Wiedza tajemna

To jest moja nowa strona p.t. "wiedza tajemna". Na razie w przygotowaniu ale marzę o tym, żeby znalazły się na niej know-how z dowolnych dziedzin. Już dawno stwierdziłem, że wielu z nas wie wiele a gdyby tak tę wiedzę zsumować (!) - powinna powstać encyklopedia.

Ciekawe strony

Sam osobiście sporo informacji znajduję w internecie ale ... sieć to ogólnoświatowa śmieciarka, więc niezwykle przydatne są prywatne "filtry", czyli adresy portali, które naprawdę warto odwiedzać.

Uwaga! W miarę możliwości podajemy potrale bez wyskakujących okienek i flashowych durnot oraz bezwzględnie - wolne od instalatorów add-awaru, trojanów, mailerów itp. Wiem, że to trudne, ale sam korzystam z kilku "bandyckich" portali, co do których mam pewność, że po 5-10ciu minutach od odwiedzenia mam na komputerze trojana (!). Tych nie umieściłem.

Ciekawe strony, bardzo różne

W kategorii różne polecam:

Prognoza pogody *****
Doskonałe i sprawdzające się prognozy pogody.
Think Devise Hack ***
Ktoś sobie zadał trochę trudu i powstał portal z łamigłówkami, zagadkami i sztuczkami pseudo-quasi-combo-hackerskimi. Wiem jak trudno o dobrą grę logiczną, okazuje się, że dla większości ludzi grami logicznymi są puzzle. Absurdus...
Tutaj mamy wiele działów [kryptografia/software/net/...], w każdym dziale przynajmniej parę zadań polegających na znalezieniu "hasła", jak poznamy "hasło" to wpisujemy w odpowiednią ramkę na stronie i dostajemy punkty, punkty do niczego poza satysfakcją się nie przydają a satysfakcji czasem sporo... Można się nauczyć jak złamać proste hasła w np. zrarowanych plikach etc. Natomiast co ciekawe, nigdzie nie ma odpowiedzi na zadania, jest forum, na którym można znaleźć parę wskazówek, ale administratorzy dbają o to żeby było "samodzielnie".
Ja pozwolę sobie jednocześnie podać odpowiedź na większość zadań z tego serwisu, a więc umieszczam link: tutaj jest prawie wszystko.
Miłej zabawy / michał

p.s. Korzystam z serwisu około pół roku i nie znalazłem tam ani bajta trojana czy innego plugastwa.

Ciekawe strony, kultura i sztuka

W kategorii kultura polecam:

All Movie *****
Stamtąd czerpię najwięcej mądrości o filmach.
All Music *****
Stamtąd czerpię prawie wszystkie mądrości o muzyce. Portal posiada gigantyczną bazę danych oraz niezłą przeszukiwarkę - nie pamiętam takiego przypadku, żebym nie znalazł tam jakiejś płyty, piosenki lub wykonawcy, jeśli tylko wystarczająco dużo o niej wiedziałem.
Stopklatka **
To taki "All Movie" w polskim wydaniu. Ma niestety flash-durnotę, więc odwiedzam go w zasadzie tylko wtedy, kiedy szukam polskiego filmu lub polskiego tytułu zagranicznego filmu.
IMDb*****
Jeżeli chodzi o mądrości dotyczące filmów to polecam (michal) również chyba największą na świecie bazę filmową: Internet Movie Database.

Powstało to w czasach gdy internet ledwo z wojska wyszedł i ludzie przesyłali dane praktycznie na papierze.
IMDb gromadzi opinie, zdjęcia, "smaczki", i całe stosy innych danych na temat filmów głównie, można również znaleźć seriale, krótkie metraże, animacje i całe zastępy innych wygibasów. Można tam na temat jednego filmu znaleźć informacje dotyczące daty powstania, czasu trwania, obsady a nawet nazwiska osób robiących kawę dla kierowców.....
No i oczywiście opinie i recenzje, serwis ma w tej chwili około 42 miliony odwiedzin miesięcznie...całkiem sporo.

Adobe Premiere, zapisywanie czyli "eksportowanie" filmów

Jest to tekst, który przygotowałem kiedyś dla MUC Moniki w odpowiedzi na pytanie: "Mam film z kamery cyfrowej, obrobiłam go w programie do edycji filmów, co teraz mam z nim zrobić?".

Wszystkie informacje dotyczą jakichś konkretnych programów i przykładów postępowania.
W dziedzinie multimediów wszystko tak szybko się zmienia, że za kilka miesięcy takie informacje stają się nieaktualne, ale .... filozofia pozostaje i mam nadzieję, że do czegoś się przyda.

Ha!

Eksportowanie filmów z Adobe Premiere’a to nie taka prosta sprawa. Powodem jest cała masa kodeków obecnych na rynku i bałagan z nimi związany. Zawsze da się coś zrobić, ale trzeba myśleć głównie o tym, co z filmem ma się dalej dziać. Szczegółów jest mnóstwo i nie sposób wszystko napisać w podręczniku typu „Basic”, niemniej chętnie każdy temat rozwinę.

Dużo piszę o MPEG-2 (format używany na DVD, w telewizji cyfrowej), bo wydaje mi się, że to jedynie profesjonalne rozwiązanie w całej komputerowej zabawie w filmy. MPEG-2 został wymyślony dość dawno, dla telewizji cyfrowej a po zaakceptowaniu go przez DVD w zasadzie nic już go nie położy. Na końcu tekstu umieściłem – już nie moje - ciekawe uwagi dotyczące standardów kompresji oraz zapisywania (archiwizacji) filmów znalezione w Internecie.

Adobe (MPEG-4 lub DivX) + VirtualDub (MPEG-4 lub DivX + Mp3)

Dobra jakość, najlepsze na komputerowe AVI.

Adobe | Eksport | Video MPEG-4 lub DivX + Audio bez kompresji

VirtualDub | Video MPEG-4 lub DivX + Audio z kompresją.

Otrzymasz gotowy film *.avi (MPEG-4 + Mp3) do odtwarzania na komputerze i mądrych odtwarzaczach DVD. Najlepsze, bardzo uniwersalne, ale też kłopotliwe (dwa programy) rozwiązanie. Kodeki DivX i Xvid (Microsoft się na nie gniewa, więc pod Windows ich standardowo nie ma) są już bardzo popularne i bezpłatne a mp3 jest wręcz standardem (nawet w Windows), wobec tego kłopotu z oglądaniem takich filmów nie ma.

Adobe

Edytuję filmy w formacie DV (takim jak z kamery) a ustawienia Project | Settings Viewer mam:

To, jak dotychczas zawsze wystarczało do zrobienia czegokolwiek z filmem. Jak już skończę robię: File | Export timeline | Movie i mam np.:

W Settings mam:

Czyli format DV (kamera cyfrowa)

W audio:

nic nie zmieniaj, bo taki jest format DV.

Potem OK. i… zapisuję. To najlepszy sposób na doskonały zapis filmu, ale jest on wtedy przeogromny i nie nadaje się do nagrywania na niczym innym poza taśmą DV. Nawet DVD to za mało.

Settings pozwala oczywiście zmienić ustawienia eksportu na inne;
Np. po wybraniu (w General) Microsoft AVI masz do dyspozycji:

całą listę zainstalowanych kodeków i możesz wybrać kodek z listy.
Najprościej wybrać Microsoft MPEG-4 V2, bo taki jest standardowo w Windows i skompresowany tym kodekiem film każdy odtworzy na każdym komputerze. Wszystkie inne opcje są bardziej podejrzane, bowiem można mieć np. dekoder DivX albo nie.

Tu zaczynają się schody, bo efekt kompresji zależy od wybranych parametrów kompresji kodeka (Configure). W przypadku MS MPEG-4 jest dość łatwo:

bo parametrów jest niewiele. Domyślne można zostawić, ale bardzo dobra jakość filmu to dopiero 6000 8000 kbit/s. Uwaga! Czym więcej kbit/s tym trudniej odtworzyć potem film z CD. Przy 8000 film może skakać na wielu komputerach. 8000 kbit/s = 1MB/s (megabajty) a CD odtwarza standardowo z prędkością 150KB (1x) czyli, żeby odtworzyć taki film, odtwarzacz CD musi czytać efektywnie z prędkością co najmniej 8x (oprócz filmu jest jeszcze dźwięk) co jest oczywiście możliwe ale jakoś nie zawsze działa. Z moich doświadczeń wynika, że film na CD należy przygotować z kompresja max=3000 5000 kbit/s (kbps). W ogóle z tym parametrem nie należy przesadzać. 30-to minutowy film 3000 kbit/s + 192 kbit/s dźwięk mp3 będzie miał ok. 701 MB, czyli zajmie całą płytkę CD. Jakiegoś specjalnie gorszego obrazu nie zobaczysz, szczególnie na TV a dźwięk będzie super.

Bardzo popularne są dziś kodeki typu DivX a najlepszy z nich to chyba XviD. Są dużo bardziej skomplikowane w obsłudze i wyborze parametrów (szczególnie DivX), ale efekty są piorunujące. Na płycie CD da się za ich pomocą zmieścić 60 minut filmu (Uwaga! To są zawsze dużo mniejsze klatki, maks. 640x300. W kamerze cyfrowej masz prawie 2 raz więcej linii - 576). Trzeba wtedy używać kompresji wieloprzebiegowej, która trwa wiecznie, ale efekty mnie wręcz zadziwiają. Sama widziałaś jak wyszedł „Idol” zrobiony z 2 płyt CD w formacie XviD. Najbardziej podoba mi się właśnie XviD - może być ten z zestawu K Lite - i jego używam najczęściej. Ostrzegam! Czas. Konwersja „Ray’a” bez specjalnych bajerów (bo jeszcze mogłem podkręcić „motion serach” i inne) trwała 8 godzin! Puściłem ok. 2.00 nad ranem, poszedłem spać a kiedy wstałem, już o 10.00 miałem gotowy film. Fajnie, nie?

Z dźwiękiem jest problem. To, co dostępne jest w Adobe do kompresji dźwięku to szajs. Dlaczego tak jest, nie wiem ale chyba Adobe gniewa się na mp3.

Lista kodeków zależy od tego, co zainstalowane masz na komputerze, ale zazwyczaj pozostaje do wyboru tylko dźwięk nieskompresowany a na to po prostu szkoda miejsca na płytce. Pół godziny dźwięku to 300MB – połowa płyty CD.

Trzeba coś z tym zrobić, tylko co? Ja robię tak, że zapisuję gotowy film w formacie MPEG-4 z nieskompresowanym dźwiękiem a potem kompresuję dźwięk w VirtualDub’ie.

VirtualDub

Wczytuję film do VirtualDuba’a, a następnie wybieram Video | Direct stream copy – VirtualDub nie będzie rekompresował video.

Potem wybieram Audio | Full processing mode a dalej Audio | Compression. Wybieram kodek oraz parametry:

Następnie za pomocą File | Save as AVI zapisuję film, z video takim jakie było ale ze skompresowanym już dźwiękiem.

Do takiej zabawy potrzebujesz VirtualDuba i kodek Lame (mp3) – oba darmowe.

Kodek Lame

Może być każdy inny, byle nie standardowy kodek Microsoftu z Windows. Jest on oszustwem i zapisuje dźwięk bardzo złej jakości – chyba dla filmów z dziećmi na wakacjach). Łatwo to sprawdzić w parametrach kodeka. Jeśli nie ma 44100 Hz (lepiej 48000Hz) oraz co najmniej 128 kbps (lepiej 192 i więcej) to jest to szajs.

Bardzo dobry kodek Lame jest np.w zestawie K Lite Codec Pack. Instalujesz następujące komponenty i kodeki:

Player

Video

DivX Pro
DivX
XviD
3ivX Pro
Windows Media 7/8/9
MS MPEG-4 (v3)
MPEG-2 demuxer – dekoder (Koniecznie! Do odtwarzania filmów w formacie MPEG-2) z opcją Ligos/Ligos

Audio

MP3
WMA
AC3
AC3 (ACM)
Vorbis
AAC
MousePack
VoxVare
Monkey’s Audio
LAME MP3 Encoder (to najważniejsze, bo potrzebne do VirtualDub’a)

Resztę opcji wyłączasz, za wyjątkiem Compatibility.

Adobe (DV) + VirtualDub (MPEG-4 lub DivX + mp3) + TMPEG (MPEG-2)

Dobra jakość, najlepsze na komputerowe AVI. Super jakość jeśli zastosujesz TMPEG Ecnoder).

Adobe | Eksport | Video MPEG-4 lub DivX + Audio bez kompresji

VirtualDub | Video MPEG-4 lub DivX + Audio z kompresją.

TEMPEG Encoder | Video MPEG-2 + Audio MPEG-2.

Jest jeszcze inny, lepszy sposób połączenia możliwości Adobe i VirtualDub’a - za pośrednictwem formatu DV.

Ja eksportuję wszystko z Adoba w formacie DV (nic nie trzeba ustawiać tylko trzeba mieć sporo miejsca na dysku). Potem wczytuję taki DV AVI do VirtualDub’a i w nim robię wszystkie konwersje oraz filtrowanie (VirtualDub robi wszystko lepiej i szybciej.). Tu pułapka, bo do VirtualDuba potrzebny jest kodek DV - ja używam bezpłatny "Panasonic DV Codec". Bez niego VirtualDub nawet nie wczyta filmu w formacie DV, natomiast po zainstalowaniu tego kodeka wszystko jest proste. Takie rozwiązanie – Adobe tylko do edycji, montowania filmu i zapisywania w formacie DV + VirtualDub do wszystkiego innego) bardzo polecam, choć jest nieco kłopotliwe (miejsce na dysku, kodeki itp.) za to zaoszczędzisz czas i nie będziesz się denerwować.

