

Książka "Polecam - Muzyka" tak się rozrosła, że odczułem potrzebę uporzadkowania jej zawartości. Recenzje umieściłem więc albo w rozdziałach dotyczacych artystów (jeśli takie są) albo gatunków muzycznych.

Gra, czy buczy?

Ustalenie co mi się podoba, to dość skomplikowana sprawa. Kiedyś, jeszcze w dobie magnetofonów taśmowych (pamiętacie takie cudo jak ZK-240?) muzyka docierała do nas inaczej niż dziś. Bardziej WYOBRAŻALIŚMY sobie niż SŁYSZELIŚMY to, co grają. Piliśmy nad ranem w akademiku słuchając Doors'ów czy Ten Years After - mono, z trzeszczącego magnetofonu i ... byliśmy happy. Na koncertach było może nieco, ale tylko trochę, lepiej. Dziś z kolei BRZMIENIE, JAKOŚĆ NAGRANIA - przynajmniej dla niektórych - mają dodatkowe, niemałe znaczenie a to ma z kolei wpływ na odbiór muzyki.

Ja słucham muzyki głównie przy komputerze i głównie przez słuchawki. Tak się tym słuchaniem "zdemoralizowałem", że wszystko inne wydaje mi się jakieś płaskie, niepełne. Najgorsza zaś rzecz, to to, że prawie każda płyta nagrana gdzieś >1990 roku jest brzmieniowo O NIEBO lepsza niż najlepsza stara płyta.

Dam konkretny przykład. Jak wiadomo Miles Davis nagrał 2 płytowy album "Bitches Brew" - płytę pod każdym względem wyjątkową - gdzieś ok. 1967-1969 roku. Był to pierwszy album, z pierwszą artystyczną okładką, pierwszym elektrycznym jazzem i pierwszym, prawdziwie koneserskim dźwiękiem. CUDO. Szybko przeszła do klasyki, historii jazzu i do dziś (prawie 40 lat!) jest jednym z popularniejszych, wciąż kupowanych albumów jazzowych.
Niemniej, jeśli po to tym świetnym skądinąd albumie, puścicie dziś np. "Music" Madonny (z 2000 roku) - doznacie olśnienia. Dźwiękowego. "Music" warto porównać np. z "Like a Prayer" tej samej Madonny (z 1989). Tylko 10 lat a dwa RÓŻNE ŚWIATY. Dźwiękowe.
Naprawdę nie wiem na czym to polega, w końcu na CD są zapisane tylko kHz, ale nie potrafię się powstrzymać i choć Madonny specjalnie nie lubię, puszczam czasem "American pie" - bo to tak cholernie dobrze brzmi!

Inny przykład. Cztery Pory Roku Vivaldiego - w wykonaniu Nigel'a Kennedy'ego (najsłynniejsza, historyczna już dziś interpretacja z 1987 roku) - oraz w wykonaniu naszego Kulki z kwartetem Prima Vista z płyty (seria SACD 24 Karat Gold) z 1999 roku. O ile Madonna miała na płycie "Music" do dyspozycji całą cyfrową, elektroniczną maszynerię, instrumenty, filtry, przetworniki, generatory itp. - dźwięk jest bajeczny i doskonały ale każdy słyszy, że mocno przetworzony - to Kulka gra tylko na skrzypcach i towarzyszy mu tylko kwartet smyczkowy. W sumie pięć akustycznych, nieprzetwarzalnych instrumentów a jaka niesamowita scena! Wydaje się, że trudno dodać echo do skrzypiec by brzmiały naturalnie, jak je w ogóle można "uprzestrzennić"? Okazuje się można, zresztą tak się dzieje w rzeczywistości, kiedy te pięć instrumentów gra np. w kościele - to nie skrzypce grają "przestrzennie" a kościół! - w każdym razie realizatorom nagrania Kulki się to udało. Majstersztyk!

Ze współczesną realizacją dźwięku jest trochę tak, że wszystko jest możliwe. Mam taką płytę ze standardami jazzowymi, facet nazywa się Steve Tyler i - poza tym, że są to po prostu bardzo dobre, dowcipne i ciekawe interpretacje znanych do znudzenia kawałków - zauważyłem tam ciekawy trik. Instrumenty porozdzielane na kanały (bas w lewym, perkusja w prawym) to normalka ale fortepian porozdzielany na kanały (niskie dźwięki, lewa część klawiatury na lewo, wysokie na prawo) to już bajer! Czy on ma wymiar muzyczny? Pewnie nie ale ... jak miło tego posłuchać.

Dobra. Nagranie w studio z mikserami i całą tą elektroniką umożliwia zrealizowanie takich (i wielu innych) bajerów ale powiedzcie mi jak można to zrobić na koncercie? Można! Płyta Dżem'u z koncertu w Spodku w Katowicach (1992) jest takim przykładem. Kiedy jej pierwszy raz słuchałem, nie mogłem wyjść z podziwu. Nawet "Delicate Sound Of Thunder" Pink Floyd - z zespołu znanego z wybitnej dbałości o dźwięk - nie umywa się do Dżemu! Jak na tej płycie nieprawdopodobnie słychać katowicki "Spodek". Bomba. No... równie dobra jest może jedynie płyta koncertowa "One More Car, One More Rider" Claptona.

Specjalnie powybierałem przykłady do wykładu o moich muzycznych gustach - Miles Davis, Madonna, Vivaldi, standardy jazzowe, Dżem, Pink Floyd, Clapton - żeby Wam się zakodowało, że lubię bardzo różne rzeczy. Mam nadzieję, że mi się udało. I żeby Wam się nie zakodowało, że jestem jakimś popieprzonym audiofilem dodam, że mam kilka płyt Boba Dylana nie wyłączając "Times They Are A-Changin" z 1964 roku. Bez "sceny" i czegokolwiek rozdzielonego na kanały. Za to z "prawdziwą" muzyką do słuchania - nie na dyskotece czy na tańcach - ale nad ranem przy wódce.

Last.fm - radio które słucha

artykuł

Last.fm

Dla wyjaśnienia o co chodzi z tym radiem dołączyłem listę ulubionych artystów ubiegłego tygodnia:

Wesołego Romka (powyżej, biała),
Zuzi (obok, czerwona),
Tomka (obok, niebieska)
oraz Mirka (poniżej, zielona).

last.fm

modern jazz
contemporary jazz
alternative
classic rock
singer-songwriter
ambient jazz
rock
jazz
rockabilly
blues
lounge
modern creative jazz
coffee and cigarettes

Męskie głosy

Właściwie to nie wiem dlaczego, ale już od dawna, słuchając muzyki czy kupując płyty, kierowałem się intuicyjną potrzebą poszukiwania ciekawych, zwracjacych uwagę, męskich głosów. Jest to rozdział o głosach męskich, więc o damskich w nim nie piszę, co nie oznacza, że damskie są do pominięcia. Nie pamiętam tego na pewno, ale jedną z pierwszych moich składanek CD była płyta p.t. "Męskie głosy CD-1". Są na niej:

Tom Waits ... posłuchaj
Nick Cave ... posłuchaj
Bryan Adams ... posłuchaj
Joe Cocker ... posłuchaj
John Fogerty (CCR, czyli Creedence Clearwater Revival) ... posłuchaj
Scott Stapp (Creed) ... posłuchaj
Bruce Springsteen ... posłuchaj
Mark Knopfler (Dire Straits) ... posłuchaj

Potem doszli

Eric Clapton
Mike Rutherford (Mike & The Mechanics) ... posłuchaj
Sting
Bob Dylan
Bob Marley
Nat King Cole
Louis Armstrong
Dean Martin
Frank Sinatra
Ray Charles
Elvis Presley
Ibrahim Ferrer (Buena Vista Social Club) ... posłuchaj
Leonard Cohen
Jaromir Nohavica

Tyle umieściłem na płytach-składankach bo najpierw więcej nie miałem a potem mi się odechciało, ale przyszło mi na myśl, że mógłby to być poczatek niezłej zabawy. Wiem, że zestaw jest prowokacyjny - od "beznadziejnego" głosu Dylana, do genialnego Nat King Cole'a, ale wyraźnie zaznaczyłem: "... ciekawych, zwracjących uwagę ...". Gdzie się dało, umieściłem łącza do posłuchania - jeszcze nad nimi popracuję.

Natychmiast po ogłoszeniu plebiscytu, Zuzia dodała:

Chris Cornell (Sound Garden i inne) ... posłuchaj
Mike Patton (Faith No More) ... posłuchaj.
Kelly Jones (Stereophonics - moze muzyka nie zachwyca ale glos ma cudowny) ... posłuchaj
Nick D'Virgilio (Spock's Beard - wiekszosc spiewana na glosy ale to glos prowadzacy)
David Grey (glos nietypowy moze sie albo bardzo podobac albo przyprawiac o mdlosci)
Layne Staley (Alice in Chains - co do glosu to patrz wyzej)

Zapraszam więc. Każdy może głosować raz ale drugi głos można oddać jako użytkownik anonimowy (po wylogowaniu). Można oczywiście zgłaszać swoje typy, chętnie je dodam.

Sonda - Męskie głosy

poprzednia

następna

do góry

Męskie głosy

Bill Frisell

Miałem już, historycznie rzecz biorąc, różne "Hople" muzyczne. Niekoniecznie ostatnim, za to dość trwałym "hoplem" jest niejaki Bill Frisell. Jak pisze Pan Dionizy Piątkowski, "Encyklopedia Muzyki Popularnej - JAZZ":

Frisell wychował się w Denver, w stanie Kolorado; jego ojciec grał na tubie i kontrabasie. Początkowo uczył się na klarnecie, potem na saksofonie, w końcu zdecydował się na gitarę (opanował też grę na banjo, ukulele i kontrabasie). Muzykę studiował w North Colorado University (1969-71), a w 1977 r. otrzymał dyplom z aranżacji i kompozycji w Berklee School of Music i wygrał konkurs gitarowy Harrisa Stantona. Lekcje gitary pobierał u Jima Halla, Johnny’ego Smitha i Dale’a Bruninga. Do jego ulubionych gitarzystów należy Hall, a także Wes Montgomery i Jimi Hendrix. Na swoim koncie ma występy i nagrania z wieloma sławami jazzu, jak Eberhard Weber, Mike Gibbs, Jan Garbarek, Charlie Haden, Carla Bley, Julius Hemphill, Gunther Hampel i John Scofield. Począwszy od końca lat 80., występował z Ronaldem Shannonem Jacksonem oraz Melvinem Gibbsem (jako Power Tools); z harmolodyczno-hardrockową formacją Johna Zorna Naked City, z którą, zapewne dla przeciwwagi, nagrał z kolei całkowicie bopową płytę "News For Lulu" (w triu z George’em Lewisem); z Johnem Surmanem i Paulem Motianem należał do Paul Bley Quartet, a z Joem Lovano do tria Motiana. W grze Frisella dominują długie, rozwibrowane linie improwizacji, a także elektryczne brzmienia, które wyraźnie sugerują jego fascynację Hendrixem. Nadrzędną cechą stylu Frisella jest eklektyzm oraz smak, wyobraźnia i autentyzm, obojętnie, czy potęgowane elektronicznymi eksperymentami freejazzowymi (np. w Naked City), czy wyczarowanymi z akustycznej gitary (np. wdzięczne, niemal sielskie melodyjki rodem z muzyki country na płycie "Nashville").

Moje (RN) osobiste spotkanie z Billem Frisell'em zaczęło się bardzo dziwnie, od filmu - "Finding Forrester" (Szukając siebie). Ścieżka dźwiękowa z filmu to niezwykle piękna i interesująca muzyka: głownie Miles'a Davis'a oraz ... właśnie Billa Frisell'a, którego tam usłyszałem po raz pierwszy. Są tam:

"Over The Rainbow" - gitarowy majstersztyk - prawie same flażolety, przepiękny nastrój;
Oryginalny - prawie jak z muzyki poważnej - "Beautiful E";
oraz kosmicznie zinstrumentowany "Coffaro's Theme".

Ten ostatni kawałek pochodzi z awangardowej płyty "Bill Frisell Quartet" (Uwaga! Gitara, trąbka, puzon, tuba), na której znajduje się także największy przebój Bill'a - "Egg Radio".

Tak się zaczęło i szybko stałem się wielbicielem Bill'a - nie tylko ja zresztą. Mam kolegę w Berlinie, który również uwielbia Frisell'a, a szybka wymiana informacji pomiędzy nami zaowocowała posiadaniem kilku - mam nadzieję, że najlepszych - jego płyt. W recenzjach omawiam:

Bill Frisell - Gone, Just Like a Train
Tim Ries - The Rolling Stones Project (na której Bill występuje w jednej z głównych ról)

Bill Frisell - The Best of Bill Frisell: Vol. 1 - Folk Songs *****

Bill Frisell - The Best of Vol.1, Folk Songs, cover.jpg

Artist: Bill Frisell Album: The Best of Bill Frisell, Vol. 1: Folk Songs

posłuchaj

Bill Frisell - East/West, Unspeakable *****

Bill Frisell - East West - West, cover.jpg

Artist: Bill Frisell

Album: East/West

Artist: Bill Frisell

Album: Unspeakable

Bill Frisell - Gone, Just Like a Train *****

Artist: Bill Frisell

Album Title: Gone, Just Like a Train

... posłuchaj

Bill Frisell – All We Are Saying ***

...Wielki artysta w niewielkim, kameralnym klubie zaczarował nas swoją płaczącą gitarą. Tego się spodziewaliśmy. Ten koncert był jednak szczególny - miał formę zabawy, rebusu. Mistrz wraz z Gregiem Leiszem i Jenny Scheinman zadawał publiczności muzyczne zagadki. Każdy z utworów osnuty był na motywach twórczości czwórki z Liverpoolu lub na solowych kompozycjach Johna Lennona. Z chaosu i muzycznego niebytu intro każdego z utworów - stopniowo wyłaniała się struktura rytmiczna, jakiś muzyczny patent przywołujący piosenkę Beatelsów. Z każdym taktem wariacje zdradzały coraz więcej. W różnych miejscach sali - w miarę gdy słuchacze orientowali się o jaki utwór chodzi - odzywał się stłumiony okrzyk radości, klaśnięcie w dłonie, lub po prostu na twarzy pojawiał się dumny uśmiech: - ja już wiem, to jest "Come Together"

Panie Bill, takie kurli-szurli „osnuwanie”, to może Pan sobie wpierać słuchaczom w Katowicach, ale u nas? Niech Pan nic nie wymyśla, zagra prosto, najlepiej z wyraźną nutą country w tle. Będzie sukces

Artist: Bill Frisell

Album: All We Are Saying...

Bill Frisell – Disfarmer ****

Nie "Farmer" – Historia Disfarmer’a

Someday My Prints Will Come – Odkrycie Disfarmer’a

Bill Frisell - Disfarmer

Artist: Bill Frisell

Album: Disfarmer

Bill Frisell – History, Mystery ****

Artist: Bill Frisell Album: History, Mystery

posłuchaj

Bill Frisell – Live in Montreal DVD *, Lagrimas Mexicanas CD

Egg Radio

Artist: Bill Frisell

DVD: Live in Montreal (2002)

Vinicius Cantuaria, Bill Frisell - Lagrimas Mexicanas, cover.jpg

Artist: Bill Frisell

Album: Lagrimas Mexicanas

Karrin Allyson

Jakiś czas temu zainteresowałem się Jaques'em Brelem. Stwierdziłem, że może nie jest on Europejskim odpowiednikiem Boba Dylana, który napisał całą masę piosenek od lat śpiewanych przez tłumy wykonawców, ale "Ne me quittes pas" Brela stało się wręcz standardem i jest jednym z utworów, dla których bardzo często produkuje się modne ostatnio covery.

Szukając różnych wykonań piosenek Brela, trafiłem na dość ciekawe wykonanie "Ne me quittes pas". Po angielsku nazywa się to "If You Go Away" a Pani, której głos przyciągnął moją uwagę nazywa się Karrin Allyson. Zapamiętajcie to nazwisko! To dość młoda wokalistka jazzowa (pierwsza płyta 1992) - chyba jeszcze nie odkryta w Polsce, bowiem nie znalazłem śladu jej biografii ani w Onecie ani w Jazz Forum. Przeglądnąłem natomiast Amazon. Uwaga! WSZYSTKIE płyty, a wydała ich kilka (8), są cztero- oraz pięcio- gwiazdkowe. To rzadkość, bo nawet najlepszym zdarzają się wpadki. Komentarze natomiast są typu: "This lady can sing! ", "See this woman live - you won't believe your ears!", "What an amazing young woman!", "Beautiful phrasing", "A wonderful collection of standards! ". Moim zdaniem, nie ma w tym ani trochę przesady, przesłuchałem bowiem jej wszystkie płyty i .. nie mam po prostu słów. Poza głosem, jazzowym filingiem, ma coś, co niezwykle lubię - śpiewa, co lubi (a ma gust, oj ma!) i wyraźnie jej się to podoba. Takie wrażenie miałem - już dość dawno temu - przy słuchaniu płyty "Buena Vista Social Club" - odczuwalna, namacalna wręcz radość z tego, że się śpiewa. Trudno to opisać ale Pani ma taki jakiś magnetyzm w głosie, że trudno się jej oprzeć. Jak zaczniesz słuchać, nie możesz przestać.

Zacząłem od płyty typowo jazzowej "Ballads, Remembering John Coltrane" z bardzo niebanalnym wykonaniem moich ulubionych skądinąd ballad Coltrane'a. Piękna, ciekawa płyta. To był jednak dopiero początek. Z "pewną dozą nieśmiałości" spróbowałem inną płytę Karrin - "Collage". Jak sama nazwa wskazuje to istna zbieranina - różne style, nastroje, kompozytorzy. Są tam i jazzowe standardy i Beatlesi i muzyka z filmu "Kobieta i mężczyzna". Co więcej Pani śpiewa w 3 językach: po francusku, portugalsku i angielsku oczywiście - jak to może być dobre (pomyślałem). O matko boska! To nie tylko jest dobre, aż trudno uwierzyć ale to jest przecudne! Piękne, oszczędne aranżacje, a choć są i ballady z akompaniamentem gitary i brawurowo wykonane jazzowe czy wręcz rockowe kawałki, wszystko jakoś tak świetnie "skomponowane", dobrane i doskonale zaśpiewane, że aż miło słuchać. Jest na tej płycie piosenka "Here, There and Everywhere" Beatlesów - genialnie wykonana przy akompaniamencie gitary i sekcji rytmicznej. Jest tam taki świetny bas (głos+kontrabas.. ale pomysł!), że dech zapiera. Chyba się w niej zakochałem (w piosence oczywiście) - jakiś czas słuchem w kółko nie mogąc wyjść z podziwu.

