Polecamy

Wymyśliłem, że przyda się takie miejsce, w którym można wymieniać się informacjami co warto posłuchać, zobaczyć, przeczytać, gdzie pojechać. Wprawdzie takich recenzji pełne są wszystkie tygodniki ale ... najbardziej wierzę w pocztę pantoflową, więc zapraszam.

"Polecamy" to coś w rodzaju książki, do której znajomi mogą dodawać strony oraz rozdziały - zabawa jest świetna.

Z kolei recenzje najłatwiej publikować za pomocą "forum".

1. Z menu wybierz "Forum".
2. Wybierz wątek forum: "Recenzje".
3. Dodaj nową recenzję (temat forum), pamiętając o tym, żeby w polu formularza zatytułowanym "Na forum" wybrać pozycję "Recenzje".
4. Oczywiście można, a nawet należy, ocenić recenzowane "dzieło" i najlepiej podać ocenę w tytule rezenzji. Umawiamy się, że - zawsze niedoskonała - skala ocen jest następująca:
   
   
   

   Ocena	Ocena (gwiazdki) oznacza
   *	Dno, beznadzieja, lepiej omijać z daleka.
   **	Słabe, można dać spokój, szkoda czasu.
   ***	Może być, niezłe, OK.
   ****	Dobre, coś w tym jest. Bardzo dobre, ale...
   *****	Bez wątpienia bardzo dobre. Arcydzieło, najwyższa półka, super.

   
   
   
5. Gotową recenzję można, a nawet należy, dodać do książki "Polecamy" wybierając zakładkę "Konspekt" a potem "źródło" - powinien to być któryś z rozdziałów: --Film, --Książki..., --Muzyka.

Film

Na razie umieściłem spis posiadanych filmów (DVD) a następnie dodałem (na forum recenzje) to, co ostatnio widziałem i co, moim zdaniem, nadaje się do obejrzenia. Obiecuję, że nie tylko będę aktualizował stronę, ale zachęcam znajomych do dodawania swoich.

Across the Universe ****

Główny bohater filmu (Jim Sturgess), anglik z Livepoolu, nazywa się Jude a jego amerykańska dziewczyna (Evan Rachel Wood) Lucy. Z tego (oraz tytułu) łatwo się domyśleć, że film jest „Beatlesowy”. W tym przypadku pani reżyser (Julie Taymor – ta od „Fridy”) zdecydowała się na dość kontrowersyjny (krytykom się nie podobał) zabieg stylistyczny. Użyła (czy też scenarzyści) tekstów Lennona i McCartneya do zbudowania fabuły a nawet dialogów, ale piosenki pochodzące z wielu lat (1963-1969) mocno osadziła w hipisowskich realiach końca lat 60-tych w USA (co aż tak bardzo Beatlesowe nie jest), dodając Wietnam, zamieszki, policję oraz … Jimmi Hendrixa i Janis Joplin. Brzmi groźnie, zapowiada bowiem bałagan, ale wyszło … PIERWSZORZĘDNIE.
„Across the Universe” jest w tradycyjnym musicalem. Z naiwną i prostą jak drut fabułą typu „komedia romantyczna”, gdzie jest nieco strasznie, ale wszystko się dobrze kończy, śpiewaniem i tańczeniem. Niemniej – co chyba najbardziej zaskakuje i wciąga – w przypadku „Across the Universe” muzyka nie jest ilustracją fabuły a po prostu JEST FABUŁĄ. Trudno w to uwierzyć, ale tak jest – i to do tego stopnia, że bohaterowie w zasadzie „rozmawiają” piosenkami. Film trwa 133min. Są w nim 33 piosenki (plus LSD na końcowych napisach), z czego wynika, że na jedną przypadają ok. 4 minuty. Nawet biorąc pod uwagę, że (przynajmniej niektóre) piosenki są skrócone, miejsca na rozmowy w ogóle nie ma. Nie mogę się powstrzymać. Max z NY „pisze” list do Juda (zdołowanego po rozstaniu z Lucy) w Liverpool namawiając go do przyjazdu. Przepraszam za amatorskie tłumaczenie (tylko takie mam), za to perkusyjne solo na skrzynkach w wykonaniu ulicznego menela – fantastyczne:

Hej Jude


Ponieważ w filmie na nic innego nie ma miejsca, piosenki stają się jego punktem centralnym, osią filmu, wokół której wszystko się kręci i wszystko od piosenek zależy. NIEMOŻLIWE, żeby jakiś tam – nieznany mi – aktor Joe Anderson (Max, brat Lucy) czy – równie mi nieznana – Pani Wood (Lucy) wykonali interesujący „cover” Beatlesów. Otóż możliwe. Nie wiem, na czym to polega, ale podejrzewam, że zasadniczą rolę odgrywa w tym obraz, świetnie zintegrowany z piosenkiami („Strawberry Fields Forever”, „Hey Jude”), choreografia (genialne „Happiness Is a Warm Gun” z … - o Matko Boska! - Salmą Hayek) i … mistrzowie (fenomenalne, gospel’owe „Let It Be” w wykonaniu Carol Woods, doskonały Joe Cocker w „Come Together” i brawurowy Bono w „I Am the Walrus”).

Let It Be i Come Together


Poza tym, smaczku całej tej zabawie dodaje całe mnóstwo kapitalnych skojarzeń (odwołujących się nie tylko do Beatlesów, ale i do tych czasów w ogóle). Np.:
• Portret Brigitte Bardot (na ścianie) w scenie „With a Little Help From My Friends” – fanem BB, ponoć obsesyjnym, był John Lennon.
• Postacie Jojo i Sadie – to ewidentnie Jimmi Henrdix (choć aktor Martin Luther jest praworęczny) i Janis Joplin (choć Sadie – podobnie jak Joplin – pije „z gwinta”, ale „Jacka Danielsa” a jak wiadomo Janis piła „Southern Comfort”).
• Scena, w której Jude coś projektuje i kroi sobie jabłko – … „przypadkiem” wychodzi mu logo wytwórni „Apple Records”.
• Podwodna scena Juda z Lucy („Because”) – nawiązuje do słynnego zdjęcia Lennona i Yoko w magazynie „Rolling Stone”, autorstwa Annie Leibovitz.
• Koncert na dachu („Don't Let Me Down”) – nawiązuje do „dachowych” koncertów Beatlesów, z których co najmniej jeden przerwała policja.
• Taksówkarz wiozący Lucy na koncert Jojo i Sadie („Don't Let Me Down”) parkuje tuż przy niesamowicie pomalowanym samochodzie – to nawiązanie do słynnego (jest w muzeum) „psychodelicznego” Porsche 356C Janis Joplin.
• Siostry „Bang Bang Shoot Shoot” w scenie z „Happiness Is a Warm Gun” – to sklonowana Salma Hayek (montaż a nie sobowtóry) i choć nie wiem do czego nawiązuje, pomysł mi się podoba.
Na zakończenie ciekawostka raczej mroczna. Ok. 10 mln dolarów (słownie dziesięć milionów!) kosztowało wykupienie praw do piosenek. Pod warunkiem jednak, że … ani „Beatles”, ani „Lennon” ani „McCartney” NIE POJAWIĄ się w żadnych materiałach reklamowych i publikacjach dotyczących filmu czyli poster, okładka DVD (choć na polskiej Beatlesi są) itp. W efekcie Lennon i McCartney widnieją tylko w końcowej „liście płac”, bo tego właściciel praw autorskich nie mógł już oprotestować (Kto? Oczywiście – „Sony Music”). Polecam kuriozalny oficjalny trailer w którym nie ma słowa o Beatlesach. Moim zdaniem „Across the Universe” jest bardziej „piosenkowy” niż filmy z samymi Beatlesami i równie „stylowy” jak „Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band” z Bee Gees. Natomiast świetny dźwięk i niebanalne interpretacje są trudne do pokonania. Film mi się podobał, zapewne przez sentyment do Beatlesów, i za piosenki daję mu cztery gwiazdki, bo fabuła jest zbyt infantylna. Z drugiej strony rozumiem, że zbudowanie akcji i dialogów z samych tylko (już istniejących) piosenek, to zadanie trudne. Jedynym, choć dla mnie nieistotnym, problemem filmu jest … target. Niby kto ma się podniecać psychodelicznym samochodem Janis Joplin czy tym, że „All You Need Is Love”? Ja i z pewnością jeszcze wielu innych, ale ilu nas jest? Dlatego nie dziwi mnie wcale, że film był wielką finansową klapą i zwrócił jedynie połowę swego (niemałego) budżetu. Oczywiście starszym nastolatkom, im w szczególności, film serdecznie polecam i obiecuję, że przy „Let It Be” poczujecie dreszcze, „Hey Jude” Was z pewnością porwie a przy końcowym „All You Need Is Love” oczy Wam się spocą.

Across the Universe [2007, USA]

Reżyseria: Julie Taymor. Scenariusz: Dick Clement, Ian La Frenais. Zdjęcia: Bruno Delbonnel. Grają:
• Evan Rachel Wood – Lucy (In the Sky with Diamonds) Carrigan.
• Jim Sturgess – (Hey) Jude.
• Joe Anderson – Max (Maxwell’s Silver Hammer) Carrigan.
• Dana Fuchs – Sadie.
• Martin Luther – Jo-Jo.
• T.V. Carpio – (Dear) Prudence.
oraz:
• Joe Cocker – Bum / Pimp / Mad Hippie.
• Bono – Dr. Robert.
• Eddie Izzard – Mr. Kite.
• Daniel Ezralow – Mother Superior (ksiądz w szpitalu).
• Salma Hayek – Śpiewające siostry (ze strzykawkami).
• Jeff Beck – spoza ekranu wykonuje instrumentalną wersję „A Day in the Life”.

Australia ****

Jest to 3-ci film Baz’a Luhrman’a, który widziałem i zapamiętałem. „Romeo i Julia” (1996) był post-modernistyczną ekranizacją dramatu Szekspira w scenerii gangów z lat 50-tych a „Moulin Rouge” (2001), dość „zakręconym” musicalem. Oba zdobyły wiele nagród i wprawdzie mogły się podobać lub nie, ale … nie dało się o nich zapomnieć.

Australia, 2008, Australia/USA

Reż: Baz Luhrman Grają: Nicole Kidman - Lady Sarah Ashley Hugh Jackman - Drover David Wenham - Neil Fletcher Bryan Brown - King Carney Jack Thompson - Kipling Flynn David Gulpilil - King George Brandon Walters - Nullah „Australia”, ach Australia … jest proszę Państwa współczesną wersją „Przeminęło z wiatrem”, czyli epicką, romantyczną opowieścią o losach arystokratki w krainie nigdy-nigdy. Opowieścią, której nie da się zapomnieć. Uwaga! Mega-epicką, czyli do oglądania proszę się zabrać dość wcześnie, przygotować termos z herbatą i kanapki oraz mega-romantyczną, czyli do oglądania proszę przygotować chusteczki. Niemniej jest to – jak inne filmy Luhrman’a – wystarczająco nowoczesna i „zakręcona” wersja epicko-romantycznej produkcji, żeby przyciągnąć uwagę. Świetne tempo, kapitalne dialogi (znający angielski ubawią się jego „australijską” wersją), doskonałe zdjęcia (ach te krajobrazy…) i fenomenalna gra Nicole Kidman w roli Lady Ashley. Jest i zabawnie i dramatycznie i heroicznie a – momentami – nawet subtelnie. Są też w „Australii” polonica. Rolę Iwana, właściciela baru w Darwin gra Jacek Koman, aktor z Bielska, który w latach 80-tych wyemigrował do Australii. Historii, nawet w skrócie, opowiedzieć nie mogę, bo zepsułbym zabawę, ale moją ulubioną scenę z kangurem opiszę. … Lady Ashley jedzie na farmę męża w australijskim interiorze. Ostatni etap to podróż przez pustynię zapakowaną „powyżej brzegów” ciężarówką z tubylcami na dachu kabiny. Jadą sobie jadą aż tu nagle obok ciężarówki pojawia się stado skaczących kangurów. Lady zauważa je: O! Kangur! Cudowny. Piękny. Nigdy wcześniej nie widziałam kangura. Patrz, skaczą. - Tak, skaczą, mruczy Drover (kierowca). To takie piękne. Spójrz tylko na nie... … nagle… trzask-prask i kangur pada. Zastrzelił go jeden z tubylców siedzących na „dachu”. Już po wszystkim położył go obok siebie, ale tak, że zgrabne nogi kangura dyndały (jak wycieraczki) przed oczyma przerażonej Pani Ashley. Przyznaję, że film jakimś arcydziełem nie jest, ale mnie się podobał, wątpię by mógł się komuś nie podobać, więc z czystym sumieniem go polecam.

„Radio na fali” (The Boat That Rocked) ****

Uwaga! W czwartek, 29.07 o godz. 20:00 w CANAL+ wyświetlany będzie film „Radio na fali”. Jest to pierwszy film wyreżyserowany przez Richarda Curtisa, znanego angielskiego scenarzystę („Cztery wesela i pogrzeb” [1994], „Notting Hill” [1999], „Pamiętnik Bridget Jones” [2001], ”„To właśnie miłość” [2003]), film zrealizowany w doborowej obsadzie i z REWELACYJNĄ muzyką w tle.
„Radio na fali” to mocno sfabularyzowana historia pirackiej radiostacji (ponoć „Radio Caroline”), która w drugiej połowie lat 60-tych działała na statku pływającym po Morzu Północnym i nadawała … co tylko się dało odbierać (a chciało słuchać) za pomocą tranzystorowych radioodbiorników w Anglii. Jest to komedia, więc nie tylko „mocno sfabularyzowana”, ale i mocno przesadzona, więc nie należy zbyt serio traktować przytoczonych w filmie faktów, niemniej świetnie oddaje on atmosferę tamtych lat. Fascynacji muzyką, modą i wolnością, czyli seksem i rock and rollem (dragów nie zauważyłem). Pana Hoffmana dawno nie widziałem w tak dobrej roli – tu – „Księcia”, brawurowo zagranego zakręconego prezentera radiowego. Prawie równie dobry jest Bill Nighy w roli właściciela wariackiego statku oraz – ucharakteryzowany na Hitlera – Kenneth Branagh w roli ministra, zapiekłego wroga radiowego piractwa.
Bardzo silną stroną filmu jest ścieżka dźwiękowa a piosenki (z tłumaczeniami) często tak sprytnie dobrane, że w wielu momentach stanowią jakby dodatkowy (i przezabawny) komentarz do scen. Akcji nie będę streszczał, bo film możecie jeszcze obejrzeć, zapewniam jednak, że mimo (silnie) dramatycznych wydarzeń wszystko – jak przystoi w komedii – skończy się dobrze. Kiedy oglądałem film miałem łzy w oczach, przypomniały mi się bowiem „modowe” urodzinki Marysi i z zachwytem usłyszałem Beatlesów, Rolling Stonesów, „The Kinks” i wiele, wiele innych bo muzyka ze statku nie była wyłącznie odbiciem „brytyjskiej inwazji”. Serdecznie polecam, bo choć przyznaję, że jakieś arcydzieło to nie jest, niewymyślna zabawa – gwarantowana a jak się skupić, to i dowcipy okażą się mniej rubaszne niż się na pierwszy rzut oka wydaje.

„Radio na fali”

Scenariusz i reżyseria: Richard Curtis Obsada: Philip Seymour Hoffman - The Count („Capote”, „Wojna Charliego Wilsona”, „Wątpliwość”) Bill Nighy - Quentin (szalony rockman z “To właśnie miłość”) Rhys Ifans - Gavin (“Notting Hill”, “Kroniki portowe”) Nick Frost - Dave Kenneth Branagh - minister Dormandy January Jones - Elenore Tom Sturridge - Carl Jack Davenport - Twatt Ralph Brown - Bob Chris O'Dowd - Simon Tom Brooke - Thick Kevin Rhys Darby - Angus Will Adamsdale - John Katherine Parkinson - Felicity Emma Thompson - Charlotte

Babel ****

"Babel" to trzeci z kolei film Alejandro Gonzaleza Inarritu. Zgodnie z zamierzeniem reżysera i scenarzysty ma on być dopełnieniem trylogii rozpoczętej przez "Amorres perros" i kontynuowanej w "21 gramach". Stąd Inarritu trzyma się konsekwentnie swojej dotychczasowej estetyki. Opowiada trzy, a właściwie cztery powiazane ze sobą historie rozgrywające się rownocześnie na trzech kontynentach. Dwie historie: amerykańskiego małżeństwa na wakacjach i pasterskiej rodziny rozgrywają się w Maroku, trzecia ma mejsce częściowo w USA, częściowo w Meksyku, a tłem czwartego opowiadania jest Tokyo. Zdecydowanie na pierwszy plan wybija się historia marokańska. Pewnie dlatego, że jest najbardziej dramatyczna, grają w niej hollywoodzkie gwiazdy (Brad Pitt, Cate Blanchet) i porusza wążki obecnie temat spotkania kultury Zachodniej i muzułmańskiej. Wątek meksykański wydaje się mało wyrazisty i właściwie trudno określić, co autor miał na celu w nim pokazać. Wniosek, że chodzi o uprzedzenia Amerykanów wobec Meksykańczykow wydaje mi się, jak na Inarritu dość płytki. O dziwo najbardziej poruszająca wydaje się nowela japońska. Być może dlatego, że z punktu widzenia Europejczyka jest najbardziej egzotyczna i przesiąknięta duchem Japonii. Z jednej strony opowiada historię dylematów człowieka współczesnego, z drugiej pełna jest tego co kojarzy nam się z Japonią tradycyjną: spokoju, dystansu, minimalizmu. Sam reżyser twierdzi, że "Babel" to film o braku komunikacji międzyludzkiej i problemach jakie z tego wynikają. Myślę, że nie chodzi tu tyle o komunikację, ale wogóle o bycie "ludzkim". W tym świetle zachodni turyści nie różnią się zbyt wiele o marokańskich pasterzy. Z drugiej strony, może nawet niejako wbrew zamierzeniom reżysera, film ukazuje ogromne różnice istniejące między poszczególnymi kulturami. Wniosek to dość zaskakujący, szczególnie w czasch myślenia w kategoriach globalnych. Nasuwa się więc myśl, skąd inąd głoszona przez niektórych badaczy współczesnego świata, że globalna jest być może gospodarka, ale nie kultura. Z tej konfrontacji kultur można jeszcze wysunąc jedno stwierdzenie: problem polega po prostu na tym, że niektórzy ludzie myślą, a inni po prostu nie. Ci zazwyczaj, którzy są bardziej cywilizowani myślą więcej i jakoś bardziej budzą naszą sympatię. Zdaje sobie sprawę, że byc może zabrzmi to rasistowsko (Jacek twierdzi, że jestem wykapaną Orianą Fallaci), ale czy sami nie przyłapaliście się na tym, że więcej sympatii budzi w was głuchoniema japońska dziewczynka niż brudni marokańscy chłopcy strzelający dla zabawy do autobusu? Wydaje się więc, że największą siłą filmu "Babel" jest to, że zmusza nas on do refleksji nad otaczającym nas światem, ale właśnie w sensie globalnym. I choć może niektóre pytania wydadzą się nam odrobine pretensjonalne, myślę, że i tak warto choćby na dwie godzinny trwania filmu poddać się pewnej zadumie i jeszcze raz kilka problemów przemyśleć.