Jedynym problemem jest wtedy MPEG-2. Albo utworzysz go w Adobe albo potrzebny będzie jeszcze jeden program, bo nie ma kodeków MPEG-2 do VirtualDub’a. Ten program to TMPEG Encoder – światowy lider z niskiej półki. Nic lepszego nie spotkałem a najciekawsze jest to, że w specjalny sposób współpracuje z VirtualDub’em. VirtualDub jest tzw. serwerem ramek („generuje” ramki) a TMPEG klientem („bierze” ramki i koduje), w wyniku czego za pomocą tych dwóch programów WSZYSTKO da się zrobić w dziedzinie kodowania i filtrowania gotowego filmu. Oczywiście montować filmu tak się nie da, ale za to dalsza obróbka – dla mnie bomba. Zasada pracy jest taka:

Adobe – montujesz film i eksportujesz DV
DV – VitualDub – filtrujesz jak chcesz i zapisujesz AVI kompresując video i dźwięk dostępnymi kodekami (bez MPEG 2).
DV – VirtualDub – filtrujesz jak chcesz + frame serwer – TMPEG Encoder – zapisujesz pliki .m2v +.mp2 (dla DVD) lub film *.mpg w formacie MPEG-2.

Adobe (MPEG-2 dla DVD)

Super jakość, do nagrania na DVD.

Adobe – Eksport – Video MPEG-2 + Audio MPEG-2 (bez multipleksu).

Otrzymasz *.m2v + *.mp2 do authoringu DVD. Nie da się z tym wiele zrobić bez nagrania plików na DVD, za to jakość jest nieporównywalna z niczym. To rozwiązanie nadaje się do przygotowania filmów do nagrania na DVD. Niestety nikt nic nie zobaczy (m2v można odtworzyć ale bez dźwięku).

MPEG-2, to format super jakości filmów używany na DVD. Można tak zapisać film z Adobe wybierając File | Export timeline | Adobe MPEG Encoder.

Standardowe ustawienia są OK., ale eksportując tak film otrzymasz 2 pliki *.m2v (video) oraz *.wav (nieskompresowany dźwięk) z których można zrobić DVD. Jak z tego potem zrobić DVD to zupełnie inna bajka. Potrzebny jest program do tzw. „Authoringu”, żeby z plików video i audio zmajstrować płytę DVD.

Adobe (MPEG-2)

Super jakość, do archiwizowania filmów

Adobe – Eksport – Video MPEG-2 + Audio MPEG-2 (z multipleksem).

Otrzymasz gotowy film *.mpg, za to nie do odtworzenia na komputerze bez zainstalowanych specjalnych kodeków DVD (MEG-2). To chyba najmniej sensowne rozwiązane. Film jest wprawdzie doskonały (jak DVD), ale gdzie i kto go zobaczy? Niewiele komputerów ma zainstalowane odpowiednie kodeki, bo nikt o nich nie wie. Komputerowe odtwarzacze DVD, które odtwarzają MPEG-2 mają własne wbudowane dekodery i nie są one dostępne dla innych programów pod Windows. Takiego formatu używam do archiwizowania filmów. DV jest za duże a MPEG-2 prawie tak samo dobry, za to 10 razy mniejszy.

Eksportując film z Premere'a można też wybrać Advanced | Edit. Wtedy:

Wybierasz DVD PAL 4x3 High bitrate.

Tu nic nie zmieniaj.

Tym bardziej nic nie zmieniaj – to magia.

Tutaj wybierz MPEG Layer-2 i minimum 192 kbps.

Tutaj zmień Multiplexing type na DVD lub MPEG-2

Po tych ustawieniach OK i masz:

Po eksporcie otrzymasz jeden plik - *.mpg z gotowym filmem ale będzie go można odtworzyć tylko na komputerze i to pod warunkiem posiadania Demuxer’a – Decoder’a MPEG-2. Np. tego, który jest w K-Lite. Za to jakość takiego filmu jest po prostu niesamowita! Jeśli zakodujesz go na 8000 kbit/s (maks) nie da się poznać, czy to film z komputera, czy z kamery.

Adobe (MPEG-4 lub MPEG-2 bez przeplotu)

Super jakość, do archiwizowania filmów

Adobe – Eksport – Video MPEG-4 lub DivX (deinterlacing) + Audio bez kompresji a potem VirtualDub – Video MPEG-4 lub DivX + Audio z kompresją.

Adobe – Eksport – Video DV (deinterlacing) + Audio bez kompresji a potem Adobe – Eksport – Video MPEG-2 + Audio MPEG-2 (z multipleksem).

W obu przypadkach otrzymasz gotowy film *avi lub *.mpg, jak w przykładach powyżej, tylko jeszcze lepszy do oglądani na komputerze. Obraz żyleta, ale ma to sens tylko w przypadku, kiedy film ma być oglądany na komputerze.

Pewnym problemem przy oglądaniu filmów na komputerze jest tzw. przeplot. Kamery zapisują a TV wyświetla ramki nieco inaczej niż się wydaje. Kamera naprawdę zapisuje 50 obrazów/s tzw. pól (fields) o mniejszej liczbie linii (576/2) i potem miesza te pola tworząc ramki. 2 pola = ramka, czyli 25 ramek/s. To jest przeplot. Dopóki wszystko dzieje się w TV jest ok., bowiem TV wyświetla półobrazy – odpowiedniki pól - na przemian, nieparzyste - parzyste. Gorzej z komputerem. On nie umie wyświetlać półobrazów i z dwóch pól jakoś musi „zrobić” cały ekran, ponieważ wyświetla wszystkie piksele (całe ramki) na raz. Robi to podobnie jak TV - z dwóch pół jedną ramkę, tyle, że jednocześnie i w efekcie, przez proste nakładanie pól, powstają dziwne kreski na obrazach, szczególnie tych, które się poruszają.

To jest złośliwy przykład, ale tak właśnie wyjdzie „ruch” przy oglądaniu filmu z kamery na komputerze i siły na to nie ma. Jasne, że w rzeczywistości aż tak źle nie wyjdzie, bo nikt nie ogląda filmu po jednej klatce a oko nieco niweluje to wrażenie, niemniej kreski są. Można temu zaradzić znacznie poprawiając jakość komputerowego filmu stosując tzw. Deinterlacing. Dopiero po takim filtrowaniu można otrzymać obraz jak żyleta:

Jest wiele metod usuwania przeplotu i najlepiej robi to chyba VirtualDub ale w Adobe też można włączyć taka opcję w „Settings” przy eksportowaniu. Niestety da się to zrobić tylko przy eksportowaniu File | Export timeline | Movie, czyli przy eksportowaniu MPEG-4 lub DivX ale wtedy jest to najbardziej potrzebne. Nie wiem dokładnie jak jest z MPEG-2 (może sam dekoder radzi sobie potem z przeplotem w co wątpię), ale stosuję deinterlacing, kiedy chcę zrobić naprawdę żyletę. Wtedy trzeba ciachnąć film na dwa razy.

Eksport do Microsoft DV AVI + nieskompresowany dźwięk a w ustawieniach wybrać deintarlace (Special processing).
Potem taki film (Uwaga! Jest ogromny) wczytać ponowne do Adoba i wyeksportować go jako MPEG-2.

Zapewniam Cię, że daje to nieprawdopodobny efekt. Ja osobiście używam VirtualDub’a do deinterlacingu, bo jest w nim wiele różnych „wtyczek” do takiego filtrowania.

Adobe (SVCD)

Najprostsze i najłatwiejsze. „All In one”.

Adobe – Eksport – SVCD - Video MPEG-1 + Audio MPEG-2 (z multipleksem).

Otrzymasz gotowy film *.mpg (MPEG-1 + MPEG-2) do odtworzenia na każdym komputerze. Można tez z niego zrobić płytkę SVCD (np. Nero), którą można odtworzyć na stacjonarnych odtwarzaczach DVD. To jest najprostsze rozwiązanie, otrzymasz film gorszej jakości niż w innych przypadkach, ale nie słyszałem, żeby takiego filmu ktoś nie mógł zobaczyć - nawet na standardowo wyposażonych komputerach.

Dużo prostsze wyjście to zapisanie filmu w formacie SVCD. Będzie on gorszej jakości, za to łatwo go odtworzyć na dowolnym komputerze i zajmuje mało miejsca. W Adobe ustawiasz wtedy:

Wychodzi z tego całkiem dobry film (widać jednak pogorszenie jakości, nawet na TV) i nie ma z nim żadnych kłopotów. Na początku nie będzie Ci się to podobało – w porównaniu z kamerą, wszystko jest dziadostwem - ale jak się zastanowisz jak mało czasu potrzeba na przygotowanie filmu SVCD – kto wie czy Ci się nie spodoba. Dla celów marketingu (chwalenia się, co robisz) chyba się to jednak nie nadaje.

Standardy kompresji

Obraz prezentowany na ekranie telewizora składa się z pewnej ilości półobrazów. Każde dwa półobrazy tworzą jeden cały obraz. Jest to realizowane na zasadzie wyświetlania co drugiej linii w każdym z półobrazów. Parametrami obrazu jest liczba wyświetlanych linii oraz liczba punktów w każdej z nich. Poniżej prezentujemy charakterystykę istniejących standardów i formatów.

	PAL	VHS	DV	MPEG1 (VCD)	MPEG2 (SVCD)	MPEG2 (DVD)	MPEG4 (DivX)
półobrazy	50
linie	625	240	500-550
rozdzielczość	768x576	238x240	720x576	352x288	480x576	720x576 1920x1152 (max)	720x576
bit rate (Mbit/s)	-	-	1:5 ⁽¹⁾	1.15 (max 3)	< 2.6	10 (max 80)	0.9 (max 10)

⁽¹⁾ - kompresja już w kamerze podczas zapisu

PAL

Sygnał telewizyjny przesyłany drogą radiową nie zawiera informacji o kolorach RGB każdego z punktów lecz jego jasność (luminancja - Y) oraz unikalny kolor (chrominancja - U i V). Ponadto bez większych szkód dla oglądanego filmu można znacznie ograniczyć ilość danych zapisanych w kanałach U i V. Pojedynczy pixel w klatce typu RGB24 zajmuje 3 bajty. Przy zamianie RGB na YUV również używa sie 1 bajta dla składowych Y, U i V, przy czym tylko wartość Y zapisywana jest dla każdego pixela z osobna. Wartości U i V opisują grupy pixeli 2x2. Oznacza to, że wszystkie cztery pixele tej grupy mają ten sam kolor, różnią się jedynie jasnością. Format ten nazywany jest też YUV12 (efektywnie 12 bajtów na każdy pixel). Istnieje również analogiczny format YUV9 (używany np. przez kodek Indeo), gdzie informacja o kolorze opisuje grupe 4x4 pixeli. Tym razem prawie na pewno zauważmy "rozlewanie" się kolorów na zewnątrz sąsiednich obszarów. Warto tu wspomnieć, że dane do kodeków MPEG (i wielu innych) dostarczane są właśnie w formacie YUV - przechwytując obraz, warto zapisywać go od razu w tym formacie a nie RGB.

DV

Format DV wykorzystuje stratne algorytmy kompresji. Jest to kompresja wewnątrzklatkowa, a więc dyskretna transformata cosinusowa do usuwania tzw. szumów oraz kompresja międzypolowa. Współczynnik kompresji jest stały i wynosi 1:5. Dźwięk to 2 kanały 48kHz o rozdzielczości 16 bitów lub 4 kanały 32kHz o rozdzielczości 12 bitów (do tworzenia wielu wersji językowych).

MPEG

Format MPEG wykorzystuje kompresję międzyklatkową. Kompresja polega na wyrzucaniu informacji, na które nasz zmysł wzroku jest najmniej wrażliwy (dlatego oddzielnie obrabia się poziom jasności i kolory pikseli obrazu). Ponadto wykorzystuje się własność praktycznie każdego filmu - kolejne klatki są do siebie dosyć podobne. Dlatego oprócz klatek kluczowych I (infra frames) istnieją klatki przewidywane P (predicted frames). Oprócz nich występują klatki dwukierunkowe B (bidirectional). Dekompresji dokonuje się dla tzw. grupy obrazów GOP (Group Of Pictures). GOP zaczyna i kończy się klatką kluczową I. Przykładowo, dla zapisu PAL długość GOP wynosi 12 klatek.

Kodowanie filmu jest znacznie bardziej złożone niż odkodowanie. Podczas kodowania dzieli się bowiem obraz na makrobloki o wymiarach 16x16 pixeli i sprawdza się, czy taki blok nie przesunął się w następnych klatkach. Jeśli wykryto w miarę podobny makroblok, to zapamiętywane jest jedynie jego przesunięcie oraz informacja o ewentualnych różnicach. Jednym z ulepszeń wprowadzonych w standardzie MPEG-4 jest predykcja ruchu obiektów o dowolnych kształtach. Z tego powodu znacznie rzadziej można zauważyć "kwadratowe"`zakłócenia obrazu związane z podziałem na regularne bloki - kosztem zwiększenia złożoności obliczeniowej.