Moja fascynacja Panią Karrin trwała jakiś czas - kilka miesięcy - i doszło do tego, że nie tyle jestem zafascynowany Panią Allyson ale moją nią fascynacją (wiem, że to matactwo słowne ale mam nadzieję, że rozumiecie, co mam na myśli). Przydarzyło mi się to dopiero na stare lata, ale wreszcie zrozumiałem na czym polega to zjawisko, że nastolatki mogą mdleć na koncercie swego ukochanego wykonawcy. Uderzenie przyszło wtedy, kiedy po raz pierwszy słuchałem innej płyty Karin: "I Did'nt Know About You". Cóż to za dziewczyna! Trzeba mieć nerwy, jaja i niezwykłą pewność siebie, żeby na debiutanckiej (!!) płycie umieścić piosenkę wykonaną przy akompaniamencie ... bębnów. To "What a Little Moonlight Can Do" - standard wykonywany jeszcze przez Billy Holiday (o innych nie wspomnę). Jest tam oczywiście wiele innych, przepięknych, świetnie zaaranżowanych kawałków ale gdybym był nastolatkiem i na koncercie słuchał "..Little Moonlight..", pewnie bym zemdlał. W recenzjach omawiam:

Karrin Allyson - Collage *****

Artist: Karrin Allyson

Album Title: Collage

... posłuchaj

Karrin Allyson - I Didn't Know About You *****

Artist Karrin Allyson

Album Title I Didn't Know About You

... posłuchaj

10 płyt, które wstrząsnęły światem

M00Pink_Floyd_-_The_Dark_Side_of_the_Moon,_cover.jpg Temat „wyszedł” – choć nie bezpośrednio – od naszego przyjaciela Kazika z Berlina. Kilka dni temu Monika z kolegami była na koncercie Radiohead w Berlinie i ni stąd ni z owąd pojawił się temat „gdzie śpimy po koncercie”. Na wieść, że „ … trudno, jak nic nie znajdziemy, to wrócimy”, zimny dreszcz przeszedł mi po plecach i nie pozostało mi nic innego jak poprosić Kazika o pomoc. Spisał się świetnie i w ciągu kilku godzin (dosłownie!) załatwił miejsce, gdzie przygarnięto MUC Monikę i jej towarzystwo. Niniejszym serdecznie dziękuję i pozdrawiam.

Przy okazji rozmawiałem z Kazikiem chwilę przez telefon (m.in. oczywiście o muzyce) i zwierzyłem mu się, że coś ostatnio na nic ciekawego nie mogę trafić. Na to Kazik powiedział (cytuję z pamięci) „ ... a po co ci coś nowego? Mało to starych, świetnych płyt jest do słuchania?”. Chwilę pomyślałem, … kurcze – chłopak ma rację. Mam dziesiątki „wielkich” płyt, których w ogóle nie słucham, i to tylko z tego powodu, że są z zamierzchłych czasów. Słusznie?

W00Dire Straits - Love Over Gold, cover.jpg Niesłusznie! Postanowiłem więc, że wbrew całemu światu, pędzącemu wciąż do przodu popędzę nieco do tyłu, poszukam w pamięci i wytypuję 10 płyt, które wstrząsnęły światem. Wybór miał być całkowicie nieobiektywny, ale postanowiłem, że:

Są to płyty, których nie tylko słuchałem i je pamiętam, ale także takie, które po prostu mam.
Są to płyty, które – przynajmniej dla mnie – kojarzą mi się nie tylko z muzyką a jeśli są to skojarzenia muzyczne, to przynajmniej jakieś nietypowe.
Są to płyty, które bez wahania można włożyć do odtwarzacza i słuchać (zamiast szukać jakichś nowych) a dotąd ich nie polecałem i o nich nie mówiłem, bo ... no właśnie – bo są z zamierzchłej przeszłości.

D00Bill Frisell - Gone, Just Like a Train, cover.jpg „Ocywiście” pojawił się „mały” kłopot. Kiedy już wstępnie wybrałem listę i policzyłem … Dobra, zacząłem wyrzucać … Znowu policzyłem - no nie, nie dam rady … Jestem za stary i chyba sentymentalny, bo tego, co mną „wstrząsało” jest zdecydowanie za dużo! Na szczęście „małpa nie cielę” i sobie poradziła. Podzieliłem wszystkie „wstrząsy” na wstrząsy młodości, wieku średniego oraz dojrzałości. Stwierdziłem też, że w wieku dojrzałym albo słucham więcej i łatwiej mną wstrząsnąć, albo byle co mną wstrząsa, bo do ostatnich wstrząsów musiałem zaliczyć więcej niż 10 płyt.

Postanowiłem tez, że dla wzmocnienia efektu (napięcie, ciekawość) będę umieszczał płyty po jednej. Ha!

A) Młodość (radio, taśmy)

Były to najlepsze czasy rocka a ponieważ miałem ze 20 lat, trudno, żebym słuchał czegoś innego. Nagrywało się wtedy wszystko z radia (miałem DSTL 202) na taśmy i słuchało za pomocą „szafy grającej” ZK-140. Niemniej muzyka ta pochodziła z płyt, z których kilka do dziś wyraźnie pamiętam. Od tego czasu minęło wystarczająco dużo czasu, żeby móc ocenić moc „wstrząsu”, więc zarówno wybór, jak i klasyfikacja były względnie łatwe.

Młodość, nr 01. Pink Floyd - Delicate Sound of Thunder [1988] (The Dark Side of the Moon [1973])

Do dziś pamiętam ten jesienny wieczór w „Trójce”, kiedy Piotr Kaczkowski prezentował płytę „Ciemna strona księżyca”. Płytę wspaniałą, dopieszczoną pod każdym względem, ważną. Niemniej … „Ciemna strona”, choć wielka, nie uczyniła mnie fanem Pink Floyd. Z tego też powodu, jako wstrząs i do słuchania, zaproponowałem bajecznie zrealizowany album koncertowy „Delicate Sound of Thunder”, na którym usłyszycie „żywe dźwięki” z „Ciemnej strony” („Time”, „Us and Them”, „Money”) genialne „Shine On You Crazy Diamond” i moje ulubione wykonanie „Wish You Were Here”. W tym ostatnim grają 2 gitary akustyczne, ale tak, że .. Nie umiem tego opisać, ale słychać, jakby w pewnych momentach dwaj gitarzyści grali nuty w takcie na przemian. Najpierw lewa, potem 2 razy prawa i wreszcie lewa. Nie mam pojęcia, jak to można wyćwiczyć, ale kiedy tego słucham, dreszcz przechodzi mi po plecach. Zarówno „Ciemna strona” – w młodości, jak i zacznie późniejsza „Sound of Thunder” zwróciły mą uwagę na Pink Floyd. Piękna, niebanalna muzyka do słuchania dla każdego i przy każdej okazji.

„…W domu, znowu w domu
Lubię tu być, kiedy tylko mogę
Gdy do domu wracam zziębnięty, zmęczony
Dobrze jest kości ogrzać przy kominku
Daleko, za łąkami Słychać bicie dzwonu
Co wieczornych nawołuje do modlitwy.
Do wysłuchania cicho szeptanych magicznych zaklęć” (fragment „Time” w tłum. Tomasza Beksińskiego)

Młodość, nr 02. Ten Years After - A Space In Time [1971]

Dla mnie samego jest to pewna niespodzianka (że tak wysoko wyszło), nie da się jednak zaprzeczyć, że zarówno zespół „Ten Years After” oraz jego „szybkoręki” gitarzysta Alvin Lee byli – przynajmniej przez jakiś czas – moimi znaczącymi ulubieńcami. Dziś, z perspektywy „starszego” już nastolatka, niewiele z tej fascynacji pozostało, ale … „A Space In Time” jest nadal zupełnie OK.

Alvina Lee, jak każdy, usłyszałem po raz pierwszy w legendarnym nagraniu „I'm Going Home” z Woodstock i ono pasowało gitarzystę „Ten Years After” na szalonego hippisa diabelsko sprawnego w przebieraniu po strunach, specjalistę od długaśnych, ekstatycznych solówek a opinie tą potwierdziły i utrwaliły „50 000 Beneath My Brain” i boskie „Love Like a Man” z doskonałej płyty „Cricklewood Green”. I kiedy wydawało mi się, że „wszystko już wiem”, nagle niespodzianka – „A Space In Time”. Płyta zdecydowanie inna, niehałaśliwa, bez szaleńczych nastrojów, bardziej „popowa” niż wszystkie inne płyty TYA, ze sporą dawką akustycznych gitarowych riffów (Alvin, co z tabą??). No i z BAJECZNYM, REWELACYJNYM „I'd Love to Change the World”. To jest, w moim skarbczyku muzycznym, coś na kształt „Little Wing” Hendrix’a, tyle tylko, że bardziej dopracowane (fakt!) i brzmi lepiej. Krótki (3:44), treściwy, z typowymi dla Alvina popisami, ale stonowanymi i lekko w tle (Alvin, co z tobą??). Następne „Over the Hill” jeszcze bardziej nietypowe, ze smyczkami jak u późnych Beatlesów. Świetna muzyka, piękne, bogate brzmienie, najlepszy Alvin, jakiego znam i w ogóle jeden z lepszych rockowych (nie-progresywnych i nie-koncepcyjnych) albumów. Serdecznie polecam.

Młodość, nr 03. OST – Cabaret [1972]

Film „Kabaret” widziałem w kinie w czasach, kiedy do kina chodziłem często, nie aż tak znowu często, żeby „Kabaret” oglądać aż 5 razy (w kinie!). A jednak. Spowodował to raczej jakiś zbieg okoliczności (np. na maratonie z „Absolwentem”, którego nie widziałem, był „Kabaret”, który chętnie zobaczyłem jeszcze raz.) niż premedytacja, ale i film i muzykę z niego zapamiętałem doskonale. Po wielu latach (79-80) trafiłem na płytę ze ścieżką dźwiękową z filmu. Na „kołowym” sylwestrze, „Kocio” (przewodnik o takim pseudonimie) już dobrze po północy (i nieźle wstawiony) puścił tę płytę na cały regulator i … nie ma mocnych. Przy „Tomorrow Belongs to Me” wszyscy wstawali i pozdrawiali wyimaginowanego „wodza” w uniesieniu. To – mimo sylwestra – raczej obciach i nie ma się czym chwalić, ale sugeruje jaką nieprawdopodobną siłę ma ta muzyka (i słowa!). Wtedy, po raz pierwszy, bo dziś sprawdziłem to już na wielu filmach, zdałem sobie sprawę jak mocno, może nawet mocniej niż obraz, przemawia do nas dźwięk.

W filmie, niesamowity cherubinek Oliver Collignon – jako młody nazista - śpiewa (głosem Pana Marka Lambert’a, aktora, który śpiewał także w „Kabarecie” wystawianym na Broadway’u):
…
The babe in his cradle is closing his eyes
The blossom embraces the bee
But soon says the whisper, arise, arise
Tomorrow belongs to me

Now Fatherland, Fatherland, show us the sign
Your children have waited to see
The morning will come
When the world is mine
Tomorrow belongs to me
Tomorrow belongs to me
Tomorrow belongs to me
Tomorrow belongs to me

Ta ostatnia zwrotka, powtarzana coraz głośniej i głośniej, ze 3 razy, przy coraz hałaśliwszym akompaniamencie trąb, werbli i śpiewana przez coraz większą liczbę głosów to jedna z najbardziej przejmujących scen w filmie (i piosenek na płycie). Jak z tych „dzieciątek w kołysce” i „pszczółek” może wypływać groza i przerażenie? Nie wiem, ale wypływa!

Jasne, że ścieżka dźwiękowa z „Kabaretu” bez – dziś już nieco zamglonych, zatartych w pamięci – obrazów z filmu nie brzmi już tak samo, ale nieprawdopodobnych „Mein Herr”, „Money, Money”, „Maybe This Time” czy tytułowego „Kabaretu” - w wykonaniu Lizy Minelli i boskiego Joel’a Grey’a - z przyjemnością można zawsze posłuchać. To w dziedzinie klasycznej piosenki kabaretowej najwyższa półka światowa. A wiem, co mówię, bo mam także te piosenki w wersji „Broadway Cast” i … nie czepiam się, ale jest to zupełnie inna bajka. To zasługa aranżacji i wykonawców, z których co najmniej jeden - Joel Grey – był w filmie w życiowej formie i w parze z Lizą stworzył duet wszechczasów. Bob Foss świetnie to „skręcił”, Maciej Zembaty ( i Wojciech Mann?) kapitalnie przetłumaczył teksty piosenek i … mieliśmy do oglądania w latach 70-tych film genialny. Tak genialny, że nawet na obozie naukowym w Nowym Sączu (1978), kiedy oglądałem „Kabaret” po raz piąty, usta miałem rozdziawione z wrażenia. A ponieważ jest to w końcu film muzyczny, to muzyka z „Kabaretu”, mająca niemały udział w tej genialności, tak mną wstrząsnęła, że pamiętam ją - „Ladies und Gentlemen” - do dziś.

Młodość, nr 04. Led Zeppelin - How the West Was Won [2003] (Led Zeppelin IV [1971])

O zespole „Led Zeppelin”, dawno niesłuchanym, przypomniałem sobie przy okazji wydanej kilka lat temu składanki „How the West Was Won”. Dwupłytowy album jest kompilacją starych, niepublikowanych nagrań zespołu dokonanych w czasie koncertów w Stanach i jest to majstersztyk cyfrowej obróbki dźwięku, czyszczenia (usuwania szumów) i montażu. Jak można nagrania sprzed ponad 35 lat doprowadzić do takiej doskonałości, nie wiem, ale w związku z tym naprawdę warto ich posłuchać.

Do rzeczy. Oczywiście, że nie ta płyta „How the West Was Won” wstrząsnęła mną w młodości. Piosenkę „Whole Lotta Love” (z „Led Zeppelin II”) usłyszałem po raz pierwszy w pierwszej klasie technikum, ale nie wiedziałem jeszcze nawet, kto to gra. Widocznie braki nadrabiałem wtedy szybko, bo płytę „Led Zeppelin IV” już pamiętam, a że jest to płyta z przebojem przebojów, balladą ballad i riffem riffów – to jej już nigdy nie zapomnę.

Chętnie napisałbym coś o „Stairway to Heaven” (bo to jest tym czymś), ale poddaję się - nie mam śmiałości wypowiadać się na temat takiego „zjawiska”. W Wikipedii znalazłem, że „W Topie Wszech Czasów Programu III Polskiego Radia utwór zawsze zajmuje miejsce w pierwszej trójce, w tym pięć razy znalazł się na szczycie zestawienia (1994, 1995, 1997, 1998 i 2007)”. Dodam tylko, że nuty (!) do „Schodów” sprzedają się do dziś i to w tempie ok. 15tys rocznie.

Prócz legendarnych „Schodów”, szanownej uwadze Państwa polecam, pierwszy na płycie, „Black Dog” z przecudnej urody – nie wiem jak to nazwać - „synkopowanym bębnem” (w rocku?). Bohnam na perkusji i Page na gitarze w niektórych fragmentach grają „nie w fazie” schodząc się przepięknie, kiedy słuchający już, już był pewien, że się … no kurcze, pomylili. Świetne. Potem czadowy „Rock and Roll” i (ze „Schodami w środku”) końcowe, nieomal romantyczne - „Going to California” oraz „When the Levee Breaks” z wyraźnymi, mocnymi bębnami i harmonijką Plant’a w tle. Rewelacyjna, różnorodna i niebanalna, choć nieco głośna i „monumentalna” muzyka. Bardzo zachęcam do posłuchania, bo - jak mnie – z pewnością ujmie (czy też porazi) Was pomysłowość i mistrzowskie wykonawstwo (Uwaga! Gra tylko trzech!).

P.S. Uprzedzając - słuszne skądinąd – uwagi Mirka .. „dlaczego tylko ten album”, informuję, iż wiem, że wszystkie 6 pierwszych płyt Led Zeppelin (1969-1975) to arcydzieła. Jest to najprawdopodobniej zasługa genialnego i bezkompromisowego Jimmy Page’a, który, opierając się jakimkolwiek wpływom i modom, stworzył niedościgniony wzór hard-rockowego gitarzysty a wraz z kolegami – takiegoż (tzn. hard-rockowego) zespołu. Coś jednak, z tego zestawu arcydzieł, po prostu bardziej zapamietałem.

Młodość, nr 05. Wolna Grupa Bukowina – Bukowina [1991]

Tak, choć trudno powiedzieć, żeby w latach 70-tych wstrząsnęła mną płyta „Wolnej Grupy Bukowina” muszę ten krążek z początku lat 90-tych zaliczyć do wstrząsów mej młodości, bowiem „WGB” usłyszałem po raz pierwszy w klubie w akademiku („Piast” – ten pierwszy od strony stołówki) gdzieś na pierwszym roku (wiosna 1974). Piosenki ich krążyły w 2-gim (bootlegi na kasetach – był to rarytas) czy nawet 3-cim (śpiewniki – także, choć nieco mniejszy rarytas) obiegu, ale - nawet jeśli było to tylko wybrane „środowisko” - były przez wiele lat niezwykle popularne i aż trudno w to uwierzyć, jak wino „ulepszały” się z czasem. Pod koniec studiów był to już repertuar i obowiązkowy i kultowy. Trudno mi napisać, szczególnie w naszym towarzystwie, coś odkrywczego o „WGB”, Wojtku Bellonie, czy ich piosenkach. Przynajmniej Wojtek jest już dziś „postacią encyklopedyczną”, co - jeśli przypomnę sobie szczegóły ich „kariery” – wydaje się jakieś abstrakcyjne.

Przez wiele lat słyszałem te piosenki tylko w górach (w radiu jeszcze nie) i to z którejś-tam ręki. Sam byłem taką „którąś-tam ręką” popularyzując „Majstra Biedę”, „Mechodziany” („Bez Słów”) czy „Rzekę” na rajdach i obozach. Jak mogłem? Ano byłem młody i bezczelny i wydawało mi się, że wiem (słyszałem) „jak to leci”. Jakież więc było moje zdziwienie, kiedy nabywszy pierwszy egzemplarz „Bukowiny” (Pamiętam do dziś! W hurtowni „Takt” w Rybniku) usłyszałem, że … no kurcze, jednak „tak to leciało”.

A dziś? Teraz właśnie słucham „Nocnej Piosenki o mieście” i w Last.fm wyświetla mi się - Uwaga! 131 653 odsłuchań (utworów WGB) w Last.fm:

W moim programie do katalogowania płyt (Media Monkey - można w nim automatycznie odszukać informacje o płycie w Internecie, ściągnąć okładkę oraz pozostałe dane) mam:

a w „Amazonie” można kupić „Złota Kolekcja (Best Of)” za $10.95 :

„Bukowiny” niestety nie ma - “Amazon” pisze, że „This item has been discontinued by the manufacturer.” - ale za to jest ciekawa recenzja (w języku english oraz po polsku, choć bez ogonków).

Plyta absolutnie kultowa, otoczona rodzajem czci grupa, jej pierwszy i najlepszy album, obawiam sie jednak, ze jest to muzyka i poezja niezrozumiala dla nikogo, kto nie slyszal jej w jej naturalnym srodowisku, gdzies w przerwie wloczegi, posrod ludzi, ktozym nie przejdzie przez mysl pytanie po co im chodzenie po gorach, nie zrozumieja jej ludzie, ktozy w natloku codziennosci nie uciekaja mysla w kraine, gdzie wciaz sie idzie, ale do nikad nie dazy, gdzie jest sie otwarty na przelotne wrazenie, chlonie sie piekno zmyslami, uczuciem i wiara, a naiwnosc ta nie jest karana, jest warunkiem przezycia czegos niezwyklego, o ile nie zmiesza sie tego z rzeczywistaocia, nie skazi bezlitosnym jadem deprywacji i konsumpcji. Nie znajda tam nic dla siebie ludzie, dla ktorych miasto, zwarty tlum, blask cywilizacji i zadza posiadania jest " Droga, prawda, zyciem".

Jest to lektura zupelnie obowiazkowa dlaa tych, co zarazili sie bakcylem szukania wolnosci w gorach, ktozy rozumieja osaczenie w miescie, ale wsrod ludzi, co nie rozumieja tego, to moze sie wydawac banalne i niezrozumiale. Tego typu "chorobe" lapie sie w bezposrednim kontakcie z zarazonymi ludzmi.

Choć nie ze wszystkim się zgadzam, sam bym lepiej tego nie ujął, więc cytuję i serdecznie polecam płytę wszystkim zarażonym. Dodam tylko, że krążków „Bukowina” kupiłem co najmniej 5, z których co najmniej 3 wysłałem za granicę. Wszyscy, a nie mam powodu przypuszczać, że kłamali, mieli łzy w oczach, kiedy płytę przesłuchiwali po raz pierwszy. „W XX lat później”! Jestem pewien, że nawet w najśmielszych snach, Pan Wojtek takiego czegoś by nie wymyślił.