Bikiniarze (Стиляги) ****

Młody aktywista Mels, podczas „akcji prewencyjnej” (obcinanie włosów, niszczenie spodni, sukienek i nylonów) w letnim klubie moskiewskich dandysów poznaje Polzę, niezwykłej urody i delikatności dziewczynę, w której – łatwo się domyślić – zakochuje się bez pamięci. Miłość pcha go nie tylko w ramiona dziewczyny (spokojnie, wcale nie idzie niełatwo), lecz także w krąg jej towarzystwa – lekkoduchów, spędzających czas w klubach i na ulicach Moskwy lat 50-tych. Z czasem okazuje się, że ci kolorowi trefnisie i utracjusze to w rzeczywistości studenci prawa czy medycyny a łączy ich wspólna niechęć do codziennej szarzyzny, fascynacja modą i uwielbienie dla muzyki. „Pod wpływem” Mels nabywa saksofon, zaczyna grać i szybko staje się ulubieńcem zakręconego towarzystwa … oraz Polzy. Happy end? Nie. Bo życie, wchłania jednego po drugim z grona rozchichotanych przyjaciół, rozmywa gdzieś radość i beztroskę. Tak, bo jak śpiewa Mels w końcowej, patetycznej scenie filmu: „A wiesz, to nie było takie złe. Bo ten styl wyzwala od strachu. Ta dziwna, zła i śmieszna epoka nie starła nas jednak na pył. Zawsze pamiętać będziemy twarze i winylowych krążków czar… ” Mels śpiewa? Tak, bo proszę Państwa „Bikiniarze” to … musical komediowy. Bez przesady, ale ze sporą liczbą świetnych piosenek genialnie wplecionych w fabułę i to nawet w jej części obyczajowej (a te są bodaj najlepsze).

Kupujemy saksofon


Niezła muzyka (stylizowana, nie ma przebojów z „tamtych lat”), znakomita choreografia, genialne role Oksany Akinshiny (to jest taka 100% Miss Russia, ach…) i Sergeya Garmasha (ojciec Melsa) a nawet sam Mels, z plerezą i w żółto zielonej marynarce, przerysowany w swej naiwności i ufności jak ulał pasuje do tego sentymentalnego świata. Zresztą, cały film jest jak Mels. Naiwny i słodki, za to z całkiem inteligentnym przesłaniem – apoteozą „inności”.

Partner komplementarny


Pod koniec filmu Mels – od przystojnego jak diabli Freda, który wrócił ze stażu w USA – dowiaduje się ze zgrozą, że bikiniarzy w Nowym Yorku … wcale nie ma a moskiewscy chłopcy byliby tam po prostu ŚMIESZNI. Mels to czuje (rozumie), ale złości się i samotnie stąpając opustoszałymi ulicami Moskwy intonuje tęskną, „pożegnalną” piosenkę. Aż tu nagle … przyłączają się do niego (kolejności nie pamiętam): irokezi, glany, dredy, rasta, rock, deski, kaptury, kriszna, hip-hop, moro, skóry, rowery, eko, lesbijki – cały tłum różnokolorowych mega dziwaków, przy których Mels (tym razem w niebieskiej koszuli i brązowo-żółtej marynarce) staje się … doprawdy pożałowania godny w swej „normalności”. Sam się zdziwiłem, że my – tu i teraz – aż tak jesteśmy fantazyjni … a nikogo to nie dziwi. Nikogo?

'Irokeza' - kochaj!


Jeśli zaś dziwi, to niech sobie zobaczy ten film z kapitalnymi scenami pogoni komsomolców za „bananową” młodzieżą i łapanek wśród sprzedawców płyt Charlie Parkera a może wtedy – na widok „irokeza” najdzie go jakaś pozytywna refleksja. Serdecznie polecam.

Bikiniarze (Стиляги) [2008, Rosja]

Reżyseria: Valeriy Todorovskiy Grają:
• Anton Shagin - Mels
• Oksana Akinshina - Polza
• Maksim Matveev - Fred
• Sergey Garmash - ojciec Melsa

Cadillac Records ****

Z dużym niepokojem, za to z czystym sumieniem polecam ubiegłoroczny przebój amerykańskiego „kina muzycznego”, czyli film „Cadillac Records”. Został on – rozumiem i przyznaję, że słusznie – bezlitośnie schłostany przez krytykę i pewnie z związku z tym, pominięty przez polskich dystrybutorów. Tego akurat już nie rozumiem, bowiem jednym tchem wymienię kilka filmów, które ukazały się na naszych ekranach a były – określę to nieco pokrętnie – znacznie bardziej bezwartościowe.

Cadillac Records,USA 2008

Reżyseria: Darnell Martin

Grają: Adrien Brody - Leonard Chess Jeffrey Wright - Muddy Waters Gabrielle Union - Geneva Wade Beyoncé Knowles - Etta James Columbus Short - Little Walter Mos Def - Chuck Berry Cedric the Entertainer - Willie Dixon Eamonn Walker - Howlin' Wolf Co więcej będę się upierał, że „Cadillac Records” bezwartościowym filmem wcale nie jest. Przedstawia, lepiej czy gorzej, historię wytwórni „Chess Records” założonej przed dwóch braci – Żydów polskiego pochodzenia – Leonarda i Philipa Chess’ów, urodzonych w Częstochowie pod nazwiskiem Czyż. Ich wytwórnia, mieszcząca się w Chicago, była na przełomie lat 50-tych i 60-tych ośrodkiem kreowania i rozpowszechniania czarnej muzyki, najpierw bluesa a potem rock and roll’a. W tej dziedzinie nie była to ani jedyna ani pewnie największa wytwórnia, niemniej muzycy z „Chess Records” byli WYŁĄCZNIE czarni a wielu z nich, z nimi także sama z wytwórnia, przeszło do historii muzyki rozrywkowej. Dość powiedzieć, że bracia Chess sprzedali, pod koniec lat 60-tych, „Chess Records”, założoną przez nich od zera, za 6.5 mln dolarów, co w tych czasach było liczbą wprost ASTRONOMICZNĄ. Ale, ale. Na czym właściwie polega „wartość” filmu. Na muzyce, której w filmie jest sporo i to doskonale zrealizowanej (nie przesadzam, brzmi świetnie). Na idealnie dobranych aktorach (Jeffrey Wright – w roli Muddy Waters’a, Mos Def – w roli Chuck’a Berry’ego czy Cedric the Entertainer – w roli Willie Dixon’a) i nieźle dobranych bohaterach. Tej zgrai z epoki „sex, drugs i rock & roll”, jeżdżącej wyłącznie Cadillacami (stąd tytuł), której zdjęcia (z filmu) umieściłem już w zagadce. Po lewej: Willie Dixon, Lenny Chess i Muddy Waters, po prawej: Chuck Berry. Najbardziej ujęło mnie to, że z filmu dowiedziałem się (no proszę!), iż uwielbiany przez nas album „Red Blues” Pani Mary Coughlan … to są m.in. piosenki Etty James nagrane w „Chess Records”. Jednej rzeczy tylko szkoda. Film wyraźnie sterował w kierunku Oscara dla głównej odtwórczyni roli żeńskiej – Beyonce Knowles, która zagrała w filmie „późną” gwiazdę „Chess Records”, Ettę James. (Chyba) z powodu tego „Oscara” film jest po prostu zdziecinniały i powierzchowny (inaczej Akademia by nie zrozumiała?) a rola Beyonce wyraźnie za duża jak dla niej. Niemniej ... Pani Beyonce śpiewa w filmie takie piosenki, że miałem łzy w oczach, kiedy film oglądałem i nie jestem w stanie się gniewać.

I'd Rather Go Blind


Film – dla młodzieży w celach edukacyjnych (będą nawet, w zabawnym epizodzie, „The Rolling Stones”) a dla starszych nastolatków w celach edukacyjnych i sentymentalnych – serdecznie polecam a cztery gwiazdki daję za niezłą muzykę oraz dobry pomysł jej przypomnienia i odświeżenia.

Closer (Bliżej) *****

„Closer” - film Mike’a Nicholsa (tego od Absolwenta), jest tym, co tygrysy lubią bardzo, być może dlatego, że tygrysy lubią teatr. Jest to typowy film bez bajerów ale za to o czymś - fascynuje mnie w nim budowanie akcji i dramatyzmu właściwie z niczego.W filmie grają świetni aktorzy (Oskar za rolę drugoplanową) "wyposażeni" w równie dobre dialogi (ze sztuki o tej samej nazwie) a niebanalny temat - "Jak się zadręczyć bez powodu, ale za to skutecznie" - poruszony jest nie tylko ciekawie ale i dogłębnie. Do tego doskonała muzyka ... a Julia Roberts robi zdjęcia. Co więcej trzeba?

Closer (Bliżej)

2004 - USA - 101 min. - Feature, Color Director: Mike Nichols Cast Julia Roberts - Anna Jude Law - Dan Natalie Portman - Alice Clive Owen - Larry Nick Hobbs - Taxi Driver Colin Stinton - Customs Officer Production Credits Mike Nichols - Director / Producer Cary Brokaw - Producer John Calley - Producer Patrick Marber - Play Author / Screenwriter Stephen Goldblatt - Cinematographer John Bloom - Editor Antonia Van Drimmelen - Editor Tim Hatley - Production Designer Hanah Moseley - Art Director Mark Raggett - Supervising Art Director Michael Haley - Co-producer / First Assistant Director Mary Bailey - Associate Producer Paul A. Levin - Associate Producer Celia Costas - Executive Producer Robert Fox - Executive Producer Scott Rudin - Executive Producer John Bush - Set Decorator Ann Roth - Costume Designer Ivan Sharrock - Sound/Sound Designer Ron Bochar - Supervising Sound Editor James Clayton - Co-Executive Producer Paula Jalfon - Co-Executive Producer Duncan Reid - Co-Executive Producer Awards -------------------------------------------------------------------------------- Best Supporting Actor (nom) Clive Owen 2004 Academy Best Supporting Actress (nom) Natalie Portman 2004 Academy Best Supporting Actor [Runner-up] (win) Clive Owen 2004 Boston Society of Film Critics Best Adapted Screenplay (nom) Patrick Marber 2004 British Academy Awards Best Supporting Actor (win) Clive Owen 2004 British Academy Awards Best Supporting Actress (nom) Natalie Portman 2004 British Academy Awards Best Ensemble Acting (nom) 2004 Broadcast Film Critics Association Best Supporting Actor (nom) Clive Owen 2004 Broadcast Film Critics Association Best Supporting Actress (nom) Natalie Portman 2004 Broadcast Film Critics Association Best Director (nom) Mike Nichols 2004 Golden Globe Best Picture - Drama (nom) 2004 Golden Globe Best Screenplay (nom) Patrick Marber 2004 Golden Globe Best Supporting Actor (win) Clive Owen 2004 Golden Globe Best Supporting Actress (win) Natalie Portman 2004 Golden Globe Best Ensemble Acting (win) 2004 National Board of Review Best Picture (nom) 2004 National Board of Review Best Supporting Actor (win) Clive Owen 2004 New York Film Critics Circle Best Supporting Actor (win) Clive Owen 2004 Toronto Film Critics Association

Czarny łabędź (Black Swan) *****

Nie można bez końca słodzić, więc w przeciwieństwie do dwóch ostatnio recenzowanych filmów „Czarny łabędź”, także niezły, jest filmem raczej mocnym. Użyłem „raczej”, żeby niepotrzebnie nie straszyć, niemniej filmu Darrena Aronofskiego do rozrywkowych nie zaliczyłbym. Nina (Natalie Portman) jest młodą baletmistrzynią w zespole przygotowującym się do premiery „Jeziora łabędziego”. Role są jeszcze nieobsadzone – wiadomo tylko tyle, że nie weźmie w nim udziału dotychczasowa primabalerina (Winona Rider), która – mówiąc kolokwialnie – poszła w odstawkę. Reżyser spektaklu (Vincent Cassel) wykorzystując sytuację rynkową – popyt, czyli liczba dziewcząt marzących o TEJ roli, znacznie przewyższa podaż (jest jedna TAKA rola) – cynicznie steruje dziewczętami, tak skutecznie i do tego stopnia, że z niewinnych nastolatek stają się drapieżnymi, gotowymi na wszystko zdzirami. Uwaga! Tu najgorsze. Reżyser, teatr jako instytucja a w końcu i widzowie (płacę, więc oczekuję!) mają gdzieś, jakim (niematerialnym) kosztem spektakl się zrealizuje. Liczy się efekt, nic w tym złego, ale proszę szanownych Państwa czy myślicie, że jeśli inscenizacja odbywa się w sztafażu sceny jakiegoś Wielkiego Teatru, to różni się aż tak bardzo od jatek gladiatorów w Koloseum? Aronofski sugeruje, że wcale nie, i może jest to ta myśl, która mnie najbardziej zaintrygowała. Nie lubię i to patologiczne, filmów o szaleństwie, nawet jeśli to jest szaleństwo „w dobrej sprawie”. Rywalizację w sztuce, balet czy samego Czajkowskiego trudno w końcu uznać za coś złego, chyba że … rywalizacja jest chorobliwa. Niemniej zamiar, by – wszak dość infantylną – intrygę „Jeziora” (Biały łabędź zakochuje się w księciu, Czarny łabędź księcia uwodzi a Biały, z rozpaczy, rzuca się w przepaść) zaprezentować w świeżej i współczesnej formie (oraz w dwóch planach - na scenie i poza nią) tak mnie wciągnął, że wytrzymałem wszystko. I pękające paznokcie w palcach stóp i „śniadanka” z (połowy) grejpfruta oraz kupki białego sera i odstawianie pluszowych misiów (poszły do zsypu) na rzecz amfetaminy. Świetna rola Natalie Portman, bardzo dobre zdjęcia i montaż (aktorka nie jest przecież baleriną a nie widać). Scena w garderobie w antrakcie spektaklu jest wprost genialna – na naszych oczach roztrzęsiona, spanikowana panienka (ten Biały) przeistacza się w okrutnego, bezwzględnego wampa (ten Czarny). Smutno tylko, że akurat góruje „czarne” i samoniszcząca ambicja i to w świetle reflektorów oraz wiwatów publiczności. Pocieszam się myślą, że reżyser – dla wzmocnienia plastyczności przekazu – trochę przesadził i naprawdę w tym balecie aż tak źle nie jest. Serdecznie polecam, to na prawdę dobry, ostry film, choć zanadto pesymistyczny.

Czarny łabędź (Black Swan) – USA 2010

Reżyseria – Darren Arnofsky Grają: Nina Sayers/ The Swan Queen – Natalie Portman. Lily/The Black Swan – Mila Kunis. Thomas Leroy/ The Gentleman – Vincent Cassel. Erica Sayers/The Queen – Barbara Hershey. Beth MacIntyre/ The Dying Swan – Winona Ryder.

Czeski błąd (Kawasakiho růže) ****

Zemsta odkładana na później przeobraża się w coś fałszywego, w prywatną religię, w mit z każdym dniem bardziej oderwany od występujących w nim osób, które w micie zemsty pozostają ciągle takie same, chociaż w rzeczywistości (chodnik bez przerwy się porusza) są już dawno kim innym. [„Żart” – Milan Kundera] To jedno ważne zdanie z powodzeniem mogłoby posłużyć za streszczenie filmu, którego wyjątkowo idiotyczny polski tytuł sugeruje komedię i to z jakąś trywialną pomyłką. Nic z tego. „Czeski błąd” jest czeską wersją naszej „Rysy”. „Czeską”, czyli nie-aż-tak-tragiczną, prawdziwszą i bardziej ludzką. A żadnej pomyłki nie ma. Nie mogę zdradzać treści, więc powiem tylko, że w życiu znanego dysydenta, profesora Pavla Joska – za sprawą „życzliwego” mu, pracującego w telewizji zięcia – następuje nagłe trzęsienie ziemi. W postaci … dokumentów świadczących nie tylko o jego współpracy z UB, ale też o „prywatnym” (a nawet „rodzinnym”) świństwie. Rękami UB Pavel „wysłał na emigrację” swego rywala z czasów młodości i do dziś, udało mu się to jakoś utrzymać w tajemnicy. Trzęsienie ziemi przekształca się powoli w cyklon („czeski”, czyli nie-aż-tak-tragiczny i bardziej ludzki), który gromadzi (prawie) wszystkie osoby dramatu na smutnym spotkaniu w domu profesora, gdzie w kasandrycznym nastroju dochodzi nie tyle do jakiegoś cudownego „wybaczenia”, lecz – po prostu – do pogodzenia się z losem. Kata i ofiary. Na szczęście „czeskiego”, czyli ze śladem filozoficznego uśmiechu gdzieś w tle i z taką liczbą mocno niecenzuralnych słów, że gdybym tylko kilka z nich chciał zacytować, z pewnością zamknięto by nasz portal. Jest to jedna z ostatnich scen w filmie, która wprost genialnie zestawiona zosała przez reżysera z kolejną. Sceną urodzin w domu byłego funkcjonariusza Kafki – przed laty „prowadzącego” Joska. Rodzinne szczęście, świeczki w torcie, wnuczęta na kolanach. Jedna wielka, p… idylla. ... - Mieliśmy w tym udział, aby szkołę przerwał. - Załatwiliśmy kilka nocnych rewizji u nich w domu, również u ich rodziców... - I co drugi dzień wezwania na przesłuchanie. - Interesuje nas każdy szczegół, jeszcze nie wiemy do czego, ale wszystko może się jakoś... no wiecie, przydać. - Dowiedzieliśmy się o chałturach, które go miały trzymać przy życiu. To go od nich odcięliśmy. - Miał skłonności do rozwiązywania spraw piciem, to go rozpiliśmy. - Wahał się co do ślubu, wspieraliśmy go w tych wahaniach. - Był zazdrosny, daliśmy mu powód. [fragment wywiadu z przemiłym (dr Sova nie potrafi być niemiły) UB’kiem Kafką, który zaklina się, że papierosów na szyi przesłuchiwanym nie gasił, więc nie widzi powodu by miał się CZEGOKOLWEK wstydzić]

Czeski błąd (Kawasakiho růže)

Reżyseria: Jan Hřebejk Scenariusz: Petr Jarchovský Obsada: Lenka Vlasáková – Lucie Daniela Kolářová – Jana Martin Huba – Pavel („Obsługiwałem angielskiego króla”) Ladislav Chudík – Kafka (dr Sova ze „Szpitala na peryferiach”)

Das Leben der Anderen - Życie na podsłuchu ***

Jestem co najmniej „nieco” zawiedziony po obejrzeniu tego dość głośnego i nagradzanego filmu. Z jednej strony, jak się dobrze zastanowię, to przyczepię się do paru szczegółów – czyli nie mam się czego czepiać. Z drugiej jednak strony, gdyby nie szum wokół filmu chyba nie zwróciłby mojej uwagi. Jedni dobrzy – prości, szczerzy i naiwni do bólu, drudzy – także do bólu źli, prymitywni i bezmyślni. Szczegółów nie zdradzam, bo bez nich film nie ma sensu, krótko tylko opowiem, że STASI postanawia wziąć pod obserwację pewnego znanego NRD’owskiego dramaturga Georga Dreyman’a. Wyznacza do wykonania zadania wybitnego specjalistę od inwigilacji, prawdziwego cyborga („bez serc, bez ducha ...” - niezła rola Ulrich'a Muhe), tak „stalowego”, że aż szczypie. Cyborg nie śpi, nie je, nie pije (nic nie czyta, nie ogląda a bzyka tylko prostytutki) za to … słucha. Słucha, pisze raporty i .. (najprawdopodobniej) myśli, bowiem w trakcie inwigilacji zachodzi w nim przemiana. Cyborg przeprowadza sprytną akcję, w wyniku której Dreyman zostaje uwolniony od podejrzeń. To nieco za mało – w moim rozumieniu - na „rozliczenie z przeszłością”. W filmie brakuje mi bowiem pytań: skąd, po co i dlaczego? Nie ma pytań, więc nic dziwnego, że nie ma też odpowiedzi. Rozumiem, że film przedstawia epizod, maleńki fragment z całego morza paranoi i bezsensu, ale nawet taki epizod może być materiałem do zastanawiania i przemyśleń. No … powinien być. „Życie na podsłuchu” nie tylko takim materiałem do przemyśleń nie jest, ale – co gorsza - jest w nim prawdziwie romantyczne (znaczy XIX wieczne) podsumowanie typu „kawa na ławę”, które trwa z 10minut i dowiadujemy się w nim, że dobrzy odnoszą sukces a źli pogrążają się w cieniu zapomnienia. Jakby tego było mało, na deser – już po latach – główny bohater wykrywa w końcu, na podstawie teczek (!), że jego zbawcą był agent HGW XX/7 i temu to cyborgowi dedykuje swoją najnowszą książkę pod znamiennym tytułem „Sonata o dobrych ludziach”. Ja Cię przepraszam! O dobrych ludziach?