Istnieją 3 standardy kodowania MPEG:

MPEG-1 - zapis krótkich filmów na płytach CD

W przeciwieństwie do MJPEG, MPEG jest w pełni zdefiniowanym standardem, który pozwala na to, aby dane z różnych systemów do edycji/montażu były między sobą całkowicie wymienne. Zasadnicza różnica polega na sposobie analizy materiału oraz technice kompresji. MPEG analizuje określone sekwencje klatek (interframe compression). Poszczególne klatki w tym rodzaju sekwencji składają się z klatek typu I-, B- oraz P- określanych również jako GOP (Group of Pictures). Pojedyncza Grupa Obrazów (GOP) musi zawierać przynajmniej jedną I-Frame (pojedynczą klatkę); w przeciwnym wypadku struktura oraz długość sekwencji mogłaby być dowolnie ustalana przez producenta. Klatki I-frame są obrazami indeksowanymi (index images), które są kompresowane indywidualnie. Poszczególne obszary klatki mogą być kompresowane wg różnych współczynników, np. środek klatki może być mniej skompresowany niż jej obrzeża. Taka metoda kompresji redukuje ilość danych o 15% w stosunku do MJPEG z zachowaniem tej samej jakości obrazu (lub tej samej ilości danych pozwala na osiągnięcie wyższej jakości obrazu). W strumieniu danych MPEG'a klatki I-frame zawierają wszystkie dane niezbędne do dokonania dekompresji oraz wyświetlenia obrazu bez dostarczania jakiejkolwiek dodatkowej informacji. Klatki B-frame (bidirectional compressed images) są obrazami skompresowanymi dwukierunkowo i zawierają wyłącznie informacje dotyczące różnicy pomiędzy dwoma klatkami. B-Frames zawierają o wiele mniej danych niż I-Frames. Jednakże, aby rozkompresować i wyświetlić B-Frames niezbędna jest informacja z klatek poprzedzających oraz następujących. Klatki P-Frame (predicted frames) to klatki "przewidywane". Są one interpolowane na podstawie informacji zawartych w klatkach w sekwencji wideo i zawierają jeszcze mniej informacji niż B-Frames. Sposób w jaki I-, B- oraz P-Frames są usytuowane w GOP oraz do czego będą użyte poszczególne klatki zależy już od producenta. Jedynym niezbędnym warunkiem jest obecność przynajmniej jednej I-Frame w każdym GOP.

Jakość jest "opisowo" taka jak rozdzielczość czyli 352x288. Wygląda to na ekranie komputera 2x gorzej niż VHS, ale w stacjonarnych DVD (obraz automatycznie powiększany na cały ekran) drobne pikselizacje i defekty digitalizacji nie są przeszkodą - klienci ogladając u mnie na 32 calowym 16:9 TV zamawiają usługę. Ekstra jakość uzyskuje się gdy materiał źródłowy jest cyfrowo nagrany i zmontowany. Z materiałów przyniesionych na VHS uzyskuje się gorszą jakość. Jeśli używasz standardowych ustawień, które są w każdym profesjonalnym programie do robienia MPEG1, to zmieścisz na CD 73 minuty filmu. Jeżeli zaś zmienisz ustawienia i podniesiesz bitrate video to automatycznie zmieścisz mniej. Każde originalne Video CD zajmuje 73 minuty, więc jest to standard.
MPEG-2 - zastosowany w technice DVD

MPEG-2 gwarantuje odpowiedni standard do celów postprodukcji, dystrybucji oraz transmisji. Różnice pomiędzy profilami oraz poziomami występują w zakresie rozdzielczości, tzn. ilości linii oraz ilości pikseli, wielkości strumienia danych oraz częstotliwości odświeżania obrazu. Kolejną cechą, która odróżnia MPEG-2 od MJPEG'a to jednolity sposób dekodowania sygnału. Jakikolwiek strumień danych zapisany w MPEG-2 może być odtwarzany na dowolnym sprzęcie zgodnym ze standardem MPEG-2. Jednocześnie sposób kodowania sygnału w MPEG'u-2 ustalany jest przez producenta.
Dwie odmiany MPEG-2 a mianowicie MPEG-2 Main Profile@Main Level oraz MPEG-2 422Profile@Main Level używane są przez nadawców. MPEG-2 MP@ML został stworzony do przesyłania sygnałów wideo. Z tego powodu używany jest przede wszystkim do DVB (Digital Video Broadcasting) czyli przesyłania cyfrowych sygnałów telewizyjnych. Wymagana jest tutaj najlepsza możliwa jakość obrazu przy możliwie najniższym współczynniku transferu danych (maksymalnie 15 Mbit/s). Ponieważ nie ma tutaj potrzeby wielokrotnego kopiowania materiału, próbkowanie na poziomie 4:2:0 jest całkowicie wystarczające. Niski poziom transferu danych jest możliwy do osiągnięcia dzięki kompresji dużych grup obrazu (GOP) z zachowaniem struktury IPB. W związku z tym montaż z dokładnością co do klatki, który jest niezbędny w postprodukcji, jest tutaj niemożliwy do osiągnięcia. MPEG-2 422P@ML został stworzony do dosyłania sygnałów wideo dla celów postprodukcji i montażu wideo. Aby zachować niezmienioną jakość obrazu nawet po wielokrotnym kopiowaniu ten rodzaj MPEG'a wykorzystuje próbkowanie 4:2:2. Dzięki temu możliwe jest również uzyskanie profesjonalnej jakości niezbędnej do kluczowania. Maksymalny strumień danych określony tu został na 50Mbit/s.

Podstawowe wymogi jakie są stawiane w postprodukcji wideo to możliwość edycji materiału, wysoka jakość obrazu oraz jego wzajemna kompatybilność. MPEG-2 422P@ML, I-Frame only, spełnia wszystkie powyższe wymagania: zastosowanie kodowania klatek typu "I" gwarantuje łatwy, z dokładnością co do ramki montaż a wysoka jakość obrazu jest zapewniona dzięki próbkowaniu 4:2:2. Ten właśnie standard używany do dekodowania materiału jest niezależny od właściwości samych dekoderów. Dzięki temu jest on idealnym standardem do postprodukcji wideo.

Spośród wielu formatów do kompresji wideo, MPEG-2 jest takim formatem kompresji, który w krótkim czasie ma szansę stać się standardem używanym we wszystkich środowiskach postprodukcyjnych. MPEG-2 jest jednym z czterech podgrup standardu MPEG (Motion Pictures Expert Group). W zależności od obszaru zastosowania jest definiowany przy pomocy różnych profili oraz poziomów. W czasie dyskusji na temat edycji wideo oraz postprodukcji poruszane są najczęściej trzy kwestie: montaż i edycja z dokładnością co do klatki, możliwie najniższy poziom transferu danych oraz kompatybilność skompresowanych danych między systemami. Odmiana (Profil) 422P@ML formatu MPEG-2 określana jako "I-frame only" (czyli wyłącznie klatki I) całkowicie spełnia powyższe wymagania. Firma FAST Multimedia AG definiuje ten Profil MPEG-2 jako "MPEG edycyjny" (Editing-MPEG).

MPEG2 nagrany na CD-R chodzi w stacjonarnych DVD ale tylko jako SVCD (Super Video CD). Jest to ulepszony przez Chińczykow VCD, jako kontra dla DVD, za które Chiny nie chciały płacić licencji. Poza tym ze względu na cenę odtwarzaczy i dysków jest on dostepny dla chińskiej kieszeni. W krajach bogatszych systemem SVCD zainteresowali się przede wszystkim amatorzy i półprofesjonaliści jako że wystarczy zwykły komputer aby wypalić dysk w tym formacie, a jakość jest zdecydowanie lepsza od VHS. Poza tym można na początku zrobić menu i mieć szybki dostęp do kolejnych rozdziałów, nie mówiąc o kopiowaniu bez straty jakości. Sądzę, że system ten wkrótce zawojuje świat. Dlatego doradzałbym wszystkim, którzy zamierzają kupić odtwarzacz DVD, ażeby kupowali je już z opcją SVCD. SVCD bazuje na MPEG-2 video kompressor, który pozwala stosować DVD decoder od takich producentów jak C-Cube, ESS, LuxSonor i Zoran. http://www.vcdhelper.com/svcd.htm

Porownujac DV i mpeg-2 nalezy z jednej strony zauwazyc znacznie mniejszy bitrate w DVD w stosynku do DV, przy jednoczesnym istnieniu w DVD kompresji miedzyklatkowej i VBR. Znacznie polepsza to efektywnosc samej kompresji i umozliwia osiagniecie dobrej jakosci przy mniejszym strumieniu danych, ale jest jednoczesnie powodem wystepowania artefaktow i pogorszenia jakosci na ujeciach zawierajacych ruch. Dlatego przy DVD/mpeg-2 zasadnicze znaczenie maja zastosowane algorytmy kompresji, a takze wspomniany przez Ciebie multi-pass. Przygotowanie np. komercyjnej produkcji kinowej do dystrybucji na DVD wymaga dosyc duzego nakladu pracy, i film czesto optymalizowany jest osobno dla kazdej sceny. Druga sprawa decydujaca o takiej roznicy w jakosci domowych i komercyjnych produkcji DVD jest material wyjsciowy do kompresja. Wymienie tu trzy czynniki : - jakosc samych kamer amatorskich w zestawieniu z urzadzeniami do przenoszenia tasmy filmowej do postaci elektronicznej badz samych profesjonalnych kamer cyfrowych. - jakosc zdjec w znaczeniu oswietlenia i przygotowania planu filmowego - duze znaczenie ma rowniez fakt, ze w przypadku materialu amatorskiego jest on skompresowany stratnym kodekiem, np. DV. I nie chodzi tu o stratnosc jakosci samego kodeka, lecz o to ze otrzymany po rozkompresowaniu material znacznie trudniej efektywnie skompresowac za pomoca innego algorytmu.

Powyzsze 3 czynniki w duzym stopniu zmniejszaja jakosc materialu mpeg-2 uzyskanego w warunkach amatorskich w stosunku do komercyjnej dystrybucji filmu. Duza czesc strumienia danych zostaje bowiem zmarnowana do kompresji szumow materialu gorszej jakosci i artefaktow poprzedniego kodeka.

Jak zatem widac, jest wiele czynnikow niezaleznych od nas a wplywajacych na trudnosc w uzyskaniu w warunkach amatorskich dobrej jakosci DVD. Sam mam Pioneera A03 i jakosc w duzej mierze zalezy od przygotowania pliku MPEG2. Jesli uzyje do kompresju np. Ulead DVD Movie Factory jakosc bedzie kiepska (przy ustawieniu na HIGH Quality), ale przy uzyciu juz np. TMPGEnc mozna juz uzyskac duze lepsze rezultaty (minusem jest czas oczekiwania podczas kompresji), jakosc mozna podwyzszyc filmujac w trybie Frame (czyli w pelnych klatkach) Canon XL1s

Moje trzy grosze. Z moich prób przenoszenia DV (z kamery D8) na DVD mam nastepujące wnioski. Najlepsza jakośa jaką osiągną3em by3a przy u?yciu Cinemacrafta 2.62 (VBR 3-przebiegowy z "lekkim" filtrowaniem szumów), przy średniej przep3ywności ok 8Mbs (min2-max9,5). Przy średniej 6Mbs obraz jest w zasadzie dobry, ale w szybszych scenach dają sie zauważyać artefakty.
MPEG-4 - Kompresja pełnometrażowego filmu do wielkości płyty CD (jakość ustępuje DVD)

MPEG4 wprowadził wiele ulepszeń techniki kompresji, niektóre z nich to: niezależne kodowanie statycznych i ruchomych obrazów elastyczny wybór rozdzielczości poziomej i pionowej filmu skalowalność - do zastosowań internetowych i zapisu wysokiej jakości predykcja i kompensacja ruchu obszarów o dowolnych kształtach. Optymalny wybór częstości pojawiania się klatek kluczowych to 3-5 sekund.

MPEG-4 wymaga kodeka:
- Kodek Microsoftu, pochodzący z pakietu Windows Media Tools. Kodek ten jest darmowy, ale nie każdy program może z niego korzystać. Posiada blokadę umożliwiającą pracę tylko z Windows Media Encoder. Co gorsza, WME generuje pliki wyłącznie w formacie ASF, który ma problemy z dźwiękiem i obrazem dla długich nagrań. (Uwaga, blokady tej nie posiada wersja V2 kodeka z pakietu Windows MediaTools 4.1).
- DivX ;-) jest nielegalnie zmodyfikowanym kodekiem Microsoftu. Występuje w wersji "Fast Motion" i "Low Motion". W przypadku przewagi obiektów statycznych ilości poszczególnych klatek to przykładowo I=31%, P=42%, B=27%. Dla dużej ilości szybko poruszających się obiektów proporcje mogą być następujące I=19%, P=36%, B=45%. Różnice pomiędzy kodekami "Fast Motion" i "Low Motion" zanikają, gdy używamy wersji "Low Motion" z ustawieniem prędkości bitowej powyżej 1300-1500 kbit/s. Począwszy od tej granicy kodek "Low Motion" produkuje lepiej wyglądające filmy niezależnie od tego, jaka jest dynamika scen. Dopiero gdy bardzo zależy nam na kompresji (poniżej 600 kbit.s), należy zastanowić się nad doborem kodeka. Ponadto kodek "Fast Motion" zupełnie nie nadaje się do kompresji filmów o małych rozmiarach klatki (np. 320x240) - lepsze rezultaty daje kodek "Low Motion". Przy rozmiarze klatki równej połowie rozdzielczości PAL (352x288), ustawienie prędkości na 350-400 kbit/s daje jakość obrazu porównywalną z dobrej jakości VHS. Dodając 112 kbit na zapis dźwięku w MP3, na płycie CD-R możemy zmieścić około 170 minut filmu z dźwiękiem stereo.
- Inne kodeki MPEG-4 : Indeo 5.1 - wielokrotnie wolniejszy i o gorszej jakości DVMPEG - dość drogi AngelPotion SMR 3iVX

ZNIEKSZTAŁCENIA

Dla każdego rodzaju kompresji istnieje granica, poniżej której nawet niewielkie zwiększenie stopnia kompresji w znacznym stopniu odbija się na jakości. Zaczynają być wtedy widoczne tzw. zniekształcenia - artefakty. Przyczyną jest odrzucenie zbyt dużej ilości informacji dotyczącej krawędzi, gradientu kolorów, kształtów itp.