Młodość, nr 06. Emerson, Lake and Palmer – Picture at an Exhibition [1972]

Zespół Emerson, Lake & Palmer był na początku lat 70-tych jedną z bardzo rozpoznawalnych i niezwykle popularnych, „progresywnych supergrup”, tzn. tworzyli go czołowi członkowie innych, wcześniej znanych (i także popularnych) zespołów i to po to, żeby zagrać coś bardzo niebanalnego. Krążyły plotki, że zespół miał się nazywać HELP od „Hendrix, Emerson, Lake & Palmer”, ale projekt ten nie wszedł nawet w fazę prób z powodu przedwczesnej śmierci Hendrix’a. A szkoda, bo brzmienie EL&P, zdominowane agresywnym keyboardami Ketih’a Emersona, nie mogło stać się „moją muzyka”. Pewnie na „keyboard” mam jakiś uraz i mimo, iż w latach 70-tych był on niezwykle „trendy”, jakoś go nie polubiłem. Za to polubiłem, i to bardzo, niesamowity głos wokalisty Greg’a Lake’a.

Płytę „Obrazki z wystawy”, pamiętam akurat bardzo dobrze. Podejrzewam, że trochę z powodów pozamuzycznych. Ogromną zaletą rocka progresywnego, było to, że przez czasem nawet dziwne zainteresowania muzyków, pełnił on ewidentną misję edukacyjną. Nie byłem wtedy jakoś bardzo „niewykształcony” muzycznie a i tak o Modeście Musorgskim dowiedziałem się po raz pierwszy (nie tylko ja) przy okazji płyty „Obrazki z wystawy”. Miałem nawet wrażenie, że ten XIX-wieczny rosyjski kompozytor, autor suity „Obrazki z wystawy”, na kanwie której powstał album, został „odkryty” przez zespół. Przynajmniej dla szerszej widowni.

„Obrazki” są albumem koncertowym nagranym w City Hall w Newcastle i to jest ogromna jego zaleta. Jest bowiem szansa, że przy słuchaniu „udzieli” się Wam atmosfera wydarzenia i nieznośne „wizgi” mooga będą nieco bardziej znośne. A te męczarnie wynagrodzi Wam kilka niezapomnianych wokali Lake’a – w „Promenade2”, „The Sage” czy „The Great Gates of Kiev”.

Młodość, nr 07. King Crimson – In The Court of The Crimson King [1969]

Jeśli jakimś cudem udałoby się Wam posłuchać płyty King Crimson a po niej EL&P, zrozumiecie, co oznacza powiedzenie „jak niedaleko pada jabłko od jabłoni”. Piękna, melodyczna, bogata brzmieniowo płyta „Na zamku Karmazynowego Króla” – z chórami, flecikami i długaśnymi utworami - była niewątpliwie „softcore'owym” zwiastunem rocka symfonicznego i jazz fusion, którego „hardcorowym” następcą były „Obrazki z wystawy”. Oba zespoły „łączy” głos Greg’a Lake’a, ale też zainteresowanie – a to już jest autorstwa Roberta Fripp’a, założyciela „King Crimson” - nowymi brzmieniami i poszerzaniem obszaru zainteresowań muzycznych.

Co ciekawe, zespół „King Crimson” nie zdobył nigdy jakiejś wielkiej popularności i nie miał masowej publiczności, za to jego debiutancki album „Na zamku Karmazynowego Króla” jest powszechnie uważany za jeden z ważniejszych w historii rocka i za jeden z najbardziej inspirujących wielu innych wykonawców rockowych a nawet jazzowych w latach 70-tych. Nie można i nie wypada go nie znać! Serdecznie więc polecam – szczególnie ballady „I Talk to the Wind” i “The Court of the Crimson King” z niezapomnianymi wokalami Greg’a Lake’a.

Młodość, nr 08. Mike Olfield – Tubular Bells [1973]

Trzy płyty: “Na zamku Karmazynowego Króla” (1969), “Obrazki z wystawy” (1972) i “Dzwony rurowe” (1973) to kamienie milowe progresywnego- i symfonicznego rocka, ale „Dzwony” wyróżniają się wśród nich (już w 1973!!) dodatkowymi efektami marketingowymi.

Wręcz legendy krążą o nagraniu tej płyty, której Oldfield jest nie tylko jedynym autorem, ale prawie jedynym wykonawcą. Legendy o 16-to ścieżkowym Ampex’ie, na którym po kolei nagrywano instrumenty, o cudach, jakich dokonywano w celu osiągnięcia odpowiednich efektów (np. nagrywanie z inną a odtwarzanie z inną prędkością). Plus okładka inspirowana obrazami belgijskiego surrealisty Rene Magritte’a, ze słynnym żartem z tyłu: „This stereo record cannot be played on old tin boxes no matter what they are fitted with. If you are in possession of such equipment please hand it into the nearest police station.”

W efekcie dało to legendarny, niezapomniany album nawet do dziś, moim zdaniem, robiący wrażenie. Uwielbiam wręcz koniec pierwszej części – z „mistrzem ceremonii”, w której głos Pana Vivian’a Stanshall’a (angielskiego barda i poety) po kolei zapowiada instrumenty włączające się do gry: "Grand piano; reed and pipe organ; glockenspiel; bass guitar; double speed guitar; two slightly distorted guitars; mandolin! Spanish guitar, and introducing acoustic guitar, plus... tubular bells". Przy monotonnym akompaniamencie basów (Ravel !!) każdy z nich „pojawia się” w lewym kanale i wolno „przechodzi” – oczywiście w scenie muzycznej – z lewa na prawo, gdzie grają razem. Trwa to z 8 minut i jak suspens w thrillerze - prowadzi do finałowej ekstazy z dzwonami rurowymi. Dla mnie bomba i ekstaza.

Młodość, nr 09. Extra Ball - Go Ahead [1979]

Zespól „Extra Ball” poznałem na (festiwalu?) „Chemikaliach kulturalnych”, które przez kilka lat moich studiów organizowane były na naszym wydziale. Niektóre imprezy, głownie koncerty, w ramach „Chemikaliów” odbywały się w szacownym budynku starej Chemii i nazywały się „Koncertami na schodach”. Dosłownie na schodach - miedzy głównym holem a pierwszym piętrem. Tam po raz pierwszy usłyszałem Pana Jarosława Śmietanę i do dziś – o Boże! Tyle lat! – jestem jego fanem. Na płytę „Go Ahead” trafiłem już trochę później niemniej przez wspomnienie z tego pierwszego spotkania z „Extra Ball”, zaliczam ją do wstrząsów młodości. Na początku zespół tworzyli studenci PWSM w Katowicach i mimo, że działał dość krótko przewinęła się w jego składzie cała plejada polskich jazzmanów.

Zabijcie mnie, ale nie pamiętam czy miałem jej winylową wersję. Raczej nie, bo wtedy płyty z serii „Polish Jazz” był to rarytas, więc „Krakowski festiwal jazzowy” czy boskie „Kocham Cię Anno” znałem najprawdopodobniej z radia (taśmy). Dziś mam reedycję płyty na CD i … wierzcie mi, że brzmi ona całkiem nieźle. Może dlatego, że jest to porządny jazz „głównego nurtu” (wtedy) a Pan Jarosław nie przesadza z gitarą. W efekcie mamy piękną, niebanalną płytę jazzową, którą spokojnie mogę polecić na różne okazje – dla mnie głównie wspomnieniowe, bo mi się nieodłącznie kojarzy z tymi „Chemikaliowymi” schodami.

Młodość, nr 10. The Beatles – Abbey Road [1969]

Tak naprawdę nie wiem, dlaczego trudno było mi ustalić, czy (i która) któraś z płyt Beatlesów wstrząsnęła mną w młodości. Może było to za wcześnie (dla mnie), razem z Beatlesami usłyszałem bowiem i Animals’ów i „Procol Harum” i całą masę innych zespołów. „Za chwilę” Beatlesi przestali już grać a mnie wciągnął zupełnie inny rock. Muzyka Beatlesów była dla mnie trochę jak dźwięk tykającego ściennego zegara. Z jednej strony zawsze „słyszalna”, z drugiej – wiem, że to bardzo niesprawiedliwe - jakoś mało frapująca. Może z wyjątkiem ….

Wiosną 1970 roku wprowadziłem się do internatu Technikum Chemicznego w Gliwicach. Internat znajdował się na zapleczu ul. Chorzowskiej przy ogromnym placu (z ogródkami działkowymi) otoczonym kamienicami. Najwyraźniej na ten plac wychodziły okna mieszkania jakiegoś zakręconego fana Beatlesów, bo – pamiętam jak dziś – całymi dniami słychać było na tym placu „Abbey Road”.

Jak to było możliwe, nie wiem (wystawiał głośniki do okna?), ale nasłuchałem się „Something”, „O! Darling”, „Here Comes the Sun” i innych, jakbym sam miał tę płytę.

Co ciekawe - jakiś znak - na tym moja przygoda z „Abbey Road” się nie skończyła. Jakiś czas temu Zbyszek prosił mnie bym mu doradził jaką płytę ma kupić na prezent dla kolegi. Kolega ten był fanem Beatlesów, więc wszystkie płyty miał, ale wpadł mi w oko wydany pod koniec lat 90-tych album „Anthology 3” z niepublikowanymi nagraniami z sesji, także „Abbey Road”. Dla normalnego człowieka to wydawnictwo będzie raczej niestrawne, ale dla fana? Okazało się, że pomysł był trafiony a kolega tak się tymi dziwami zachwycał, że i mnie się udzieliło. Są to w żaden sposób nieobrabiane taśmy (raczej odnalezione resztki) z sesji nagraniowych – z rozmowami, żartami i oczywiście muzyką. Głównie próby i ćwiczenia. Sporo jest tam utworów z „Abbey Road” w tym bajecznie komiczne wykonanie „O! Darling”, z potwornie fałszującym i „niewyciągającym” McCartney’em. Jak z tego dało się (w końcu) zrobić to, co pamiętamy z płyty – nie mam pojęcia. Nieco obniżono tonację, Paul wypił 3 surowe jajka? Przemiana jest doprawdy fantastyczna.

Oczywiście „Anthology 3” nie polecam – to ciekawostka – ale „Abbey Road” można posłuchać a „O! Darling”, np. na przytulaną prywatkę, jest akurat.

B) Wiek średni (radio, kasety i czarne płyty, początek CD)

Królami lat 80-tych byli „Dire Straits” oraz „The Police” a nowe płyty ich liderów - Marka Knopflera’a i Stinga – do dziś budzą mą ciekawość, choć – przyznaję się bez bicia – już nie te emocje. Nadal prawie nie miałem płyt i choć adapter już miałem (i wieżę 3016 - taką jak obok!), wciąż podstawowym źródłem informacji o muzyce było radio. Najważniejszymi płytami tych lat są z pewnością:

Wiek średni, nr 01. Dire Straits - Love Over Gold [1982]

Kiedy po raz pierwszy (oczywiście w “Trójce”) usłyszałem:

A long time ago came a man on a track
Walking thirty miles with a sack on his back
And he put down his load where he thought it was the best
Made a home in the wilderness … (i tu kurli-szurli na gitarce)
…
Then came the churches, then came the schools
Then came the lawyers, then came the rules
Then came the trains and the trucks with their load
And the dirty old track was the telegraph road
…
No, po prostu szczęka mi opadła. Niemal fizycznie „zobaczyłem” Jeremiasza Johnson’a (czyli Redford’a z filmu z 1972 roku), poczułem powiew wiatru i usłyszałem szum wody. I choć „Telegraph Road” (z której pochodzi cytat) z Jeremiaszem wiele wspólnego nie ma – tak (z wiatrem i wodą – czyli ekologicznie), do dziś, już zostało.
Płyta „Love Over Gold” nie jest ani najpopularniejszą płytą „Dire Strais”, ani nie zawiera największych przebojów zespołu, jest jednak, bez wątpienia, jego najlepszą płytą. Płytą bez słabych punktów, wystarczająco refleksyjną i równocześnie melodyjną, żeby można ją było słuchać zawsze i wszędzie. Poza tym, czyż może być sympatyczniejsze przesłanie niż to z pięknej tytułowej ballady?
…
It takes love over gold
and mind over matter
to do what you do that you must
when the things that you hold
can fall and be shattered
or run through your fingers like dust

Wiek średni, nr 02. The Police – Synchronicity [1983]

Zagadka rozwiązana.

…Since you’ve gone I’ve been lost without a trace
I dream at night’ I can only see your face
I look around’ but it’s you I can’t replace
I feel so cold’ and I long for your embrace
I keep crying baby’ baby please’…

Już nie pamiętam gdzie po raz pierwszy usłyszałem „Every Breath You Take” i choć znałem już Stinga i „The Police”, „Synchronicity” – niekoniecznie najlepsza płyta zespołu – zrobiła na mnie piorunujące wrażenie. „The Police” był dla mnie sporym zaskoczeniem, bo ostre, nerwowe, prawie „punkowe” brzmienie zespołu nie powinno mnie – zdecydowanego wielbiciela rockowego „main stream’u” – w ogóle zainteresować. A jednak. Nie wiem, czy było coś w wysokim, ostrym głosie Stinga, czy w szorstkim, hałaśliwym, ascetycznie rytmicznym brzmieniu kapeli, ale z pewnością było to coś nowego, świeżego i przyciągającego. I choć „Message In the Bottle”, „Walking on the Moon” (z „Reggatta de Blanc”) czy “Don’t Stand So Close to Me” (z „Zenyatta Mondatta”) to nie były kawałki, które Pan Romek by sobie zanucił, ale po usłyszeniu nie dało się już o nich zapomnieć.

„Synchronicity” była pierwszą płytą CD, którą usłyszałem na żywo (czyli nie przez radio), ale znałem ją już wtedy na pamięć więc nie to zadecydowało o jej pozycji na mojej liście wstrząsów. Zadecydowała piosenka „Every Breath You Take”. Nie byłem już wtedy rozczulającym się nad sobą nastolatkiem („Yesterday”) i widocznie znudziły mi się nieco „kurli - szurli” ballady o miłości („Romeo and Juliet”), bo „Every Breath …” mnie po prostu poraziło. Jeszcze dziś czuję lekki dreszcz, kiedy jej słucham, a wtedy? Była ona (i cała płyta „Synchronicity”, z „King of Pain”, „Wrapped Around Your Finger” czy „Tea in the Sahara”) jakimś ożywczym powiewem i widocznie uosabiała niepokoje „dojrzałego nastolatka” żyjącego w najbardziej syfiastym okresie PRL’u oraz potrzebę ucieczki do jakiegoś innego, autentycznego, lepszego świata. Nigdy tego nie zapomnę i choć „Synchronicity” mało się już nadaje do słuchania dla „starszych nastolatków”, polecam ją na chandrę i wieczór wspomnień z czasów, kiedy piło się niedopędzony bimber z „instalacji” w kuchni. Mnie pomogła.

Wiek średni, nr 03. U2 - Joshua Tree [1987]

Kiedyś myślałem sobie, że lata 80-te były stracone dla prawdziwej muzyki, bo moi idole młodości już przestali (przestawali) grać a nad światem zawisły ciemne, ponure chmury … dyskotekowej sieczki. Teraz zaś myślę, że to był początek nowej ery w muzyce rockowej, której jednego z przedstawicieli (Stinga) już przypomniałem a drugiego właśnie przypominam. Podobnie jak „The Police”, „U2” także przyciągało, zaciekawiało brzmieniem i charyzmatycznym solistą. Nie próbuję zgadywać, czy „Joshua Tree” jest „naj” zespołu, dla mnie była bez wątpienia jego najważniejszą i najbardziej charakterystyczną płytą.

Wiadomo nie od dzisiaj, że gitarzyści prześcigają się w poszukiwaniu nowych „charakterystycznych” brzmień, ale to, czego dokonał The Edge (Dave Evans) z U2 naprawdę zasługuje na uwagę. Tak rozpoznawalnej gitary, nawet dla laika, nigdy nie słyszałem, a kiedy po raz pierwszy ją usłyszałem – już mnie mieli. „Joshua Tree” zaczyna się od trzech numerów z „dzwonkami” (tak to nazywam, bo lepiej nie umiem – gitara The Edg’a nie tyle gra, co raczej „dzwoni”): „Where the Streets Have No Name”, „I Still Haven't Found What I'm Looking For” i “With or Without You” i dla nich samych można się w płycie zakochać. Oraz w „dzwonkach” The Edg’a i niesamowicie do nich pasującym patetycznym głosie Bono. Co ciekawe i Sting i Bono będący najbardziej chyba rozpoznawalnymi głosami lat 80-tych, obaj masowo uwielbiani, wybrali zupełnie inne „drogi rozwoju”. Sting był i do dziś jest raczej wykonawcą klubowym a Bono? Bono proszę państwa jest … najlepszym artystą stadionowym, jakiego znam. Naprawdę. On świetnie się czuje w tłumie (mega-tłumach) a specyficzne „scenariusze” piosenek – wolno, spokojnie, głośniej, jeszcze głośniej.. – wprost genialnie nadają się na plenerowe występy. Nawet niecodzienne, bardzo „zsyntetyzowane”, dźwięki gitary były jakby wymyślone do tworzenia ścian dźwięku na stadionach a najlepszym tego dowodem jest koncertowe (z orkiestrą!) nagranie „One” (piosenki z płyty „Achtung Baby”) uważane ponoć za „Best live ever”. No i oczywiście piosenka „Miss Sarajevo” (do filmu o Ineli Nogic, autentycznej miss z czasów wojny w Jugosławii), którą Bono wykonywał razem z Brianem Eno oraz Pavarottim. Świat na kolanach - to mu się (Bono) musiało podobać! Mnie już mniej, bo nie jestem amatorem stadionów, ale płytę „Joshua Tree”, choć muzyka na niej jakaś specjalnie lekka nie jest, bardzo serdecznie Państwu polecam, bardzo serdecznie.

Wiek średni, nr 04. Eric Clapton – Slowhand [1977]

Można śmiało powiedzieć, że Pana Erica znam „od dziecka”, bowiem o ile sobie dobrze przypominam, kiedy zacząłem chodzić do technikum w Gliwicach po raz pierwszy słyszałem o zespole „The Cream” (Eric Clapton, Jack Bruce i Ginger Baker). Niestety zainteresowanie muzyką, które wyniosłem z domu nie obejmowało takiego „kosmicznego” repertuaru i (choć potem szybko nadrobiłem zaległości) Eric z tamtych lat (1968-69) jakoś mną nie wstrząsnął. Tak, oczywiście, że pamiętam „Layl’ę” (1970), piosenkę, którą Pan Clapton nagrał z zespołem „Derek and the Dominos”, ale … gdybym powiedział, że pamiętam płytę „Layla and Other Assorted Love Songs”, to bym skłamał. Co innego Layl’a.

Pod koniec lat 60-tych Clapton zaprzyjaźnił się z Beatles’ami, szczególnie z Georgem Harrison’em, któremu podgrywał nawet w "While My Guitar Gently Weeps". Harrison z kolei brał udział w nagraniach „The Cream” i tak by się to pięknie toczyło, gdyby Clapton nie był się … zakochał. I to w kim? W żonie przyjaciela, bo Pattie Boyd, obiekt amorów Pana Eric’a, była żoną Harrison’a od 1966 roku. Ha!