Dobry rok (A Good Year) ***

Wczoraj byliśmy na filmie „Dobry Rok”. Bardzo dobrym filmie na niedzielne, deszczowe przedpołudnie. Młody, pławiący się w sukcesach yuppie z londyńskiego City dziedziczy (niespodzianie) po ukochanym kiedyś (ale już zapominanym) wujku, dom z winnicami na południu Francji. Jedyne co przychodzi mu na myśl, to szybko i z zyskiem go sprzedać, więc udaje się do Prowansji gdzie … zaczynają się kłopoty. Maksa dopadają wspomnienia, silną wolę osłabiają zwalające z nóg pejzaże a racjonalizm ulatnia się w powietrzu gęstym od seksu. Traci głowę, zakochuje się, rzuca to durne miejskie życie w diabły - brawo, super aha! To warto zobaczyć, tym bardziej, że Russell Crowe w bardzo dobrym stylu gra tę rolę. Podobał się on nawet Marysi, co jest wprost niesamowite i można zaliczyć do najwybitniejszych osiągnięć aktora. Już dawno bowiem Russell Crowe został zaliczony przez Marysię do kategorii bezmyślnych atletów – ale nie pytajcie mnie na podstawie jakiego filmu, bo tego to nie wiem. Mam wrażenie, że „zwalające z nóg pejzaże i powietrze gęste od seksu” podziałały nie tylko na Maksa z londyńskiego City, lecz także – a to już szkoda – na Pana reżysera. W wyniku czego:
• Świetna rola Russell’a jest niestety jedyną rolą w tym filmie, no … może jeszcze oprócz wujka Henry’ego, którego także nieźle (a nawet lepiej) gra Albert Finney. Pozostałe to wyłącznie role – choć całkiem dobre - nawet nie drugoplanowe. Czyli. „Dobry Rok” komedią romantyczną nie jest mimo, że zabawnych scen nie brakuje, jak choćby ta z francuskojęzycznym nawigatorem w samochodzie „Smart”. Wyraźnie brakuje jakiejś „Pani”, bo przemiła Fanny Chenal (grana przez Marion Cotillard) - jest bardziej ze wspomnień niż z rzeczywistości.
• Niezły, wręcz sensacyjny pomysł z tajemniczym winem wujka Henry’ego, jakoś sam „zanikł” w trakcie trwania filmu, czyli „Dobry Rok” filmem sensacyjnym nie jest. Zagadki nie tylko nikt nie rozwiązuje, za to wszyscy o niej zapominają.
• W Londynie wszystko jest „plastikowe” i „niebieskie”. Zimne i industrialne. W Prowansji wszystko jest „złote” i „zielone”, skąpane w ciepłym jesiennym słońcu, ewentualnie zasnute mgiełką poranka. Sielsko - anielskie. Na taki „chłyt”, nawet żelazny wilk, minister M. dałby się nabrać i stwierdziłby z pewnością, że nastoje prowansalskie są PORAŻAJĄCO SŁODKIE.
Wiem – czepiam się – ale tylko dlatego, że mi żal. Film naprawdę warto zobaczyć, bo na pewno lekko i przyjemnie spędzicie 2 godziny w kinie, ale … do głupkowatej zabawności „Francuskiego pocałunku” czy tajemniczej nastrojowości „Ukrytych pragnień” sporo mu brakuje.

Dobry rok (A Good Year)

USA 2006, 118 min. Reżyseria: Ridley Scott

Grają:

Freddie Highmore - Young Max Albert Finney - Uncle Henry Russell Crowe - Max Skinner Rafe Spall - Kenny Archie Panjabi - Gemma Richard Coyle - Amis Didier Bourdon - Francis Duflot Isabelle Candelier - Ludivine Duflot Marion Cotillard - Fanny Chenal

Duma i uprzedzenie ***

W sobotę odwiedziliśmy z Marysią kinoplex w Bielsku Białej gdzie mieliśmy zaszczyt obejrzeć kolejną ekranizację (poprzednie 1940, 1980, 1995) powieści Jane Austen. Film, moim zdaniem wyraźnie dla Pań, i to dojrzałych, zrealizowany został w konwencji teatralnej. Niepotrzebnie, bo w ten sposób główny nacisk położono na dialogi i zbliżenia, a taka realizacja stanowi trudne wyzwanie dla aktórów. Niestety jedynie Keira Knightley (Elizabeth Bennet) uniosła ten ciężar, jej świetna gra jest zresztą ozdobą filmu i to chyba na niej cały film się "oparł". To niestety za mało, bo Matthew MacFadyen (Mr. Darcy) jest beznadziejnym "ślimokiem" a nie prawdziwym Panem Darcy a reszta - z wyjątkiem może Donald'a Sutherland'a - tylko poprawna. Za beznadziejnie nieostrą kopię kinoplex'sowi daję podwójną dwóję (2) - zdjęć więc nie jestem w stanie ocenić. Choć pannie Bennet należy się (5) z doskonałą rolę, reszta była na tyle zwykła, że w sumie oceniam film na (3). Zupełnie nie rozumiem fascynacji AMG - 4 gwiazdki to doskonała ocena i nie wiem skąd by się miała wziąć. Inna sprawa, że film ma na koncie masę nagród, więc to raczej ja się na nim nie poznałem a świat filmowy się zachwyca. Dumny, i to bez powodu, to może i jestem ale tego, że jestem uprzedzony, nie przypuszczałem. Jeśli ktoś już lubi Jane Austen, ę-ą, czasy, które dawno minęły, lepiej poszukać w wypożyczalni serialu z 1995 roku z Colin'em Firth'em w roli Pana Darcy. Colin Firth grał, m.in, w "Pamietniku Bridget Jones" i może przez zupełny przypadek (ale miło pomysleć, że to przemyślany żart) grał w nim zupełnie podobną rolę - "dumnego Pana Darcy". Oznaczałoby to, że czasy, które minęły wcale nie minęły a zastępując ę-ą wyrażeniami typu "cool" i "trendy" otrzymalibyśmy z "Dumy i uprzedzenia" całkiem współczesny dramat obyczajowy. To dobrze świadczy o Pani Jane Austen, ale Panu reżyserowi Joe Wright'owi (a) nie przyszło to na myśl, (b) wybrał nie tych aktorów. Wyszło coś w rodzaju ekranowej lektury, jak np. "Zemsta" Wajdy, tyle że brakuje w nim Polańskiego, Gajosa, Seweryna i Figury. Ha! Dopiero teraz zrozumiałem fascynację AMG filmem "Duma i uprzedzenie"! Oni, w ameryce, nie mają Polańskiego, Gajosa, Seweryna i Figury, więc jeśli jakiś aktor wzruszy się na ekranie nieco bardziej przekonywująco niż Arnold Schwarzenegger - to są już w zachwycie.

---

Pride & Prejudice

2005 - USA / UK - 126 min. - Feature, Color AMG Rating: **** Director: Joe Wright

Elitarni (Tropa de Elite)

Opis, zapozyczony z "filmweb": Jest rok 1997, do Rio de Janeiro ma przylecieć papież Jan Paweł II. Przełożeni wyznaczają kapitanowi Nascimento (należącego do oddziałów specjalnych policji) eliminację dilerów ze slumsów. Kapitan bardzo angażuje się w zadanie, jednocześnie pragnąc odejść ze służby, gdyż żona spodziewa się dziecka i naciska na niego, żeby ten odszedł z policji. Nascimento jest zmuszony znaleźć godnego sobie następcę. Potencjalnymi kandydatami zostają dwaj przyjaciele z dzieciństwa: skrupulatny, ale też lekko wybuchowy Neto, oraz spokojny Matias. Obydwaj dopiero co wstąpili do służby. Elitarni (Tropa de Elite) Polecam rowniez: Elitarni 2 - ktory pokazuje, ze wrog jest po obu stronach barykady

Factotum - *

Factotum - w tym filmie też ręce maczali Norwegowie. To kanadyjsko - norweska koprodukcja. Odnoszę wrażenie, że koprodukcja to jedno z najgroźniejszych słów w filmowej terminologii i prawie zawsze oznacza zmarnowane pieniądze na bilet.

Factotum nie jest wyjątkiem. Autorzy porwali się na rzecz niezmiernie ryzykowną - próbę ekranizacji prozy Charlesa Bukowskiego. Epatowanie obrzydliwością, wynaturzona pornografia i swoista mroczna poetyka jego książek nie wydają mi się w ogóle przekładalne na język filmowy. W każdym razie na pewno nie w głównym nurcie kina. To co powstało, to mdła i bezsensowna selekcja epizodów z różnych opowiadań, dopchana kilkoma poetyckimi sentencjami wyrwanymi z kontekstu. Na dodatek usunięcie brudu, krwi, rzygowin (i kilku jeszcze substancji pochodzenia organicznego), z całego klimatu Bukowskiego uczyniło banalną historyjkę o facecie szukającym pracy. Na jawną prowokacje zakrawa ilość słonecznego światła i ładnych nasyconych kolorów w poszczególnych kadrach filmu. werdykt brzmi: totalne nieporozumienie.

Fados ****

… Powiedział Bóg czarownicy, że urodziłam się by śpiewać. Bardzo lubię, kiedy mnie – już mocno starszego nastolatka – nagle coś zaskoczy. Nie mam na myśli zaskoczenia jakimś nowym odkryciem czy wyjaśnieniem natury ciemnej energii, ale ujawnieniem czegoś zwykłego i dla wielu zupełnie „normalnego”, o czym po prostu nie wiedziałem. A nie wiedziałem, w ogóle, nic o fado, któremu poświęcony jest jeden z ostatnich filmów Carlosa Saury. Nadal o fado wiem niewiele, ale wiem już, że jest to „miejska” muzyka z Portugalii (głównie Lizbony), nostalgiczna i kołysząca, wykonywana przez śpiewaków i śpiewaczki o wysokich, dramatycznych głosach z charakterystycznym zaśpiewem. Specjalnie napisałem „śpiewaczki”, bo „fadistki” z pewnością nie są piosenkarkami.
Film Saury – piękny, dźwięczny i taneczny – nie jest dokumentem o fado, lecz zręcznym i sympatycznym zobrazowaniem jak to się śpiewa i gra. Występuje w nim plejada współczesnych wykonawców fado, śpiewająca w otoczeniu kolorowej scenografii, wsparta tancerzami, gitarzystami oraz krystalicznym obrazem i dźwiękiem. Muzyka wciąga, mimo (a może dlatego) iż jest lekka i przyjemna, ale – co nie zmienia faktu, że film bardzo mi się podobał i serdecznie wszystkim polecam – Saura przedstawił w filmie chyba nieco zbyt „artystyczną” wizję fado. Bo fado jest to w zasadzie muzyka kawiarniana. Specjalnie nie napisałem „folklorystyczna” (a mogłem), bo folklor kojarzy się ze wsią a to jest zdecydowanie muzyka „miejska”, co więcej (nie jak w wielu innych przypadkach – np. „Felka Zdankiewicza”) szykowna i tchnie, co chyba najbardziej mnie ujęło, elegancją … przedwojenną.
Fadistki (śpiewaczki fado), proszę państwa, przynajmniej te z wyższej półki, to są – bez wyjątku – panie „wizytowe”, w stylu Lauren Bacall, a panowie – bez wyjątku – w stylu Humphrey’a Bogarta. Uwaga! Teraz, dzisiaj, w świecie rocka, hip-hopu czy rapu są takie dziewczyny (bez przesady, Mariza ma 37 a Dulce Pontes 41 lat), które występując w kawiarni noszą długie (takie naprawdę długie, które „suną” po ziemi) suknie jak z jakiegoś filmu. Wszystko to byłoby w zasadzie ciekawostką lub jakimś lokalnym, portugalskim fenomenem a każdy muzyczny purysta (taki np. Marcin) z łatwością zauważyłby, ze fado „trąci” nie tylko myszką, ale i naszą Eleni. To prawda … gdyby nie gitarzyści fado, którzy znacznie podnoszą poziom (muzyczny) tego gatunku oraz … niezliczone kluby (piwnice) fado, w których niezliczona liczba sprawnych śpiewaków i śpiewaczek śpiewa niezliczone pieśni fado w towarzystwie niezliczonej liczby bardzo sprawnych gitarzystów. A te kluby – jak śpiewające w nich (bez mikrofonów !) panie i panowie – zaskakujące niespotykaną, romantyczną (a nawet sentymentalną) atmosferą, są czymś, co chętnie bym odwiedził zatapiając się w tym współczesnym niedzisiejszym świecie. Zobaczcie sami – prawdziwe fado z Lizbony.

Casa de fados


Dla porównania przedstawiam też artystyczną wizję fado, we fragmencie filmu Saury. Śpiewa Mariza (to ona urodziła się, by śpiewać) i … nie da się przy tym nie kołysać.

Mariza - Transparente

Generał Nil

Dawno już nie zamieszczałam na portalu żadnych recenzji, choć kilka dobrych polskich filmów weszło w zeszłym roku na ekrany (Boisko bezdomnych, Rysa, 33 sceny z życia). Tym razem jednak chodzi o film, którego nie mogę pominąć milczeniem i nawet wobec panującego powszechnie w moim życiu braku czasu pragnę go zareklamować. Przede wszystkim dlatego, że w obecnie panujących nastrojach związanych z tak zwaną polityką historyczną, którą niestety zapoczątkował PIS, film o główno dowodzącym Kedywem (Kierownictwo Dywersji- zbrojne ramię AK organizujące głównie działania dywersyjne) generale Auguście Emilu "Nilu" Fieldorfie może się wydawać kolejnym nudnym gniotem, na który zostaną zapędzeni uczniowie szkół średnich. I może szkoda, że tak się nie stało, ponieważ film ten mówi o wiele więcej o skomplikowanych wojennych i powojennych losach narodu polskiego niż wszędzie reklamowany "Katyń".
Po pierwsze warto zaznaczyć, że "Generał Nil" jest po prostu filmem dobrym, to znaczy są w nim świetne zdjęcia, odpowiednia muzyka, zrytmizowany montaż, odpowiednio dobrany dzwięk i słychać co mówią aktorzy, a to już jak na polskie warunki oznacza prawie arcydzieło, a przynajmniej jest to dobry punkt wyjścia, żeby za pomocą tej ze znawstwem opanowanej techniki filmowej opowiedzieć ciekawą historię. I tak się też dzieje. Choć historia jest dość nieskomplikowana, opowiada życie generała Fieldorfa od 1944, poprzez aresztowanie pod fałszywym nazwiskiem i powrót do Polski w 1947 roku, aż do aresztowania w 1950 roku i skazania na karę śmierci (wyrok wykonano), to na jej tle udaje się reżyserowi poruszyć wiele istotnych problemów związanych z powojenną historią Polski: w jaki sposób formowała się władza ludowa, czy byli to Rosjanie, Żydzi, a może jednak Polacy, na co wobec tego byli narażeni AK'owcy i ich rodziny, jak w ogóle żyło się w tamtych czasach nawet najzwyklejszym ludziom. Do tego dochodzi sfera ideałów i honoru, poszukiwanie odpowiedzi na pytania, które prawie każdy sobie wtedy zadawał, czy chodzi o (prze)życie czy o lojalność wobec tego o co się walczyło, czy zostać czy wyjechać z Polski? Wszystkie te problemy w jakiś sposób zostają w filmie unaocznione, ale dzieje się to bez martyrologicznego patosu i to chyba jest główną zaletą filmu. Jak zwykle w takich przypadkach histoira choć opowiada o konkretnym człowieku, zyskuje pewien wymiar uniwersalny, a do tego jest doskonałą lekcją współczesnej historii Polski.
Poza tym na film składa się kilka genalnych scen, w miniaturze pokazujących na czym polegał "tamten"- totalitarny świat, jak chociażby scena posiedzenia sądu najwyższego. Przede wszystkim jest to jednak doskonała rola Olgierda Łukaszewicza, który ostatnio już trochę zapomniany cierpiał samotność w domu aktora, a który udowodnił, że nadal potrafi stworzyć żywą postać, której losy angażują nas emocjonalnie. Warto też wspomnieć o samym reżyserze Ryszardzie Bugajskim, który brawurowo rozpoczął karierę filmem, wszystkim nam chyba znanym "Przesłuchanie", potem zajmował się głównie teatrem telewizji, ale film "Generał Nil" świadczy tylko i wyłącznie o tym, że nadal jest wytrawnym reżyserem filowym, który w swojej twówczości postanowił zgłębiać skomplikowane losy Polski i Polaków w XX wieku.