Rozmazywanie fragmentów obrazu jest najprostszą techniką upraszczania (kodowania). Ostre i wyraźne detale zostają zamienione na płynne przejścia jasności i kolorów. Szczególnie ma to miejsce przy poruszających się obiektach. Schodkowatość wynika podziału całego obrazu na kwadraty i dokonywaniu transformacji do reprezentacji częstotliwościowej dla tych małych fragmentów. Transformacja ta jest zazwyczaj dyskretną transformatą cosinusową, choć kodek Indeo stosuje transformatę falkową (wavelet). Dlatego też po przekroczeniu pewnego progu, zaczynają być widoczne granice pomiędzy poszczególnymi kwadratami. Aureolki w okolicach ostrych krawędzi i gwałtownych przejść kolorów powstają, gdy kodek musi odrzucić część wyniku otrzymanego z dyskretnej transformaty cosinusowej. Nasze oczy są bardziej wrażliwe na składowe o niskich częstotliwościach (które reprezentują duże, łagodnie zmieniające się powierzchnie) niż na składowe wysokoczęstotliwościowe (reprezentujące drobne szczegóły obrazu). Rezygnacja z nawet znacznej części wysokich częstotliwości w większości wypadków nie wpływa na widoczne pogorszenie jakości. Na nieszczęście, ostre krawędzie obiektów są złożone z przebiegów o wysokiej częstotliwości. Ich stłumienie (częstotliwości) powoduje zmiany kolorów i jasności w bezpośrednim sąsiedztwie krawędzi.

Istnieje tylko jeden sposób na minimalizację zakłóceń - zmniejszenie stopnia kompresji. Dodatkowo można zwiększyć częstość pojawiania się klatek kluczowych. Dla MPEG-4 optymalnym czasem pojawiania się klatek kluczowych to 3 sekundy. Należy też unikać zbyt długich panoram, gdyż wymagają dużej ilości danych. Lepiej też zmniejszyć rozdzielczość filmu, co przy stałej prędkości bitowej kompresji poprawi jakość filmu w ogromnym stopniu. Należy też unikać kompresji filmów z przeplotem. Zbyt rzadko umieszczone klatki kluczowe powodują, że podczas edycji materiału nie będziemy mogli wybrać dowolnego momentu. Bezwzględnie należy usuwać czarne pasy u góry i dołu ekranu. Warto też obciąć kilka pixeli z obrzeża.

Metody archiwizacji filmów

DVD

W zależności od bitrate'u, na płycie zmieści się więcej lub mniej materiału. Doświadczenia wskazują, że należy przyjąć następujące bitraty dla materiału o podanych długościach:

czas (min)	video (Mbit/s)	audio (kbit/s)
274	2	128
188	3	160
143	4	192
115	5	192
115	5	224
96	6	256
95	6	320
80	6	uncompressed
82	7	320
70	7	uncompressed
72	8	384
63	8	uncompressed
64	9	384
57	9	uncompressed

przy bitracie poniżej 4 Mbits drastycznie spada jakość, powyżej 6 Mbits - niektóre odtwarzacze zaczynają czkać - teoretycznie każdy powinien pociągnąć 10 Mbits - ale tak jest w przypadku płyt tłoczonych. Pioneer spokojnie radzi sobie z bitratem 9 Mbits, Yamaha przy siedmiu dostaje czkawki.

EXCEL 5.0 - 11.0, najważniejsze skróty klawiszowe

CTRL+F4	Zamknij okno
ALT+F4	Koniec programu Excel
ALT+TAB	Następna aplikacja
ALT+SHIFT+TAB	Poprzednia aplikacja
CTRL+ESC	Dialog Lista zadań
ALT+' (apostrof)	Dialog stylów
CTRL+1	Formatuj komórki
CTRL+B lub CTRL+2	Pogrubienie
CTRL+I lub CTRL+3	Kursywa
CTRL+U lub CTRL+4	Podkreślenie
CTRL+F3	Definiuje nazwę
SHIFT+F3	Wyświetla Kreatora funkcji
CTRL+O lub CTRL+F12	Otwórz
CTRL+P lub CTRL+SHIFT+F12	Drukuj
F12	Zachowaj jako
CTRL+S lub SHIFT+F12	Zachowaj
CTRL+0 (zero)	Ukryj kolumny
CTRL+9	Ukryj wiersze
CTRL+SHIFT+(	Odkryj wiersze
CTRL+SHIFT+)	Odkryj kolumny
CTRL+H	Zastąp
CTRL+F lub SHIFT+F5	Znajdź
SHIFT+F4	Znajdź następny
CTRL+SHIFT+F4	Znajdź poprzedni
CTRL+PAGE DOWN	Następny arkusz skoroszytu
CTRL+PAGE UP	Poprzedni arkusz skoroszytu
CTRL+F6 lub CTRL+TAB	Następne okno
CTRL+SHIFT+F6	Poprzednie okno
CTRL+C lub CTRL+Insert	Kopiuj
CTRL+V lub SHIFT+Insert	Wklej
CTRL+X lub SHIFT+Delete	Wytnij
CTRL+SHIFT+ PLUS	Wstaw obszar
CTRL+ MINUS	Usuń obszar
DEL	Wyczyść zawartość (w arkuszach)
F2	Uaktywnia pasek formuły
SHIFT+F2	Edytuje notatkę komórki
ALT+=	Wstawia formułę =SUMA()
ALT+ENTER	Wstawia znak końca wiersza
F4	Powtarza ostatnie polecenie
ALT+BACKSPACE lub CTRL+Z	Cofnij ostatnie polecenie
F4	W czasie edycji formuły zamienia adres względny na bezwzględny itd..
CTRL+;(średnik)	Dzisiejsza data
CTRL+SHIFT+!	Format liczby: 123.00
CTRL+SHIFT+#	Format daty
CTRL+SHIFT+$	Format waluty: 123.00zł
F5	Idź do
F9	Przelicza wszystkie arkusze we wszystkich otwartych skoroszytach

Gain? A to co?

Jeśli boski Dylan powiedział, że … „współczesne nagrania są do d.”, to coś musi znaczyć (patrz wywiad). Oczywiście nie wiem czy miał na myśli to co ja (a raczej wiem, że nie), ale od dłuższego czasu zmagam się z problemem różnej głośności różnych płyt CD i na samą myśl o zrobieniu kompilacji piosenek z różnych płyt dostawałem gęsiej skórki. Piszę dostawałem, bo chyba znalazłem już rozwiązanie, a myśl żeby z tym pomysłem podzielić się z Wami przyszła mi do głowy, kiedy Wojtek, jakiś czas temu, wysłał do mnie SMS’a z zapytaniem „co mam zrobić, żeby nagrać składankę”.

Spodziewał się pewnie, że mu szybko i krótko odpowiem (co próbowałem), ale podejrzewam, że na niewiele się to przydało. Rozwinięcie tematu zajęło mi ze 3 tygodnie i teraz będę mógł skierować potrzebujących (jeśli tacy będą) do działu „Wiedza” naszego portalu.

Płyta CD

Na płycie CD, dźwięk zapisywany jest w postaci cyfrowej, uzyskiwanej za pomocą zamiany sygnału analogowego na cyfrowy metodą PCM (ang. Pulse Code Modulation).

Konwersja AC

W skrócie zamiana taka (konwersja AC) polega na pomiarze wartości chwilowej sygnału w równych odstępach czasu (próbkowaniu) a następnie przypisaniu zmierzonej wartości pewnej liczby (kwantyzacja). O jakości konwersji decydują: częstotliwość próbkowania (jak często mierzymy sygnał) oraz to jak duża liczba służy do kwantowania. Standardowy zapis na płycie CD (bo są także inne), jest reprezentacją dźwięku (a właściwie sygnału, który po wzmocnieniu i dotarciu do głośników stanie się dźwiękiem) próbkowanego z częstotliwością 44.1 kHz przy zastosowaniu liczby 16 bitowej.

Teoria mówi (kryterium Nyquista), że taka częstotliwość próbkowania nadaje się do reprezentowania dźwięku, którego składowe o najwyższej częstotliwości są ok. 20KHz (połowa częstotliwości próbkowania) a liczba 16 bitowa pozwala na odwzorowanie jego dynamiki (stosunek amplitudy maksymalnej do minimalnej) w skali ok. 90dB.

Decybele

Służą do wyrażania stosunku dwóch wartości.

Czemu, we wzorze jest 20 – nie każcie mi tłumaczyć, wynika to ze związku miedzy mocą a napięciem – załóżmy, że tak jest. Największa liczba 16 bitowa to 65535, odejmując jeden bit na znak, okaże się, że „najgłośniejsza” próbka PCM ma wartość 32767, najcichsza 1 a ich stosunek w decybelach wynosi 90.30873362. To jednak czysto „matematyczny” ideał, w rzeczywistości dynamika jest nieco mniejsza.

Co zapisane

Uwaga. Na razie opisywałem tylko to, co na płycie jest zapisane, a nie to co słychać. Dla prostoty możemy założyć, że wav – plik dźwiękowy na komputerze - jest tym, co zapisano na płycie, a nawet więcej. Jest zapisem sygnału (napięcia) w przewodzie biegnącym do głośnika. „Wysoka” i „gęsta” sinusoida, to głośny dźwięk o wysokiej częstotliwości (membrana głośnika drga z dużą amplitudą i częstotliwością) a sinusoida „niska” i „rzadka” to cichy, niski dźwięk (membrana drga lekko, z niską częstotliwością). Muzyka nie jest sinusoidą, więc zarówno zapis na płycie, w pliku wav oraz drgania membrany głośnika nie są takie proste, ale analogia działa – „fale”, które widać w pliku wav, to jakby drgania membrany, głośnik gra i buczy a my słyszymy.

Co słychać

Tu zaczynają się schody, bo wbrew pozorom człowiek nie słyszy amplitudy, słyszy natomiast wartość skuteczną dźwięku (całka z kwadratu sygnału) a nawet gorzej. O poziomie głośności decyduje jeszcze częstotliwość, okazuje się bowiem, że wrażliwość ucha ludzkiego na dźwięki o różnych częstotliwościach bardzo się zmienia. Obrazują to krzywe zwane izofonami a wynika z nich, że najlepiej słyszymy częstotliwości 2-5kHz (gadanie) a schody polegają na tym, że te same poziomy głośności dźwięku wydobywającego się z głośnika (SPL – ang. sound pressure level), wyrażone w dB, dają różne poziomy głośności odbierane przez ucho (fony), wyrażone także w dB. Np. 60dB z głośnika przy 1kHz (mniej więcej c3) słyszymy także jako 60dB, ale przy 100Hz (mniej więcej małe c) słyszymy ten dźwięk jako 40dB. Czy różnica jest duża? Oj tak. 6dB to 2 razy głośniej a 20dB, to … 10 razy głośniej!

Mastering

Studio, nagrywamy płyę.

Dylan - mikrofon –AC – taśma DAT (1).
Gitara (elektryczna) –AC – taśma DAT (2).
Fortepian – mikrofon(y) - AC – taśma DAT (3).
Perkusja – mikrofon(y) - AC – taśma DAT (4).
(1)+(2)+(3+(4) + mastering (Dylan głośniej, perkusja ciszej) = taśma matka lub (dla uproszczenia) wav.

Będę teraz używał „wav” mając na myśli dźwięk zapisany w postaci cyfrowej, o odpowiednich parametrach (44.1kHz, 16bit) odpowiadających wymaganiom płyty CD. Plik wav jest tylko formatem zapisu dźwięku na komputerze, ale jego zawartość da się „zobaczyć”, bo przedstawienie próbek na wykresie amplituda=f(czas) da po prostu fale, i z tego powodu świetnie się nadaje do dalszego wyjaśniania. Cichym dźwiękom będą odpowiadały fale o małej amplitudzie a głośnym – fale o największej amplitudzie. Górna granica jest określona (16 bitowa liczba), a maksymalna dynamika 90dB. Jest to granica amplitudy, nie głośności a poza tym wiemy już, że głośność to nie amplituda, więc musze tu trochę powyjaśniać ale i pomataczyć.

Chodzi o dynamikę (stosunek najgłośniejszych do najcichszych dźwięków), prawdziwie głośno będzie dopiero w głośnikach.
Chodzi o dynamikę wartości skutecznych a nie amplitud, więc okazuje się, że w pliku wav da się uzyskać maksymalnie gdzieś ok. 110dB.
Taka liczba jest nie do uzyskania, bo zawsze coś jest ciszej, nawet jak gra Van Halen.
Jest oczywiste, że na tej samej płycie muszą być utwory (lub ich fragmenty) cichsze i głośniejsze, byłoby jednak dobrze, gdyby te najgłośniejsze były „podobnie” głośne na różnych płytach, bo uwolniłoby to wszystkich od bezustannego i bezsensownego kręcenia gałką wzmacniacza przy odtwarzaniu różnych płyt. Wszystkiego nie da się załatwić a pomocą samej płyty. Grzegorz Turnał musi być ciszej niż np. Aerosmith, ale … po to są w końcu wzmacniacze, a mają one gałki i piloty.
Jak głośny jest wav (a potem płyta) da się zmierzyć, choć to sztuka, i wyrazić – albo jako wartość dodatnią (np. 98dB) albo jako ujemną (-9dB, oznaczającą odstęp od maksimum).
Przemysł filmowy zrobił dobrze (ale ma też wygodniej, bo muzyką filmową odtwarza się w dość podobnych i komfortowych warunkach) i ustalił, że standardowy poziom głośności nagrań wynosi 83dB. Przy takim średnim poziomie (całkowanie!) jest jeszcze miejsce (co najmniej 20dB) na ekstremalne piki sygnału.
Taki poziom ustalono nie przypadkiem, stwierdzono bowiem że (a) tylko w minimalnym stopniu traci się możliwość odwzorowania dynamiki, nawet dla potrzeb audiofilów, (b) jest on optymalny dla słuchającego ze względu na odstęp miedzy średnim a maksymalnym poziomem głośności dźwięku. Prawdopodobnie z powodu tego standardu, wyraźnie coś nie gra na styku film-telewizja, bo każda płyta DVD jest bardzo, bardzo cicha w porównaniu z Dziennikiem Telewizyjnym (nie mówiąc o reklamach).
Przemysł audio takiego standardu nie ustalił i … jest kłopot.