Był wtedy taki trend, że chłopcy z Liverpool’u (i inni także) interesowali się kulturą wschodu, więc nic w tym dziwnego, że Clapton trafił jakoś na arabską wersję „Love Story”. To wyciskające łzy romansidło z 7-go wieku nosi tytuł „Layla and Majnun” a zlepek „Manjun Leyla” można przetłumaczyć, jako „oszalały na punkcie Leyl’i”. No! Ta historia musiała Panem Eric’iem wstrząsnąć. A co robi artysta, kiedy jest wstrząśnięty a nawet szaleje z miłości? Oczywiście pisze piosenkę. Wyobrażam sobie, jak, we łzach (złości lub gorzej), wyciąga starego, poobijanego „stratocaster’a” i majstruje jeden ze swoich największych przebojów (27 miejsce na liście największych piosenek wszechczasów magazynu „Rolling Stone”). Uwaga dziewczęta! Jeśli myślicie, że „Layla” to łzawa i ckliwa ballada to się mylicie. To świetny, ostry, prawdziwie rockowy kawałek – jak na prawdziwego rockowego gitarzystę przystało.

Ale to jeszcze nie koniec!
W 1977 roku Harrison rozwodzi się z Panią Boyd i .. jak myślicie? Dziewczęta piszczą, bo marzyły zawsze o takich mężczyznach, którzy nie tylko kochają do szaleństwa, piszą piosenki (wiersze, itp.), ale kochają długo i trwale. Tak. Dwa lata później, w 1979 roku Clapton żeni się z Pattie Boyd (!) a na ślubie są – jak fajnie – wszyscy Beatlesi (prócz Lenona).

Natomiast nieco wcześniej wydaje swoją kolejną – tą „wstrząśnieniową” płytę. „Slowhand” (czyli wolna ręka) to estradowe przezwisko Claptona nawiązujące do jego niespiesznego, nie-wirtuozerskiego, „klasycznego” (w tym bluesowym znaczeniu) stylu gry na gitarze. „Slowhand” to ta płyta Claptona, która najbardziej ujęła mnie swą nietypowością. Historii z Panią Pattie wtedy jeszcze nie znałem, więc tym bardziej wydała mi się ciekawa i do dziś zresztą, uważam ją za jedną z najlepszych płyt Claptona. Ale … właściwie dlaczego Claptona i jego płytę z 1977 roku umieściłem w latach 80-tych? Bo na płytę i w ogóle Claptona trafiłem (po raz któryś – widocznie byliśmy sobie przeznaczeni) przy okazji jego koncertów w katowickim Spodku (1979). Koncerty miały być 2, z których odbył się niestety tylko jeden. Clapton był świadkiem, jak MO „radziło” sobie z tłumem napierającym na estradę. Oczywiście w ruch poszły pałki i gaz łzawiący – a to dla byłego hippisa i światowca było nie do przejścia. Obraził się, spakował, wyjechał i przez 15-ście następnych lat o występach w Polsce nawet nie chciał słyszeć.

Teraz najlepsze. Wiecie, że za odwołany koncert, nikt (z fanów) jakoś specjalnie na Claptona się nie obrażał? Bo wtedy proszę Państwa nie kasa się liczyła, ale „opór”. Więc kiedy trafiliśmy na takiego, który się władzy - ha, ha - „postawił” to już był naszym bogiem. A z tym „stawiającym” się Erick’iem jakoś bardzo gładko wchodzi mi się w lata stanu wojennego, stąd „Slowhand” kojarzy mi się - i będzie - z Jaruzelskim raczej niż z Gierkiem.

Ale to jeszcze nie koniec!
Na płycie „Slowhand” jest przecudnej urody ballada - „Wonderful Tonight” - znowu, kurcze, skomponowana dla Pani Patti (jak długo tak można?). Tym razem jednak jest to kawałek łzawy i ckliwy, jakim z pewnością nie była „Leyla”.

Jaki z tego wniosek?

Kiedy mężczyzna kocha i nie może - jest zadziorny, twórczy i przechodzi do historii (przynajmniej ta twórczość).
Kiedy zaś już może - jest wciąż twórczy, ale łzawy i ckliwy a ta twórczość już do historii nie przechodzi.

Łatwo było przewidzieć, iż chciałem wykazać, że - mój idol - Pan Eric jest na wszystkie okazje. Jeśli potrzebujecie go na spokojny wieczór przy lampce wina - polecam „SlowHand”, ale kiedy potrzebujecie nieco życia i energii, „Layla and Other Assorted Love Songs” będzie jak znalazł.

Wiek średni, nr 05. Weather Report - Heavy Weather [1977]

To chyba pierwszy – „chronologiczne – przypadek płyty jazzowej, która mną wstrząsnęła i to tak, że (przynajmniej tak mi się wydaje) do dziś pamiętam okładkę tej, wtedy jeszcze „czarnej” płyty. Państwo „dyrektorostwo” z pewnością to pamiętają – na „Weather Report” trafiliśmy razem na wakacjach w 1980 roku u naszego znajomego w Budapeszcie. „Jurek” w właściwie Görgy, był nieco zakręconym audiofilem i puszczał nam (m.in.) tę płytę kilka razy. Była to reedycja wydana przez Supraphon pod tytułem „Zeme Ptaku”. „Puszczał” to nieco złe słowo, bo odbywało się to z namaszczeniem a nawet polewaniem, umieszonej już na talerzu adaptera płyty, specjalnym płynem zabezpieczającym przed porysowaniem. Sprzęt miał niezły, więc nieźle to brzmiało, zapamiętałem i … już w lepszych czasach próbowałem tę płytę nabyć. Nie było wtedy Google, AllMusic itp., więc z uporem maniaka szukałem w sklepach płytowych czegoś „Weather Report” z „ptakiem” czy z „ziemią” w tytule. Bezskutecznie - tu „Supraphon” nieco mnie zmylił - bowiem w oryginalnym tytule albumu ani „ptaka” ani „ziemi” nie ma. Ale…
Sprzedawcami musiały być w tych sklepach jakieś głupki, bo największy przebój z płyty „Heavy Weather”, i w ogóle największy przebój, wręcz jazzowy „standard”, grupy „Weather Report”, to – bez jaj – „Birdland” (czyli „Zeme ptaku”).

„Weather Report” wywodzi się – przynajmniej przez osoby głównych twórców: Wayne’a Shorter’a i Joe Zawilnula’ - z późnego, jazz-rockowego, nurtu eksperymentów Miles’a Davis’a (brali udział w nagraniach „In a Silent Way” oraz „Bitches Brew”). Jak silne były to wpływy świadczyć może fakt, że jeszcze w 1977 roku, na 8-smym już albumie grupy wciąż słychać jeszcze tego „elektrycznego” Miles’a a nawet okładka „Heavy Weather” stylowo nawiązuje do „Bitches Brew”. To nieźle świadczy o „mistrzu” (wyprzedził czas), ale trzeba przyznać, że jego „uczniowie” też nieźle się spisali. Pod koniec lat 70-tych byli dyktatorami mody jazzowej (w sensie muzycznym, nie strojów!), a nagrania kwartetu „Weather Report” to absolutny kanon muzyki „fusion”. To oni stworzyli – podobnie jak Stan Getz jazzową Bossa Nowę – ten gatunek muzyki jazzowej i utrwalili jego obecność w historii jazzu.

Do dziś płyta „Heavy Weather” brzmi świetnie (genialnie), cała bez wyjątku, więc serdecznie ją Państwu polecam. Jest to dość nietypowy w jazzie - przynajmniej wtedy - przypadek brzmienia „zespołowego”. Bez solówek, genialnie dopracowany brzmieniowo i starannie „rozpisany” na instrumenty. Tylko perkusja nie „śpiewa”, bo nawet Jaco Pastorius na basie gra linie melodyczną w „A Remark You Made”. W ogóle bas sporo na płycie „gra”.

Nie jest to muzyka na romantyczne wieczory, ale nawet Ci, którzy nie przepadają za wibrującymi dźwiękami keyboardu Zawinula’ – „Birdland” (pierwszy utwór na płycie) POWINNI usłyszeć. To jest, w jazzie, odpowiednik „Everybody Loves Somebody” – nie wypada nie znać.

Wiek średni, nr 06. The Modern Jazz Quartet - Blues On Bach [1973]

„The Modern Jazz Quartet” był – jak wszystkie „zjawiska” kontrowersyjne – pewnym fenomenem w jazzie lat 70- tych. Nadchodził już jazz elektryczny a tu, jakby nigdy nic, dwaj czołowi wykonawcy z MJQ (Milt Jackson – wibrafon i John Lewis - fortepian) zaproponowali repertuar „super cool”. Chłodek, nastrój, stonowany klimat. Gdzie tu kontrowersja? W osobach Jackson’a i Lewis’a, którzy pochodzili jakby z różnych światów muzycznych, a płyta „Blues On Bach” jest wynikiem (próby) ich zintegrowania. Bluesowego, amerykańskiego w wydaniu Milt’a Jackson’a i klasycznego, europejskiego w osobie Jona Lewis’a (był z wykształcenia pianistą klasycznym) a w zaszczytnym dziele tej integracji muzycy posunęli się aż tak daleko, że … w kilku utworach Lewis gra nie na fortepianie a na klawesynie. Czy i jak wyszło?

Na płytę (nagranie na kasecie) trafiłem u znanego nam dobrze „inżyniera” S. gdzieś w latach 80-tych i jazzowe improwizacje oparte na tematach Bacha, np. „Precious Joy” (Jesu, Joy of Man’s Desiring. BWV147), „Tears from the Children”, wydawały mi się wtedy czymś fantastycznym. Przez te ponad 30 lat, które upłynęły od wydania „Blues On Bach”, flirty jazzu z muzyką klasyczną nie tylko spowszedniały, ale też są bardziej dojrzałe i nic dziwnego, że „Blues On Bach” nie brzmi już tak odkrywczo. Powiem więcej. Muzyka klasyczna całkiem nieźle się ma i stawia niezwykle wysokie, stale rosnące wymagania wobec jej interpretatorów. Najlepiej świadczy o tym fakt, że od czasu do czasu (za to całkiem regularnie), dowiaduję się, że ten czy ów jazzman „poległ” w potyczce z klasyką („poległ”, to nie znaczy, że nie da się tego słuchać, znaczy tylko tyle, że „poszedł w kicz”). Na szczęście są też pozytywne przykłady. Wprawdzie płyta „Blues On Bach” MJQ takim dobrym przykładem nie jest, ale w końcu nie jest to muzyka Bacha a muzyka Bachem inspirowana. I to się do dziś całkiem nieźle broni. Serdecznie polecam, a tym, którzy nigdy płyty nie słyszeli (zazdroszczę), obiecuję, że ich (pozytywnie) zaskoczy.

Wiek średni, nr 07. Fleetwood Mac - Tango In the Night [1987]

Zespół „Fleetwood Mac” jest podobnie jak „The Roling Stones” czy też Lenin – wiecznie żywy, więc nic dziwnego, że – po całych latach, od „Albatrosa”, którego po raz pierwszy usłyszałem na praktykach robotniczych – w końcu mnie trafił. Muzyka „Fleetwood Mac”, taki „podrzędny niby-rock”, nigdy mi jakoś nie leżała aż pewnego wieczoru, w Katowicach, na Rodockiego w „Wieczorze płytowym” prowadzonym przez Tomasza Szachowskiego usłyszałem …. „Tango In the Night”. To jest proszę Państwa arcydzieło „podrzędnej niby-rockowości” z melodycznymi piosenkami, świetnym brzmieniem i genialnymi wokalami „panienek”: Christine McVie oraz Stevie Nicks. Plus wpadająca w oko okładka w stylu Henri Rousseau - sukces murowany.

Sentyment do „Tango In the Night” mam ogromny, ale muszę przyznać, że nie jest on ściśle muzyczny (lub nie tylko muzyczny). Płytę bowiem usłyszałem w pierwszym bodaj „Wieczorze muzycznym” wysłuchanym przy pomocy nowej wieży (tej 3016), w stereo (było wtedy tylko kilka audycji radiowych nadawanych w stereo) i to przez słuchawki. Wrażenia, jakie wtedy miałem, nie da się opisać. Tego nie da się nawet zrozumieć. Nie da się też opisać ani zrozumieć mojej fascynacji osobą Stevie Nicks, wokalistki zespołu, która była połączeniem ezoterycznej, prawie secesyjnej postaci z mocnym, trochę zachrypniętym, czasami wręcz drapieżnym głosem. Żeby choć trochę „temat” przybliżyć, oprócz okładki albumu załączam zdjęcie Stevie, za to z magazynu „Rolling Stone” i to w wykonaniu Annie Lebowitz. A „Tango In the Night”? Polecam szczerze, bo to niezła płyta, niewymagająca i doskonała do słuchania przy wielu okazjach a „Seven Wonders” – wręcz świetne.

Wiek średni, nr 08. Bob Dylan - Freewheelin' Bob Dylan [1963]

Bob Dylan i ja – tak można by zatytułować tę nieśmiałą próbę zrelacjonowania mojej admiracji mistrza i wyjaśnienia, dlaczego tak długo zainteresowanie Dylanem się rodziło, bo w czasach młodości – szczerze – jego płyt nie umieściłem.

Najlepsze czasy Dylana przypadły na lata mojego dzieciństwa i wczesnej młodości, więc z oczywistych względów mnie ominęły. Potem świat ogarnęła gorączka rocka, który nie tylko działką Dylana nie był, za to był moją i ten, kto nie grał na Fenderze (ewentualnie na Gibsonie) z kręgu moich zainteresowań automatycznie wypadał. Jasne, że słyszałem „Blowin' in the Wind” czy „Mr Tambourine Man”, kto nie słyszał, ale … chyba miałem wrażenie, że to muzyka „historyczna”. Dopiero po dłuższym czasie doszło do mnie, że nie ma muzyki „historycznej” – jest tylko muzyka dobra lub zła. Dziś to już wiem na pewno, ale wtedy takie rozpoznanie dopiero we mnie się rodziło i kiedy wreszcie Dylan we mnie trafił, na szczęście dość późno, chyba z większą przyjemnością niż w młodości, mogłem się nim cieszyć.

Bo „cieszenie się Dylanem”, to proszę Państwa nie jest prosta sprawa. Bob, MUC Monika nazywa go (złośliwie, bo wie, że tatuś się denerwuje) człowiekiem-kozą, jest bowiem najgorszym wykonawcą swoich piosenek. Z biegiem lat się poprawiał (udoskonalał), ale ten styl z pierwszej połowy lat 60-tych – no, trzeba naprawdę polubić, żeby go znieść. Niemniej, jest w tym jakaś magia, bo niezaprzeczalna siła i żywotność tych piosenek (wiem, wiem) wprost porażają. Tak. A ponieważ porażają nie tylko mnie, starego, ale i młodych oznacza to, że fenomen Dylana nie tyle polega na nim samym (jak np. Nat King Cole), lecz na jego spuściźnie.

Z tej całej spuścizny wybrałem – i jest to dość nietypowy przypadek z całej serii, bo z samą płytą mam słabe skojarzenia, mam je raczej z utworami – płytę „Freewheelin' Bob Dylan”, najstarszą płytę Dylana, którą posiadam (w ogóle drugą jego płytę). „Freewheelin'” plus „Bringing It All Back Home” plus „Highway 61 Revisited” to jest, proszę Państwa, niekończące się źródło inspiracji, fascynacji i refleksji na temat tego, czym muzyka (z poetyckim tekstem) była, jest i może być. Kanon muzyki w ogóle, a „akademikowej” (tak nazywam to, co wkrótce, z inspiracji Dylana, rozwinęło się w stanach – Don McLean, Simon & Garfunkel itp.) w szczególności. Słowo „kanon” (wzór, norma, reguła) pachnie nieco Bachem, ale zachowując proporcje, bardzo błędne to skojarzenie nie jest. Bo?

Na płycie „Freewheelin' Bob Dylan” są następujące utwory (poza „Corina, Corina”, wszystkie Dylana):

Blowin' in the Wind
Girl from the North Country
Masters of War
Down the Highway
Bob Dylan's Blues
A Hard Rain's a-Gonna Fall
Don't Think Twice, It's All Right
Bob Dylan's Dream
Oxford Town
Talking World War III Blues
Corrina, Corrina
Honey, Just Allow Me One More Chance
I Shall Be Free

Co najmniej 4 z nich („Blowin' in the Wind”, „Girl from the North Country”, „A Hard Rain's a-Gonna Fall” i „Don't Think Twice, It's All Right”) są dziś już „kultowe” i są nieustającym źródłem inspiracji i przedmiotem interpretacji. O każdej z nich dałoby się napisać parę słów, a co najciekawsze – jak w przypadku „Don't Think Twice, It's All Right” czy „A Hard Rain's a-Gonna Fall” – są do dziś AKTUALNE (w sensie „i dziś dałoby się to tak powiedzieć, tak to ująć”).

„Blowin' in the Wind”.

Jest chyba najsłynniejszym „protest-songiem” Dylana. Znajduje się (m.in) na ścieżce dźwiękowej filmu „Forrest Gump” (w wykonaniu Joan Baez) a najlepszy „cover” słyszałem w wykonaniu Stevie Wonder’a. To piosenka, której legenda narodziła się najprawdopodobniej w Wietnamie i zaowocowała w niezliczonych wykonaniach i interpretacjach. Także jazzowych (np. Stan Getz, wiele big-bandów). Inne znane mi „tytuły” tej piosenki to: niemieckie „Wieviele Strassen” czy polskie „Odpowie Ci wiatr” (np. młodej Maryli Rodowicz).

„Girl from the North Country”.

Znajduje się także na płycie Dylana “Nashville Skyline”, gdzie Bob wykonuje ją w boskim duecie z Johny Cash’em. Pamiętacie piosenkę “Scarborough Fair” (Simon & Garfunkel)? Zaczyna się od słów:

„Are you going to Scarborough Fair?
Parsley, sage, rosemary, and thyme.
Remember me to one who lives there,
she once was a true love of mine.”
….

Natomiast w „Girl from the North Country” Dylan śpiewa:

„If you’re traveling in the north country fair,
Where the winds hits heavy on the borderline,
Remember me to one who lives there,
she once was a true love of mine.”
….

To nie przypadek, ponieważ Dylan usłyszał balladę „Scarborough Fair” w Anglii (przed nagraniem „Freewheelin'…”) i był „pod jej wpływem”.

„Masters of War”.

Powszechnie uważana za piosenkę pacyfistyczną, w gruncie rzeczy (czy też głównie) jest kontestacją przemysłu zbrojeniowego. Jest „ciężka” i mroczna, więc gładko przeszła do repertuaru „metalowych” i hard-rockowych kapel a później upodobały ją sobie także zespoły „grunge’owe” - często np. wykonywał ją na koncertach zespół Pearl Jam.

„A Hard Rain's a-Gonna Fall”.

Słynna piosenka o opadzie (radioaktywnym). Dylan zaprzecza takiej „nuklearnej” interpretacji, sugerując zupełnie inne znaczenie. „Hard Rain” ma być potokiem kłamstw i bzdur zalewającym nas z radia i gazet (dziś z telewizji). Niezły „cover” (instrumentalny) Billa Frisell’a na płycie „East West” i równie dobry Edie Brickell ze ścieżki dźwiękowej filmu „Born on te Fourth of July”.

„Don't Think Twice, It's All Right”.

To tekst skierowany najprawdopodobniej do Suze Rotolo (dziewczyny Dylana – tej z okładki albumu), napisany mniej więcej w tym czasie, kiedy rozstawała się (a przynajmniej para miała trudny okres) z Dylanem. Najlepszy (rewelacyjny) „cover” w wykonaniu Susan Tedeschi.

Słowa:

It ain't no use to sit and wonder why, babe
It don't matter, anyhow
And it ain't no use to sit and wonder why, babe
If you don't know by now
….
Don't think twice, it's all right.

cisną sie na usta w tak wielu przypadkach życiowych, że mi po prostu dech zapiera. Nie to, że rady Pana Dylana są wciąż żywe i aktualne (Szekspira też są), ale że można je streścić w kilku słowach.