P.S. Gwiazdek nie daję, to by jendak było jakoś tak niehonorowo.

Good Night, and Good Luck ***

Szkoda, bo niewiele brakowało a mógłby to być bardzo dobry film. Świetna rola David‘a Strathairn’a, który choć gra nieprawdopodobnie sztywno (celowo - odtwarzając autentyczną postać dziennikarza Edwarda Murrow’a), w drobnych gestach i prawie niezauważalnej mimice twarzy zawiera takie emocje, że aż dech zapiera - majstersztyk aktorski. Ciekawy jest też pomysł z paradokumentalnymi zdjęciami. Film jest czarno-biały (czego nie znoszę, bo uważam za tani chwyt pseudoartystyczny) co akurat do filmu Clooney’a niezwykle pasuje i niemal „teatralny” w formie. Żadnych ulic, pejzaży – samo studio i kilka pokoi. Film opisuje ważny epizod z historii amerykańskiej telewizji (CBS) - heroicznej walki z bezsensem i paranoją komisji McCarthy’ego. Bohaterami są dziennikarze programu informacyjnego „See It Now” i jego główna postać - Edward Murrow, który po dramatycznych ale bardzo stonowanych komentarzach (jak by się to dziś przydało!) żegna się z widzami słowami „Good night, and good luck - stąd tytuł filmu. Wszystko bardzo mi się podobało i przez 90min z zaciekawieniem patrzyłem jak McCarthy jest „be” a chłopcy są „OK”. Jak niezwykle odważnie mówią prawdę, mimo, że - uwaga! - ich program może stracić reklamodawców (cóż za stres!) a w efekcie mogą ich przenieść - o matko! - w porę niższej oglądalności (to już horror!). Do 90-tej minuty czekałem na jakiś dramat. Nawet był taki - samobójstwo kolegi z innego programu – ale konia z rzędem temu, kto mi wytłumaczy jaki to miało związek z programem Murrow’a. W ostatnich minutach jednak się doczekałem, dramatem nieco powiało. Program – choć był super, brawo, aha! – zdjęto z wizji, bo … ludzie pragną rozrywki. A więc tak: Opowiem Wam pasjonującą historię o alfabecie. Pierwsza litera, to „A”. Potem, choć to się może wydawać dziwne, występuje w alfabecie litera „B”. Teraz uwaga! Wyobraźcie sobie – to wprost nieprawdopodobne – zaraz za „B”, dosłownie natychmiast po nim, występuje w alfabecie litra … jaka? Tak! „C”. Moim zdaniem to są przejaja! Albo coś przeoczyłem, albo Clooney myśli, że wszyscy jesteśmy cymbałami. W efekcie - zupełnie niepotrzebnie - film świetnie nadaje się na lekcje wychowania obywatelskiego w gimnazjum, bo dla normalnego, dorosłego widza wszystko jest tak oczywiste, że aż szczypie i … jest po prostu nudne. Nie mogę tego Clooney’owi wybaczyć, bo temat zimnowojennej histerii w USA w latach 50-ty jest mi dziwnie bliski – pewnie przez tragiczne postaci fizyków, którzy brali udział w realizacji projektu Manhattan. Wcale nie uważam tego za nudne oraz mało dramatyczne. Za łopatologię i smrodek dydaktyczny daję tylko 3 gwiazdki, ale film obejrzyjcie, bo David Strathairn jest boski. Natomiast Panu Clooney’owi (wiem, znęcam się) poleciłbym polską sztukę p.t. „W sprawie fizyka Roberta Oppenheimera” (na motywach powieści Jarosława Putika) z 1971 roku z Markiem Walczewskim w roli głównej.

---

Good Night, and Good Luck

Feature, B&W, USA 2005, 93 min. Director: George Clooney Grają: David Strathairn - Edward R. Murrow George Clooney - Fred Friendly Robert Downey, Jr. - Joe Wershba Patricia Clarkson - Shirley Wershba Frank Langella - William S. Paley Jeff Daniels - Sig Michelson

Imię róży - wywiad z reżyserem *****

Na DVD z „Imieniem róży” zaciekawił mnie - chyba jeszcze bardziej niż sam film - wywiad z reżyserem. „Wywiad” to zresztą złe słowo i „zaciekawił” także, bo dokument z Jeane-Jacques’em Annaud trwał 1:50 i wciągnął mnie chyba nie mniej niż sam film. Jeśli nawet wziąć pod uwagę, że sporo faktów w nim zawartych to marketing i reklama, to i tak przedstawiono w nim obraz nieprawdopodobnego wprost „krzątactwa” związanego z filmem. Czy ono jest konieczne? Pewnie nie, bo jeśli widz traktuje mnichów w habitach trochę jak smoki z bajki, to i tak wysiłek uprawdopodobniania wszystkiego do perfekcji i absurdu wygląda na niepotrzebny. Tylko tak wygląda, bo w rzeczywistości jest on sposobem na budowanie „świata”. Taki świat wcale nie musi być prawdziwy, za to musi być „kompletny”, nawet w, z pozoru nic nie znaczących szczegółach. W „Imieniu Róży”, podobnie jak w Tolkienie - wiesz, że takiego świata nie ma, a mimo to czujesz, masz wrażenie, jakby był. Jest to nieco tajemnicze, ale sądzę, że dzieje się to za sprawą dbałości o drobiazgi dotyczące postaci, wnętrz, wydarzeń itp. Można jak Tolkien - zupełnie zmyślać - ale jest inne wyjście - wiernie odtwarzać. Niemniej i jeden i drugi przypadek wymagają niezwykłego krzątactwa (pracowitości) i wiary w to (szacunku), że końcowy efekt w znacznym stopniu zależy ilości energii włożonej w każdy szczegół. Tylko jedna rzecz mnie niepokoi. Gdzie tu twórczość i artyzm oraz boska dekadencja, no gdzie? Niezależnie od wszystkiego, Jeane-Jacques mnie ujął i zaciekawił. W wypowiedziach był (wydawał się) prawdziwy i zaangażowany (a może to zaleta dobrego dokumentu?). Jest rzadkim, wśród ludzi sztuki, przypadkiem bardzo miłej równowagi pomiędzy „świśnięciem” a zdrowym rozsądkiem. Dla porównania, Wajda jest nieco za mocno „świśniety” a Zanussi, zdecydowanie za mocno racjonalny. Podobne, jak Jeane-Jacques, wrażenie zrobił na mnie kiedyś Russell Crowe - w wywiadzie z nim w Actors Studio. Bardzo się wyróżnił spośród całej plejady pozerów, która się w tych wywiadach przewinęła (to seria nadawana na Ale Kino), bo, o ile pamiętam, nie wypowiedział ani jednej podejrzanej „mądrości” (... mój tata zawsze powtarzał, że najlepiej rąbać drzewo o świcie ...) - widocznie też się jakoś da - mówił ciekawie, dowcipnie i niegłupio. Natomiast, ale tak niestety podejrzewałem, wyjątkowym pozerem wydał mi się Jammie Fox (genialna rola w Ray'u), którego wizytę w Actors Studio oglądałem ostatnio. Przepowiadam mu niebywałą karierę, choć nie jest to wcale to, co tygrysy lubią najbardziej - za to takich „country boys” uwielbiają amerykanie. W jednej 30-to minutowej rozmowie: płakał (niedawno zmarła mu matka), śpiewał „Georgia on My Mind” i parodiował Morgana Freeman’a. Nie pamiętam ANI JEDNEGO zdania, które wyglądałoby choć trochę na prawdziwe, autentyczne i po prostu „Jammiego”. Tylko show!

Infiltracja *

Martin Scorsese choć mając już te swoje 64 lata nadal pozostaje płodnym reżyserem. A szkoda. Działa tym tylko na własną niekorzyść. Jego ostatnie filmy ("Gangi Nowego Jorku", "Aviator") to może nie były arcydzieł pokroju "Taksówkarza" czy "Wśiekłego byka", ale były to filmy dobre. Wszyscy chcielibyśmy zapamiętać Martina jako kultowego fotografa życia Małej Italii, ale niestety sam Martin skutecznie nam to utrudnia. Jego najnowszy film pod tytułem "Infiltracja" (boże! cóż za okropny tytuł), nawiązujący właśnie do ulubionego przez Scorsese kina gangsterskiego jest po prostu filmem złym. I nie ratuje go nawet Jack Nicholson, który wygląda jakby przyjechał na plan prosto z joggingu i nawet nie zdążył się uczesać. W dresie i z miną bazującą jego diabolicznym emploi wogóle nie przypomina szanowanego przez wszystkich szefa gangu. Nie uratował Martina nawet Leonardo DiCaprio, który przez cały film epatuje miną zbitego spaniela, która jakoby miała ilustrować jego wewnętrzne rozterki. Najlepiej już radzi sobie z tym wszystkim Matt Damon, który jednak byłby o wiele bardziej miarodajny w roli dobrego, a nie złego chłopca. Gwoździem do trumny jest z kolei aktorka (Vera Farmiga)grająca główną rolę kobiecą (jakby w Hoolywood brakowało atrakcyjnych aktorek, które chciałyby zagrać w filmie Martina Scorsese), którą Scorsese wygrzebał z jakiś durnych amerykańskich seriali. Gdyby chociaż chodziło tu o zła grę aktorską... okazuje się niestety, że narracja jest też do niczego. Nie chodzi o to co Scorsese opowiada, ale jak. Film jest po prostu nudny, brak mu jakiegoś rosnącego napięcia, jakiegoś wyraźnego konfliktu, wszystko jest miałkie i niewyraźne. Montaż czasami sprawia wrażenie jakby zabrakło im jednej sceny pomiędzy dwoma cięciami. To nie jest nawet brak artyzmu, ale brak podstawowej umiejetności dobrego i ciekawego opowadania jaka jest niezbędna każdemu reżyserowi. Może Scorsese ma alzheimera? Na dodatek film na imdb ma 8,5 gwiazdki na 10, a w Stanach został już okrzyknięty jednymn z najlepszych filmów Martina Scorsese i murowanym kandydatem do Oscara! No comments. Jako ciekawostkę jeszcze dodam, że "Infiltracja" jest remake'iem filmu z Hong Kongu, który niedawno mogliśmy oglądać w polskich kinach pod tytułem "Infernal affairs". W rolach głównych grają w nim Andy Lau i Tony Leung, którzy Matta i Leo po prostu przerastają o głowę. I wogóle cały ten film z Hong Kongu jest o wiele lepszy niż wypociny stetryczałego Scorsese. Więc jeżeli lubicie dobre sensacyjne kino i nie macie problemów z rożróżnianiem skośnookich to polecam wszystkim "Infernal affairs".

Jak we śnie ****

Film wejdzie na polskie ekrany dopiero w listopadzie, ale wart jest polecenia więc już teraz o nim piszę. Michel Gondry (czyt. Miszel Gondri) jest Francuzem, ale swoją karierę filmowca rozpoczynał w USA tworząc zakręcone wizualnie teledyski dla Bjork, Fatboy Slim i Chemical Brothers. "Jak we śnie" to jego trzeci długometrażowy film. Poprzedni "Zakochany bez pamięci" też był obecny na polskich ekranach. Gondry ma swój specyficzny styl, któremu pozostaje wierny. I albo się go akceptuje albo nie. Uwielbia trochę szalone historie z pogranicza snu i jawy, gdzie nigdy nie wiemy do końca co wydażyło się naprawdę, a co było tylko wymysłem wyobraźni bohaterów. Oprócz tego jest dużo zabawnych klasycznych animacji (wycinanki z paperu, chmury z waty i drzewka z wełny), a wszystko to idealnie przeplata się z obrazem codziennego Paryża i monotonii zwykłego życia. Bohaterowie są śmieszni, ale dzięki temu sympatyczni. Gondry ma dla nich wiele czułości. W końcu "Jak we śnie" to film o miłości, której bohaterowie nie potrafią nigdy zrealizować. Ale nie popadajmy w przesadę, nie brak też w nim dobrego humoru: do moich ulubonych scen należy ta z wyrzucaniem telewizora do rzeki. Jednakże najbardziej niesamowity jest świntuszący szef, który instruuje naszego nieśmiałego bohatera jak się macha językiem podczas pocałunku. Mocną stroną filmu są wykonawcy głownych ról: Gael Garcia Bernal i Charlotte Gainsbourg (córka słynnego Serge'a), którzy po prostu umieją świetnie grać i sprawiają wrażenie, że chyba nawet w życiu prywatnym nie brak im wyobraźni. Oczywiście nie jest to film bardzo ambitny, raczej po prostu zabawny i pogodny, który przenosi nas, niczym Piotruś Pan, do krainy wyobraźni i pozwala choć na chwilę zapomniec jaki smutny i okrótny jest ten świat.

Jak zostać królem (The King’s Speech) *****

Dosłownie kilka dni temu dowiedziałem się, że jeden z naszych znajomych, zachęcony recenzją filmu „Turysta” wybrał się na ten film do kina – i nie pożałował. To oznacza, taką mam przynajmniej nadzieję, że nasze teksty w portalu (jak można pisać „NA” portalu?) czasem mają jakiś sens. Zachęcony tą reakcją i dla odwrócenia uwagi od (nieco) burzliwej dyskusji na temat „lodu” spieszę donieść o kolejnym filmie, który moim zdaniem warto obejrzeć. Idiotyczny polski tytuł sugeruje coś zupełnie innego a film jest po prostu historią o – przypadkowym i zupełnie niechcianym – objęciu tronu angielskiego (jako Jerzy VI) przez księcia Alberta, jednego z prawnuków królowej Wiktorii. Albert (Colin Firth), jak by to powiedziała Bożenka, był 100 procentową pierdołą. Nieśmiały, lękliwy, (jako dziecko) skłonny do płaczu i … potwornie jąkający się. A ponieważ w Anglii król nie służy do niczego innego tylko do przemawiania, nikogo mniej odpowiedniego, jako kandydata na tron Wielkiej Brytanii nie można sobie było wyobrazić. Konieczność objęcia tronu po starszym bracie była dla biednego „Albercika” wręcz osobistą tragedią. Fabuły oczywiście nie mogę zdradzić, ale powiem tylko, że wieloletnia, wytrwała kuracja pod okiem australijskiego logopedy Lionela Logue’a (Geoffrey Rush) przyniosła nadspodziewany efekt. „Albercik” stał się niezwykle popularnym angielskim królem (pobiła go dopiero córka – Elżbieta II) a jego wystąpienie (fascynująca scena w studio radiowym – ależ suspens – zatnie się w końcu na amen, czy nie?) w momencie wybuchu II Wojny światowej, nadawane przez BBC, stało się wydarzeniem historycznym.
Film, a ja bardzo to lubię, ma formę nieomal teatralną. Dialogi i dynamiczne, ostre zbliżenia (to już mniej teatralne) są sporym wyzwaniem dla aktorów, ale zarówno Firth jak i Rush nie tylko sprostali temu wyzwaniu – obaj zagrali swe role życia. Colin Firth („Duma i uprzedzenie”, „Pamiętnik Bridget Jones”, „Dziewczyna z perłą”) jest po prostu FENOMENALNY w tej swojej nieporadności bezustannie rywalizującej z dumą i (dobrze ukrytym) majestatem. A Rush? Jakby predestynowany do obłędu („Blask”, „Zatrute pióro”) genialnie odtwarza osobowość mocno zakręconego, za to konsekwentnego i zaangażowanego nauczyciela. Zwróciłem też uwagę na rewelacyjne zdjęcia Danny Cohena („Radio na fali”). Np. scenę rozmowy w spowitym mgłą parku. Przez mgłę mocno prześwieca słońce, eksponując (w dalekich planach) same sylwetki postaci i nadając rozmowie niezwykły, magiczny klimat. Zaciekawiło mnie to, bo zjawisko „słonecznej mgły” jest raczej rzadkie – ja spotkałem się z nim, co najwyżej kilka razy w życiu. Jak to nakręcono? Świetni aktorzy, doskonałe zdjęcia, klasyczny, za to znakomicie opowiedziany motyw „brzydkiego kaczątka” – bez wahania daję 5 gwiazdek i przewiduję, że film będzie wielokrotnie nagradzany. Polecam serdecznie.

The King's Speech – Australia/UK 2010

Reżyseria – Tom Hooper. Zdjęcia – Danny Cohen. Grają: Król Jerzy VI – Colin Firth. Lionel Logue – Geoffrey Rush. Królowa (małżonka) Elżbieta – Helena Bonham Carter. Edward VIII – Guy Pearce. Winston Churchill – Timothy Spall. Arcybiskup – Derek Jacobi.

Jasminum ****

Właśnie ukazał się na DVD kolejny bardzo dobry film Pana Jakuba z tych „lżejszych” (Historia kina w Popielawach, Szabla od Komendanta). Tym razem Pan Kolski opowiada, dowcipnie i poważnie zarazem – o … zapachach. Bardzo charakterystyczne jest to „dowcipnie i poważnie zarazem”, bo okazuje się, że konwencja przypowieści ludowej, w której Pan Jakub się lubuje, właśnie do takiej dychotomii idealnie pasuje. Bajka z morałem? Genialna rola Gajosa, równie dobra Fenrency’ego, kapitalna Gienia (skąd ją Kolski wytrzasnął?), tajemnicza i ulotna atmosfera klasztoru jakże pasująca do rozmów i opowiadań o miłości i zapachach - czy coś wiecej jeszcze trzeba? No ... wprost cudny film. Niestety Pan Jakub jest trochę słaby w puentach i nie inaczej jest w „Jasminum”. To brak, za który obniżam ocenę do 4 gwiazdek. Co się dziwicie?

Jasminum, Polska 2006, 103 min

Scenariusz i reżyseria: Jan Jakub Kolski Muzyka: Zygmunt Konieczny Zdjęcia: Krzysztof Ptak (autor zdjęć do Nikifora !) ----------------------------------

Obsada:

Janusz Gajos jako Brat Zdrówko Grażyna Błęcka–Kolska jako Natasza Grzegorz Damięcki jako Brat Śliwa Adam Ferency jako Ojciec Kleofas Krzysztof Pieczyński jako Brat Czeremcha Dariusz Juzyszyn jako Brat Czereśnia Wiktoria Gąsiewska jako Gienia Monika Dryl jako Patrycja Patrycja Soliman jako Jasminum Bogusław Linda jako Zeman Krzysztof Globisz jako Burmistrz Franciszek Pieczka jako Święty Roch

Kierowca Wiery - ****

  Oryginalny tytuł: Voditel dlya Very
  Rosja/Ukraina, 2004

  Reżyseria: Pavel Chukhray
  Scenariusz: Pavel Chukhray
  Zdjęcia: Igor Klebanov
  Muzyka: Edward Artemiew





OBSADA

Yelena Babenko: Vera
Bogdan Stupka: Generał Serov
Igor Petrenko: Viktor
Andrei Panin: Saveliev, adiutant
Yekaterina Yudina: Gornichnaja Lida
Marina Golub: Zinaida


Film nie jest nowy więc pewnie część z Was już go widziała.