O tym czy otrzymany wav jest dobrym źródłem do tłoczenia płyt decyduje każdy etap, ale tak się jakoś dziwnie składa, że coraz częściej decyduje ten ostatni (resztę już opanowano), czyli mastering. Oczywiście mastering nie polega głównie na ustalaniu głośności, ale tylko o tym napisałem, bo nie chodziło mi o poradnik dla wydawcy płyt, tylko o wyjaśnienie dlaczego jest aż tak źle.

Można iść na jakość, tzn. postarać się, żeby jak najlepiej odwzorować dynamikę oryginalnego utworu. Tak robią (dobrzy) wydawcy muzyki jazzowej i klasycznej. Orawa Kilara nie może być „średnio” głośna, bo w wav’ie po prostu nie zmieści się ekstremalne fortissimo na koniec. Tak wygląda muzyka:
Można też iść na ilość, tzn. starać się, żeby wav był tak głośny, jak to tylko możliwe. Po co? Ano żeby po włożeniu do odtwarzacza huknęło, gruchnęło i zwaliło wszystkich z nóg. Tak wygląda syf:

Dla ułatwienia powiem, że Kilar ma 86.7 dB i nie da się głośności zwiększyć nawet o 3 dB, bo ten pik na końcu zostałby „obcięty”. Kilka kolejnych próbek miałoby wtedy maksymalną wartość (co nigdy nie może się zdarzyć przy odwzorowywaniu przebiegu falowego) i prowadzi do zniekształcenia dźwięku (dudnienie).

Red Hot Chili Peppers ma natomiast natomiast 101.7dB (to mój osobisty rekord) a „obcinaniem” nikt się nie przejmował, choć sygnał jest zniszczony - przyznaję - w niewielkim stopniu..

Kompresja dynamiki.

Takiego efektu, jak w przypadku RHCP, nie da się uzyskać zwiększając po prostu amplitudę sygnału. Stosuje się do tego najnowszy krzyk mody – kompresję dynamiki. Wzięła się ona z radia i sama w sobie nie jest niczym złym. Radio FM nie ma technicznych możliwości przeniesienia dynamiki dźwięku z płyty CD, odtwarzając więc Kilara, żeby przepuścić fortissimo, trzeba by całego Kilara ściszyć, ale wtedy przy piano, nic nie będzie słychać. Co zrobić? Ano przetworzyć sygnał tak, żeby wzmocnić tylko słabe sygnały a mocnych nie wzmacniać. Da się to zrobić i robiło się to zawsze (kiedyś za pomocą specjalnych wzmacniaczy, dziś - komputerów) i w efekcie sygnały o maksymalnej amplitudzie nie będą obcięte, a sygnały o małej amplitudzie będą miały ją większą. Ich stosunek (dynamika) będzie więc mniejszy, radio nadaje, my słyszymy i wszystko gra.

„Wojna na głośność”.

Ponieważ nie da się nadawać (radio) z dowolną dynamiką i odtwarzać muzyki dowolnie głośno i w cichym otoczeniu (sklep, samochód) - gra idzie o to, żeby nie było ciszy! Bo jak w wav’ie nigdzie nie będzie ciszy, średnio będzie bardzo głośno! Poza tym, gałki odtwarzaczy, boombox’ów itp. są jakoś tam nastawione i gdyby tak wydać płytę nieco głośniejszą (z mniejszą ciszą), to dopiero byłoby fajnie! Wszyscy zwróciliby na nią uwagę, bo by huknęło, gruchnęło i zwaliło wszystkich z nóg. Super! Tak rozpoczęło się coś, co nazwano „Loudness war” i można o niej przeczytać trochę w Internecie.

Przypominam: Kilar ok. 87dB, Red Hot Chili Peppers ok. 102 dB, czyli średnio 6 (słownie sześć) razy głośniej! Tych płyt nie da się odsłuchać jedna po drugiej bez majstrowania przy pilocie. Gorzej. Wszystkie stare płyty i sporo dzisiejszych były masterowane z głową, dzisiaj sporo jest masterowanych bez głowy. Nie ma więc takiej siły, żeby np. piosenki Dylana z płyty Infidels (1986) dało się nagrać na składankowej płycie razem z piosenkami z nowej płyty Modern Times. Stara ma bowiem ok. 88dB a nowa 97dB (!!!) czyli piosenki z nowej płyty są średnio 3 razy głośniejsze niż ze starej. Majstrowanie pilotem przy różnych płytach jakoś sobie mogę wyobrazić, ale majstrowanie przy różnych utworach?

Co można zrobić drogi Romku?

Takie niewinne pytanie zadał mi nasz znajomy Wojteczek, kiedy – pewnie nieświadomie – zdecydował się na zmontowanie swojej pierwszej składanki. Piszę „nieświadomie”, bo gdyby był świadom, szybko by ze zmontowania składanki zrezygnował.
Powiedzmy, że mamy 10 utworów z różnych płyt i chcemy je nagrać na składankową płytę, ale tak, żeby brzmiały mniej więcej tak samo głośno. Co można wtedy zrobić?

Normalizacja.

Czyli wyrównanie maksymalnej amplitudy sygnału w każdym utworze do pewnej ustalonej wartości.

To proste, bo robi to każdy program do edycji wav.
To trwa, bo polega na przetworzeniu wszystkich próbek wszystkich utworów.
To nie ma sensu, bo amplituda, to wyjaśniałem, nie decyduje o głośności. Nagrane z tą samą maksymalną amplitudą Love Me Tender boskiego Elvis’a będzie wielokrotnie głośniejsze (ucho najczulsze jest na głos z gitarą – to te najlepsze częstotliwości) od każdego utworu, np. Pizzarell’ego (bo tam maksymalną amplitudę daje nie głos a talerze perkusji i kontrabas, a tego akurat ucho ludzkie prawie nie słyszy).

RMS

Czyli wyrównanie wartości skutecznej sygnału w każdym utworze do pewnej ustalonej wartości.

To nie jest proste, bo znam tylko jeden program, który jest to w stanie zrobić – Cool Edit Pro.
To bardzo długo trwa, bo przed przetworzeniem wszystkich próbek wszystkich utworów, trzeba je najpierw przeanalizować, czyli obliczyć tę wartość skuteczną.
Ma sens, ale nie jest idealnym rozwiązaniem, bo RMS sam w sobie nie uwzględnia fizjologii. Wprawdzie Cool Edit odpowiednio modyfikuje RMS, ale niestety oblicza RMS z całego utworu i utwory o bardzo zmiennej głośności w czasie (na początku bardzo cicho, potem głośno) dają zafałszowany wynik. Utwór jest „niby” cichy a wcale tak nie jest.

Reply Gain.

Bingo! Kilka lat temu, taki sobie zwykły facet (David Robinson), nie żadna firma czy konsorcjum, wymyślił co z tym zrobić. Zaproponował standard, który się przyjął i – to najlepsze – działa, choć wcale nie jest to takie proste (żeby działało). Szczegóły można znaleźć na stronie Pana Davida a w skrócie wygląda to tak:

Analizujemy plik (dowolnego formatu) za pomocą sprytnego i szybkiego algorytmu otrzymując wartość RG - bardzo dobry odpowiednik „praktycznej” głośności.
Wartość tę porównujemy z poziomem odniesienia (np. 89dB, to się już przyjęło) i zapisujemy poziom odniesienia oraz różnicę. Gdzie? Otóż w części niemerytorycznej pliku dźwiękowego – każdy format takie miejsce ma. Programy do tego są różne, wszystkie darmowe a od formatu obrabianego pliku zależą pewne dodatkowe możliwości (np. w przypadku formatu mp3 i programu MP3Gain można zapisać informacje do „undo”).

Kiedy to przeczytałem, to się uśmiałem. Tak, jakiś nikomu nieznany facet, zapisze coś w pliku mp3 i teraz Winamp (np.) będzie ten mp3 odtwarzał ciszej? Wolne żarty!

I tu się ksiądz proboszcz ciulnął. Odtwarza ciszej.

No, no ale jak taki plik mp3 wciągnę do Nero, to co? Bez jaj, nagra na płytę CD ciszej? Otóż proszę Państwa nagra ciszej. A jak go najpierw przekonwertuję na wav, to co, będzie cichszy? Tak będzie cichszy!

No, ale to niemożliwe, żeby takie mp3 z zapisanym RG i nagrane na płytkę mój odtwarzacz samochodowy Blaupunkt odtwarzał ciszej! Możliwe! Odtwarzacz samochodowy Blaupunkt odtwarza je ciszej.

Sprawa niby beznadziejna okazała się dość prosta. W przypadku mp3 o odtwarzaniu decyduje kodek a nie program. Kodekiem, który już dawno opanował format mp3 jest, rozwijany na zasadzie „open source”, kodek Lame. To praktyczny standard i nikt się nie odważy napisać dziś programu do kodowania czy dekodowania z jego pominięciem. Źródła są dostępne i darmowe i trzeba samozaparcia Microsoftu, żeby udawać, że czegoś takiego nie ma. A Lame, otórz Lame już dawno włączył do kodu … Reply Gain. I widocznie nawet w „kościach” w odtwarzaczu Blaupunkt ten kosmiczny pomysł znalazł swe miejsce.

A praktycznie?

Wszystkiego nie wiem, mogę tylko dać spójny przykład postępowania w jakimś wybranym przypadku. Na razie wracamy do zadania: „Mamy 10 utworów z różnych płyt i chcemy je nagrać na składankową płytę”.

Masz pliki wav. Toś trąba, bo nie RIP’uje się do formatu wav, chyba, że chcesz je jakoś specjalnie edytować. Jeśli edytowałeś, zamień na mp3.

Konwersja za pomocą Lame

"C:\Program Files\Mp3 Lame\lame.exe" --alt-preset standard "01 - Kilar W. (Sinfonia Varsovia) - Orawa.wav" w wyniku czego otrzymasz (doskonałej jakości) 01 - Kilar W. (Sinfonia Varsovia) - Orawa.wav.mp3 do dalszej obróbki. Jeśli masz więcej plików wav lepiej użyć następującego skryptu bat (który minimalnie zmodyfikowałem w porównaniu z oryginałem):

code>@echo off
rem ---------------------------------------------
rem PURPOSE:
rem - put this Batch-Command on your Desktop,
rem so you can drag and drop wave files on it
rem and LAME will encode them to mp3 format.
rem - put this Batch-Command in a place mentioned
rem in your PATH environment, start the DOS-BOX
rem and change to a directory where your wave
rem files are located. the following line will
rem encode all your wave files to mp3
rem "lame.bat *.wav"
rem ---------------------------------------------
rem C2000 Robert Hegemann
rem ---------------------------------------------
rem please set LAME and LAMEOPTS
rem LAME - where the executeable is
rem OPTS - options you like LAME to use

set LAME=c:\programy.win\lame.exe
set OPTS=--alt-preset standard

rem ---------------------------------------------

set thecmd=%LAME% %OPTS%
lfnfor on
:processArgs
if "%1"=="" goto endmark
for %%f in (%1) do %thecmd% "%%f"
if errorlevel 1 goto errormark
shift
goto processArgs
:errormark
echo.
echo.
echo ERROR processing %1
echo.
:endmark
rem
rem finished
rem

Jeśli lame.exe znajduje się folderze c:\programy.win, lame.bat znajduje się w folderze system32, wystarczy – znajdując się w folderze z plikami wav - napisać lame.bat *.wav … i wszystkie pliki zostaną kolejno przetworzone. Proste i skuteczne. Dla utrudnienia załóżmy, że nie miałeś jeszcze tych 10 plików wav, albo że chce Ci się ponownie RIP’ować oryginalne płyty.

RIP’owanie

Czyli zgrywanie ścieżek z płyty Audio do komputera.

Użyj EAC (Exact Audio Copy). O innych programach lepiej zapomnij, bo będziesz się denerwował. EAC zgrywa bowiem doskonale, ale bardzo wolno.
Zgrywaj do mp3
Zdefiniuj kodek zewnętrzny Lame. EAC działa wielowątkowo, wobec tego zgrywanie każdego kolejnego utworu odbywa się równocześnie z konwersją poprzedniego – będzie trochę szybciej. W przypadku zastosowania parametru „preset”, przepływność bitów nie ma znaczenia. Ustawienie, jak obok pozwoli otrzymać mp3 o zmiennej przepływności 170-210 kbps. Audiofil może zmienić „standard” na „extreme”.

MP3Gain

Masz już 10 mp3, które pochodzą z różnych płyt.

Uruchamiasz program. Otwierasz folder z plikami (Ctrl+D), analizujesz je (Ctrl+U) a kolumna Track Gain daje obraz co trzeba z nimi zrobić (głośniej, ciszej) żeby wszystkie utwory miały taki sam poziom głośności. Można to zrobić jednym ruchem (Ctrl+G), ale czasem aż takie wyrównanie jest niepotrzebne, bo bywają utwory, które powinny być cichsze albo głośniejsze niż inne. Jak Ci pasuje tak zrób, możesz bowiem pojedynczo modyfikować RG (Ctrl+O).