„Corrina, Corrina”.

Odświeżony stary barowy blues „Corrine, Corrina”, znany z popowego wykonania Deana’ Martin’a oraz niezliczonej liczby innych. To jest blues, więc nic dziwnego, że jakoś specjalnie głęboki (w warstwie tekstowej) nie jest i trochę podobny do innych. Np. Eric Clapton na płycie „Tears In Heaven” śpiewa:

Alberta, alberta,
Where you been so long?
Alberta, alberta,
Where you been so long?
Aint had no loving
Since youve been gone.
….
Alberta, alberta,
Girl, you're on my mind.
Alberta, alberta,
Girl, you're on my mind.
Aint had no loving
Such a great long time.

Natomiast Dylan:

Corrina, Corrina,
Gal, where you been so long?
Corrina, Corrina,
Gal, where you been so long?
I been worr'in' 'bout you, baby,
Baby, please come home.
…
Corrina, Corrina,
Gal, you're on my mind.
Corrina, Corrina,
Gal, you're on my mind.
I'm a-thinking about you, baby,
I just can't keep from crying.

Różnica (w słowach) niby niewielka, a jednak. Clapton (wtedy już dojrzały mężczyzna) myśli o Albercie, ale brakuje mu (raczej) bzykania a Dylan (wręcz chłopczyk) też myśli (o Corrinie), ale niczego mu (raczej) nie brakuje tylko się martwi i płacze. Tak to z wiekiem zmienia się podejście do kobiet.

Na koniec krótkie wyjaśnienie.

Z bólem nie polecam płyty Boba Dylana „Freewheelin' Bob Dylan”. Jeśli ktoś zna i ceni Dylana, zna także „Freewheelin'”, natomiast młodzież na tym archaicznym brzmieniu się – mim zdaniem – nie pozna (no… może nie poznać) i spowoduję tylko szkody (jak w przypadku MUC Moniki, którą „starym” Dylanem raczej zniechęciłem). Na pierwsze spotkanie polecam, z czystym sumieniem i przyjemnością:

„Love and Theft [2001]”, na której Dylan momentami nieomal swinguje i to przy akompaniamencie (m.in) ... organów Hammonda. Nie umiem wyróżnić jakiejś piosenki z tej płyty, bo prawie wszystkie są świetne.
Album koncertowy „MTV Unplugged” [1995], z akustycznymi, ale jakże innymi od tradycyjnych, wykonaniami „The Times They Are a-Changin'”, „Knockin' On Heaven's Door” czy „Like a Rolling Stone”.
„Infidels [1983]”, na której Dylan jest wystarczająco sobą, ale za to w tle „podgrywa” mu (i to pięknie) na gitarce … Mark Knopfler. Np. „Jokerman” z tej płyty - rewelacja.
... i wiele innych.

Wiek średni, nr 09. De Lucia, DiMeola, McLaughlin - Friday Night in San Francisco [1980]

Najsłynniejsza płyta koncertowa trzech słynnych gitarzystów dość łatwo „wpadła” mi do dziesiątki „wieku średniego”, ale – zabijcie mnie – zupełnie nie mogę sobie przypomnieć okoliczności pierwszego spotkania z nią. Jest to tak znany i popularny album, a muzyka z niego, przynajmniej we fragmentach, tak długo krąży w radio, że najprawdopodobniej prędzej usłyszałem „te dźwięki” niż samą płytę.

Nie mam wątpliwości, że „Friday Night in San Francisco” jest arcydziełem. Arcydziełem koncertowo-publicznościowo-nagraniowym. Wyjaśnię to słowami Paco De Lucii, który w jednym z wywiadów tak skwitował pytanie o kulisy nagrania tej płyty (cytuję z pamięci). „Proszę Pana. Występuję kilkadziesiąt razy rocznie. Raz na rok zdarza mi się wyjątkowo udany koncert. Raz na kilka lat, kiedy ja sam jestem w wyjątkowej formie, trafia się na tyle rzadko spotykana publiczność, że wytwarza się niespotykana atmosfera, porozumienie i emocje. Jakie jest prawdopodobieństwo, że właśnie wtedy ekipa nagrywa taki koncert? To cud.”

To bardzo skromna wypowiedź, pasująca zresztą do formatu muzyków, którzy „Friday Night in San Francisco” nagrali.

Paco De Lucia jest najsłynniejszym żyjącym gitarzystą flamenco, niestroniącym od poszukiwań w innych gatunkach. Klasyczne: „Interpreta a Manuel de Falla”, genialna „Concierto de Aranjuez” czy, zaliczane do jazzowych, nagrania w trio z DiMeolą i McLaughlinem. Jest jedynym z całej trójki, który (o ile wiem) gitary elektrycznej nie dotknął.
John McLaughlin zaczynał jako gitarzysta w nagraniach z Miles’em Davisem na płytach: „In s Silent Way” a potem „Bitches Brew [1969]”, zasadniczo przyczyniając się do wykreowania chrakterystycznego „elektrycznego” ich brzmienia. Na tej ostatniej jest nawet utwór Miles’a zatytułowany „John McLauhlin”. Do dziś McLaughlin sporo nagrywa (także solo) i także na gitarze akustycznej, ale najlepsze czasy to jednak (miniona) era narodzin jazz-fusion (był liderem „Mahawishnu Orkestra”).
Al di Meola – najmłodszy z całej trójki – jest, całe lata, wyjątkowo lubianym i popularnym gitarzystą amerykańskim. Nie powiem, że popularnym – bo eklektycznym (ale powiedziałem). Podobnie, jak McLauhglin zaczynał w zespołach jazz-fusion („Return to Forever”), potem dość regularnie nagrywał albumy solowe równocześnie biorąc udział w wielu nagraniach studyjnych.

W roku 1980 wszyscy oni byli już dobrze ograni, osłuchani i dojrzali muzycznie. Niekoniecznie u szczytu sławy (przynajmniej u di Meoli), ale na tyle pewni siebie, że mogli sobie pozwolić na lekkość i poczucie humoru. To na płycie „Friday Night in San Francisco” słychać wyraźnie. Np. w boskim „Short Tales of the Black Forest” jest taki moment, w którym wplatają – wśród śmiechów i owacji – bluesową wersję „Różowej pantery”. Poza tym cała trójka była wtedy (co nie znaczy, ze dziś nie jest) wprost diabelsko sprawna technicznie. To też słychać na płycie i robi wrażenie. Dorzucę tylko, że wirtuozerskie granie na gitarze solo nie jest sprawą łatwą, ale wirtuozerskie granie we trójkę – jest czymś na granicy niewykonalności. Ponieważ „trójce z San Francisco” się to udało (wykonać), płytę – jako najlepszy „gitarowy” album świata – serdecznie polecam. Nie można go nie znać.

Wiek średni, nr 10. Włodzimierz Wysocki - Utwory zebrane [2001]

Wprawdzie teatr „Na Tagance” widziałem już w latach 70-tych, na muzykę Wysockiego a dokładnie płytę z jego nagraniami trafiłem znacznie później. Z pewnością miałem „winylowego” Wysockiego, ale dziś nie mogę odnaleźć ani informacji o tej płycie, ani jej okładki, więc proponuję jeden z albumów, które mam – „Utwory zebrane”. Jest to – w sensie nagrania – najbardziej zbliżona do tej, którą pamiętam, bardzo „uczesana” wersja Wysockiego, w której nie fałszuje gitara (akompaniuje nawet jakieś kombo) a sam Wysocki jest znacznie mniej demoniczny niż mógłby być. Osobiście, przynajmniej dziś, najbardziej cenię sobie nagrania bootlegowe, bowiem one znacznie dosadniej oddają charakter twórczości Wysockiego. Do słuchania, przyznaję, nadają się one słabo, gdyż pochodzą głownie ze starych, słabej jakości nagrań z niezliczonych (także nieoficjalnych) występów Wysockiego. W ZSRR nazywało się to SAMIZDAT i jest tego sporo - sam mam ponad 3 godziny „sfilmowanego” Wysockiego.

O fenomenie Wysockiego oraz Okudżawy wspomnieliśmy już dyskutując przy okazji recenzji kultowej „Bukowiny” – jako o rosyjskich odpowiednikach WGB, czy w ogóle fenomenu piosenki „turystycznej”. Po zastanowieniu myślę, że niesłusznie. Już OD oprotestował porównywanie totalnie amatorskiego polskiego nurtu turystycznego z – jakby nie było – zawodowcami. Ja dodałbym do tego, przynajmniej w przypadku Wysockiego, istotę jego tekstów, temperament oraz … jego aktorstwo. Wysocki był po prostu opowiadaczem, często (przynajmniej na występach) komentował utwory i w ogóle lubił się „wypowiadać”. Nie napisałem lubił „nauczać”, bo aż tak daleko może się nie posunął, ale … był blisko. Wysocki głównie „występował”, nic dziwnego, że śpiewanie nieco lekceważył a granie lekceważył bardziej niż „nieco”. Chyba wiedział, że miał genialny głos i cokolwiek nie „wykona” i tak świat ma u stóp.

Dlaczego Aborygeni zjedli Cook’a

Kiedy „odkrywałem” Wysockiego, fascynowała mnie jego „męskość” i „twardość” a ponieważ znałem niewiele jego piosenek, głownie zwróciły mą uwagę – to pewnie odchylenie – te „górskie”: „Скалолазка”, „Вершина” czy „Песня о друге”. Dziś, kiedy wiem więcej, widzę, że góry były dla Wysockiego jak wojna, areną zmagań, miejscem bohaterskich wyczynów i – to nieco straszne – sposobem na zweryfikowanie męskości, odwagi, heroizmu. W tym bardzo różnił się od Okudżawy, który w przeciwieństwie do Wysockiego na wojnie był i wojnę traktował, jako zło samo w sobie, całkowicie bez patosu. Drugim, obok tego „wojennego”, motywem w twórczości Wysockiego były piosenki „błatniackie”, czyli, mówiąc bardzo w przybliżeniu, ze świata „odrzuconych” – jak nasz „Felek Zdankiewicz”. To już bardzo specyficzny, rosyjski nurt i – muszę przyznać – z WGB i w ogóle naszą, polską poetyką „turystyczno-ogniskową” wiele wspólnego nie ma.

Co by o Wysockim nie powiedzieć, był postacią nietuzinkową, posiadaczem genialnego głosu, autorem genialnych tekstów i ich niezapomnianym wykonawcą. Serdecznie polecam.

C) Dojrzałość (CD, mp3, DVD)

Lata 90-te (+) to, przynajmniej w moim życiu muzycznym, „epoka” jazzu. Widocznie od dawna miałem takie nieuświadomione tęsknoty a łatwość dostępu do płyt (prawdziwych) i muzyki w ogóle (mp3) pozwoliły je po prostu (tęsknoty) zrealizować. Źródłem źródeł stał się Internet a łatwość szukania (co by tu jeszcze …) i sprawdzania (czy na pewno to miałem na myśli?) uczyniła ze mnie nieco „pogiętego” dźwiękofila.

Z konieczności oczywiście sporo muzyki słucham na komputerze i to często przez słuchawki, ale mam wrażenie, że to mimo wszystko nie to. Nie wiem, może jestem już niereformowalnym starcem, ale czuje wtedy jakąś sztuczność. Jakbym jeździł nie samochodem a na symulatorze - idealnym, ale symulatorze. Oczywiście trudno zarzucić coś wtedy jakości, ale właśnie jakość podejrzewam o to niejasne wrażenie. Wychowałem sie w czasach magnetofonów taśmowych, radia oraz pierwszych płyt CD, które w porównaniu z dzisiejszymi były nieśmiałymi - ale może przez to idealnymi - próbami wiernego zapisywania dźwięku. Przez lata cyfrowa obróbka sygnału (mastering) tak sie rozwinęła, ze "wierności" juz mało kto poszukuje, poszukuje sie efektów i bajerów. Pytanie, czy jest w ogóle to coś, czemu mamy byś "wierni"? Moim zdaniem nie ma. W muzyce klasycznej, jazzie - może jeszcze, ale taki np. Club, Lounge, Ambient? Gdzie tam jest "oryginał"? Słuchawki wrażenie "efektowości" raczej pogłębiają (szczególnie, kiedy jak ten durny maniak używa się odtwarzacza z efektami DSP - "Ambience", "3D Sourround", "Dynamic Boost", "Hyperbass") niż osłabiają - stad moje obiekcje. Dobrze głośno, przez dobre głośniki chyba podoba mi się jednak bardziej, ale ... to juz tylko marudzenie (i marzenie).

Ale do tematu. Najważniejszymi płytami tego okresu są:

Dojrzałość, nr 01. Bill Frisell - Gone, Just Like a Train [1997]

O Panu Frisell’u pisałem już wiele, także o tym, że po raz pierwszy usłyszałem go w pięknej ścieżce dźwiękowej filmu „Finding Forrester”. Przez film (przecudnej urody „Coffaro's Theme” z płyty „Bill Frisell Quartet”) trafiłem do płyt Pana Bill’a, z których – tak pamiętam – najwcześniej i najbardziej przypadła mi do gustu „Gone, Just Like a Train”. Do dziś jest moją ulubioną płytą Frisell’a i kiedy zastanawiam się dlaczego (nie stale, ale czasem sobie o tym myślę), przychodzi mi na myśl moja inklinacja do brzmienia rockowej gitary. Właśnie na „Gone...” gitara Pana Bill’a, która mówiąc między nami „umie zagrać wszystko”, gra najbardziej rockowo. Miejscami tak rockowo, że prawie wyłamuje się z ram jazzu, który Pana Bill’a stale kusi i któremu ulega, lecz nie bałwochwalczo. To nie pierwsza „wycieczka” w stronę innych gatunków („Nashville” - country), za to wyrazista i „soczysta”.

Kiedy się więcej nad tym zastanawiam, nie przychodzi mi na myśl nikt poza Bille’m Frisell’em, kto tak sprytnie i dowcipnie potrafi się bawić dźwiękiem gitary i tak wypełnić nim przestrzeń. Na płycie „Gone, Just Like a Train” gra tylko trio (gitara, bas, perkusja), a tylko w jednym – tytułowym – utworze jest wszystko. Od prawie kawiarnianych melodyjek, przez jazzowe plimknięcia (flażolety też), do ostrego przesterowanego hard-rockowego solo. Piękna, ciekawa i różnorodna muzyka do słuchania i podziwiania. Uwaga! Z przebojowym „Egg Radio” pochodzącym z awangardowej płyty „Bill Frisell Quartet”, ale jak świetnie zaaranżowanym na rockowe „power trio”. Ah! Łza się w oku kręci!

Dojrzałość, nr 02. Keith Jarrett, Gary Peacock, Jack DeJohnette – Tribute [1990]

O Jarrecie oraz o tym, dlaczego tak późno go poznałem, pisałem już w naszym portalu, więc nie będę nudził. Chcę tylko zwrócić uwagę, że choć genialny pianista jest w trio niewątpliwym liderem, to pozostałych muzyków nie tylko nie wypada, ale nie wolno marginalizować. Wierzcie mi (mam 25 płyt tego tria), to jest zupełnie NIEPOWTARZALNY zespół. Zgrany i rozumiejący się do szaleństwa a przy tym, jak przystało na prawdziwych „starszych” nastolatków, nie tylko zespół wrażliwych i eleganckich muzyków, ale też niezłych jajcarzy.

Album „Tribute” (2 CD), o którym już zresztą pisałem, pełen bajecznie nastrojowych i lirycznych wręcz kawałków, jest tego najlepszym dowodem.

Na drugim CD jest arcyciekawa wersja „All the Things You Are” Sonny Rollins’a, zaczynająca się od fortepianowego solo Keith’a. Szybkiego, energicznego, typu „nikt nie wie, o co chodzi”. Fajnie, ale solo się przedłuża … tempo nie maleje, trudno zgadnąć, do czego to zmierza. Nagle, po ponad 2 minutach – jajcarz Keith – robi takie relaksujące „zejście (się)” z basem i perkusją, że … ręce same się rwą do oklasków (nagranie jest koncertowe i to słychać) a po plecach przechodzą ciarki. Przepraszam, ale porównanie tego z orgazmem samo mi się nasuwa. Dodając magicznie „przydymione” „Smoke Gets in Your Eyes”, spokojnie i szeroko „płynące” „It's Easy to Remeber”, rytmiczne „U dance” i inne, otrzymujemy – w postaci „Tribute” – 2 godziny bajecznego, pięknego i bardzo niebanalnego jazzu. Tylko słuchać i podziwiać i wielbić.

Dojrzałość, nr 03. Buena Vista Social Club [1997]

Trzecie, jeszcze medalowe miejsce zajmuje – w czasach dojrzałości – płyta kubańskich „dziadków”. Kiedy po raz pierwszy ją usłyszałem, choć jeszcze nie wiedziałem o co chodzi, swym niezawodnym zmysłem wyczułem, że coś w tym jest - mimo iż nie jestem amatorem muzyki latynoskiej. „Amatorem” to eufemizm, więc tym bardziej zdziwiło mnie, że kawałki w zasadzie podobne do „Cielito Lindo” (u nas „Teraz jest wojna”) czy „Malaguena” nie tylko mnie nie drażnią, ale zaciekawiają i skłaniają do poszukiwań.

Szukałem niedługo, bo wszystko się wyjaśniło w dokumentalnym filmie Wima Wendersa pod tym samym tytułem. Opowiada on o muzykach z hawańskich klubów z lat 40-tych, którzy zupełnie zapomniani całkiem nieźle się trzymają i czekają tylko żeby na nowo „ktoś ich odkrył”. A odkrył a właściwie odszukał ich Ray Cooder (o którym już kiedyś pisałem), namówił do nagrań a pierwsza płyta Rubéna Gonzáleza, Compay’a Segundo i Ibrahim’a Ferrer’a (oraz innych) – „Buena Vista Social Club” odniosła niespodziewany, za to światowy sukces. W samą porę, bo najważniejsi wykonawcy nie dożyli 10-tej rocznicy wydania płyty.

Rubén González (1919 – 2003)
Pianista. Skromny, cichy, szczupły dziadziuś, który wprawdzie ledwie chodzi, ale kiedy siądzie do fortepianu … jak zaczarowany, przenosi się do innego świata. Bez specjalnej wirtuozerii, za to „szerokim” gestem, jakby łączył muzykę poważną z jazzem no i – jakby inaczej – w prawdziwie kubańskim, kołyszącym rytmie akompaniuje w wielu utworach na płycie.
Compay Segundo (1907 –2003)
Kompozytor, gitarzysta. To ci oryginał! Twierdzi, że od 5-tego roku życia pali kubańskie cygara (przypalał ciotce – zaraz tam palił!) a od 12-tego bzyka (też nie mogę uwierzyć) i pije rum (w to wierzę). Opowiadacz i mądrala, taki ludowy arystokrata. Jest autorem najpopularniejszej piosenki z płyty – „Chan Chan”, którą każdy słyszał a o której Segundo powiedział (nieudolne tłum. RN):
„Ja nie skomponowałem tej piosenki, ja ją wyśniłem. Mnie się muzyka śni. Czasem budzę się słysząc melodię, słyszę instrumenty, słyszę wszystko bardzo wyraźnie. Spoglądam przez balkon i nie widzę nikogo, ale słyszę jakby ktoś grał na ulicy. ... Nie pamiętam jak to było. Pewnego dnia zbudziłem się słysząc te cztery czułe nuty, wzorując się na opowieści z dzieciństwa, o Juanic’y i Chan Chan, dodałem im słowa i ... teraz wszędzie je śpiewają.”
Ibrahim Ferrer (1927 –2005)
Wokalista. Ma nieprawdopodobny, ciepły, mocny a jednocześnie „przytulny” głos. Zdaniem Ray’a Cooder’a i z tym bym się zgodził, drugi Nat King Cole. „Dos Gardenias” w jego wykonaniu to najlepszy zmysłowy kawałek na płycie.