Ja - szczerze polecam.

Film trochę podobny do "Spalonych Słońcem" (dlatego cztery gwiazdki) jednak dużo bardziej współczesny w odbiorze. Piękne widoki, amerykańska muzyka (?) i przejmująca historia, która na dłużej pozostaje w pamięci. Więcej nie napiszę, żeby nie zdradzić najciekawszego.

Kontrolerzy ****

Ludzie! Już 6 tygodni temu, Tomek zadał na zadanie domowe obejrzenie filmu "Kontrolerzy". I co? Przyznałem się, że widziałem go pobieżnie, i wczoraj "poprawiłem" się ponownie go - ze zrozumieniem - ogladając. Gdyby nie zdecydowana polemika Tomek - Monika, zadanie miałbym łatwiejsze, a tak, co nie napiszę, zostanie odczytane jak ustosunkowywanie się do recenzji a nie do filmu. Trudno. Pewnie powtarzam się, ale uważam, że film niekoniecznie musi mieć jakieś czytelne przesłanie. Sam fakt, że są w nim godne uwagi sceny, dialogi czy postacie, zupełnie wystarczy do tego, żeby wciągał i skłaniał do myślenia. Kontrolerzy na pewno to mają, a najlepszym dowodem jest sama polemika na jego temat - żadna z dotychczasowych recenzji nie wygenerowała tylu uwag! Oboje przesadziliście (sprytne, nie?), film bowiem nie jest ani zły ani wybitny, natomiast trzeba go - koniecznie - obejrzeć. Bo to jest, moim zdaniem i w bardzo dużym "skrócie", węgierska wersja "Misiów" oraz "Dni świrów". Może on jest i "z przepisu", ale nawet zupę z przepisu trzeba umieć zrobić, nie mówiąc o filmie. Kobieta miś rzeczywiście jest niezła, ale to jeszcze nic w porównaniu z zasypiającym ze złości Mukim. Oj! Ile bym dał za taką przypadłość - wszyscy by mnie wtedy kochali. Boski jest "motorniczy", doskonały "Biegacz" (ten co sikał sprayem), niezły gestapo - dyrektor. Szczególnie dobrze zarysowane są główne postacie, świetna jest ponad połowa filmu (do scen u psychologa). Pod koniec za bardzo dochodzi do głosu element "mistyczny", co mi psuje wrażenie, bo film z tragikomedi przeistacza się - skąd i po co? - w dramat, nieomal jak z Tarkowskego. Symbolika mi nie przeszkadza - lubię sie symbolicznie powygłupiać. Zniosę też symbolicznie dręczenie psychicznie, ale połącznie tych obu? Rozumiem, że pomysł z dwuznacznym "zakapturzonym" (kto to w końcu, ach kto?) był trudny do "zakończenia" na śmieszno ale ... sam Pan chciał, Panie reżyserze. Tylko jedną rzecz z filmu oceniam jednoznacznie negatywnie - muzykę. Od kiedy to przyjęło się - i nie daj Boże, pewnie już tak zostanie - że w podziemiach musi walić techno? Techno czy jakiś inny trans-dance wali już z "National Geographic", "Discovery" oraz "Eurosportu". Czy kurwa (bardzo serdecznie Państwa przeraszam, bardzo serdecznie), w kinowym filmie, naprawdę nie da się zastosować na ścieżkę dźwiekową czegoś innego?

Kontroll(erzy), film z przepisu

Zachęcona dawnymi namowami Tomka w końcu postanowiłam obejrzeć węgierski film "Kontrolerzy". Główną żeby nie powiedzieć jedyną zaleta tego filmu jest fakt, że jest węgierski. Czyli egzotyczny, a jednocześnie głęboki, no bo wiadomo, Europa wschodnia... Na dodatek jest śmieszny sam z siebie, bo już samo słuchanie języka węgierskiego bawi. Ale co poza tym, niby jakaś historia, z jednej strony realistycno-kryminlna, z drugiej metafizyczno-niepokojąca rodem z "Królewstwa" Larsa von Triera. Do tego główny bohater mieszkający w ciemnościach, kobieta miś, i demoniczna postać w czarnym kapturze. Tylko po co??? Próba wmówienia mi przez pana deklamującego na początku filmu, że losy węgierskich konduktorów są symbolem... czegoś tam, jakoś nie bardzo do mnie przemawia. Symbolem czego? Dość mglista dla mnie jest ta metafora. I nawet jeżeli pewne tropy chodzą mi po głowie, to nie odważe się ich tu napisać, bo najgorsze co może robić krytyk to nadinterpretować. Niezrozumienie w moim przpadku, pogłebiły jeszcze nieumiejętności narratorskie realizatorów. Opowiadać niestety trzeba umieć, a brak tej umiejętności może zniechęcić widza nawet do najciekawszej historii. Zupełnie niepotrzebne dłużyzny przedstawiające problemy kontrolerów z motłochem i samymi soba, ktore po prostu po minucie juz przestają być śmieszne i stają sie wręcz nudne. Aż ma czlowiek ochote wziąć myszke w dłoń i popchać troche kreseczkę na dole ekranu, żeby szybciej sie skończyło. Oczywiście moze ja po prostu jestem głupia i tej fantastycznej głębii i symboliki najzwyczajniej w świecie nie widze. A może po prostu jej tam nie ma. "Kontrolerzy" to taki film z przepisu na kino artystyczne. Europa wschodnia + upadły intelektualista + mroczność/zagadka + szara codzienność urastająca do rangi mistycznej prawdy i juz mamy film, który conjmniej wyświetla na kilku festiwalach. Ludzie obejrza, pokiwają głowami, powiedzą "och i ach" (bo na festiwalu tak wypada) i juz gotowe dzieło. A tak naprawde to tylko pic, dla tych ubogich duchem, co nie umieją odrożnić prawdziwej sztuki od marnego silenia się na sztuke.

Królowa *****

Prawdopodobnie czytając streszczenie nikt nie uwierzy, że może być to dobry film. Bo właściwie historia jest dość prosta, raczej z prasy brukowej. Tony Blair zostaje wybrany na premiera, kilka dni później Diana umiera w wyniku wypadku, tymczasem królowa Elżbieta jedzie na wakacje i nie za bardzo się Dianą, której nienawidzi przejmuje. Jednak okazuje się, że pod Buckingham Palace miliony ludzi opłakują śmierć Diany więc Tony dzwoni do królowej i prosi ją, żeby jednak jakoś to skomentowała. Królowa na początku nie ulega presji tłumu, ale w końcu się ugina. Tę historię zna każdy Anglik, który regularnie czytywał wtedy "Sun", a i z pewnością wielu Polaków. Choć ja przyznam, że o tym wszystkim dowiedziałam się dopiero z filmu Frearsa. Trudno nawet stwierdzić co tak konkretnie sprawia, że w filmie "Królowa" temat z prasy brukowej zamienia się w filmowe arcydzieło. Z pewnością jest to zasługą Helen Mirren, która brawurowo zagrała królową Elżbietę II, za co już dostała Złoty Glob, a i może prawie napewno liczyć na Oscara. Być może też dlatego, że refleksja Frearsa wychodzi dużo dalej poza opowiadaną anekdotę. Film właściwie jest o spotkaniu tradycji z nowoczesnością i pytaniem czy ta tradycja jest nam nadal potrzebna. Jest coś takiego pewnie w każdym Angliku i we Frearsie też, że nawet jeżeli nie lubi królowej to ją szanuje. W każdym razie Tony Blair ją szanuje, a jego żona nie - świetna scena spotkania małżonków z Królową. Jest też spotkanie królowej z jeleniem, nie na rykowisku, ale prawie. A jednak mimo wszystko Frearsowi udaje się uniknąć banału i prostoty. Z jednej strony stara się być może trochę uczłowieczyć królową, ale już jej męża nie oszczędza. Jest to więc film o fenomenie Królowej czyli czymś czysto brytyjskim, z drugiej jednak strony zadaje pytanie o potrzebę tradycji i autorytetów we współczesnym, nowoczesnym świecie. A poza tym ilu z was wiedziało, że królowa z wykształcenia jest mechaniekiem samochodowym?

Kumple - ****

Kumple (angielski tytuł brzmi Buddy, oryginalny mi umknął). Szczerze rekomenduję. To kolejny świetny film z Norwegii, któremu udało się przebić do polskich kin. Film bardzo europejski, bardzo świeży, nie powtarzający żadnych schematów (przynajmniej nie na tyle natrętnie bym jako laik to zauważył). Jest o przyjaźni, miłości, zaufaniu, o marzeniach i o układaniu życiowych priorytetów. Mimo poważnego przesłania, kino jest jednocześnie dość lekkie i rozrywkowe. Można się głośno pośmiać, są momenty na obgryzanie paznokci, są momenty by uronić łzę ze wzruszenia. Wcale nie ma za to wytężonego moralizowania. Najmniej udany jest chyba wątek miłosny – uroczy, choć troszkę naiwny. Rekompensuje to (przynajmniej mnie) uroda aktorki w nim uczestniczącej. Swoją drogą ciekawe, czy w Oslo mają dziś więcej śniegu niż w Katowicach.

Latający mnich i tajemnica da Vinci ***

Dawno nie widziałem tak mizernego filmu z tak ogromnym potencjałem. Film nikomu nie zaszkodzi, ale nie mam serca jakoś specjalnie go polecać, natomiast nie mogę przemilczeć, że … Bohaterem filmu, czyli „latającym mnichem” jest brat Cyprian z Czerwonego Klasztoru. Burzliwa (zbójecka) historia jego młodości i tajemnicze rękopisy Leonarda (Dan Brown?) są już marketingowym pomysłem Pani scenarzystki, a szkoda, bo jest to postać historyczna (Franz Ignatz Jäschke), wystarczająco ciekawa, żeby nakręcić o niej film. Cyprian, o którym – przyznaję – nie wiedziałem był bowiem pierwszym botanikiem Pienin (także Tatr) i zgromadził imponującą kolekcję roślin (czyli zielnik) z tego terenu. Był również zafascynowany lataniem i studiował mechanikę skrzydeł ptaków.
„… Byłem w Spiskiej Beli na placu, gdzie na polecenie arcybiskupa Nitry Ladislava Mattyasovszkého z Markušoviec spalono tę diabelską machinę. Została ona wykonana przez o. Cyprian z klasztoru lechnického (który od kamienia, z którego jest zbudowany, ludzie nazywają Czerwony Klasztor). Podczas spalania, obecnych było wiele osób i kanoników Kapituły Spiskiej…[Wiki.sk]” Legenda głosi, że Cyprian zbudował inny zestaw skrzydeł, bardziej przemyślany i trwalszy, na którym zdecydował się na lot z wysokiej skalistej góry. Nikt nigdy nie widział go od czasu. I to się zgadza, bo wzbijając się z Trzech Koron, brat Cyprian doleciał aż do Morskiego Oka, gdzie – za bezczelność i ku przestrodze mu współczesnych oraz przyszłych pokoleń – został zamieniony w skałę. Stoi tam do dziś, pod nazwą „Mnich”. Za intrygujące historyczne skojarzenia i – naprawdę – fantastyczne zdjęcia klasztoru oraz Pienin dałbym więcej gwiazdek, ale film jest nieco nudnawy i nieumiejętnie (oraz niepotrzebnie) sugeruje „głębię” (zbrodnia – pokuta - zbawienie), której wcale nie udało się autorom przekazać. Szkoda.

Latający mnich i tajemnica da Vinci (Legenda o lietajúcom cypriánovi) [2010, Czechy, Polska, Słowacja, Węgry]

Scenariusz i reżyseria: Mariana Čengel-Solčanská Zdjęcia: Ramúnas Greičius , Stefan Bucka Grają:
• Marko Igonda - Cyprián
• Aleksandr Domogarow - Valent Greš
• Paweł Małaszyński - Martin
• Karolina Kominek-Skuratowicz - Barbora
• Ivan Romančík - Albert

Lektor (The Reader) *****

Naprawdę dawno nie widziałem takiego dobrego filmu! 5 gwiazdek to może nieco przesadzona ocena, ale z zasadzie oduczyłem się już widywać filmy, w których ktoś odważa się mówić o czymś ważnym i to serio. Co więcej łatwiej chyba powiedzieć, o czym film NIE JEST, niż o tym o czym jest. Jest bowiem o miłości, odwadze, lojalności, odpowiedzialności, wreszcie śmierci – czyli o wszystkim. Historia opisywana w filmie obejmuje ze 40 lat, lecz nic się nie wlecze a choć film dotyczy najważniejszych spraw w życiu, nie ma w nim ani jednej patetycznej sceny. Nie ma też ducha „dydaktycznego” (a mógłby mieć, oj tak!), a choć losy bohaterów są raczej tragiczne, to nie ma też w filmie atmosfery przygnębienia jakby (dziwne) w tych trudnych momentach bardziej coś „zyskiwali” niż tracili. Wreszcie – last but not least – książki. Są w filmie od początku do końca, są przyczyną i skutkiem, są podnietą, nadzieją i ukojeniem.

Lektor, The Reader (AKA Der Vorleser) (Niemcy, USA - 2008)

Reżyseria: Stephen Daldry Scenariusz: David Hare (na motywach powieści Bernhard’a Schlink’a) Zdjęcia: Roger Deakins Grają:
• Kate Winslet - Hanna Schmitz
• David Kross - Michael
• Ralph Fiennes - Starszy Michael
• Bruno Ganz – prof. Rohl
Młody chłopak spotyka przypadkiem na ulicy dojrzałą panią. Szybko nawiązuje się między nimi romans, erotyczny oczywiście (i to bardzo – naprawdę ładne sceny erotyczne), ale też intelektualny. Chłopak (młody Michael Berg grany przez Davida Kross’a) bowiem, … przed i po … czyta Pani (Hanna Schmitz grana przez Kate Winslet) książki. Romans trwa przez jedno lato i kończy się nagłą „ucieczką” Hanny. Wyjeżdża i zostawia młodego Berga rozkochanego, nieszczęśliwego, roznamiętnionego. Ale nie przybitego. Dużo czyta, uczy się, życie intymne już mu się jednak nie układa (i nie ułoży). Po latach Berg - już student prawa - w ramach seminarium, wraz z kilkoma studentami, uczestniczy w procesie byłych SS’manek. Tu znowu książka – oskarżonymi w procesie są strażniczki opisane w autobiograficznej książce Ilany Mather, która (była wtedy dziewczynką) uratowała się, jako jedyna z matką, spośród uczestniczek jednego z „marszów śmierci”. A – o zgrozo - Berg stwierdza, że jedną z oskarżonych jest … Hanna Schmitz. Tu przerywam (choć róg trzymam), dodam tylko, że Berg (już grany przez Ralpha Fiennes’a), choć znajomości z Hanną nie odnowi, do końca życia będzie jej czytał książki. Ponieważ zaczął czytać Hannie i nagrywać taśmy z książkami gdzieś w roku 1976, zakładam, że jest to data wymyślenia – dziś mocno popularnych - audiobook’ów. Zdradzę tylko, że w procesie Hanna dostała najwyższy wymiar kary (nie panikujcie, w Niemczech nie ma kary śmierci) także z powodu książek. Obciążającym dowodem był bowiem raport z wydarzeń napisany – jak stwierdziły jej koleżanki SS’manki – przez Hannę. Kiedy sąd zaproponował badanie charakteru pisma, Hanna natychmiast się przyznała gdyż … była niepiśmienna, trzymała to w tajemnicy od 40-tu lat i miała zamiar to robić do końca. Biedny Michael wiedział (domyślał się), nie powiedział i do końca życia już się nie dowie, czy zrobił dobrze. Być może dlatego reżyser powierzył rolę starszego Berg’a Ralph’owi Fiennes’owi, najbardziej oziębłemu, omdlewającemu i chorowitemu aktorowi jakiego znam. Finnes to jedyny błąd w filmie. Za to David Kross bardzo dobry a Kate Winslet? Rola życia. Gorąco polecam. Na koniec dygresja, wprawdzie niezwiązana z filmem, ale „Lektor” mocno mnie zainspirował. Modna ostatnio Pani Erika Steinbach jest wyznawczynią pewnej „specyficznej” sprawiedliwości. Specyficznej? Nie – prawniczej. Jak w filmie zauważył prof. Rohl:
• Społeczeństwo myśli, że trwa dzięki temu, co zwie się moralnością. To nieprawda. Społeczeństwo trwa dzięki prawu. Praca w Auschwitz nie czyniła winnym. Zatrudnionych było tam 8 tys. ludzi. Skazano 19 osób, z tego 6 za morderstwo. By udowodnić morderstwo, należy udowodnić zamiar. O to chodzi w prawie.
• Pytanie nie o to, "czy to było złe?", ale czy to było "zgodne z prawem?". I nie z teraźniejszym prawem, lecz z prawem tamtych czasów.
• Ale czy to nie... (jeden ze studentów)
• Jakie?
• ...zbyt zawężone?
• O tak, prawo jest wąskie. Z drugiej strony, podejrzewam, że ludzie, którzy zabijają innych są świadomi, że postępują źle.
A ja podejrzewam, że niektórzy (np. Pani E.S.) nie są tego świadomi. Wobec tego próbują porównywać czy zestawiać ze sobą tragedie, zakładając, że – w imię tej „wąskiej”, prawniczej sprawiedliwości – ma to jakiś sens. Ma, ale … już wyobrażam sobie co może być (czy będzie nie wiem) w „Centrum przeciwko Wypędzeniom”. Np. archiwalne zdjęcia dzieci, z Opolszczyzny czy Pomorza, w oberwanych spodniach i z tobołkami oraz ich rodziców na przeładowanych drabiniastych wozach z rozrzewnieniem patrzących na opuszczane – piękne i zadbane – ich domy rodzinne. Wyobrażam też sobie, że nie będzie zdjęć archiwalnych tych samych domów kilka lat wcześniej. Pięknych i zadbanych, przyozdobionych czerwonymi flagami ze swastyką z tymi samymi rodzicami i ich dziećmi w brunatnych (lub czarnych) koszulach (mundurach) dumnie podnoszącymi prawą rękę w geście pozdrowienia ukochanego wodza. Nawet nie śmiem wspomnieć o innych archiwalnych zdjęciach. Inny dialog z filmu, z sali rozpraw.
• Czy zdawała sobie pani sprawę, że wysyła pani te kobiety na śmierć?
• Tak, ale... ciągle przyjeżdżały nowe kobiety. Poprzednie musiały ustąpić im miejsca.
• Pani chyba nie rozumie.
• Nie można było trzymać wszystkich. Nie było miejsca.
• Chodzi mi o to, że... Spróbuję inaczej. Po to, żeby zrobić miejsce, wskazywała pani: "ty, ty i ty zostaniecie posłane na śmierć"?
• A co pan by zrobił?
• ...
• Nie powinnam była zaczynać pracy w Siemensie?
Hanna, choć niepiśmienna, na szczęście szybko zrozumiała, że nie „o pracę w Siemensie” tu chodzi. Natomiast Pani E.S – choć piśmienna – jakoś tego nie kapuje. Jej myślenie opiera się na zasadzie - jeśli Franek ukradnie Ci samochód a potem Frankowi ktoś ukradnie telewizor, to z – z tego „wąskiego”, prawniczego punktu widzenia – zdarzenia te nie są ze sobą związane. Nie są też powiązane przyczynowo-skutkowo ani moralno-etycznie. Czy można to myślenie przenieść na zdarzenia „Holocaust – Wypędzenia”? Wątpię. W procesie w filmie Hanna została osądzona bardzo niesprawiedliwie. W porównaniu z koleżankami. Choć niepiśmienna, na szczęście szybko zrozumiała, że nie „o taką” (prawniczą) sprawiedliwość tu chodzi i nie ma takiej sali sądowej, na której wymierza się sprawiedliwość w takich sprawach. Może w ogóle nie ma takiej sprawiedliwości? W związku z tym „zamknęła się” na całe lata. A Pani E.S – choć piśmienna – jakoś tego nie kapuje.