W przykładzie powyżej utwory pochodzą z tej samej płyty i nie ma sensu ich wyrównywać w trybie Track Gain, bowiem Coffee Black powinno być głośniejsze niż The First Hint of Autumn. Natomiast cały album jest odrobinę (3dB to nic) za głośny i można ściszyć wszystkie utwory z zachowaniem proporcji pomiędzy nimi – służy do tego Album Gain (Ctrl+B).

Gotowe, ale …

Masz gotowe pliki do nagrania i przy użyciu np. Nero otrzymasz świetną, nieźle „zremasterowaną” płytkę. O to chodziło, lecz

Jeśli użyjesz jej na prywatce, w otoczeniu innych, okaże się, że będzie ona podejrzanie cicha. I tak nie ominie Cię majstrowanie pilotem.
Jeśli na tym samym sprzęcie będziesz odtwarzał taką płytę i ni stąd ni zowąd przełączysz źródło dźwięku na radio … będzie obciach, bo radio ryknie. W radiu bowiem walczą z ciszą a my niestety mamy normalną, cichą płytę.
Jeszcze gorzej będzie w samochodzie, bowiem „kości” w Blaupunkcie wiedzą, że radio walczy z ciszą i parametry źródeł (radio, CD) są tak dobrane (nieźle), że przy podobnym ustawieniu wzmacniacza radio gra tak głośno jak … bardzo głośna płyta (co młodzież uwielbia), a my niestety mamy normalną, cichą płytę. Oczywiście taki sam efekt wystąpi jeśli będziesz słuchał w samochodzie Leszka Możdżera i nagle przełączysz źródło na radio.
Oczywiście za pomocą MP3Gain można nie tylko ściszać płyty, ale można także zwiększać ich poziom głośności. Niestety nie znam takiego przypadku, w którym bez groźby obcinania sygnału można by podnieść poziom głośności o 10dB a co najmniej tyle brakuje do najnowszych osiągnięć. W przypadku zagrożenia obcięciem, w kolumnie „clip”, MP3Gain umieszcza symbol Y.

To tyle jeśli chodzi o opowieśc n.t. Reply Gain. Chetnie coś dopiszę czy rozwinę, ale oczekuję propozycji.

O co tutaj chodzi?

Polecam

Wiedza tajemna

Drupal, portal RN

Luzik

Recenzje

Polecam

Film
Książki, teatr
Muzyka

Wiedza tajemna

Ciekawe strony
Windows, sztuczki i triki

Forum

Drupal, portal RN
Luzik
Recenzje

Książka

Polecam oraz Wiedza tajemna to „książki”, które mają dowolną liczbę stron poukładanych w rozdziały i podrozdziały. Znajomi portalu mogą dowolnie dodawać i edytować zawartość książek wybierając „dodaj treść” z menu. "Na raz" dodawać i edytować można tylko pojedynczą stronę ale ponieważ każda strona książki ma „matkę” (źródło), to i tak strony ułożą się automatycznie w strukturę.

Nowa książka ma „matkę” górny poziom. Tego raczej nie róbcie, bo do takiej nowej książki nie ma automatycznego odnośnika w portalu i trudno będzie się do niej „dostać”.
Nowa strona utworzona np. z „matką” Film automatycznie pojawi się w sekwencji stron o filmie. Najłatwiej zrobić to wybierając „Film” z górnego menu i wybierając odnośnik „dodaj podstronę” na dole.

Strona książki ma:

Opcje - ważne są "Opublikowany" oraz "Na stronie głównej". Wiadomo, co ta ostatnia opcja znaczy i wydaje mi się, że nie ma sensu umieszczanie stron książki na pierwszej stronie portalu!
Tytuł - wiadomo.
View Permissions (najlepiej zaznaczyć wszystkie opcje - taką stronę zobaczy każdy, nawet gość portalu).
Źródło (strona - „matka”)
Tematy (do umieszczenia strony w skorowidzu). Wybór tematu jest dość ważny, ale ponieważ taksonomię (bo tak się to nazywa) definiuje administrator portalu, użytkownik może wybrać tylko zdefiniowane tematy. Chetnie dodam co potrzeba - oczekuję propozycji
Body - to właśnie to, co chcesz napisać.

Uwaga! Aby dodać stronę książki (po napisaniu, czyli wypełnieniu formularza) należy:

Wykonać: Wyślij.
Można też najpierw wykonać: Podgląd, aby sprawdzić co wyszło;
a dopiero potem wykonać: Wyślij.

Forum

Forum to z kolei coś w rodzaju skoroszytu, a którym automatycznie zbierane są "głosy" użytkowników. Na forum dodaje się tematy, najłatwiej to zrobić wybierając "Forum" z menu a następnie odnośnik "Dodaj nowy temat forum", przy czym każdy temat forum należy umieścić w jakimś wątku.

Temat forum ma:

Opcje - ważne są "Opublikowany" oraz "Na stronie głównej". Wiadomo, co ta ostatnia opcja znaczy, większość tematów forum powinna znaleźć się na pierwszej stronie portalu, ale namawiam do rozsądku!
Tytuł - wiadomo.
View Permissions (najlepiej zaznaczyć wszystkie opcje - taką stronę zobaczy każdy, nawet gość portalu).
Na forum (definiujesz wątek)
Tematy (do umieszczenia tematu w skorowidzu - nieszczególnie to potrzebne, bo i tak tematy forum zbierane są po "wątkach")
Body - to właśnie to, co chcsz napisać.

Uwaga! Aby dodać temat forum (po napisaniu, czyli wypełnieniu formularza) należy:

Wykonać: Wyślij.
Można też najpierw wykonać: Podgląd, aby sprawdzić co wyszło;
a dopiero potem wykonać: Wyślij.

Zapis w dzienniku

Zapis w dzienniku to coś w rodzaju notatnikia, a którym automatycznie zbierane są "zapisy" użytkowników. Najłatwiej dodać zapis wybierając "Dodaj zawartość" z menu a następnie odnośnik "Dodaj nowy zapis w dzienniku".

Zapis w dzienniku ma:

Opcje - ważne są "Opublikowany" oraz "Na stronie głównej". Wiadomo, co ta ostatnia opcja znaczy, większość tematów forum powinna znaleźć się na pierwszej stronie portalu, ale namawiam do rozsądku!
Tytuł - wiadomo.
View Permissions (najlepiej zaznaczyć wszystkie opcje - taką stronę zobaczy każdy, nawet gość portalu).
Tematy (do umieszczenia tematu w skorowidzu)
Body - to właśnie to, co chcsz napisać.

Uwaga! Aby dodać zapis w dzienniku (po napisaniu, czyli wypełnieniu formularza) należy:

Wykonać: Wyślij.
Można też najpierw wykonać: Podgląd, aby sprawdzić co wyszło;
a dopiero potem wykonać: Wyślij.

Komentarz

Komentarze, w dodowlnej ilości, można dodawać do stron oraz tematów forum. Najłatwiej to zrobić wybierając odnośnik "dodaj nowy komentarz" u dołu strony.

Komentarz ma:

Temat - to nagówek komentarza.
Komentarz - to właśnie to, co chcesz napisać.

Uwaga! Aby dodać komenarz (po napisaniu, czyli wypełnieniu formularza) należy:

Najpierw wykonać: Podagląd komentarza;
a dopiero potem wykonać: Dodaj komentarz.

Body - formatowanie tekstu ("tagi" html), grafika

"Body" książki, tematu forum czy komentarza to po prostu to co napiszesz. Jak "body" będzie wyglądało w przeglądarce, zależy tylko od sposobu filtrowania wprowadzonego tekstu.

Formatowanie tekstu

Wybierając: Filtered HTML możesz użyć tzw. TAGÓW HTML. TAGI pisze się w nawiasach <> i same są jakby "nawiasami" obejmującymi fragment tekstu. Owierającym jest TAG w nawiasach <TAG> a zamykającym TAG z ukośnikiem / w nawiasach czyli: </TAG>. Niektóre tagi (np. <br>) są "pojedyncze", tzn. nie mają tagu zamykającego.

Tag	Napiszesz	Widać
Nowe linie dodane zostaną automatycznie, tak jak je umieściłeś w tekście.	Uwaga! O tu: będzie nowa linia.	Uwaga! O tu: będzie nowa linia.
<strong> </strong> Spowoduje, że objęty tekst będzie wytłuszczony	Uwaga! O tu: <strong>będzie wytłuszczony tekst</strong>.	Uwaga! O tu: będzie wytłuszczony tekst.
<em> </em> Spowoduje, że objęty tekst będzie napisany kursywą	Uwaga! O tu: <em>będzie tekst napisany kursywą</em>.	Uwaga! O tu: będzie tekst napisany kursywą.
<ol> Rozpoczyna wciętą w prawo wyliczankę numerowaną. <li> </li> Rozpoczyna i kończy pozycję wyliczanki. </ol> Kończy wyliczankę	Uwaga! Teraz bedzie lista numerowana: <ol> <li>Pozycja 1</li> <li>Pozycja 2</li> </ol>	Uwaga! Teraz bedzie lista numerowana: Pozycja 1 Pozycja 2
Podobnie <ul> </ul> Rozpoczyna i kończy wciętą w prawo wyliczankę nienumerowaną.	Uwaga! Teraz bedzie lista nienumerowana: <ul> <li>Pozycja 1</li> <li>Pozycja 2</li> </ul>	Uwaga! Teraz bedzie lista nienumerowana: Pozycja 1 Pozycja 2
Przez "zanurzanie" tagów <ul> <ul> </ul> </ul> można tworzyć listę wielopoziomową	Uwaga! Teraz bedzie lista wielopoziomowa: <ul> <li>Pozycja 1</li> <ul> <li>Pozycja 1a</li> <li>Pozycja 1b</li> </ul> <li>Pozycja 2</li> </ul>	Uwaga! Teraz bedzie lista wielopoziomowa: Pozycja 1 Pozycja 1a Pozycja 1b Pozycja 2
<hr> To pozioma linia.	Uwaga! O tu: <hr> będzie pozioma linia.	Uwaga! O tu: będzie pozioma linia.

Grafika

Jeśli do strony dołączysz plik graficzny (np. *.jpg), to specjalny tag [inline:xx], gdzie xx to numer załącznika (możesz dołączyć kilka), spowoduje wyświetlenie załącznika w postaci miniaturki rozmiaru 150x150, w tekście, wyrównanego do prawej. Szczegóły na stronie Grafika w portalu.

Pliki

Pliki, są to specjalne "typy zawartości", służące do dodawania plików do portalu. Zdefiniowałem ich 3 rodzaje:

plik
plik audio
plik wideo

Wszytkie one mają:

Opcje - ważne są "Opublikowany" oraz "Na stronie głównej". Wiadomo, co ta ostatnia opcja znaczy, nie ma potrzeby by pliki znajdowały się na pierwszej stronie portalu.
Tytuł - wiadomo.
View Permissions (zaznaczajcie tylko "authenticated user" oraz "power user" - taką stronę zobaczy każdy uzytkownik, ale nie gość portalu).
Pliki (definiujesz rodzaj - pozwoli na umieszczenie pliku w skorowidzu)
opis - krótki (lub długi) opis pliku.
plik - to właśnie to, co chcesz wysłać na serwer portalu - klawiszem "Przeglądaj" odszukujesz plik na swoim komputerze.

Jeśli rodzaj treści jest "plik" - możesz w ten sposób wysłać dowolny plik - np. dokument Worda, Acrobat Readera itp
Jeśli rodzaj treści jest "plik audio" - możesz w ten sposób wysłać plik z muzyką w formacie mp3. To ważne, żeby w ten sposób wysyłać pliki muzyczne, bo wtedy automatyczne utworzy się odnośnik pozwalającny na odtwarzanie muzyki.
Jeśli rodzaj treści jest "plik wideo" - możesz w ten sposób wysłać plik z filmem w formacie *.flv, *,avi, *.wmv czy *.mpg. To ważne, żeby w ten sposób wysyłać pliki wideo, bo wówczas da się "wmontować" na stronie kontrolkę pozwalająca na odtwarzanie filmu.

Aby dodać taką zawartość (po napisaniu, czyli wypełnieniu formularza) należy:

Wykonać: Podgląd - to potrwa, bo wtedy wysyłany jest plik. Można też wtedy sprawdzić co wyszło;
Dopiero potem wykonać: Wyślij.

Odnośniki i aliasy

Odnośniki

To fragmenty "body", które pozwalają "skoczyć" do innych stron portalu. Większść odnośników tworzy się automatycznie ale co zrobic, jeśli potrzebujemy dodać jakiś odnośnik "ekstra"?
Niestety strony i inne elementy portalu właściciwie nie mają nazw (z pewnymi wyjątkami - o tym poniżej) - stąd pewnien problem: "Jak skoczyć do strony, która się nie nazywa"? Na szczęście każdy element (strona, temat forum, plik) portalu ma swój unikalny numer. Powyżej (w polu adresu przeglądarki) widać np., że:

ta strona książki to: node/83.
a jej "adres" internetowy (tzw. url) to: node/83 i może on być użyty do zdefiniowania odnośika.

Odnośniki pisze się nastepująco: <a href="xxx">yyy</a>, gdzie:

xxx - adres (url), do którego chcemy skoczyć.
yyy - tekst opisujący miejsce, gdzie chcemy skoczyć.

Pamietam, że poprzednia strona miała nr=82, jeśli więc w tekście napiszę:

<a href="node/82">Poprzednia strona</a>

Otrzymam piękny odnośnik: Poprzednia strona

Aliasy

Strony i inne elementy portalu można nazywać. W formularzu jest to pole "Ścieżka (alias)". Jeśli portal tworzy wiele osób, to takie nazywanie ma słaby sens, bo każdy ponazywa strony inaczej - po swojemu, ale jednak ma. Ja np. swoją główną stronę (Witam!) nazwałem "home".
Jeśi więc gdzieś w tekście napiszę:

<a href="home">Skocz do Witaj!</a>

Otrzymam jeszcze piękniejszy odnośnik: Skocz do Witaj!. Fajne, nie?