Wszyscy Ci Panowie przeżyli w biedzie i zapomnieniu kilkadziesiąt koszmarnych lat za Fidela, ale prawdziwym powodem do podziwu jest to, że do później starości zachowali takie zasoby pogody ducha i optymizmu, że aż trudno uwierzyć. I to na płycie, w ich muzyce „słychać”. Słychać też radość, że grają i że „coś się dzieje”. Słucham płyty od czasu do czasu licząc na to, że i mnie się z coś z tego nastroju udzieli. I wam polecam.

Dojrzałość, nr 04. Karrin Allyson – Colage [1996]

O Pani Karrin Allyson już dawno pisałem w dziale muzyka, również o jej świetnej płycie ”Colage”, więc nie wypada mi się powtarzać. Powiem tylko, że choć za najlepszą płytę Pani Karrin do dziś uważam "Ballads, Remembering John Coltrane", to „Colage” była tą pierwszą, na której zaintrygował mnie jej magiczny głos i chyba ona wstrząsnęła mną najbardziej. Bardzo, bardzo polecam. Na wszystkie okazje.

Dojrzałość, nr 05. Jack Johnson - Brushfire Fairytales [2001]

Na Jacka Johnson’a trafiłem zupełnie przypadkiem, przy okazji jakichś poszukiwań w Internecie, ale od pierwszych taktów „Inaudible Melodies” (pierwszy utwór na płycie), kiedy usłyszałem jego ciepły głos i kapitalne brzmienie akustycznej gitary, wiedziałem, że mnie „ma”. Pan Jack szybko stał się naszym „wielopokoleniowym” ulubieńcem, co więcej nasze uwielbienie szybko rozprzestrzeniliśmy na kraje ościenne, bo pierwszy film Jacka („The September Sessions”) otrzymałem od Piotra (Niemcy) a dwa następne od Kazia (też Niemcy).

Wprawdzie dziś Pan Johnson jest już artystą „stadionowym”, co mniej lubimy, ale charakterystyczne brzmienie jego gitary dalej kusi i nęci, teksty nadal ma „sonetowe” (nie wiem jak to się fachowo nazywa – może jakaś podpowiedź? – ale rymy są nierówno, co kilka „linijek”) a głos wciąż magnetyzujący. Wprawdzie w naszym towarzystwie trudno polecać płytę „Brushfire Fairytales”, bo bardzo dobrze ją znamy, ale … czasami warto posłuchać „tych piosenek, które ja już znam”, do czego serdecznie zachęcam.

Dojrzałość, nr 06. Miles Davis – Kind of Blue [1959]

“Kind of Blue” jest płytą jazzową, bez wątpienia NAJ pod każdym względem. Najbardziej znaną, najlepszą, najbardziej znaczącą, najsłynniejszą, najczęściej kupowaną itp.itd. Nasłuchacie się wkrótce o niej sporo, bo zbliża się właśnie 50-ta rocznica sesji nagraniowej „Kind of Blue” i będą się o niej wypowiadać (już to robią) najsłynniejsi muzycy i inni „ludzie z branży”. Dlatego się pospieszyłem i właśnie wypowiadam.

„Kind of Blue” jest płytą dla każdego, w każdym wieku i na każdą okazję. Na dobrą sprawę jest to płyta łatwa i nawet jazzowego nowicjusza posłuchanie nie zaboli, prosta jak drut, tzn. zupełnie pozbawiona jakichś wyszukanych chwytów, skojarzeń czy podtekstów, ale … jest to tak wyrafinowana łatwość i prostota, że aż boli. No a słuchając – kurcze – z każdym kawałkiem i prawie każdym taktem ogarnia człowieka, powoli, lecz wyraźnie – podziw i ZACHWYT.

Płytę nagrali: Cannonball Adderley - Sax (Alto), Paul Chambers – Bass, Jimmy Cobb – Drums, John Coltrane - Sax (Tenor), Miles Davis - Trumpet, Bill Evans - Piano oraz Wynton Kelly – Piano. Byli to (żyje tylko Cobb) najwybitniejsi muzycy jazzowi tamtych (i późniejszych) lat i to w swej szczytowej formie. Miles postawił w tym projekcie na improwizację, co oczywiście dla jazzu nie jest czymś niezwykłym, ale niezwykłe jest jak daleko muzycy się w tym posunęli. Otóż proszę Państwa na płycie „Kind of Blue” nie ma melodii. Trudno w to uwierzyć, ale nie ma. Są zarysy, są akordy, są kapitalne akompaniamenty sekcji rytmicznej do fenomenalnych improwizacji trąbki i saksofonów, ale melodie to nie są. Co więc jest? Otóż proszę Państwa na płycie „Kind of Blue” jest NASTRÓJ. Cudowny, udzielający się i ogarniający nastrój melancholii. Nie tej ze smutkiem czy przygnębieniem – nie. Tej z zadumą czy nawet zmysłowością. Cała płyta, naprawdę cała – jak jakaś suita – promieniuje tą PEWNEGO RODZAJU MELANCHOLIĄ, której płyta zawdzięcza swój tytuł i dzięki której jest tak uwielbiana.

Niedawno wydano specjalną wersję „Kind of Blue” na DVD (posiadam) z przepięknie oczyszczoną ścieżką dźwiękową i krótkim filmem, w którym są głównie współczesne wywiady i opinie o płycie, ale też fragmenty rozmów z sesji, ilustrowane archiwalnymi zdjęciami. Film – nieco górnolotnie – nazywa się „Made In Heaven”, ale tak sobie myślę, że z perspektywy 50-ciu lat, które minęły od nagrania, „niebiańskości” tym kilkudziesięciu minutom muzyki odmawiać nie wypada. Proszę słuchać i podziwiać.

Dojrzałość, nr 07. Jacques Brel - Quand On N'a Que l'Amour [1996]

Moja przygoda z Brel’em zaczęła się bardzo późno, przy okazji słuchania nagrań Karrin Allyson. Była to piosenka „Ne Me Quitte Pas” (w angielskiej wersji nazywa się ona „If You Go Away”) i na tyle mnie zaciekawiła, że zacząłem drążyć. Nie mogłem znać Brel’a z młodości, bo jego twórczość nie leżała widocznie w żadnym z nurtów, którymi interesowali się prezenterzy polskiego radia. Nie był ani „młodą falą” ani „festiwalowym dzwonem”, więc piosenek Brel’a z radia sobie nie przypominam. Tym bardziej z płyt.

Czy szkoda? Chyba nie, bo na Brel’a … byłem za młody a nieznajomość języka – w tym przypadku – w zasadzie uniemożliwia kontakt z jego twórczością. Nadal nie znam francuskiego i „kontakt” z Brel’em mam raczej niezrozumiały, to znaczy sam nie rozumiem, na czym on polega. Z czystym sumieniem mogę powiedzieć, że spodobało mi się wiele piosenek Brel’a, kusiły bardzo urozmaiconymi melodiami i pomysłami muzycznymi a także frapującymi wykonaniami (bo Brel był w tym dobry) i nie przeszkadzało mi to (i nadal nie przeszkadza), że ni w ząb nie rozumiałem, o co w nich chodzi.

Z tym „całkowitym nierozumieniem” to nie jest do końca prawda, bo sporo tekstów Brel’a znałem po angielsku. Był w Ameryce okres fascynacji jego twórczością i stąd pochodzi kilka Brel’owskich „evergreenów”: „If You Go Away” czy „Seasons In the Sun” (Le Moribond). Czyli niewiele rozumiałem, a i tak mi się podobało. Bo? Bo ufałem, że o coś w tych piosenkach chodzi – a to tygrysy lubią najbardziej. Tygrysy lubią też, jak „się kojarzy”, a czegoś bardziej paryskiego niż piosenka „La Valse a Mille Temps” nie umiem sobie w ogóle wyobrazić.

La Valse a Mille Temps

Po latach, za sprawą panów Młynarskiego oraz Nowaka (tego z „Raz, Dwa, Trzy”) okazało się, że miałem rację (oraz intuicję). Pisałem już o tym, ale przypomnę, że już przy pierwszym słuchaniu „Raz, dwa, trzy Młynarski” nie tylko rozpoznałem piosenkę, ale – jakież piękne – upewniłem się, że moje zaufanie nie było bezpodstawne. Tym, co mnie wręcz „poraziło” na płycie była „Piosenka starych kochanków” (w oryginale: „La Chanson Des Vieux Amants”). A wgląda to tak:

Rozświetlały burz rozbłyski
Miłość naszą ileś lat
Raz ty brałaś swe walizki
To znów ja ruszałem w świat
Lecz pokój, gdzie kołyski brak
Pamięta echa dawnych burz
I słów namiętnych do szaleństwa
Więc choć porażki pierwszej smak
Z twych warg uleciał dawno już
A z mych pierwszego smak zwycięstwa

Czy ty wiesz
Jedyna, czuła i najmilsza ma
Że ja od wschodu, aż do zmierzchu dnia
Wciąż bardziej cię kocham

Kłótnie schadzki przeprowadzki
Znaliśmy się do cna
Wpadaliśmy w swe zasadzki
Zastawione, gdzie się da
Ty miałaś kogoś, dobrze wiem
I jam też nie bez grzechu był
Lecz zawsze żyliśmy nadzieją
Że z pożegnania pierwszym dniem
Oboje dołożymy sił
By starzeć się, nie doroślejąc

Czy ty wiesz …. [Jacques Brel, tłum. Wojciech Młynarski]

Nie będę epatował Was wrażeniem, jakie odniosłem (Jezu, to o mnie!), ale podziwiam prostotę i przenikliwość, z jaką Brel – poeta – odnosi się do świata realnej, niełatwej, niepolerowanej miłości.

Wprawdzie do słuchania poleciłem „Quand On N'a Que l'Amour”, bo właśnie ta płyta mną wstrząsnęła i wywołała zainteresowanie Brel’em, ale jeszcze lepszy będzie dwupłytowy zestaw „Amsterdam: The Best of Jacques Brel”. W nim znajdują się i „La Chanson Des Vieux Amants” oraz – moim zdaniem – rewelacyjna piosenka „Amsterdam”. Prawdziwa opowieść o marynarzach, w której jest – bez litości – chlanie, szczanie i j… Tę piosenkę także przetłumaczył Młynarski i wprawdzie stała się takim „twardszym” szantem, lecz w wykonaniach, które słyszałem (Groniec, Zadrożny), albo w samej piosence, nie tak udanie przetłumaczonej, czegoś mi brakuje. Dokładnie brakuje szorstkości czy nawet brutalności, dzięki której w wykonaniu Brel’a „Amsterdam” bardziej przypomina„Obławę” Wysockiego niż marynarską (czy jakąkolwiek inną) balladę. Nie mogę się powstrzymać i zamieszczam „Amsterdam” w oryginalnym wykonaniu.

Amsterdam

Dojrzałość, nr 08. Jaromir Nohavica & Kapela – Koncert [1997]

Pan Jaromir – kto go nie zna – „pojawił” się w mojej świadomości na jednym z koncertów organizowanych w Trójce, prowadzonym (o ile pamiętam) przez Artura Andrusa. Nie przypadkiem zapamiętałem nazwisko prezentera, bo gdyby mi przyszło wymyślić jakiś pseudonim dla Nohavicy, byłby to Jaromir „Andrus” Nohavica.

Do słuchania poleciłem jedną ze starszych płyt Nohavicy – tę, która mną wstrząsnęła. Nabyłem ją na koncercie w Klubie Politechniki w Gliwicach i była ona bodaj pierwszą płytą Pana Jarka, którą miałem a z zakupem trafiłem w dziesiątkę, bowiem do dziś uważam ją za jedną z lepszych płyt cieszyńskiego barda. Podejrzewam, że to zasługa „kapeli”, z którą gitara i głos Nohavicy brzmią wyśmienicie.

Trochę mi głupio „przybliżać” wykonawcę tak dobrze znanego w naszym gronie, ale z czystym sumieniem mogę powiedzieć, że tym, co mnie (i dotyczy to prawdopodobnie każdego) ujęło od pierwszego słuchania jest bajecznie ciepły, magiczny głos. Chwilę potem przychodzi do głowy i także „chwyta” muzykalność oraz poczucie humoru. Mam okazję śledzić twórczość Nohavicy od ponad dziesięciu lat i po dłuższym czasie przychodzi mi do głowy, że największą siłą Nohavicy jest wszechstronność. Nohavica nie jest ani przesadnie refleksyjny, choć nie brakuje w jego repertuarze piosenek poważnych, ani nadmiernie prześmiewczy, choć nie boi się on zuchwałego a nawet ludycznego żartu. Jak życie – Nohavica jest „wszelki”.

Boleśnie rozkochany w, mojej ulubionej, „Zatimco se koupes”:

Zatimco se koupes

Gdy się kąpiesz w wannie,
Myjesz sobie plecy
Złupiłbym starannie
Twą istotę rzeczy...
Gdy się tak oddajesz wodzie,
Chciałbym móc cię wziąć jak złodziej.
…
Fajka się dopala
Kawa stygnie
Krew się spienia.
Byłoby wspaniale
Gdyby serce popędliwe
Można mieć z kamienia.
…
[Jaromir Nohavica, tłum. Tolek Muracki]

Ironiczny w „Panie prezydencie”, poważny w „Sarajewie”, lekki i zwiewny w „Cukrarskiej bossanovie”, gorzki w „Gdy odwalę kitę” („Az to se mnu sekne”) czy komiczny w „Pastuchu” („Hlidac krav”). Przykłady można zresztą mnożyć. Taki repertuar – nienudny i niemonotonny – sprawia, że każda płyta Nohavicy jest ciekawa i z przyjemnością się jej słucha a każdy koncert jest okazją zarówno do zabawy jak i do namysłu.

Jeśli do tej uniwersalności „przesłania” dodam łatwość nawiązywana kontaktu z publicznością oraz dar omijania szerokim łukiem kolein show biznesu, nie dziwi, że w dość krótkim czasie Nohavica stał się artystą znanym, lubianym i szanowanym. Wbrew tzw. „prawom rynku”, czyli bez reklamy, marketingu i promocji. Dla mnie bomba!

Dojrzałość, nr 09. Tom Waits - Rain Dogs [1990]

„Rain Dogs” była pierwszą płytą Toma Waitsa, która wpadła mi w ręce i, o ile dobrze pamiętam, w ogóle pierwszym „spotkaniem” z magicznym i demonicznym głosem Pana Waitsa. Szybko mi się spodobał, zarówno jego głos jak i repertuar, a potem i sam Pan Tom, jako taki.

To bardzo ciekawa i w znacznej mierze enigmatyczna postać. Oczywiście raczej zgaduję niż wiem, ale jestem w stanie założyć się, że Pan Tom jest jednym z najlepszych „aktorów” (czy też zgrywusów) muzyków, jakich znam i jego wizerunek – diabolicznego autsajdera i inteligentnego kloszarda – jest błyskotliwie i precyzyjnie tworzony przez samego artystę na potrzeby świata zewnętrznego.

Wracam jednak do płyty. „Rain Dogs” to typowy „Waitsowy” majstersztyk genialne łączący przeróżne gatunki i formy. Od melodycznych, przebojowych „Jockey Full of Bourbon” czy „Downtown Train” poprzez countrowe „Blind Love”, poetyckie „Time”, rockowe (w stylu Lou Reed’a) „Hang Down Your Head” (jest nawet solo na gitarze) i „Union Square”, jazzowe „Walking Spanish”, kabaretowe (przedwojenne) „Tango Till They're Sore”, nieco awangardowe „Clap Hands”, „Big Black Mariah” czy „Rain Dogs” do kloszardowych „Cemetery Polka” i „Anywhere I Lay My Head”. Może nie we wszystkich przypadkach idealnie trafiłem, ale chciałem pokazać, że – jeśli się ma wenę – na jednej płycie da się zawrzeć ocean pomysłów muzycznych i morze pomysłów wykonawczych.

Łatwo mi sobie wyobrazić kogoś, kto nie lubi (a nawet nie cierpi) Toma Waits’a, faktyczne jest kontrowersyjny, ale fenomenalnej wyobraźni nikt mu nie odmówi. Może „Raind Dogs” to nie jest płyta na każda okazję, ale – na finezyjny wieczór muzyczny – serdecznie polecam.

Polecam też nieco starsze płyty Toma Waits’a. Nie one pierwsze mną wstrząsnęły, więc tylko o nich wspomnę. Pochodzą z najlepszego – moim zdaniem – „jazzowego” okresu Pana Toma i taka np. „The Heart of Saturday Night” [1974] czy „Small Change” [1976] (i inne, np. … STOP) to są proszę Państwa absolutnie genialne „concept” albumy. Nie jest to muzyka lekka i łatwa w odbiorze, bo twórczość Waits’a (z uwzględnieniem odmienności) najbardziej mi przypomina „Piwnicę pod Baranami”, gdzie trzeba BYĆ, żeby naprawdę USŁYSZEĆ. Mam taki program z holenderskiej telewizji, w którym – na podstawie repertuaru mniej więcej z „The Heart of Saturday Night” i „Small Change”– odbywa się nie koncert a całe przedstawienie. Niby Waits z zespołem po prostu gra i śpiewa, ale jest to zainscenizowane do tego stopnia, że Pan Tom ma nawet w kieszeni świerszyka, który widać, kiedy siada przy fortepianie. Niestety płyta tego nie odda. Nie odda też min, które Pan Tom stroi śpiewając i fałszując haniebnie na fortepianie „The Piano Has Been Drinking (Not Me)”. Albo „Warm Beer, Cold Women” (tu nie fałszuje) – a szkoda. Troszkę pokazać jednak mogę.

Warm Beer, Cold Women

Dojrzałość, nr 10. Krzysztof Komeda - Filmy i ballady [2001]

Z tą płytą wiąże się ciekawa anegdota. Było to wtedy, gdy OD był w Stanach. Sporo ze mną wtedy e-mailował i w jednym z listów zawiadomił mnie o występie Makowicza w Rybniku (w Stanach wiedzieli a w Rybniku jakby mniej). Makowicz był impulsem – podczas szukania i sprawdzania w internecie ze zdziwieniem stwierdziłem, że pojawiła się wytwórnia, która wydaje remasterowane płyty Komedy (już od dawna szukałem, ale niczego nie znalazłem). Trafiłem na angielskie strony wytwórni – nazywa się Power Bros – i, choć ceny były tam haniebne, mimo wszystko zainteresowałem się kilkoma płytami Komedy, które były w ofercie. Nie wiem, co mnie podkusiło, ale zanim coś wrzuciłem do koszyka (a mogłem), popstrykałem i jakoś trafiłem na numer konta bankowego (i nazwę banku). Matko Boska! Toż to „nasz” Kredyt Bank! Po nitce do kłębka i okazało się, że wytwórnia mieści się w … Rybniku. Jeszcze tego samego dnia (ceny w złotówkach nie były aż tak haniebne) stałem się dumnym posiadaczem płyt: „Filmy i ballady”, „Soundtrack from Polański” (a niedługo potem „Astigmatic”).

Na płycie są m.in. „soundtracki” z „Noża w wodzie” i „Dwóch panów z szafą”. Każdy zna motyw z „Noża w wodzie”, ale nie każdy wie, że jest też „Nóż w wodzie”, jako taki – długaśna, awangardowa wersja z trąbką, w której ślady „tej piosenki, którą ja już znam” pojawiają się gdzieś dopiero w 11-tej minucie. Dla ciekawych powiem, że ten ulubiony fragment z filmu też istnieje, jako taki, nazywa się „Ballad for Bernt” i był wydany na płycie „Polish Jazz (Vol. 3)”. W nagraniu (także ścieżki do filmu) brał udział tytułowy „bohater” utworu, Szwed Bernt Rosenberg a całe wręcz opowieści krążą o tym co Komeda z żoną musieli wyczyniać, żeby w 1962 roku, w PRLu, zaangażować „zachodniego” muzyka do pracy przy filmie.