Życie jest cudem ****

To już nienowy film, ale pojawił się w kanałach cyfrowych (CANAL+FILM) i zdecydowanie wart jest obejrzenia. Następne jego „pojawienia się” (Uwaga! Trwa 150min!) to:
• 2 kwietnia, godz. 20:00
• 4 kwietnia, godz. 01:00
• 9 kwietnia, godz. 00:40
Czytałem, że film „…ma wszystkie cechy typowe dla kina EMIRA KUSTURICY: nieprawdopodobną fabułę, karykaturalny sposób przedstawiania świata i groteskowy humor wykorzystujący niemal slapstickowe gagi.” To wszystko prawda, ale i nieprawda. Film ZACZYNA się, jak typowy dla Kusturicy komediodramat, ale po godzinie – w której gagów, jak np. z „..Kota”, nie brakuje - lub więcej pojawia się Kusturica nieco inny. Liryczny, może nawet serio-dramatyczny (to już pewna przesada, ale nie mam innego określenia), ciekawy i bardzo intrygujący a równocześnie niezmiennie dowcipny. Świetna rola Slavko Stimac’a (Luka), drugoplanowa Aleksandar’a Bercek’a (Velja) oraz – nie wymienionego w obsadzie – osła. Elipsa z osłem jest zresztą boska. Przez 2 godziny z napięciem czekałem, żeby się przekonać po jaka cholerę ten osioł cały czas plącze się w filmie? W ogóle w filmie jest wszystko co trzeba: góry (przecudnej urody!), tory, pociągi, wojna, przyjaźń, miłość, śmierć, seks i – na szczęście „nieco” tylko zaznaczone - pieniądze. Dzisiejszej nocy film skończył się o 3.45 … i nie żałuję, że nie pospałem. Bardzo polecam.

Życie jest cudem

Reżyseria: Emir Kusturica Scenariusz: Ranko Bozic, Emir Kusturica Muzyka: Emir Kusturica, Dejan Sparavalo Zdjęcia: Michel Amathieu Montaż: Svetolik Zajc Scenografia: Milenko Jeremić Obsada: Slavko Stimac jako Luka Natasa Solak jako Sabaha Vesna Trivalic jako Jadranka Vuk Kostic jako Milos Aleksandar Bercek jako Velja Stribor Kusturica jako kapitan Aleksie

Śniadanie na Plutonie *****

Wiem, że prawdopodobnie trudno będzie wam uwierzyć, że film o transwestycie może być piękny i optymistyczny, ale tak właśnie jest w przypadku "Śniadania na Plutonie". Neil Jordan najbardziej znany jest z filmów "Gra pozorów" i "Wywiad z wampirem", ale chyba jak każdy Anglik ma pewną słabość do czasów glam rocka. Historia wydaje się dość błaha: chłopak wychowany w katolickiej irlandzkiej wiosce odkrywa, że wolałby być dziewczyną i się tego nie wstydzi. Ma trochę problematyczną sytuację rodzinną, co skutkuje tym, że wyrusza do Londynu w poszukiwaniu mamy. Ta z pozoru prosta historia jest jednak pretekstem do wielu głębokich przemyśleń: na temat konfliktu Angielsko - Irlandzkiego w latach 70 tych, na temat bycia "innym", na temat brania odpowiedzialności za własne życie. Przede wszystkim jest to film, który uświadamia nam, że najważniejsza w życiu jest pogoda ducha i przysłowiowe "spadanie z księzyca", a wszystko inne jakoś samo się ułoży. Byleby tylko nie być zbyt poważnym. "Śniadanie na Plutonie" to niesamowite polączenie spraw "serio" i dobrego humoru. Uzmysławia nam, że niekoniecznie wszystko co jest w życiu ważne musi być poważne, smutne i nastręczać nam zmartwień. Jak to śpiewali pewni, notabene, Anglicy "Always look on the bright side of life". Oczywiście najbardziej znaczącym elementem filmu jest grający główną rolę Cillian Murphy, który naprawde wygląda jak kobieta pełna seks appelu, szczególnie w angielskich garsonkach w stylu Margaret Thatcher. Wkrótce zobaczymy go w najnowszym filmie Kena Loacha, gdzie gra z kolei młodego bojownika IRA (obie wersje na zdjęciach). Nie uwierzycie, że to ten sam facet! Pełen optymizmu film dla każdego, szczególnie dla tych, którym wydaje się, że nie lubią transwestytów. Dajcie się zadziwić! Pięć gwiazdek obejrzeć bezwzględnie! P.S. Ci, których zaskakuje dość kuriozalny tytuł filmu odsyłam do jego treści, wszystko stanie się jasne. P.P.S. Nie wiem jak to zrobić, żeby po kliknięciu na obrazek zdjęcie pokazywało się większe, tato! Proszę o pomoc!

Mała Moskwa ***

Szkoda, ale film, który od dawna chciałem zobaczyć i co do którego byłem pewien, że mi się spodoba – okrutnie mnie zawiódł. Nie oznacza to, że nie należy go oglądać – aż tak źle nie jest – zresztą być może powodem mojej oceny są wygórowane oczekiwania, ale denerwuje mnie wręcz, że taki świetny temat tak banalnie „spalono”.

Mała Moskwa - dramat, Polska, 2008, 119 min

reżyseria: Waldemar Krzystek scenariusz: Waldemar Krzystek obsada:
• Swietłana Chodczenkowa jako Wiera
• Lesław Żurek jako Michał
• Dmitrij Ulianow jako Jura
Próbowałem się zastanowić, dlaczego niewiele z tego pomysłu wyszło i mam dwa podejrzenia:
• Scenariusz. Film jest o niczym, bo o miłości nie jest, o przyjaźni (nieprzyjaźni) Polsko-Radzieckiej też nie jest, obraz rzeczywistości z lat 60-tych rysuje bardzo marny a drugoplanowe postacie radzieckich towarzyszy (politruk itp.) są tak schematyczne, że aż szczypie. Historia była niezła, ale wymknęła się spod kontroli. Jest albo za dużo (jakby scenarzysta nie wierzył, że zrozumiem między wierszami) albo za mało scen (na opowieść epicką). Powoduje to, że film – mimo iż dotyczy na prawdę dramatycznych spraw – wcale taki „dramatyczny” nie jest.
• Aktorzy. Film, żeby był dobry – wymaga dobrych aktorów. A takich w „Małej Moskwie” niestety nie ma. Jedyny jaśniejszy punkt to Wiera (Swietłana Chodczenkowa), przesympatyczna i subtelna, ale … cały czas zagubiona. W ogóle wszyscy w filmie są pogubieni i jeśli to było zamiarem reżysera i miało oznaczać, że czasy były takie „pogubione”, to może nie był to zły pomysł, ale granie tego cały czas z „rozszerzonymi oczyma” czy na „durniłkę” (czyli tęsknota za rozumem) to banał. W efekcie większość emocji musiałem przyjmować „na wiarę”, bo z ekranu wcale tego nie czułem.
Może nieco niesprawiedliwie, ale chętnie był odradził. Zobaczcie jednak, na pewno nie zaszkodzi, bo Wiera śpiewa „Panny Madonny” przecudnie a Pan Romek mógł się w końcu pomylić.

Moskwa nie wierzy łzom *****

Jestem najprawdopodobniej jakimś niepoprawnym rusofilem, bo ... no … (głupie?) po prostu lubię filmy radzieckie. Ostatnio wydano „mega-pack” p.t. „Klasyka kina radzieckiego”, z którego na początek chciałbym polecić najmłodszy film w zestawie - „Moskwa nie wierzy łzom”. Film Władimira Mieńszowa z 1979 roku, który po raz pierwszy widziałem znacznie później, bo przełom lat 70-tych i 80-tych nie należał do najlepszych „czasów” kina radzieckiego w Polsce. Niestety zostało tak do dziś, moim zdaniem szkoda i to zupełnie niepotrzebnie. „Moskwa ..” jest, co tu dużo mówić, komedią romantyczną. Kiedyś tak nikt filmów „o miłości” nie nazywał, ale rosyjska „romantyczność” w połączeniu z radziecką „komediowością” dają niecodzienny efekt. Film opowiada, nie nudno i w niezłym tempie, o losach trzech dziewcząt z prowincji, które przyjechały do Moskwy w celu „załapania” się na lepsze życie. Różnie z tym wyszło – to widać po latach – ale, co jeszcze ciekawsze, zupełnie podobnie wygląda ocena (wszystkich dziewcząt) „o co w tym wszystkim (tzn. w życiu) w końcu chodziło”. Jak myślicie, o co? Jest w filmie wiele dobrych scen, z których (jeszcze z dawnych czasów) pamiętam m.in. następującą: - Katia, słuchaj udało mi się załatwić przepustkę do Biblioteki Lenina! - A po co Tobie przepustka do Biblioteki Lenina? - Jak to po co? A gdzie najlepiej szukać męża? Tam sami doktorzy, naukowcy – sama elita. Może jakiegoś znajdę? Uwaga! Jak już będziecie oglądać „Moskwę…”, to zróbcie to z namaszczeniem, bo łatwo film zbagatelizować. Tak już kiedyś zrobiono. Po wydaniu w ZSRR film został uznany za wielką klapę, co ciekawe zarówno przez władze (jakieś bzdury nam tu towarzyszu proponujecie – i to miłosne!) jak i przez intelektualną elitę (jakieś bzdury nam tu towarzyszu proponujecie – i to optymistyczne!). Został więc za grosze sprzedany do rozpowszechniana na zachodzie, gdzie … świat na jego punkcie oszalał. Nie mógł nie oszaleć, bo oprócz sceny z Biblioteką Lenina (Ludmiła ubrała tam nawet okulary) była też bajeczna scena z piciem ze stakańczyka, piknik wśród brzóz i przy dźwiękach gitary oraz wiele innych. Fakt, że Mieńszow chyba dobrze trafił, bo skończył film w momencie pojawienia się pierwszych kryzysów w Bloku Wschodnim i skorzystał na wywołanym tym „szumie” wokół Moskwy. Inna sprawa, że – to wręcz niesamowite – film naprawdę antycypuje późniejsze zmiany, „głasnost” i „pierestrojkę” zdecydowanie skupiając się na „prywatnych” sprawach bohaterów i sugerując, że to one są najważniejsze. Nic dziwnego, że w 1980 roku dostał Oscara w kategorii filmów obcojęzycznych, co ja osobiście pochwalam a Wam wszystkim serdecznie film polecam.

No Direction Home: Bob Dylan *****

Jest to film dokumentalny, w którym sporo jest muzyki, ale też i rozmów, wywiadów, fragmentów filmów dokumentalnych z przełomu 50/60 i pierwszej połowy lat 60-tych - dotyczących oczywiście Ameryki i początków kariery Boba Dylana. Nie jest to stricte dokument "muzyczny", jak np. "Buena Vista Socjal Club" Wenders'a ale oglądałem go z równym zaciekawieniem a druga część filmu (składa się niestety z 2 DVD, zawiera bowiem mnóstwo dodatków w postaci klipów z koncertów Dylana) wciągnęła mnie już całkowicie. Opisuje ona bowiem okres "walki" Dylana z publicznością (po wydaniu płyty "Highway 61 Revisited") - a były to czasy dla Dylana niezwykle dramatyczne. Scorseses zrobił to świetnie i faktycznie "widać", jak i dlaczego niezdolność do zaakceptowania przez odbiorców jego rozwoju artystycznego oraz rewolucyjnych pomysłów muzycznych, w BEZ WĄTPIENIA NAJLEPSZYM okresie twórczości Dylana, doprowadziły w końcu do rozstania ze sceną. Po wypadku, Dylan bardzo długo (chyba 8 lat!) nie występował na koncertach (zobacz). Nigdy potem Dylan już nie był taki dobry a w zasadzie nie wiadomo co by było, gdyby Dylan nie musiał wtedy znosić ciągłego buczenia na koncertach oraz idiotycznych komentarzy mediów. On nie popuścił (słusznie, brawo!), oni nie popuścili - po latach już wiadomo, kto miał rację. Płyta "Highway 61 Revisited" z utworem "Like a Rolling Stone" jest arcydziełem muzyki rockowej. Chyba wszyscy na tym stracili. "Dylan nie należał do artystów, którzy daliby się uwięzić w granicach jednego gatunku czy stylu. Stale poszukiwał i zawsze był gotowy do podjęcia nieortodoksyjnych wyzwań. Podczas pobytu w Europie zapoznał się z dynamicznie rozwijającą się europejską odmianą rock and rolla i zrozumiał artystyczny potencjał leżący w tej muzyce, w USA traktowanej z pewną pogardą. Wpływ, jaki ta muzyka wywarła na Dylana, był rewolucyjny. W 1965 r. Dylan zbulwersował opinię muzyczną występując na Newport Folk Festival z elektryczną grupą rockową. Uznano to za "zdradę" folku. Dylan został wygwizdany. Legenda głosi, że wielki Pete Seeger w czasie występu wtargnął na scenę z siekierą, usiłując poprzecinać kable od gitar. Dylan się tym nie przejął. Także i w czasie europejskiego tourne grał głośną, elektryczną muzykę. Była to prawdopodobnie najtrudniejsza trasa w historii Dylana. Wydawało się, że misją publiczności było tak głośne gwizdanie i wycie, by zagłuszyć dźwięk jego elektrycznej gitary. On zaś postawił sobie za cel grać tak głośno by zagłuszyć ryki zbulwersowanej publiczności. Wyłom został jednak dokonany. Europejscy artyści, miedzy innymi The Beatles, a przede wszystkim The Rolling Stones, podchwycili ideę głośnej, dynamicznej gry i niedługo później w postaci "brytyjskiej inwazji" wyeksportowali ją do USA. W tym okresie Dylan związał się z grupą The Band akompaniującą mu w czasie koncertów i studyjnych nagrań. Największym przebojem Dylana z tego okresu było Like A Rolling Stone." (Źródło: "pl.wikipedia.org") Może ja osobiście mam jakieś "odchylenie", ale film naprawdę bardzo mi się podobał i z zapartym tchem go obejrzałem. Ciekaw jestem opini "nie maniaków" Dylana.

---

No Direction Home: Bob Dylan

2005 - USA - 207 min. - Documentary, Color and B&W Director: Martin Scorsese Cast Bob Dylan - [Participant] Production Credits Martin Scorsese - Director / Producer Susan Lacy - Producer / Executive Producer Jeff Rosen - Producer / Executive Producer Nigel Sinclair - Producer / Executive Producer Anthony Wall - Producer / Executive Producer David Tedeschi - Editor Margaret Bodde - Co-producer Paul G. Allen - Executive Producer Jody Patton - Executive Producer

Notatki o skandalu ****

"Notatki o skandalu" to film, który w polskich kinach przeszedł zupełnie bez echa i gdyby nie tegoroczna ceremonia wręczania Oscarów prawdopodobnie wcale bym się o jego istnieniu nie dowiedziała. Ale jak to już zostało stwierdzone na forum, tak to już jest, że o naprawdę wartościowych rzeczach mówi się w mass mediach stosunkowo mało, za to o Rubiku piszą nawet Wyborczej. Ale wracając do filmu... jest to jedna z najciekawszych rzeczy, którą widziałam w ostatnim czasie. Trudno właściwie orzec dlaczego film tak wciąga, bo sama fabuła jest dość melodramatyczno - serialowa. Mogę jedynie powiedzieć, że chodzi o zakazaną miłość i kryzys małżeński, bo jednak wielką zaletą filmu jest snuta na ekranie intryga i doprawdy po mistrzowsku podtrzymywany suspens (my już wiemy, kto jest zły i z niecierpliwością czekamy kiedy bohaterka to odkryje). Jest to też dość gorzkie studium ludzkiej samotności, w brawurowym wykonaniu Judi Dench, która gdyby nie Helen Mirren, zasługiwałaby z pewnością na Oscara. Partneruje jej piękna i uwodzicielska jak nigdy Cate Blanchet, także film jest właściwie pojedynkiem dwóch wielkeigo formatu gwiazd i chyba właśnie na tym opiera się w dużej mierze jego siła. Poza tym reżyser umiejętnie lawiruje pomiędzy melodramatem (chodzi o miłość), psychodramą, a filmem sensacyjnym (w końcu chodzi o scandal) dzięki czemu trzyma widza w ciąglym napięciu i oczekiwaniu co stanie się dalej. A ostatecznym wnioskiem jest to, że źródłem zarówno wszelkiego dobra jak i zła jest miłość. Brzmi to dość przewrotnie, ale w filmie "Notatki o skandalu" przekonująco. Bardzo polecam!