Generalnie jest to sposób na skakanie do wysłanych plików. Np. utworzyłem plik audio, dodałem mp3, zapisałem i nazwałem takę stronę "Bill_Frisell_Egg_Radio". Teraz, w dowolnym miejscu w potralu mogę napisać:

<a href="Bill_Frisell_Egg_Radio">Posłuchaj Bill'a Frisell'a</a>

i otrzymam najpiękniejszy odnośnik: Posłuchaj Bill'a Frisell'a. Brawo! Super! Aha!

Filmy w portalu

Umieszcza się jako "zawartość" typu plik wideo, ale najpierw klip trzeba przygotować.

Format FLV. Ostatnio popularny staje się nowy format wideo - FLV. Taki film jest odtwarzany na stronie za pomocą specjalnej kontrolki (FLV Player'a), która działa lepiej i niezawodniej niż Mocrosoft'owy Media Player. Format wspierany jest przez Adobe a lubiany przez Google i YouTube, więc nie ma się co zastanawiać i .... przechodzić na FLV.
Program. Polecam Riva FLV Encoder - prosty, sprawny i darmowy

Po otwarciu programu wybierasz źródło oraz ścieżkę i nazwę pliku docelowego (domyślnie jest to folder źródłowy i plik o tej samej nazwie, ale z rozszerzeniem *.flv).
Wybierasz parametry konwersji:

Niezła jakość, za to niska "wydajność" - świetne na klip publikowany w sieci, w każdym przypadku:
Video: Movie size: 320x240, Framerate: 15, Bitrate: 160
Audio: Bitrate: 48, Sampling rate: 22050
Super jakość, wielkość klatki dostosowana do rozmiarów kontrolki w przegladarce (400x300), ale pójdzie "gładko" z sieci tylko na dobrej neostradzie:
Video: Movie size: 400x300, Framerate: 25, Bitrate: 360
Audio: Bitrate: 64, Sampling rate: 22050

Robisz Encode i ... czekasz. Program wygląda niestety tak, jakby się "zawiesił" - nic się nie dzieje, ale nie stresujcie się. Na pewno działa.

Format.*.avi i *.mpg "słabo się "streamują", tzn. Media Player nie potrafi ich pokazać w trakcie pobierania. Być może to sprawka Microsoft'u i ich ulubionego formatu (*.wmv), być może mojego "kulawego" skryptu filmowego, ale tak po prostu jest - czyli *.wmv.
Program. Polecam Windows Media Encoder 9. Jest bezpłatny i - oprócz tego, że wolny - całkiem niezły. Koduje długo, ale za to bardzo dobrze. W nim:

Po otwarciu programu wybierasz "Nowa sesja" i jej rodzaj – „Convert a file”..
Wybierasz żródło i plik docelowy.
Definiujesz parametry kodowania wybierając "Windows media hardware profiles", a dalej:

Video - Simple video profile - medium (CBR). 384x288, 12,5 fps, 355Kbps
Audio - Audio profile - L1 (CBR).

Czekasz trochę .... i otrzymujesz bardzo dobry klip do internetu. Niezłej jakości, a wydajnośc 355Kbps pozwoli go obejrzeć "w locie" nawet na słabej neostradzie.
Powiem więcej. Jeśli wybierzesz do kodowania profil MPM (Main video profile - medium (CBR) oraz audio L2 .... zdziwisz się, bo po dość długim czasie dostaniesz WPROST REWELACYJNY klip do nagrania na CD. Co ciekawe, będzie miał "wydajność" 2200Kbps, co powinno pozwolić na pokazanie go na każdym odtwarzaczu. Widać, że Microsoft zabrał się do roboty i zrobił to całkiem dobrze. Zwiastuję rychły koniec DivX'a.

Mamy gotowy film, dodajemy go do portalu:

Dodaj zawartośc | Plik video
Piszemy:

Tytuł
Ścieżka (alias) - do łatwego wskazania go z jakiegoś innego miejsca
Opis
Film. To był najtrudniejszy moment, bowiem w kosmicznym kodzie, który się tam znajdował, trzeba było wpisać nazwę dołączonego pliku. Za sprawą Pana Wojteczka (i moją) już nic nie trzeba robić!

Przechodzimy do pola "Załączniki". Wykonujemy "Przeglądaj", znajdujemy plik na własnym komputerze, wskazujemy, OK a potem - kiedy jego nazwa znajdziesię w polu "Dodaj nowy plik", wykonujemy "Dołącz".
Na koniec wykonujemy "Dodaj | Wyślij".

Wtedy powinien się ukazać post z filmem (jeśli trzeba, można go poprawić), ale nie będzie on widoczny na głównej stronie portalu a domyślnie może go zobaczyć tylko "znajomy". Żeby można było do filmu jakoś trafić, należy dopisać inny post (np. temat forum) a wnim łacze do wcześniej zrobionego postu z filmem. Załóżmy, że post z filmem ma alias jack_johnson_upside_down_wideo - łącze do niego powinno wyglądać tak: (...<a href="jack_johnson_upside_down_wideo">zobacz</a>), a efekt bedzie taki: (...zobacz);

Filmy w portalu - problem z odtwarzaniem *.wmv

Zdarzyło mi się, że filmu w formacie WMV nie dało się odtworzyć na stronie portalu. Najprawdopodobniej "odrejestrowały" się - kiedy i dlaczego? - odpowiednie komponenty Windows media Player'a, ale można temu łatwo zaradzić:

Start | Uruchom a w linii polecenia wpisujesz:
regsvr32 msdxm.ocx
Start | Uruchom a w linii polecenia wpisujesz:
regsvr32 dxmasf.dll
Start | Uruchom a w linii polecenia wpisujesz:
regsvr32 wmp.dll
Start | Uruchom a w linii polecenia wpisujesz:
regsvr32 wmpdxm.dll

Galeria fotografii a Picasa

Niezłym sposobem na dodawanie zdjęć do naszej galerii jest połączenie Picasa – Galeria, tzn. przygotowywanie zdjęć na komputerze za pomocą programu Picasa, eksportowanie a potem importowanie ich do Galerii.

Picasa

Jednym z lepszych programów do tworzenia albumów zdjęć na komputerze, ich korekty oraz archiwizowania, jest darmowy program Picasa z portalu google. Zdjęcia gromadzone są fizycznie w folderach na dysku, ale – nie kopiując ich nigdzie nie przenosząc – w Picasa można tworzyć wirtualne albumy przez dodawanie do nich zdjęć z dowolnych folderów (pstrykając w zdjęcie wybieramy „Dodaj do albumu” z menu podręcznego).

Folder a także album w Picasa ma:

Nazwę. W przypadku foldera jest to nazwa foldera na dysku a w przypadku albumu po prostu jego nazwa, np. „Mała Fatra”. Z tego powodu lepiej operować albumami niż folderami, bo zmiana nazwy w przypadku albumu nie skutkuje zmianą ścieżki do plików (a tak jest w przypadku zmiany nazwy foldera)
Opis foldera (albumu), np. „To są zdjęcia z wycieczki do Małej Fatry”

Każde zdjęcie w folderze lub albumie ma:

Nazwę pliku (na dysku) – np. Foto000.jpg
Opis – np. „Wielki Rozsutec”. Opisy są ważne, bo służą (potem) jako źródło opisów zdjęć w Galerii. Poza tym – w przypadku dużych zbiorów zdjęć – pozwalają na łatwe orientowanie się w galimatiasie (szukanie itp.). Wprawdzie można nazywać pliki ze zdjęciami na tyle sensownie, że posłużą jak odpowiednik opisu, ale jest w tym przypadku pułapka. Picasa nie eksportuje nazw plików z polskimi literami (i być może ze spacjami, ale tego nie sprawdziłem) i np. plik o nazwie „Zdjęcie Marysi.jpg” po eksporcie będzie plikiem 1.jpg (albo inna liczba), co nie ma wielkiego sensu. Po dobroci opisujcie zdjęcia!

Uwaga!
W Picasa zdjęcia opisuje się w widoku edycji (pstrykasz 2 razy w miniaturkę), w linii po zdjęciem. Niestety zaskoczy Was prymitywny problem z klawiaturą. W Windows polskie litery pisze się naciskając prawy Alt + litera, czego – niestety – projektanci Picasa nie przewidzieli. Po naciśnięciu prawego Alt wyświetli się zdjęcie w widoku pełnoekranowym i żadnych polskich znaków w ten sposób nie wprowadzicie. Trzeba użyć triku z tyldą.

Naciskasz Shift+tylda (klawisz na lewo od „1”)
Puszczasz oba klawisze
Naciskasz klawisz z odpowiednikiem polskiej litery – a dla ą, s dla ś. Shif+n dla Ń, czy Shift+Z dla Ż itd.

Mądre ani wygodne to nie jest ale działa.

Pojedyncze zdjęcie można dodać do albumu wybierając „Dodaj do albumu” z menu podręcznego. Można je przycinać, korygować kolory, obracać itp. Po skończeniu, tzn. zestawieniu zdjęć w albumie i opisaniu ich (!) eksportujemy zdjęcia. Wykonujemy - Folder (lub Album) | Eksportuj jako stronę HTML, a potem:

Eksportuj zdjęcia o rozmiarze – np. 800, może być „Rozmiar oryginalny”
Tytuł (domyślnie nazwa folderu lub albumu) – np. „Mała Fatra”
Szablon – wybierz Kod XML (ważne!)

Domyślnie zdjęcia będą wyeksportowane (skopiowane fizycznie) do foldera .. Moje dokumenty\Eksport WWW Picasa\Mała Fatra\ a w nim Picasa utworzy:

Folder image – zawiera oryginalne zdjęcia (takiej wielkości, jaką zdefiniowałeś przy eksportowaniu)
Folder thumbnails – zawiera miniaturki zdjęć
Plik index.xml – zawiera informacja o zdjęciach (nazwy plików wraz z ich opisem) oraz albumie (nazwa i opis)

Następnie Eksploratorem Windows należy odszukać folder z plikiem index.xml (folder powinien się sam otworzyć po wykonaniu eksportu), otworzyć, zaznaczyć wszystko (2 foldery i plik) i wykonać Wyślij | Folder skompresowany z menu podręcznego. W tym samym folderze co index.xml powstanie skompresowany plik index.zip (lub o innej nazwie – to zależy w co pstrykniecie prawym klawiszem), który posłuży jako źródło zdjęć do Galerii. Powinien zawierać zawartość foldera, ale nie sam folder.

Tego etapu – tzn. wybierania i ewentualnego kadrowania czy korygowania zdjęć itd. do przygotowania spakowanego albumu - niestety za was nie zrobię. Dalej jest opis jak taki plik *.zip użyć w naszej Galerii w portalu, ale jeśli ktoś nie chce się bawić, wystarczy wysłać do mnie e-mailem spakowany plik z albumem (jako załącznik), a ja (chętnie) zrobię resztę.

Galeria

Dodawanie albumów oraz zdjęć do Galerii wymaga odpowiednich uprawnień. Mają je tylko: Romek, Zuzia, Tomek, Wojtek i Monika, ale nic nie stoi na przeszkodzie, żebym przydzielił takie uprawnienia dowolnemu znajomemu (nawet chętnie) – proszę tylko dać mi znać.

Podobnie jak w Picasa, w Galerii zdjęcia gromadzone są(i pokazywane) także w folderach. Główny folder to:
Galeria fotografii, a w nim (np.)

Album1, a w nim

Wiosna
Lato

Jeśli wybierzesz Album1 i w nim wykonasz Edytuj a potem Dodaj pozycje (wybierając polecenie z menu), nowy album (w Picasa eksportowane są całe albumy a nie tylko same zdjęcia) znajdzie się w

Album1

Mała Fatra (będzie on miał opis „To są zdjęcia z wycieczki do Małej Fatry” a w nim znajdą się wyeksportowane zdjęcia).

Jeśli wybierzesz Album1/Wiosna i w nim wykonasz Edytuj | Dodaj pozycje i zaimportujesz album Picasa, nowy album znajdzie się w

Album1

Wiosna

Mała Fatra (z opisem „To są zdjęcia z wycieczki do Małej Fatry”)

Po wykonaniu „Edytuj”, potem „Dodaj pozycje”, wybierasz: Sposób dodawania - „Z Picasa 2”, a następnie:

Plik - szukasz (klawisz Przeglądaj) foldera z plikiem *.zip na swoim komputerze. W przykładzie znajduje się on: w folderze – Moje dokumenty\Eksport WWW Picasa\Mała Fatra\ index.zip
Ustaw tytuły pozycji z:

Nazwa pliku,
Picasa Caption (opis)
Puste – tak będzie najlepiej jeśli masz opisy. Jeśli nie opisałeś zdjęć w Picasa, wybierz „Nazwa pliku”

Ustaw podpisy Picasa (Picasa Caption) na:

Podsumowanie – zaznacz, opis Picasa znajdzie się pod miniaturką (jeśli opisy Picasa są długie – wyłącz tę opcję, pod miniaturką nie ma za dużo miejsca).
Opis – zaznacz, opis Picasa znajdzie się nad dużym zdjęciem.
Włączenie tych opcji ma sens tylko wtedy, gdy opisów Picasa nie użyłeś do ustalania tytułów zdjęć

Uwaga!
Zarówno foldery (albumy) jak i zdjęcia w Galerii są sortowane. Domyślnie sortowane są po nazwach, malejąco. Zrobiłem tak dlatego, żeby dodawać albumy – jeśli tylko foldery ze zdjęciami są odpowiednio ponazywane - „u góry”. Tak więc folder z albumem „Mała Fatra” (nazwa, tytuł albumu) może mieć inną nazwę (nazwa foldera) niż album. Przyjąłem system rr_mm_dd_nazwa, bez polskich liter. To zadziała tak, że odpowiednio nazwany folder - jeśli będzie najnowszy - pojawi się automatycznie na pierwszej pozycji w Galerii. Niestety nie całkiem zgadza się to z modelem albumowym Picasa. W naszej Galerii album ma nazwę foldera oraz tytuł, a w Picasa nazwa = tytuł. W efekcie po wysłaniu zdjęć i tak trzeba poprawiać (choć nie zawsze) nazwy folderów z albumami.