Płytę „Filmy i ballady” polecam serdecznie, ale jako ciekawostkę, bo ścieżki dźwiękowe, które komponował Komeda są pisane raczej „do obrazu” niż do słuchania i frazy na płycie sprawiają wrażenie rwanych czy też niedokończonych. Zdecydowanie lepsza – do słuchania – jest płyta „Astigmatic”, najlepsza polska płyta jazzowa w historii. Natomiast jako przeglądową, dla zapoznania się z twórczością Pana Krzysztofa poleciłbym tę z serii Polish Jazz. W remasterowanej wersji na CD ma ona wszystko, co trzeba. I „Bernta” i przepiękne „Moją Balladę” oraz „Crazy Girl” i utwory z płyty „Astigmatic”.

Salon odrzuconych

Na Komedzie – uff – zakończyłem wielomiesięczną (pierwszy post z tej serii, o płycie „Ciemna strona księżyca” napisałem ponad rok temu!), katorżniczą pracę p.t. „10 płyt, które wstrząsnęły światem”. Z dziesięciu zrobiło się 30-ci a w pobitym polu zostały jeszcze takie płyty, że aż mi ich żal. Zanudzał już więcej nie będę, ale krótko tylko wspomnę o:

Paolo Beschi - Bach J.S., Six Violoncello Suites [1998]

Genialne wykonanie genialnych suit wiolonczelowych Bacha. Już kiedyś zamęczałem tą płytą nasze towarzystwo, więc więcej nie mogę, zauważę tylko, że jest to muzyka na każdą okazję, nawet do śniadania, najlepiej na trawie.

Nirvana - Unplugged in New York [1994]

Chyba najlepsza płyta pokolenia „naszych dzieci” jaką znam. Najdziwniejsze połączenie muzycznej wrażliwości i skrajnie emocjonalnego brzmienia z najbardziej zdystansowanym wykonawstwem, jakie spotkałem. Mam DVD z tego koncertu i wręcz przeraża mnie dysharmonia pomiędzy intrygującą, wciągającą muzyką a zupełnie „nieobecnym”, odległym Cobain’em. Płyta jest bezpieczna (nic nie widać) i z czystym sumieniem polecam.

John Coltrane – Ballads [1961]

To płyta Coltran’a, którą słyszałem jako jedną z pierwszych jego płyt. Historia jazzu, ale jakiego! To brzmienie – przynajmniej dla mnie – jest tym, co nazywamy jazzem i nie wierzę, żeby ktokolwiek mógł się oprzeć urokowi saksofonu Coltrane’a w tym wydaniu.

Michael Brecker - Nearness of You: The Ballad Book [2001]

Ta płyta, z kolei, jest współczesną wersją „lekko-pół-średniego” jazzu dla każdego. Górna półka, za to jak przyjemnie! Współczesny saksofon tenorowy na każdą okazję.

Camerata Quartet - Szymanowski: String Quartets [2002]

To moje pierwsze spotkanie z Szymanowskim. Oba kwartety Szymanowskiego są dobrym przykładem współczesnej muzyki poważnej „dla ludzi”. Mnie się ta muzyka tak mocno kojarzy z górami, mgłami i świerkami, że aż mnie to dziwi i mam odruch ubierania „polaru”. Polecam serdecznie. Niekoniecznie przy pierwszym słuchaniu, ale przy trzecim na pewno zakochacie się w tych dźwiękach.

Górecki & Friends, Polish Chamber Music [1995]

Przypadkiem (w sklepie emusic.com) trafiłem na tę dziwną i przypadkowo zebraną składankę, za to spore wrażenie zrobiła (na mnie) na płycie suita orkiestrowa „Colas Breugnon” Tadeusza Baird’a. Niebanalna i całkiem przyjemna do słuchania muzyka kompozytora, który był głównym pomysłodawcą i animatorem festiwalu „Warszawska Jesień”. Fajne nie? Gwarantuję, że sami się zdziwicie tą „warszawską jesienią”.

Ahmad Jamal - Heat Wave [1966]

Oj! To prawdziwe zaskoczenie. Ahmad Jamal – dziś dziadziuś – jest pianistą, którego byłbym najprawdopodobniej wielbicielem, gdybym go wcześniej znał. Dziś, w konfrontacji z całą plejadą współcześnie grających, genialnych pianistów i pianistycznych trendów, Ahmad nie porywa już tak, jak mógłby, ale jego starsze płyty, „energetyczne” i intensywne w sposób, jaki lubię, polecam każdemu.

Varius Manx – Elf [1995]

Wiadomo. Niebanalna, wciągająca i piękna płyta z najlepszych czasów polskiego rocka post-PRL’owskiego. Tylko słuchać i podziwiać.

Kazik Staszewski - Melodie Kurta Weill'a [2001]

Genialna interpretacja znanych piosenek Waill’a i Brechta. Mocne, intrygujące, nietuzinkowe. Na kolację przy świecach płyta się nie nadaje, ale do słuchania (nie do gadania przy niej) – jak najbardziej.

Stan Getz - Cafe Montmartre [2003]

Moja ulubiona płyta, mojego ulubionego saksofonisty. Nietrywialny jazz kawiarniany (faktycznie nagrane w kawiarni) z okresu, kiedy ludzi takie coś w kawiarni wciągało i kiedy płyty słucham, trochę mi żal, że te czasy minęły. „Cafe Montmartre” jest współczesną kompilacją wielu nagrań ze słynnej kawiarni w Kopenhadze dokonanych pod koniec lat 80-tych. Polecam wszystkim panom do „obezwładniania” pań a paniom oczywiście też - do „omdlewania”.

Jazz

Agnieszka Skrzypek (Aga Zaryan) - Picking Up the Pieces ***

Aga Zaryan - Picking Up the Pieces

Artur Dutkiewicz - Niemen improwizacje *****

Artur Dutkiewicz Trio

Niemen improwizacje

posłuchaj

Diana Krall - Quiet Nights (CD) *, Live In Paris (DVD) **

Ginger Baker Trio - Going Back Home *****

Artist: Ginger Baker

Album: Going Back Home

... posłuchaj

Grażyna Auguścik, Paulinho Garcia – Fragile *** (Zagadka rozwiazana)

Grażyna Auguścik, Paulinho Garcia - Fragile. cover.jpg

Nasza Basia Kochana - Nasza Basia Kochana, cover.jpg

Nasza Basia Kochana - Nasza Basia Kochana, analog.jpg

Samba sikoreczka

Album: Fragile

Artist: Grażyna Auguścik, Paulinho Garcia

posłuchaj

Jack DeJohnette, Bill Frisell - The Elephant Sleeps But Still Remembers ****

Jack DeJohnette - The Elephant Sleeps But Still Remembers, cover.jpg

Artist: Jack DeJohnette

Album: The Elephant Sleeps But Still Remembers

..posłuchaj

Jan Garbarek - Belonging *****

Jan Garbarek - Belonging

Posłuchaj

Jean-Paul Brodbeck Trio - Ground ****

Artist: Jean-Paul Brodbeck Trio

Album: Ground

..posłuchaj

Jim Black (AlasNoAxis) w Hipnozie *****

następującą recenzję

... Podstawą muzyki AlasNoAxis jest oczywiście mocno osadzona sekcja rytmiczna. Obok lidera współtworzy ją Skuli Sverisson na elektrycznym basie. Tworzą zgrany, otwarty na eksperymenty, interesujący duet. Ich gra jest na tyle luźna, by pozostawić miejsce na swobodę wypowiedzi pozostałym muzykom, a jednocześnie na tyle charakterystyczna i szczególna, by stworzyć ramy wyrazistego brzmienia grupy.

Głównym solistą jest klarnecista i saksofonista tenorowy Chris Speed. Jest to muzyk mocno zainspirowany Coltrane’em. Jego zadbane i różnorodne brzmienie, bogate umiejętności melodyczne oraz wyczucie na pomysły partnerów, nadają muzyce AlasNoAxis odcień jazzowego wyrafinowania. Skład grupy uzupełnia islandzki gitarzysta Hilmar Jensson, który z kolei wprowadza element rockowej zadziorności, i skłonność do eksperymentów brzmieniowych a la Hendrix. Jego partie znakomicie współbrzmią ze zdecydowanymi frazami Speeda, dając w efekcie naturalne i interesujące połączenie. Kompozycje nie są formalnie przesadnie wyrafinowane. To proste melodie, nierzadko po prostu dwa czy trzy akordy czy pomysłowy riff. Punkt ciężkości spoczywa na znakomitym wykonaniu oraz bezpretensjonalności. Słychać znakomite porozumienie muzyków i świadomość celu, do jakiego dążą. Jazz to zasadniczo prosta muzyka, i Black akcentuje jej rozrywkowy, ludowy aspekt...

Jim’a

Była hm, hm ... droga (60zł)
Nie umiem sobie wyobrazić gdzie i jak, poza salą klubową z profesjonalnym nagłośnieniem, można (jest sens) takiej muzyki posłuchać.

John Pizzarelli with The George Shearing Quintet - The Rare Delight of You *****

Płyta od kilku miesięcy towarzyszy mi niemal codziennie. Ma w sobie uniwersalny urok przyciągający zarówno dziadka jak i wnuczka. Młody Pizzarelli wydobywa z gitary ciepłe i tkliwe dźwięki, od czasu do czasu uzupełniając je ujmującym wokalnym unisono. Kwintet akompaniuje artyście trochę staroświeckim, leniwym swingiem - co w żadnym wypadku nie może być poczytane jako wada. Brzmienie gitary i zespołu jest doskonale zharmonizowane. Wyeksponowane zostały tylko partie wokalne. Wyeksponowane nie tylko przez realizację nagrania, ale i przez nienaganną dykcję Pizzarelli’ego. Świetna okazja, żeby w końcu zrozumieć całe teksty amerykańskich evergreenów.

Repertuar płyty stanowią na przemian: rytmiczne, swingujące, beztroskie pioseneczki i sentymentalne ballady (żaden zatem koncept album). Większość to standardy sprzed półwiecza, uzupełnione o dwa jedynie utwory autorskie – utrzymane zresztą w jednakowym eleganckim, staromodnym stylu. Wszystkie bez wyjątku to muzyczne perełki. W kategorii błahych największe wrażenie zrobił na mnie Lemon Twist. Piosenkę w 1955 roku napisał Bobby Troup (ten od Route 66). Tekst jest po prostu doskonale nieistotny i błahy. Wysławia zalety zdrowotne i smakowe cytryny. Połączenie struktury rytmicznej utworu z rozkosznymi rymami, a nawet zaakcentowaną przerzutnią (rymem łamanym?) - rozbawi największego ponuraka.

even a skeptic replies that here's a suggestion you can't resist, a cool drink with ice is improved with some sli- ces of lemon twist

1 If Dreams Come True - Goodman, Mills, Sampson 3:50 2 The Lady's in Love With You - Lane, Loesser 2:43 3 Everything Happens to Me - Adair, Dennis 3:46 4 Lulu's Back in Town - Dubin, Warren 2:56 5 Something to Remember You By - Dietz, Schwartz 4:53 6 Lemon Twist - Troup 3:54 7 Lost April - DeLange, Newman, Spencer 4:11 8 Problem - Leonhart 5:45 9 The Rare Delight of You - Molaskey, Pizzarelli 4:03 10 A Shine on Your Shoes - Dietz, Schwartz 3:33 11 Indian Summer - Dubin, Herbert 4:06 12 Be Careful, It's My Heart - Berlin 2:39 13 September in the Rain - Dubin, Warren 4:01 14 I Predict (2001) - Molaskey, Pizzarelli, Shearing 2:42 15 Lucky to Be Me - Bernstein, Comden, Green 3:38

Keith Jarret – koncerty solowe *****

Keith Jarret

Keith Jarrett - The Köln Koncert *****

Keith Jarrett - The Koln Concert, cover.jpg

Keith Jarrett - The Carnegie Hall Koncert *****

Keith Jarrett - The Carnegie Hall Concert, CD2, cover.jpg

posłuchaj

Keith Jarret Trio – Tokyo '96, Tribute *****

Keith Jarrett Trio with Gary Peacock and Jack De Johnette - Tokyo '96

Keith Jarrett, Gary Peacock, Jack DeJohnette - Tokyo 96, cover.jpg

zobacz

Keith Jarrett Trio with Gary Peacock and Jack De Johnette - Tribute

Keith Jarrett, Gary Peacock, Jack DeJohnette - Tribute, cover.jpg

Keith Jarrett Trio - Whisper Not *****

Keith Jarrett, Gary Peacock, Jack DeJohnette - Whisper Not CD2, cover.jpg

Keith Jarrett Trio with Gary Peacock and Jack DeJohnette - Whisper Not

Posłuchaj

Keith Jarrett, Charlie Haden – Jasmine ****

Artist: Keith Jarrett/Charlie Haden

Album: Jasmine

Leszek Możdżer - Koncert w klubie *****

Leszek Możdżer

Leszek Możdżer – Komeda *****

Pan Leszek (wreszcie!) „zapisał się” do poważnej wytwórni płytowej (niemiecki ACT). Ma to wady (płyta jest krótka – 52min, za to droga – 49 zł), ale ma też zalety. Nie musiałem – jak przy „Time” – korespondować w sprawie zgrania jej na mojego Zen’a, a w wersji mp3 można ją kupić w sklepie OVI za 20 zł (!!).
Płyta została wydana w roku 80-tych urodzin Krzysztofa Komedy [27-04-1931], który już jest (a jeszcze będzie) pełen koncertów i wydarzeń poświęconych Komedzie.
Po czterech tygodniach od daty wydania, płyta już uzyskała status PODWÓJNEJ PLATYNOWEJ. W Polsce nie jest to jakieś wielkie halo, a do „Elf” Varius Manx jeszcze sporo brakuje, ale i tak jest ciekawym przyczynkiem do popularnego domniemania, że naród jest głupi i podoba mu się Doda.

Wykonawca: Leszek Możdżer

Album: Komeda

Maciej Fortuna Quartet - Lost Keys *****

Artist: Maciej Fortuna Quartet

Album: Lost Keys

posłuchaj

Madeleine Peyroux - Half the Perfect World ****

"Płytę Jose Gonzalesa usłyszeliśmy parę tygodni temu podczas kolacji w knajpie, bardzo mi się spodobała"

Artist: Madeleine Peyroux

Album: Half the Perfect World

...posłuchaj

Manu Katché – Neighbourhood ****

portalu diapazon.pl

Manu Katché to jeden z tych muzyków, których prawie wszyscy słyszeli, ale mało kto zna jego nazwisko. Taka sytuacja dotyczy wielu, często znakomitych instrumentalistów, którzy jako mistrzowie drugiego planu wspomagają wielkie gwiazdy rocka i popu. Perkusję naszego bohatera możemy usłyszeć w przebojach Petera Gabriela, Dire Straits, Robbie'ego Robertsona z The Band, Stinga czy Tori Amos.

Również fanom jazzu jego nazwisko nie powinno być obce. Katché jest bowiem stałym współpracownikiem Jana Garbarka - nagrali oni wspólnie już pięć albumów w barwach monachijskiej firmy ECM. Kilka lat temu szef tej oficyny Manfred Eicher zaproponował mu nagranie pierwszej płyty autorskiej dla tej wytwórni (nie pierwszej w ogóle - bo taką była wydana w 1992 "It's About Time"). Po długich poszukiwaniach wybrano skład zespołu towarzyszącego perkusiście. Wybór padł na wspomnianego Garbarka i... trzy czwarte Kwartetu Tomasza Stańki (Tomasz Stańko, Marcin Wasilewski, Sławomir Kurkiewicz).

Artist: Manu Katche

Album: Neighbourhood

posłuchaj

Michael Bublé – Christmas ****

Artist: Michael Bublé

Album: Christmas

posłuchaj

Paolo Fresu – Songlines, Night & Blue *****

Artist: Paolo Fresu

Album: Songlines/Night & Blue

posłuchaj

Paul Motian - I Have the Room Above Her, Marc Johnson - Shades Of Jade*

(4+) Prawie klasyczny S. Lepszy niż Ben Webster

Artist: Paul Motian/Bill Frisell/Joe Lovano

Album: I Have the Room Above Her

Paul Motian - I Have The Room Above Her, cover.jpg

posłuchaj

Artist: Marc Johnson

Album: Shades of Jade

Marc Johnson - Shades of Jade, cover.jpg

posłuchaj

Puppini Sisters - Betcha Bottom Dollar ****

Puppini Sisters - Betcha Bottom Dollar.jpg

Artist: Puppini Sisters

Album: Betcha Bottom Dollar

posłuchaj

RGG – ONE , Marcin Wasilewski Trio – Faithful

Wykonawca: RGG

Album: One

posłuchaj

Wykonawca: Marcin Wasilewski Trio

Album: Faithful

posłuchaj

Stan Getz & Chet Baker – Life in Stockholm 1983 (DVD) ****

Steve Kuhn - Mostly Coltrane *****

Artist: Steve Kuhn

Album: Mostly Coltrane

posłuchaj

The Bad Plus - These Are the Vistas *****

Smells Like Teen Spirit (Nirvana - Grounge)
Heart of Glass (Blondie - Punk)
Iron Man (Black Sabbath - Heavy Metal)
Chariots of Fire (Vengelis - Electronica)

Artist: The Bad Plus

Album: These Are the Vistas

The Bad Plus - These Are The Vistas, cover.jpg

(...posłuchaj)

The Bad Plus w Hipnozie *****

tam odsyłam zainteresowanych

NIEZWYKŁY, REWELACYJNY

The Bad Plus - Cheney Pinata

Czołową postacią w zespole wydaje się perkusista David King. Już płytom „The Bad Plus” nadaje on – w ogromnym stopniu - brzmienie i niepowtarzalny charakter, ale na koncercie ! Legendy o sprzedawaniu duszy „diabłu” są stare jak świat i często tłumaczono tym niezwykłe możliwości muzyków (Paganini, List, Robert Johnson) - a i oni jakoś specjalnie nie protestowali. Jeśli w ogóle jest coś na rzeczy, to David King jest najlepszym przykładem DIABOLICZNIE SPRAWNEGO perkusisty. I nie tylko o to chodzi, że „bije” szybko i mocno – robi to nieprawdopodobnie POMYSŁOWO.
Drugim muzykiem, który definiuje brzmienie „The Bad Plus” jest pianista Ethan Iverson – kolejna niebanalna indywidualność. Najdziwniejsze jest to, na co zwrócił uwagę Ojciec Dyrektor, że on właściwie NIE GRA na fortepianie. „Podaje” akordy (awangarda – więc także nie w tonacji), zaznacza linie melodyczne (lewą i prawą ręką), generuje atmosferę. Gra niezbyt „gęsto”, lirycznie – rzadko, monumentalnie – częściej, dynamicznie i rytmicznie – często. Zawsze natomiast – oryginalnie. Podobieństwa do niczego i nikogo nie znalazłem.
Żeby taka dwójka – wyjątkowych oryginałów i indywidualistów – mogła jakoś razem zgrać potrzebny jest jakiś element łączący i – tak mniemam – jest nim trzeci członek „The Bad Plus”, „cichy wspólnik” Reid Anderson. Jak on w potoku dźwięków z prawej (Iverson) i z lewej (King) daje sobie radę z tymi wszystkimi łamańcami rytmicznymi kolegów – nie wiem, ale nie tylko daje. „Zejścia” do wspólnego grania są tak fantastyczne, że ręce aż same podrywają się do oklasków.