Pantaleon i wizytantki ****

Tak się złożyło, że ostatnie wydarzenia kulturalne przypomniały mi o recenzji filmu, którą od dawna miałem napisać. Chodzi o wizytę Mario Vargasa Llosy (na podstawie jego powieści oparty jest scenariusz filmu) w ubiegłą sobotę w Kakowie. Ciekawy wywiad z pisarzem można obejrzeć w portalu radiowej Dwójki a dwa fragmenty z jego wypowiedzi są moim zdaniem godne zacytowania. „Najważniejsze, to dobrze opowiedzieć historię”, mówił Llosa. „Każdą historię można opowiedzieć na setki sposobów, trzeba wybrać ten najlepszy” – dodał … „Nie martwię się o przyszłość literatury w Polsce, kiedy widzę tyle osób słuchających dwugodzinnej rozmowy o literaturze” – powiedział na zakończenie spotkania. Cytat o „historiach” podoba mi się głównie dlatego, że krótko streszcza także moje odczucia dotyczące literatury oraz … filmu. Wielokrotnie naraziłem się już na krytykę ze strony młodzieży – Ach! Ty to koniecznie musisz w tym widzieć jakąś historię (co w filmie, podobno, wcale nie jest takie oczywiste). Nawet jeśli nie jest (oczywiste), pozostaję przy „spodziewaniu się” ciekawych historii również w filmach i jeśli ktoś podobnie jak ja lubi „historie”, nie zawiedzie się na „Pantaleonie”. Posiadający opinię świetnego organizatora kapitan Pantaleon Pantoja otrzymuje zadanie zorganizowania „lotnych brygad” prostytutek do obsługi garnizonów peruwiańskiej armii. Tych odległych od „czegokolwiek”, położonych w amazońskiej dżungli. Z zadania wywiązuje się doskonale, żołnierze są zachwyceni, „wizytantki” (czyli prostytutki) zadowolone, bo wszystko odbywa się prawdziwie po wojskowemu – regulaminowo i porządnie. Niestety Pantaleon przesadza nieco w ocenie ważności niektórych elementów projektu … Dla armii „wizytantki”, jak karabiny, są częścią wojskowego zaopatrzenia a Pantaleon dostrzega w nich – co okaże się grubą przesadą – kobiety.

Wizyta


Akcja toczy się wartko, wszystko jest bardzo śmieszne – laptop, wykresy i analizy Pantaleona, wojskowe gotowi ... start, ciupcianie „na stoper”, mundurki dziewcząt itp. i generalnie nie kończy się wcale źle. Serdecznie polecam, choć mam jedną wątpliwość, jedno zastrzeżenie i jedno pytanie
• Wątpliwość. Film oglądałem w wersji angielskiej i być może stąd wzięła się wyjątkowa komiczność dialogów. Bowiem klienci objazdowych burdeli są to „users”, panie lekkich obyczajów to „visitors”, to, co oni razem robią to „rendering” a to gdzie „renderują”, to „site”. Te informatyczne skojarzenia nie są przypadkowe (jak informatyczne zacięcie Pantaleona), bo w wojsku nic nie może się nazywać tak po prostu i musi mieć jakiś tajny kod, może być informatyczny, ale rendering [wykonanie, oddanie, przedstawienie] mnie obezwładnia. Np. „Kochanie, czy renderujemy dziś wieczorem”? Albo „Taki piękny był ten wieczór, może jakiś mały rendering na zakończenie”?
• Zastrzeżenie. „Wizytantki”, łatwo się domyślić, są zbyt ładne, typu „dziewczyna z okładki”. Jest to komedia i jakaś przesada jest oczywiście dopuszczalna, niemniej z … „Kolumbijką” (Angie Cepeda) specjaliści od obsady przeholowali. Takich gwiazd w dżungli nie ma.
• Pytanie. Czy wypada kręcić – zabawne, lekkie i śmieszne – filmy o zorganizowanej prostytucji? W 1973 roku, kiedy wydano „Pantaleona” (książkę) takich problemów może jeszcze nie było, ale teraz – czy nie jest to NIEPOPRAWNE POLITYCZNIE?

Pantaleon i wizytantki (Pantaleón y las visitadoras) [2000, Hiszpania, Peru]

Reżyseria: Francisco J. Lombardi Grają:
• Salvador del Solar - Kapitan Pantaleón Pantoja
• Angie Cepeda - Olga Arellano 'La colombiana'
• Tatiana Astengo - Pechuga
• Pilar Bardem - Chuchupe
• Gianfranco Brero - Generał Collazos

Plac Zbawiciela *

Na samym początku pragnę zaznaczyć, że daje temu filmowi jedną gwiazdkę tylko dlatego żeby dać do zrozumienia jak marny to film, bo najchętniej nie dałabym mu ani jednej, ale to mogłoby zostać uznane za przeoczenie lub błąd. Tak więc wczoraj udałam się na nowy wspaniały polski film, który ma same dobre recenzje, no i otrzymał aż 7 nagród na tegorocznym Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Na szczęscie zapłaciłam za te prawie 2 godziny męki tylko 11 złotych, bo w Krakowie są jakieś specjalne promocje dla studentów. Gdyby nie to zażądałabym zwrotu poniesionych kosztów, w tym za uszczerbek na zdrowiu psychicznym. Z punktu widzenia warsztatu filmowego "Plac Zbawiciela" jest filem dobrze i profesjonalnie zrobionym. Aktorzy grają autentycznie, także rzeczywiście stają się wiarygodni i nawet poruszający. Bardzo ciekawe jest użycie scen bez dźwięku, a jedynie z muzyką w tle, co nadaje filmowi swoisty wręcz muzyczny rytm i pozwala widzowi na odrobinę oddechu. Na tym niestety kończą się zalety filmu. Rozumiem, że w zamyśle twórców miał to być enigmatyczny gatunek o nazwie dramat obyczajowy, coś w stylu filmów jakie TVP1 wyświetla o 20.00 w środy, tylko bardziej ambitnie. A tu proszę panstwa mamy istny horror. Plotka głosi, że film przedstawia historię autentyczną. Może i tak jest, ale to według mnie wogóle nie przydaje filmowi realizmu czy wiarygodności. Wszyscy bohaterowie są po prostu chorzy. Zaczyna się od matki sadystki, która psychiczne znęca się nad swoją synową, a syna totalnie dominuje. Tak więc syn wyżywa się na żonie (biedaczka, naprawdę całe zło tego świata kumuluje się na niej). No i na koniec mamy tę żonę/synową, która to wszystko akceptuje, daje się poniżać zupełnie nie wiadomo dalczego. Jakby nie mogła iść do pracy i zostawić głupiego męża. No, ale jak się dowiadujemy jest ze wsi, nie skończyła studiów, no i jest dość puszysta. Generalnie skondensowanie nieszczęść jakie spotykają tą biedną bohaterkę jest grubo ponad normę. Do tego twórcy wręcz lubują się w epatowaniu taką domową przemocą: mąż nie dośc, że zdradził żonę to ja jescze na dodatek porzuca, a ona go błaga żeby został, wiesza się na nim, no to on ją kopie itd. Jeżeli ktoś uważa to za głęboki i autentyczny film, to można mu tylko współczuć, że w tak ciemnych barwach postrzega ludzkie życie. Oczywiście takim biednym ludziom należy współczuć, ale nie wiem po co o tym robić film i zamęczać tym bogu ducha winnych widzów. Należy wiedzieć, że gdzieś tam dzieję się źle i zdawać sobie z tego sprawę, ale co innego robić o tym film. Natura obrazu jest taka, że o wiele silniej oddziałuje na ludzkie emocje i nie należy tego nadużywać. Dlatego prawdopodobnie obrazy wojny w Czeczenii albo dzieci umierających w Afryce bardziej wzbudzą nasz niesmak i odrzucenie niż współczucie. Ja w każdym razie "Plac Zbawiciela" odrzucam kategorycznie i nigdy nie zgodzę się z opinią, że jest to autentyczny, wzruszający film o pokoleniu dzisiejszych 30 latków. Zero gwiazdek!

Plan doskonały - ***

USA, 2006

Oryginalny tytuł: Inside Man

Reżyseria: Spike Lee Scenariusz: Russell Gewirtz
OBSADA:
Denzel Washington
Clive Owen
Jodie Foster
Willem Dafoe
Chiwetel Ejiofor
Kim Director
Frank Harts
Eli Wallach
Curtis Mark Williams
Polecam ten film na relaksujący sobotni wieczór ze znajomymi w kinie. Intrygująca historia o napadzie/skoku doskonałym. Szybka akcja ale przy tym (co ciekawe) bez zabijania. Ogólnie film z grupy takich, w których do samego końca nie wiadomo o co w tym wszystkim chodzi...?

Po prostu polskie kino/ Róża ***

Wiadomo... każdy pretekst jest dobry byleby nie pisać pracy doktorskiej. Mój ukochany tata raz po raz daje mi do zrozumienia, że się na jego portalu nie produkuję. Niniejszym staram się zmienić tę sytuację.

Jakaż może być lepsza okazja do dyskusji nad kondycją polskiego kina niż trzech filmoznawców zamkniętych przez siedem godzin razem w samochodzie, w drodze na festiwal Camerimage w Bydgoszczy. Cóż nam z tych rozmów wynikło... Nie jest tak źle, ale też zbyt dobrze nie jest, czyli normalnie. Polskim reżyserom zazwyczaj brakuje odwagi wyjścia poza polskie piekiełko, w którym rządzi Andrzej Wajda i PISF. Chlubnym kontrprzykładem jest tutaj Lech Majewski, który całym tym polskim światkiem po prostu mało się przejmuje. Dzięki temu w Bydgoszczy, gdzie jego "Młyn i krzyż" nie był zapewne wcześniej wyświetlany, na festiwalu kolejka po bilety niemalże wychodziła na zewnątrz.

Generalnie polskie kino oscyluje między dwiema skrajnościami: albo są to czystko komercyjne, raczej głupawe komedie albo bardzo poważne, smutne filmy, w których zazwyczaj niewiele się dzieje. Co do komedii, to wczoraj na nowym kanale Kino Polska Muzyka trafiliśmy akurat na program o przedwojennych komediach i zgodnie (ja i mój mąż) doszliśmy do wniosku, że są one dużo lepsze i śmieszniejsze niż współczesne "Cicho", "Testosteron", "Lejdis" i tego typu podobne produkcje. Co się zaś tyczy grupy drugiej, reprezentowanej zazwyczaj przez grubą i brudną Kingę Preis, upaćkane wunglem śląskie dzieci bez bucików to wionie od niej nudą jeszcze bardziej niż od Adamczyka i Karolaka rozprawiających o rozmiarach kobiecych piersi. A piszę o tym dlatego, że dopiero wczoraj odkryłam krótki film reklamujący pokazy polskich filmów na festiwalu w Melbourne i wydaje mi się, że nikomu wcześniej nie udało się bardziej trafnie ująć specyfiki polskiego kina. Filmik można zobaczyć tutaj tutaj.

To wszystko jest jednak tylko wprowadzeniem do recenzji filmu "Róża", który zobaczyłam właśnie na festiwalu w Bydgoszczy i który niestety niebezpiecznie zbliża się do tego drugiego bieguna tak błyskotliwie podsumowanego w australijskim filmiku. Wojtek Smarzowski to jeden z moich ulubionych reżyserów i choć w jego filmach występuje gruba Kinga Preis, to zazwyczaj jest w nich też pewien naddatek powodujący, że pomimo z pozoru banalnych sytuacji, po prostu jestem nimi poruszona. Poza tym udaje mu się poprzez krótką indywidualną historię bohaterów pokazać jakąś poważniejszą katastrofę, która dotyczy ogółu świata, w którym oni żyją. Pozornie film "Róża" podąża utartym już przez Smarzowskiego torem, znowu jest historia bohatera i brutalna rzeczywistość z którą musi się mierzyć, a wszystko to jest tylko małym wycinkiem okrutnego powojennego świata tworzącej się dopiero co Polski Ludowej. Niestety brak temu wszystkiemu intensywności poprzednich filmów, które zrealizował Smarzowski. W recenzji Malwiny Grochowskiej na Filmwebie, której nie czytałam w całości, ale po prostu wyświetla się w Google, po wpisaniu hasła "Róża" jest napisane, że film ten to "przeżycie intensywne i brutalne", ale właśnie wcale tak nie jest. Rzeczywiście film jest dość brutalny i są to jedyne momenty, kiedy widz budzi się z letargu oczekując, że w końcu coś się wydarzy. I z góry chcę tu odeprzeć wszelkie argumenty, że jestem naiwnym widzem, którego rusza tylko przemoc. Bo jak słusznie zauważyła wyżej wymieniona recenzja w "Roży" nie ma nadrealizmu, który sprawiał, że filmy Smarzowskiego dotykały pewnego immanentnego zła, które gdzieś tam ukryte tkwi w każdym z nas (oczywiście nie wszyscy muszą się z takim argumentem zgadzać) i dlatego właśnie były tak poruszające. W "Róży" większość scen jest niestety płytka i banalna. Pełno w niej momentów serialowych: Ona stoi, cisza, nic się nie dzieje, w końcu mówi do własnej brody: "kartofle mam, ale trzeba odminować". Cisza, on nic nie mówi, pusty wzrok, w końcu odzywa się: "dobra, rozminuję". Jest dramat! Nie wiadomo tylko czyj. Można by przypuszczać, że od czasów Rejsu (powołuję się na tę błyskotliwą scenę, choć przyznaję, że za całym filmem nie przepadam i się tego nie wstydzę), kiedy to inżynier Mamoń utyskiwał nad kondycją polskiego kina niewiele się zmieniło. Nuda bierze się chyba najbardziej stąd, że nikt w tym filmie nie jest z krwi i kości, wszystkie postacie są tylko zarysowane, łącznie z parą głównych bohaterów. Ani nie ma tam prawdziwych złych Rosjan, ani Mazurów, ani w ogóle właściwie nikogo. Gruba Kinaga Preis nie odzywa się w ogóle. Być może Smarzowski się postarzał i chciał nieco stępić ostrze, ale nie wyszło mu to na dobre. Tak zresztą podsumował moje i naszego znajomego mało entuzjastyczne reakcje mój mąż: "film nam się nie podobał, bo w końcu pojawia się w filmach Smarzowskiego jakiś pozytywny bohater, pozostaje jakiś promyk nadziej i to nas wkurza". Nie przeczę, ten optymizm w zestawieniu z całym okrucieństwem i gwałtami, jakie oglądałam przez półtorej godziny wydaje mi się na wskroś nieautentyczny. Jest to więc może po prostu kwestia pewnego braku konsekwencji i tego, że jeden dobry pośród bandy złych zawsze będzie się nam wydawał nieco głupi i naiwny (tu podejrzewam Bożena może się zbuntować). Temat filmu jest naprawdę interesujący i głównie dlatego jest wart obejrzenia, ale niestety nie udało się Smarzowskiemu do końca go wyzyskać. Historia jest opowiedziana jak banalna, obyczajowa epopeja z wojną w tle przez co bardziej jest to pocztówka w typie "Cyrulika syberyjskiego" niż jakiś poważny film. Czyli do Oskara myślę by się nadał, tylko niestety nie ma tam Żydów. Jedyny nadrealizm jaki udało się Smarzowskiemu wpleść do "Róży" to zupełnie nierealny z punktu widzenia realiów historycznych happy end z pięknym mazurskim pejzażem w tle pokazanym oczywiście w sepii. Na Oskara idealnie. Pomimo jednak tych wielu wad chciałam tylko zaznaczyć, że film wart jest obejrzenie, bo i tak na tle polskich pseudo-historycznych produkcji pozytywnie się wyróżnia. To jest zresztą bardzo ciekawy wątek, ponieważ Smarzowski zupełnie nie jest w naszym kraju postrzegany jako reżyser filmów narodowych. Wiadomo narodowe, historyczne to są "Katyń", "Czarny czwartek" i "Popiełuszko", tymczasem "Dom zły" i "Róża" mówiąc o realiach PRL zdecydowanie dużo więcej niż te wszystkie patriotyczne freski nastawione tylko na to, że pójdą na nie dzieci ze szkoły.

Pojedynek na szosie - ****

Duel (Pojedynek na szosie). Klasyka. Może teraz już tak nie straszy jak w czasach swojej premiery i może dałoby się wytknąć mu parę technicznych niedoskonałości, ale po co. Najbardziej podobała mi się sama konstrukcja: "z ograniczeniami". Scenariusz narzucał bardzo duże utrudnienia - w obrębie których powstał film minimalistyczny i ścisły. Pomysł z odhumanizowaniem czarnego charakteru świetny, podobnie jak brak racjonalności całej historii. Motoryzacyjny horror pierwszej klasy.

Polecam, odradzam

Nie bardzo potrafię pisać recenzje, ale podzielę się wrażeniami z ostatnio obejżanych filmów. Podzieliłam je na dwie kategorie, pierwsza to filmy, po których nie myśle o cenie biletów. Druga to taka, podczas której zastanawiam się gdzie położyć nogi żeby było wygodniej i po której zastanawiam się co innego można było kupić za 15 zł. Nie będe pisać nic o fabule żeby nie popsuć nikomu seansu. POLECAM 1. Elizabethtown - może troszke bardziej dla dziewczyny ale mnie się bardzo podobał, wychodzi się z kina z uśmiechem. Trudno go jakoś sklasyfikować, najbliżej chyba do komediodramatu. Informacja dla pań - głównego bohatera gra Orlando Bloom, tym razem w wersji południowej. Informacja dla panów - główną żeńską rolę gra Kirsten Dunst, mała dziewczyna z wywiadu z wampirem - nadal posiadaczka uroczych dołeczków w policzkach. Do tego ciekawa muzyka. 2. Miasto gniewu - "Bohaterami filmu jest ósemka osób mieszkających w Los Angeles. Pewnego dnia przy drodze zostaje odkryte ciało brutalnie zamordowanego mężczyzny. Aby odkryć kto jest mordercą akcja filmu cofa się o 24 godziny śledząc działania wspomnianych 8 osób, które mogą być zamieszane w tą zbrodnie" Fabuła chociaż ciekawa i wciągająca jest tylko tłem dla rozważań o uprzedzeniach. Możemy spojrzeć na nie obiektywnie bo oczami wszystkich po kolei. Nic nam się nie narzuca, wnioski każdy wyciąga jakie chce. 3. Revolver - następy film Guy'a Ritchie, jak we wszystkich jego filmach o gangsterach (np. Przekręt i porachunki) tak i w tym gra Jason Statham i uwaga André 3000. Podobno za zrozumienie tego filmu obiecali nobla, ja się przyznaje, że nie zrozumiałam, ale wcale mi to nie przeszkadza. Lubie ten styl i ten rodzaj humoru. ODRADZAM 1. Oliver Twist - nudny, z poplątamy wątkami, które wywodzą nas na manowce. Gra dzieci nie budzi zachwytu tak jak np. w marzycielu. Ma się wrażenie, że scenariusz to na chybił trafił wybrane niektóre strony z książki. Historia może i ciekawa ale opowiedziana w wyjątkowo nudny sposób. Nie przekonują postacie, których ani nie da się zrozumieć, ani z nimi zaprzyjaźnić, ani znienawidzić. Jednym słowem nie warto. 2. Wierny ogrodnik - film przypomniał mi stare filmy francuskie, czyli dzieje się wiele ale nie bardzo wiadomo po co i dlaczego. Ciekawy temat, ale jak dla mnie, ugryziony zupełnie nie z tej strony, z której trzeba. Główny problem przewija się w filmie jakby przypadkiem, a nasza uwaga zostaje odciągnięta w zupełnie innym kierunku. Sam sposób kręcenia filmu też mi się nie podobał, lubię widzieć co się dzieje wyraźnie. Tu wszystko było żółte i zapylone co nieco przeszkadzało w odbiorze filmu. Muzyki w ogóle nie pamiętam.