Grafika w portalu

Załączniki

Grafikę można dołączyć do postu jako załącznik. U dołu formularza, w którym dodaje się post, jest grupa pól nazwana "Załączniki" a w niej:

Pole "Dodaj nowy plik" z klawiszem "Przeglądaj"
Klawisz „Dołącz”
Po naciśnięciu "Przeglądaj" wyświetla się dialog "Wysyłanie pliku" oraz foldery i pliki z Twego komputera.
Wybierasz ten, który chcesz wysłać jako załącznik i pstrykasz "Otwórz".
Folder i nazwa pliku pojawią się w polu "Dodaj nowy plik" a wtedy pstrykasz w klawisz "Dołącz"
Chwilę to trwa, a po chwili wysłany plik pojawi się na liście wysłanych załączników. Tej listy na początku nie ma a tworzy się tylko po dodaniu załącznika. Jest szara, nad polem „Dodaj nowy plik”.
Metodą „Przeglądaj” | Dołącz” możesz dodać następny plik itp.
Po skończeniu wykonujesz „Dodaj | Wyslij” na samym dole formularza. Inaczej nic naprawdę w Internecie się nie znajdzie.

Gdzie to jest "fizycznie"?

To była technika, teraz technologia.

Najpierw wszystkie pliki "fizycznie" są na Twoim komputerze
Po dodaniu jako załącznik wysyłane są na serwer do foldera /files/romek/ i od tego momentu tam też są "fizycznie".
Czyli są dwa - jeden u Ciebie, drugi - na serwerze w internecie, ale tylko ten drugi można na stronie zobaczyć.
Załóżmy, że chcesz wysłać "a29.jpg", który masz u siebie na komputerze w "Moje Dokumenty\Moje obrazy\Zdjęcia\a29.jpg".
Po wysłaniu („Przegladaj” | „Dołącz” itp - j.w) znajdzie się on w Internecie. Będzie miał „adres” "http://www.romek.netrom.pl/files/romek/a29.jpg" to jest tzw. URL (ang. Uniform Resource Locator).

Jak to pokazać?

Na razie masz post i załącznik, ale jeszcze nic nie widać. Więc wracamy do tematu - dołaczone do postów (i wysłane na serwer) pliki można wyświetlić na dwa sposoby.

Bezpośrednio: używjąc tagu <img>.
Niestety grafika o szerokości > 500 pikseli - zamieszczona bezpośrednio w tekście - powoduje "wypadanie" strony na prawo. Oczywiście zależy to od rozdzielczości, której używasz i przy większej można tego w ogóle nie zauważyć.
Niestety widziałem nie raz komputery z ekranem rozdzielczości 800x600 (stąd ta tajemnicza liczba "500" - można popróbować, czy nie może być większa) i duże obrazki oraz strona tytułowa, wyglądają wtedy strasznie. Zamieszczając grafikę wystarczy użyć argumentu width=500 w tagu <img> oraz odnośnika do oryginalnego obrazka. Jeśli wpiszesz tu:
<a href="files/romek/a29.jpg"><img src=files/romek/a29.jpg width=300 alt="romek patrzący"></a>(Jak widać nie trzeba podawać całego URL, wystarczy końcówka bez nazwy portalu - ten bowiem fragment URL doda się sam).

otrzymasz zdjęcie o szerokości 300 pikseli z odnośnikiem do orygnału (zadziała na pstrykniecie w zdjęcie) oraz "dymkiem" z opisem. Niestety nie wygląda to zbyt ładnie.
Jako "opływana" miniaturka: używając filtra [inline:xx] (01 oznacza pierwszy dołączony plik, 02 - drugi itd).

Piszesz:

[inline:01]Spowoduje umieszczeniew w tekście miniaturki dołaczonej grafiki "opływanej" tekstem.

Widać:

Spowoduje umieszczeniew w tekście miniaturki dołaczonej grafiki "opływanej" tekstem.

Taka miniaturka nie ma jednak odnośnika a jeśli obrazek jest duży, to byłoby dobrze, gdyby jego miniaturka dała się powiększyć. Do tego używasz tagu <a href="...."></a> tworząc odnośnik.

Piszesz:

<a href="files/romek/Pankiewicz_Woz_z_sianem_0.jpg">[inline:01=Pankiewicz - Wóz z sianem]</a>Otrzymamy rysunek z odnośnikiem i dymkiem (to tekst po znaku= wewnątrz [inline:...]). To "prawie" idał, ale ...

Widać

Otrzymamy rysunek z odnośnikiem i dymkiem (to tekst po znaku= wewnątrz [inline:...]). To "prawie" idał, ale ...

Skok pod rysunek

Tekst opływa rysunek, ale gdybyś chciał zacząć nowy paragraf "pod rysunkiem" masz kłopot. Wtedy - do wymuszenia nowej lini - używasz tagu <br> z argumentem clear="all":

i ... jeśli tu wstawię kod ...<br clear="all">...
hops, skoczę pod rysunek, tzn. w tym miejscu wyświetlony zostanie tekst napisamy po <br clear="all">. Fajne nie?

Windows, sztuczki i triki

Postanowiłem tu umieszczać wyniki "badań naukowych" nad Windowsami. Mam nadzieję, że wiadomości będą pożyteczne, przy czym badzo proszę o dodawanie informacji, przepisów czy tajemnic - o ile to możliwe - sprawdzonych, najlepiej takich, które już w praktyce zastosowaliśmy.

Unleashing RAID Under WindowsXP (Professional)

(Artykuł z Tom's Hardware Guide)

Limbering up WindowsXP in order to run RAID 5 (oraz inne wersje RAID - RN) requires a hex editor (e.g. Ultra Edit) as well as your WindowsXP CD. First of all we need to copy some files into a temporary folder:

C:\windows\system32\drivers\dmboot.sys
C:\windows\system32\dmconfig.dll
C:\windows\system32\Dmadmin.exe

Next, these files need to be opened using your hex editor:

dmboot.sys:

Before:

0000f1f0h: 74 00 54 00 79 00 70 00 65 00 00 00 57 49 4E 4E ; t.T.y.p.e...WINN

0000f200h: 54 00 00 00 53 45 52 56 45 52 4E 54 00 00 00 00 ; T...SERVERNT....



After:

0000f1f0h: 74 00 54 00 79 00 70 00 65 00 00 00 53 45 52 56 ; t.T.y.p.e...SERV

0000f200h: 45 52 4E 54 57 49 4E 4E 54 00 00 00 00 00 00 00 ; ERNTWINNT.......
dmconfig.dll:

Before

00005140h: 4C 41 4E 4D 41 4E 4E 54 00 00 00 00 53 45 52 56 ; LANMANNT....SERV

00005150h: 45 52 4E 54 00 00 00 00 57 49 4E 4E 54 00 00 00 ; ERNT....WINNT...



After

00005140h: 4C 41 4E 4D 41 4E 4E 54 00 00 00 00 57 49 4E 4E ; LANMANNT....WINN

00005150h: 54 00 00 00 00 00 00 00 53 45 52 56 45 52 4E 54 ; T.......SERVERNT
dmadmin.exe:

Before

00001c30h: 73 65 72 76 65 72 6E 74 00 00 00 00 6C 61 6E 6D ; servernt....lanm

00001c40h: 61 6E 6E 74 00 00 00 00 50 72 6F 64 75 63 74 54 ; annt....ProductT



After

00001c30h: 77 69 6E 6E 74 00 00 00 00 00 00 00 6C 61 6E 6D ; winnt.......lanm

00001c40h: 61 6E 6E 74 00 00 00 00 50 72 6F 64 75 63 74 54 ; annt....ProductT

The original files in Windows' System32 directory need to be replaced by our modified versions now. However, simply exchanging the files by overwriting them will cause Windows to take notice, which eventually causes Windows to restore its original files by using backup files.

If your system drive is running FAT32, simply go ahead and boot any DOS operating system in order to overwrite the files manually. Since FAT32 does not cater for security at all, we do not recommend using this file system.

In an NTFS environment you will have to boot from the WindowsXP CD and launch the recovery console. This can be achieved by pressing 'R' in the first selection screen. At this point, you should have copied the modified files onto a floppy disk.

Let's go into the Windows directory first:

C: [ENTER]
cd\windows [ENTER]

Now, copy the files one by one by using the following commands. All files are located in two different directories each!

copy a:\dmboot.sys system32\drivers
copy a:\dmboot.sys system32\dllcache
copy a:\dmconfig.dll system32
copy a:\dmconfig.dll system32\dllcache
copy a:\dmadmin.exe system32
copy a:\dmadmin.exe system32\dllcache

WinRar

Jak ktos bedzie wiedzial co z tym zrobić, to proszę:

rarreg.key

Piotr

Wiedza tajemna

Ciekawe strony

Ciekawe strony, bardzo różne

Ciekawe strony, kultura i sztuka

Adobe Premiere, zapisywanie czyli "eksportowanie" filmów

Adobe (MPEG-4 lub DivX) + VirtualDub (MPEG-4 lub DivX + Mp3)

Dobra jakość, najlepsze na komputerowe AVI. Adobe | Eksport | Video MPEG-4 lub DivX + Audio bez kompresji VirtualDub | Video MPEG-4 lub DivX + Audio z kompresją.

Adobe

VirtualDub

Kodek Lame

Adobe (DV) + VirtualDub (MPEG-4 lub DivX + mp3) + TMPEG (MPEG-2)

Dobra jakość, najlepsze na komputerowe AVI. Super jakość jeśli zastosujesz TMPEG Ecnoder). Adobe | Eksport | Video MPEG-4 lub DivX + Audio bez kompresji VirtualDub | Video MPEG-4 lub DivX + Audio z kompresją. TEMPEG Encoder | Video MPEG-2 + Audio MPEG-2.

Adobe (MPEG-2 dla DVD)

Super jakość, do nagrania na DVD. Adobe – Eksport – Video MPEG-2 + Audio MPEG-2 (bez multipleksu).

Adobe (MPEG-2)

Super jakość, do archiwizowania filmów Adobe – Eksport – Video MPEG-2 + Audio MPEG-2 (z multipleksem).

Adobe (MPEG-4 lub MPEG-2 bez przeplotu)

Adobe (SVCD)

Najprostsze i najłatwiejsze. „All In one”. Adobe – Eksport – SVCD - Video MPEG-1 + Audio MPEG-2 (z multipleksem).

Standardy kompresji

PAL

DV

MPEG

MPEG-1 - zapis krótkich filmów na płytach CD

MPEG-2 - zastosowany w technice DVD

MPEG-4 - Kompresja pełnometrażowego filmu do wielkości płyty CD (jakość ustępuje DVD)

ZNIEKSZTAŁCENIA

Metody archiwizacji filmów

DVD

EXCEL 5.0 - 11.0, najważniejsze skróty klawiszowe

Gain? A to co?

Płyta CD

Konwersja AC

Decybele

Co zapisane

Co słychać

Mastering

Kompresja dynamiki.

„Wojna na głośność”.

Co można zrobić drogi Romku?

Normalizacja.

RMS

Reply Gain.

A praktycznie?

Konwersja za pomocą Lame

RIP’owanie

MP3Gain

Gotowe, ale …

O co tutaj chodzi?

Polecam

Film

Książki, teatr

Muzyka

Wiedza tajemna

Ciekawe strony

Windows, sztuczki i triki

Forum

­Drupal, portal RN

­Luzik

Recenzje

Książka

Strona książki ma:

Uwaga! Aby dodać stronę książki (po napisaniu, czyli wypełnieniu formularza) należy:

Forum

Temat forum ma:

Uwaga! Aby dodać temat forum (po napisaniu, czyli wypełnieniu formularza) należy:

Zapis w dzienniku

Zapis w dzienniku ma:

Uwaga! Aby dodać zapis w dzienniku (po napisaniu, czyli wypełnieniu formularza) należy:

Komentarz

Komentarz ma:

Uwaga! Aby dodać komenarz (po napisaniu, czyli wypełnieniu formularza) należy:

Body - formatowanie tekstu ("tagi" html), grafika

Formatowanie tekstu

Grafika

Pliki

plik

plik audio

plik wideo

Wszytkie one mają:

Dobra jakość, najlepsze na komputerowe AVI.

Adobe | Eksport | Video MPEG-4 lub DivX + Audio bez kompresji

VirtualDub | Video MPEG-4 lub DivX + Audio z kompresją.

Dobra jakość, najlepsze na komputerowe AVI. Super jakość jeśli zastosujesz TMPEG Ecnoder).

Adobe | Eksport | Video MPEG-4 lub DivX + Audio bez kompresji

VirtualDub | Video MPEG-4 lub DivX + Audio z kompresją.

TEMPEG Encoder | Video MPEG-2 + Audio MPEG-2.

Super jakość, do nagrania na DVD.

Adobe – Eksport – Video MPEG-2 + Audio MPEG-2 (bez multipleksu).

Super jakość, do archiwizowania filmów

Adobe – Eksport – Video MPEG-2 + Audio MPEG-2 (z multipleksem).

Najprostsze i najłatwiejsze. „All In one”.

Adobe – Eksport – SVCD - Video MPEG-1 + Audio MPEG-2 (z multipleksem).

Drupal, portal RN

Luzik