„Everybody Wants To Rule The World” - Tears for Fears (Boy’s band)
„Heart of Glass” – Blondie (Punk)
„This Guy In Love With You” - Bert Bachrach (festiwalowy dzwon – np. Dionne Warwick)
„Knowing Me, Knowing You” - ABBA (Pop)
„Heart of Gold” - Neil Young (Folk)

Tim Ries - The Rolling Stones Project ****

Artist: Tim Ries

Album: The Rolling Stones Project

... posłuchaj

Uri Caine (The Badrock Trio) w Hipnozie ****

stronę EMD o nim

Muzyka poważna

Bach bez ogrodów, J.E.Gardiner - Bach Brandenburg Concertos *****

Bach J.S. (J.E. Gardiner) - Bach, Brandenburg Concertos, cover.jpg

John Eliot Gardiner – Bach Brandenburg Concertos

posłuchaj

D. Galfetti & „I Barocchisti”. Antonio Vivaldi – Le quattro stagioni , Concerti per violino III, 'Il ballo'

muzycznym OVI

Vivaldi (Galfetti, I Barocchisti) - Le quattro stagioni, cover.jpg

Vivaldi: Le quattro stagioni, Concerti

posłuchaj

Vivaldi - Concerti per Violino Vol 3. Il Ballo, cover.jpg

Tesori del Piemonte Vol 40 - Vivaldi: Concerti per violino Vol 3 'Il ballo'

Franz Schubert - The Trout (DVD) *****

Franz Schubert - The Trout (DVD)

Director: Christopher Nupen

Kwintet fortepianowy A-dur Pstrąg op. 114

Allegro vivace
Andante
Scherzo: Presto
Andantino – Allegretto
Allegro giusto

“It was clear to us that the concert might well become legendary in time and so we decided to make a film about it”

Daniel Barenboim – pianista, dziś głownie dyrygent (Berlin State Opera, La Scala, Chicago Symphony)
Jacqueline du Pré – żona Barenboim’a, nie żyje już. Najsłynniejsza kobieta – wilonczelistka. Znana z legendarnych wykonań Elgara.
Zubin Mehta – kontrabasista, dziś dyrygent (Bayerisches Staatsorchester, Israel Philharmonic, Los Angeles Philharmonic, Montreal Symphony, New York Philharmonic).Dyrygował podczas Wiedenskich Koncertów Noworocznych w 1990, 1995, 1998 i 2007 roku.
Itzhak Perlman – skrzypek (St. Louis Symphony) – 9 nagród Grammy.
Pinchas Zukerman – altowiolista, dyrygent (Ottawa's National Arts Centre Orchestra).

Nigel Kennedy: Nigel Kennedy Plays Bach DVD ****

Kennedy, Nigel: Nigel Kennedy Plays Bach

Quatuor Ebene - Ravel, Debussy & Faure *, Bartok Quatuors 1 - 2 – 3

Quatuor Ebene - Bartok, Quatuors 1 · 2 · 3, cover.jpg

Quatuor Ebene - Ravel, Debussy & Faure, cover.jpg

posłuchaj

Rock

Anthony and the Johnsons, I am a bird now ****

Eric Clapton – “One More Car One More Rider” DVD *****

Wonderful Tonight

Eric Clapton: Live On Tour 2001

Feist - Let It Die ****

kolejne płyty kolejnych śpiewających p.. (anieniek)

Artist: Feist

Album: Let It Die

posłuchaj

Feist – Open Season **

Szczególnie polecam ją Justynie – zmęczonej kolejnymi płytami kolejnych śpiewających p.. (anieniek). Myślę, że płyta Feist się wyróżnia - i choć nie potrafię pokazać palcem czym (może różnorodnością i oryginalnością brzmienia) z zainteresowaniem czekam na jej kolejną płytę, "Open season", która ma się ukazać 25 kwietnia, czyli jutro. Oczywiście może się okazać, że Feist - jak Alanis Morisette - będzie autorką jednej prawdziwej płyty i nadal będą nas gnębić kolejne płyty kolejnych śpiewających p.. (anieniek). Oby nie.

Artist: Feist

Album: Open Season

... posłuchaj

Hootie & the Blowfish - Cracked Rear View ****

zobacz

Artist: Hootie & the Blowfish

Album: Cracked Rear View

Hootie & the Blowfish - Cracked Rear View, cover.jpg

posłuchaj

Isobel Campbell, Mark Lanegan - Ballad of the Broken Seas ****

Czyli Pękna i Bestia.

It's tempting to say something facile like "beauty meets the beast" in writing about this collaboration between former Belle & Sebastian member Isobel Campbell and Mark Lanegan, best known for his work with Screaming Trees and Queens of the Stone Age….

Artist: Isobel Campbell/Mark Lanegan

Album: Ballad of the Broken Seas

Isobel Campbell, Mark Lanegan - Ballad of the Broken Seas.jpg

posłuchaj

Jerry Lee Lewis - Last Man Standing *****

Artist: Jerry Lee Lewis

Album: Last Man Standing

Rock and Roll - Baldwin, Bonham, Page, Plant - 2:14 … posłuchaj i zwróć uwagę na NIEMOŻLIWIE fantastyczną gitrakę Jimmy Page’a.
Before the Night Is Over - Peters - 3:39 … posłuchaj
Pink Cadillac - Springsteen - 3:55
Evening Gown - Jagger - 3:57
You Don't Have to Go - Reed - 4:00
Twilight - Robertson - 2:48
Travelin' Band - Fogerty - 2:01
That Kind of Fool - Vickery - 4:14
Sweet Little Sixteen - Berry - 3:04
Just a Bummin' Around - Graves - 2:43
Honky Tonk Woman - Jagger, Richards - 2:21
What's Made Milwaukee Famous - Sutton - 2:39
Don't Be Ashamed of Your Age - Walker, Wills - 1:59
Couple More Years - Locorriere, Silverstein - 5:13
Ol' Glory - Darnell, Lewis, Robert - 2:05
Trouble in Mind - Jones - 3:49
I Saw Her Standing There - Lennon, McCartney - 2:21
Lost Highway - Payne - 2:59
Hadacohl Boogie - Nettles - 3:18
What Makes the Irish Heart Beat - Morrison - 4:12
The Pilgrim - Kristofferson - 3:00

Jerry Lee Lewis - Mean Old Man ****

Artist: Jerry Lee Lewis

Album: Mean Old Man

posłuchaj

John Fogerty - The Long Road Home (DVD) ****

Down On the Corner

Lou Reed - Transformer , Coney Island Baby, New York *****

Mark Knopfler - Kill to Get Crimson ****

Artist: Mark Knopfler

Album: Kill to Get Crimson

... posłuchaj

Radiohead – Kid A *****

Płyta wydana została w 2000 roku. Zespół nagrał od tego czasu już dwa nowe, dobre studyjne albumy. Ten jednak był pierwszym, tworzącym całkiem nową estetykę.

W latach dziewięćdziesiątych muzyka Radiohead konstrukcyjnie przypominała melodyjne piosenki Blur i Oasis, ubierając je w nieco mniej brytyjskie aranże (wpływ stylu grunge). W tamtych czasach, kilka ich singli wywalczyło nawet całkiem wysokie pozycje na listach przebojów, a ponura ballada Creep stała się międzynarodowym hymnem ludzi zakompleksionych.

Kid A zrywa z rockowym kanonem. Gitary elektryczne wędrują gdzieś w tło, a w wielu utworach w ogóle znikają. Płaczliwy głos Thoma Yorke raz chowa się w cieniu syntetycznych dźwięków i trzasków a raz atakuje rozpaczliwym krzykiem - wypełniając całe spektrum brzmienia. Niektóre utwory wsparła regularna, jazzowa sekcja dęta, inne ciążą w kierunku psychodelicznym, jeszcze inne zaaranżowano zupełnie minimalistycznie.

Mimo tak dużego zróżnicowania, następujące po sobie utwory składają się w spójną całość. Mroczne, depresyjne i przejmujące teksty współgrają z dramaturgią muzyki. Dla mnie Kid A to album wizjonerski – coś niemal na miarę Dark Side of the Moon. Podobnie jak w przypadku innych genialnych płyt, kolejne słuchania nie przynoszą znużenia. Wręcz przeciwnie, odkrywają nowe warstwy znaczeń i skojarzeń. Z każdym odtworzeniem, wyjaśniają się kolejne, nieczytelne wcześniej struktury dźwięków.

Greenwood, Greenwood, Obrien, Selway, Yorke

Greenwood, Greenwood, OBrien, Selway, Yorke

Greenwood, Greenwood, Lansky, OBrien, Selway, Yorke

Greenwood, Greenwood, OBrien, Selway, Yorke

Sigur Ros - Agaetis Byrjun (1999)*****

Posłuchaj

Sting – All This Time (DVD) ****

Wybrał genialne miejsce – atmosfera jest jak z jakiejś bajki.
Wybrał genialnych muzyków – Manu Katche na perkusji (!), Chris Botti na trąbce(!),Christian McBride na basie. Jednym słowem, Sting na jazzowo.

Every Breath You Take

The Black Keys – Brothers *****

Technologia to niszczyciel emocji i prawdy. Okazja nie czyni twórczym. Ułatwi tylko wszystko i pozwoli wrócić Ci do domu wcześniej, ale nie sprawi, że będziesz bardziej kreatywny.

posłuchaj

Artist: The Black Keys

Album: Brothers

posłuchaj

The National - The boxer (2007) *****

Voo Voo - Wszyscy muzycy to wojownicy ****

Wszyscy Muzycy to Wojownicy

posłuchaj

Voo Voo w Bugsy's ***** wyd. II, uzupełnione

Recenzję z koncertu, który odbył się 28 listopada, uzupełniłem jedyne genialnymi zdjęciami, otrzymanymi 2 dni temu od Mirka.

Wojciech Waglewski - instrumenty szarpane, śpiew,
Mateusz Pospieszalski - instrumenty dmuchane, śpiew,
Karim Martusewicz - duże instrumenty szarpane,
Piotr Żyżelewicz - instrumenty uderzane,

"a kto nie był ten trąba"

Z archiwum rocka. „Wishbone Ash - 40th Anniversary” DVD

ORS

O2 Shepherds Bush Empire

Blind Eye

Singer-songwriter, folk, inne

Andrzej Zaucha - C'est La Vie ****

…Dalekie są kraje i bliskie są kraje, Gdzie Dżamble pędzą życie, Zielone głowy mają, niebieskie ręce mają, I po morzu pływają w sicie… …Far and few, far and few, Are the lands where the Jumblies live; Their heads are green, and their hands are blue, And they went to sea in a Sieve…

C'est La Vie ***. Nigdy nie przepadałem za „festiwalowym dzwonem”, więc oceniam ten repertuar dość krytycznie, ale jest tam „Bądź moim natchnieniem”, „Jak na Lotni”, „Byłaś serca biciem” (…posłuchaj) oraz inkryminowana „C'est La Vie - Paryż z Pocztówki” (…posłuchaj). Będę się upierał, że „C'est La Vie” Zaucha śpiewał „nie swoim” głosem. Najlepiej porównać to z „Już taki jestem Zimny Drań”, który to (durny dość) utwór Zaucha śpiewa z piękną jazzową chrypką.
Zaucha i Anawa ****. Nawet nie wiedziałem, że piosenkę „Ta wiara” śpiewał Zaucha. To historia i to bardzo (za bardzo?) „zaangażowana”, ale miło posłuchać.
Zaucha i Dżamble ****. To jest szał. Też historia, ale obrazująca najlepsze czasy polskiego rocka, Zauchy, moje i Wasze. Dziś te nagrania trącą już myszką, ale ich niebanalność powoduje, że bronią się nawet po latach. „Muszę mieć dziewczynę” (…posłuchaj), „Wpatrzeni w siebie” czy niezapominana „Bezsenność we dwoje” (…posłuchaj) nie do pobicia.
Zaucha i Jazz ***. To pomyłka a niby wszystko się zgadza. Zaucha z „jazzowym” głosem, powinien się do tego nadawać, saksofony grają, ale repertuar niestety wcale nie jest jazzowy tylko, w większości, festiwalowy. Można pominąć.
Zaucha i Przyjaciele ***. Nieco przypadkowa składanka piosenek Pana Andrzeja z różnymi innymi wykonawcami. Polecam „Rozmowa z Jędrkiem”, „Wieczór nad rzeką zdarzeń” oraz „C'est La Vie”.

Dodatkowy komentarz.

Rozmowa z Jędrkiem (muz. i sł. A. Sikorowski) - z Andrzejem Sikorowskim i Grupą Pod Budą
Ach te baby (R. Palester - J. Nel) - z Ryszardem Rynkowskim
Baśka (K. Gaertner - W. Jagielski) - z Wolną Grupą Bukowina
Wszystkie stworzenia duże i małe (T. Klimonda - W. Jagielski) - z Ewą Bem i grupą Doktora Q
Kto ci szczęście da (T. Danysz - J. Wegiera) - z grupą Kwadrat
Obojętnie kim jesteś (T. Danysz - J. Wegiera) - z grupą Kwadrat
Spróbuj mnie dogonić (T. Danysz - J. Wegiera) - z grupą Kwadrat
Pójdziemy na wagary (M. Stefankiewicz - K. Celichowska) - z Krystyną Prońko
Na cztery ręce (R. Szeremeta - J. Wołek) - z Danutą Błażejczyk
Kto by chciał kupić coś takiego (W. Parzyński - W. Jagielski) - z Ewą Bem
Sunrise Sunset (J. Bock - H. Sheldon) - z Alicją Majewską, z musicalu Skrzypek na dachu
Blues o rannym wstawaniu (muz. i sł. J. Tioskow) - z Kasą Chorych
Spocznij kapturku, zaraz cię zjem - czyli marzenia głodnego wilka (T. Klimonda - W. Jagielski) - z grupą Doktora Q
Nie pieprz Pietrze (J. Mikuła - J. Brzechwa) - z Ewą Bem
Co jest grane (M. Stefankiewicz - G. Brall) - z Ewą Bem
Wieczór nad rzeką zdarzeń (J. Koman - J. Kondratowicz) - z Koman Band
(bonus) C'est la vie (W. Pieregorólka - J. Cygan) - wyk. Andrzej Sikorowski, Grzegorz Turnau, Zbigniew Wodecki, Andrzej Zaucha

“Excuse me for not dying”. Live in London - DVD *****

"Tower of Song"

To jedna tylko piosenka z koncertu. Zawiera: przypowieść przed piosenką („Przepraszam, że nie umieram”), żart na początku („to idzie samo” – o keyboardzie Technics), w środku żart muzyczny (plimkanie na klawiszach - wiwaty) oraz żart w tekście („I was born with the gift of a golden voice” – wiwaty) a także żart (rozmowa z publicznością, świetnie "zsynchronizowana" z piosenką – „Are You truly hungry for the answer?”) na końcu. Wystarczy?

Bob Dylan - Christmas in the Heart ***

Bob Dylan - Modern Times ****

„Rolling Stone Magazine”

I was thinkin' 'bout Alicia Keys, couldn't keep from crying When she was born in Hell's Kitchen, I was living down the line I'm wondering where in the world Alicia Keys could be I been looking for her even clear through Tennessee

wywiad z Alicją

Artist: Bob Dylan

Album: Modern Times

posłuchaj

Damien Rice - O! ****

... posłuchaj

Jacaszek/Miłka Sequel ****

"Sequel" to nowa płyta poetki Miłki Malzahn - laureatki między innymi Festiwalu Piosenki Studenckiej i Spotkań Zamkowych w Olsztynie oraz toruńskiego realizatora dźwięku Michała Jacaszka, znanego miłośnikom muzyki elektronicznej z autorskiej płyty "Lo Fi Stories". Znajdziemy tutaj czternaście poetyckich piosenek w których echa starego polskiego jazzu mieszają się z nowoczesną elektroniką, piosenką autorską i trip-hopem. Całość jest subtelną i wyciszoną opowieścią o zagubionej lub niedokończonej miłości, o uczuciach, marzeniach i snach. Poszczególne utwory są niczym kolejne odcinki urwanego kiedyś serialu, a tym, co decyduje o wyjątkowym charakterze płyty jest harmonijne współistnienie muzyki, słowa i wyobraźni słuchacza. Wyciszająca i na wskroś oryginalna płyta!

Jack Johnson - Sing-A-Longs & Lullabies (Curious George OST) ***

Jack Johnson - Sing-A-Longs & Lullabies, cover.jpg

Artist: Jack Johnson

Album: Sing-A-Longs & Lullabies, for Curious George Original Soundtrack

... posłuchaj

Jack Johnson - Sleep Through The Static ****

“At this point in my life I weigh about 190 lbs and my ear hairs are getting longer. I also have a couple of kids. My wife popped them out, but I helped…”

„fajne kołysanki”

Jack Johnson - Sleep Through the Static, cover.jpg

Artist : Jack Johnson

Title : Sleep Through The Static

posłuchaj

Jack Johnson - To The Sea ****

7digital

Artist: Jack Johnson

Album: To the Sea

Jaromir Nohavica w Teatrze Korez *****

Leonard Cohen - Live In London *****

Artist: Leonard Cohen

Album: Live in London

posłuchaj

Leszek Cichoński, Mike Greene w Bugsy’s ****

Maciej Maleńczuk – Psychodancing Live *** (z zagadką)

Maciej Maleńczuk & Psychodancing - Live 2010, cover.jpg

świetną zagadkę

Maciej Maleńczuk – Medley

No proszę! Bożenka przecudnie odgadła:

Afric Simone – Hafanana. Jeden z (dwóch) przebojów [1975] piosenkarza pochodzącego z Mozambiku, który największą popularność zdobył chyba w krajach latynoskich.
Toto Cutugno – L’italiano. To bardzo charakterystyczna piosenka [1983] Cutugno, który znany jest głównie jak kompozytor (Dassin, Dalida) i który przez wiele lat był królem festiwalu w San Remo.
Joe Dassin – Les Champs Elysees. Bardzo znana piosenka (z płyty o tym samym tytule [1969]) amerykańskiego (Tak! Urodzony w NY) piosenkarza, który zrobił karierę we Francji a który śpiewał w wielu językach – po francusku jednak najczęściej.
Bee Gees – Stayin’ Alive. Mega hit [1977] mega popularnego (4 miejsce na liście największej liczby sprzedanych płyt) zespołu – ikony muzyki dyskotekowej – jedynego, który śpiewał tak nienaturalnym, łatwo rozpoznawalnym falsetem.
Tamara Miansarova – Пусть всегда будет солнце. Bez komentarza, Sopot 1963.
Pavol Hammel - Učiteľka Tanca. Nie wiem czy Hammel śpiewał jeszcze coś innego (ależ tak!), ale „Nauczycielkę tańca” z pewnością każdy zna. Czemu akurat ona (piosenka z płyty „HRÁČ” [1975]) była u nas w Polsce tak popularna, nie wiem.
The Shorts - Comment ça va. Międzynarodowy hit [1983] zupełnie nieznanej, holenderskiej – dziś nazwalibyśmy ją boys-bandem – grupy „chłopięcej”.
Marino Marini – Nie płacz, kiedy odjadę. Chyba najbardziej znany (w Polsce) przebój [1961-62] tego włoskiego piosenkarza i kompozytora. Ja znam jeszcze „Ciao ciao Bambina” i „ Come prima”. Po polsku nauczył się najprawdopodobniej na statku „Sobieski”, na którym pływał jako muzyk.
Paul Anka – Diana. Bez komentarza. Na 50-tce Marysi oglądaliśmy nawet klip z „Dianą” [1957].
Afric Simone – Ramaya. Drugi [1975], chronologicznie pierwszy przebój Simone’a.