Pollock ****

Najbliższe emisje w „Ale Kino”: 27 listopada, poniedziałek, godz. 11:25 Film jest reżyserskim debiutem Eda Harrisa - znakomicie zrealizowaną filmową biografią jednego z najwybitniejszych amerykańskich malarzy - neurotycznego artysty, alkoholika i utracjusza. Nie sądzę, żebyście mieli okazję film obejrzeć (w poniedziałek o 11:25, super nie?), niemniej serdecznie polecam bo jest to zupełnie genialny obraz artysty – również prywatny – jego pracy oraz epoki, w której żył. Świetne role Ed’a Harris’a (Pollock) oraz Marci Gay Harden (jego żona - oskar za rolę drugoplanową) powodują, że film bardzo wciąga choć nie jest to wcale thriller. Nawet trudno mi sobie wyobrazić jak można udramatycznić malowanie, ale Harris’owi-reżyserowi (i operatorce Lizie Rintzler) chyba się to udało, sceny z pracowni malarza są bowiem boskie. Z wielu niezłych scen na pewno zapadną Wam w pamięć ta o wynalezieniu drippingu (oczywiście przypadkiem) oraz fragment wywiadu, w którym Pollock tłumaczy się ze swej kosmicznej techniki – cytuję z pamięci - „Czyż bombę atomową, odrzutowiec czy radio można przekazać za pomocą renesansowej techniki malarskiej?”. Nie można – to prawda, ale Pollock nic takiego wcale nie malował! Był tak abstrakcyjny, jak tylko można być i jeśli już „coś” malował, to wyłącznie „siebie”. Lub swoje nastroje, stany, wrażenia – poplątane, ale fascynujące. Jackson Pollock Był jednym z najwybitniejszych malarzy amerykańskich, abstrakcjonistą, twórcą charakterystycznego stylu i techniki malarskiej. „Bazgroły” Pollocka – tworzone w technice „drippingu” (rozlewanie farby, kapanie, drapanie i właśnie bazgranie pędzlem) są tak niepowtarzalne, że nawet zupełny dyletant (jak np. RN) rozpozna je na pierwszy rzut oka. Co więcej, skrajnie abstrakcyjne obrazy Pollocka, które powstawały w tak dziwny, kontrowersyjny sposób – gdzie tu, do cholery, w tym kapaniu farbami, „akt tworzenia”? – już od 50-ciu lat fascynują i magnetyzują. Dlaczego? Wyobraźcie sobie, że zupełnie niedawno odkryto, że „bazgroły” Pollocka wcale nie są bazgrołami – czyli bezładnym i bezsensownym zbiorem plam i wzorów. Czy to ma sens i wymiar artystyczny nie wiem, ale stwierdzono, że Pollock miał taką rękę, która kapała „fraktalnie”, tzn. w rzeczywistości uporządkowanie. Ciekawskim polecam fascynujący artykuł ze Świata Nauki o badaniach nad Pollockiem (załącznik u dołu strony), a dla podwyższenia napięcia powiem tylko, że abstrakcje Pollock’a są w tak doskonałym stopniu uporządkowane (NIKT, NIGDY nawet się nie zbliżył do takiego stopnia „porządku” w nieuporządkowaniu), że nie da się go podrobić. Wydaje się, że nic prostszego jak nachlapać na płótno a jednak nie - prosta analiza komputerowa pozwala łatwo wykryć falsyfikat.

---




POLLOCK

USA 2000, 122 min Reżyseria: Ed Harris Obsada:
• Ed Harris,
• Marcia Gay Harden,
• Amy Madigan,
• Jennifer Connelly

Popiołki [Little Ashes (Cenicitas)] *****

Popiołki (Cenicitas) to tytuł obrazu Salvadora Dali z lat 20-tych, na którym („niby”) to widnieje Federico Garcia Lorca a film o tym samym tytule jest … poruszającą historią ich trudnej przyjaźni, czy też – nie bójmy się tego powiedzieć – romansu. Najprawdopodobniej z powodu brawurowych początkowych scen, które obrazują „spotkanie tytanów” w akademiku (Residencia de estudiantes) w Madrycie, film tak mnie wciągnął, że bez trudu wytrwałem do końca, mimo (średnio) śmiałych scen erotycznych, których (jeśli są z panami) raczej unikam.

Tytani

Wyobraźcie sobie, że w latach 20-tych, w tym samym akademiku mieszkali: Federico García Lorca, Luis Buñuel i Salvador Dalí. Jeśli dodam, że ich wspólnym przyjacielem (głównie Feredrico) był Manuel de Falla, możecie sobie tylko wyobrazić, co tam się działo. Kobiety, wino i śpiew (jak na szalone lata 20-te przystało), utarczki słowne, przetargi ideologiczne. Jeśli się tylko skupić, świetnie się to ogląda, tym bardziej, że znakomicie dobrano aktorów do głównych ról – nieco kobiecego Lorci (Javier Beltrán), męskiego Bunuela (Matthew McNulty) i absurdalnego Dalego (Robert Pattinson). Nie dziwi więc (nawet mnie), że wzajemna fascynacja intelektualna, ciekawość świata i … rodząca się świadomość własnej wartości niezwykle mocno ich związała. Jakby trochę za mocno. Bo drogi tych trzech niezwykłych młodzieńców – z różnych powodów – dość szybko się rozeszły.

Scena w akademiku




Erotyka

Proszę się nie bać. Film jest rozerotyzowany, ale raczej w nastoju, gestach i słowach. Nikogo nie zbulwersuje, mimo, że „momenty” też są, ale zadziała to tak, że – podobnie jak mnie samemu (co stwierdziłem ze zdziwieniem) – po prostu zrobi się tych chłopców żal. A może żal po prostu tego, że zapamiętała przyjaźń tak wyjątkowych indywidualności nie przetrwała próby czasu. Najrozsądniejszy z całej trójki Bunuel zabrał po prostu Dalego od zadurzonego Lorci do Paryża, gdzie ich z kolei współpraca także wkrótce się skończyła (po pierwszym wspólnym filmie – „Pies andaluzyjski”).

Czyli…

Świetne zdjęcia, genialna muzyka (oryginalna, ale w “stylu” de Falli). Bardzo interesujący wątek przyjaźni pani z mężczyznami (świetna Marina Gattel w roli Magdaleny), niezłe tło obyczajowe. Prawie nie ma już takich filmów, po których chciałoby się zajrzeć do encyklopedii, jakie to (np.) wiersze napisał Lorca, co nakręcił Bunuel i kto to była „Gala” Dalego. Nie śmiem nazwać filmu „edukacyjnym” (bo takim nie jest), ale dawno nie widziałem obrazu tak skłaniającego do myślenia czy poszukiwania. Serdecznie polecam.

Popiołki (Little Ashes) [2009, Hiszpania]

Reżyseria: Paul Morrison Grają:
• Robert Pattinson – Salvador Dalí
• Javier Beltrán – Federico García Lorca
• Matthew McNulty – Luis Buñuel
• Marina Gatell – Magdalena

Powrót *****

Powrót (Wozwraszczenije). Rosja - 2003 - 145 min

Przepraszam, że się wtrącam (RN), ale w komentarzu do postu o nędzy w portalu RN, Bożenka napisała w zasadzie swoją pierwszą recenzję (a ja skorzystałem z okazji dodania komentarza). Reżyseria: Andriej Zwiagincew Scenariusz: Władimir Moisejenko, Aleksander Nowototski Grają: Władimir Garin, Iwan Dobronrawow, Konstantin Lawronenko. A propos filmów, udało mi się wreszcie zobaczyć, bardzo reklamowany swego czasu przez Monikę, film "Powrót". Oczywiście w telewizji. Film był puszczany dwukrotnie, ale o zabójczych dla mnie porach. Za pierwszym razem po prosytu zasnęłam, więc po dobroci nagrałam go za drugim razem na video. Niesamowity film: nastrój, relacje między ojcem, a synami, miejsce akcji. Czuję jednak pewien niedosyt. Chyba przez niedopowiedzenia. Wydaje mi się, że ja zawsze chcę zrozumieć motywy postępowania bohaterów, jakoś głębiej przeanalizować od strony psychologicznej przedstawione postaci. A tutaj było tyle niewiadomych. Dlaczego ten mężczyzna zniknął na tak długo (był w więzieniu, za co?). Co spowodowało zmianę w planowanym wyjeździe na ryby (jakiś tajemniczy telefon), a ta tajemnicza odkopana paczka? Może jednak coś przespałam? Co nie, jestem zbyt dosłowna?

Recenzje filmowe

Tajemnica Brokeback Mountain **** Naprawdę dobre amerykańskie kino, klasycznie opowiedziana historia o miłości. Jak powiedział Ang Lee odbierając w zeszłym tygodniu Oskara dla najlepszego reżysera : "mam nadzieje, że ten film opowie wam coś nie tylko o miłości gejowskiej, ale o milości wogóle" i ja twierdzę, że mu się udało. Grający główne role aktorzy świetni, ale prawdziwą zaletą filmu są piękne zdjęcia górskich pejzaży. Wychodzi z tego swoiste połączenie melodramatu i westernu. I nie martwcie się nie będziecie ani zniesmaczeni (no może jest taka jedna scena seksu na początku, która bierze widza tak trochę z zaskoczenia), ani znudzeni. To się ogląda raczej jak Casablancę. Film przełomowy rownież w tym sensie, że po raz pierwszy wprowadził temat gejowskiej miłości na szeroki i oficjalny ekran. Capote **** Trudno uwierzyć, ale w tym roku Amerykanie zrobili nawet kilka niezlych filmów. Rzeczywiście, glówną zaletą filmu, jest kreacja aktorska Philipa Seymoura Hoffmana. Film ma oczywiście wysoką wartość edukacyjną, jeżeli nie wiedzieliście kim był i co zrobił Truman Capote, to tu macie wszystko wylożone w lekkiej i przystępnej formie. Film jest zatem interesujący już ze względu na samą postać Capotiego, ale jego prawdziwą atrakcją jest opowieść o tym jaką cenę płacimy za geniusz i za napisanie książki, która zmieniła oblicze amerykańskiej literatury. Bardzo polecam. Czas, który pozostał *** Ostanio kino chyba przeżywa jakiś rozkwit, bo nie dość, że Amerykanie robią dobre fily to Francuzom też się udaje. Reżyser filmu Francois Ozon to oczywiście ukochane dziecko młodego francuskiego kina. Dotychczas raczej lubił zabawy gatunkowe z udziałem gwiazd francuskiego kina "8 kobiet" czy "Basen". Tym razem zdecydował się na film prosty i kameralny. Bohater jest wziętym fotorgafem gejem, ma 31 lat i dowiaduje się, że ma raka i za jakieś 3 miesiące umrze. I o tych ostatnich miesiącach jest ten film. Nie ma tu żadnych fajerwerków i nawet niczego bardzo odkrywczego na temat sensu życia. Jednak udaje się Ozonowi sprytnie i odrobinę przewrotnie zamknąc fabułę, a końcowa scena choć przynosi śmierć bohatera zostawia nas raczej z poczuciem pokrzepienia niż smutko. Piękny prosty film. W rytmie serca ***** Kolejny francuski film, który zresztą w tym roku zgarnął wszystkie najważniejsze Cezary (nagrody Francuskiej Akademii Filmowej). Do polskich kin wchodzi za niecałe dwa tygodnie, ja miałam okazję zobaczyć go w Paryżu jeszcze w lecie zeszłego roku i przyznam, że to najlepszy film jaki widziałam w 2005 roku. Wychodzi na to, że jednak najprostsze historie najlepiej w kinie się sprawdzają. Tu fabuła zakrawa niemal na banał: zły pan, który zajmuje się handlem nieruchomościami, prowadzonym w co tu dużo mówić, huligański sposób, odkrywa w sobie talent muzyczny odziedziczony po matce. Staje się utalentowanym pianistą, a siła muzyki sprawia, że staje się lepszym człowiekiem. I trudno wytłumaczyć jak to się udało reżyserowi, ale jako widzowie całkowicie wierzymy w tę jakże banalną i cukierkową historię, a na dodatek przejmuje nas ona do głębi. Tajemnica jak ostatnio przeczytałam w pewnej dobrej recenzjii kryje się podobno w metodzie zastosowanej przez reżysera, która jest po prostu klasycznie rozumianym filmowym realizmem. Od zdjęc poczynając, a kończąc na konstrukcji fabuły, ktora rozgrywa się linearnie, a każdy gest ma swoją przyczynę i skutek. Niesamowita, analiza człowieka wogóle, tego wszystkiego co sprawia, że jesteśmy tym kim jesteśmy lub, że w każdym momencie jeżeli tylko chcemy możemy to zmienić. Lektura obowiązkowa tej (miejmy już nadzieję) wiosny. Nie wyobrażam sobie, że ktoś mógłby tego filmu nie zobaczyć i nie pokochać. Wnioski ogólne? Wynika z tego, że wracają czasy klasycznie konstruowanego, prostego kina, które jak widać jednak jest najlepsze. Żadne techniczne fajerwerki, postmodernistyczne nawiązania i lynchowskie zachwiania fabularne z takim kinem nie wygrają.

Revolver (Rewolwer) *

W grudniu Zuzia napisała: … następy film Guy'a Ritchie, jak we wszystkich jego filmach o gangsterach (np. Przekręt i Porachunki) tak i w tym gra Jason Statham i uwaga André 3000. Podobno za zrozumienie tego filmu obiecali nobla, ja się przyznaje, że nie zrozumiałam, ale wcale mi to nie przeszkadza. Lubie ten styl i ten rodzaj humoru. Zuziu! Jesteś najbardziej wyrozumiałą młodą osobą jaką w życiu spotkałem, bo „Revolver” to najgorszy film gangsterski jaki w ostatnich latach widziałem! Nieudolna intryga (też nic nie zrozumiałem), nonsensowne filozofowanie, żółwie tempo i beznadziejne (w właściwie jego brak) aktorstwo – może prócz Stathama, który cały czas w filmie ma taką samą, charakterystycznie durno-zdziwioną minę. Najprawdopodobniej filmowano go w momentach, kiedy próbował zrozumieć o co chodziło reżyserowi. Złota Malina 2005, dno i sitowie. Koszmar z ulicy Wiązów.

Skazany na bluesa ****

(Polska, 2005) Reżyseria: Jan Kidawa-Błoński Scenariusz: Przemysław Angerman, Jan Kidawa-Błoński Zdjęcia: Grzegorz Kuczeriszka Muzyka: Dżem Grają: Tomasz Kot: Rysiek Jolanta Fraszyńska: Gola Maciej Balcar: Indianer Anna Dymna: Polowa, matka Goli Adam Baumann: Jan Riedel, ojciec Ryśka Joanna Bartel: Krystyna Riedel, matka Ryśka Przemysław Bluszcz: Leszek Martinek Paweł Berger: on sam Beno Otręba: on sam Adam Otręba: on sam Jerzy Styczyński: on sam Zbigniew Szczerbiński: on sam Na fali zachwytu – film oglądałem wczoraj w nocy – informuję o pojawieniu się filmu „Skazany na bluesa” na DVD. Ponieważ jestem beznadziejnie bezkrytycznym fanem Riedel’a oraz Dżemu, zaznaczam, że mogę być nieobiektywny, ale się starałem. Film ma dwie zasadnicze strony – filmową i muzyczną.
• Film Jak wiadomo składa się ze scen a te – w „skazanym na bluesa” - są świetne. Po początkowym koncercie 1-szo majowym w szkole w Tychach, spociłem się troszkę i pomyślałem, że trafiłem na arcydzieło, ale tego napięcia nie udało się, niestety, utrzymać do końca. Nie udało się też połączyć tych niezłych scen w prawdziwy film a szkoda. Bardzo dobra rola Tomasza Kota (nie znałem) i niezłe Jolanty Fraszyńskiej oraz Adama Baumana – niezapomnianego „zagłębiaka” z „Grzesznego żywota Franciszka Buły”. Bohaterowie całkiem dobrze mówili po śląsku, były przecudnie paskudne Tychy i budki z piwem – 3.5 gwiazdki.
• Muzyka i zdjęcia. Jak gra Dżem – każdy słyszy – ale jak to pokazać to już całkiem inna bajka. A ponieważ zdjęć z nagrań i koncertów Dżemu jest w filmie sporo, od nich wszystko zależy. Krótko mówiąc – muzyka w filmie Kidawy jest to majstersztyk! Zupełnie nie mogę sobie wyobrazić jak aż tak dobrze można zmontować zdjęcia archiwalne (a takie są) z dokręconymi fragmentami. Złapałem się na tym, że próbuję znaleźć to miejsce gdzie katowicki Spodek i Rawa Blues „przechodzi” w „Skazany na blusea’ – ale mi się nie udało. Odruchowo porównuję „Skazanego” z „The Doors” (z Val’em Kilmer’em w roli Jima Morrisona). W warstwie narracyjnej „Skazany” jest słabszy – duszy Riedel’a aż tak dobrze (jak Morrison’a) w nim nie widać, natomiast muzycznie! Sceny grających „The Doors” i śpiewający Kilmer to słabizna w porównaniu ze „Skazanym na bluesa”. 5 gwiazdek dla Kuczeriszki i montażysty. Super, brawo, acha!
Razem – bardzo dobry film, który z czystym sumieniem polecam … ale tylko tym, którzy lubią muzykę Dżemu. Muzyki jest bowiem w filmie sporo – także głośnej - i jeśli kogoś nie rusza „Sen o Wiktorii” oraz gitarowe riffy Adama Otręby, niech lepiej da spokój. W Internecie znalazłem 2 zwiastuny filmu:
• Jeśli ktoś się boi i nie wie czy oglądać.
• Jeśli niestraszny mu „czad” i już się właściwie zdecydował.
Ciekawskim polecam: Dżem (Wikipedia) Dżem – Wehikuł czasu ‘92 W przeciwieństwie do znawców (którzy preferują Detox), uważam ten album za najlepszy w dyskografii zespołu. Nie jestem w tym odosobniony - potwierdzają to fani – a ja dodałbym jeszcze, że jest to najlepszy album koncertowy „ever”, czyli „który Wesoły Romek słyszał”.

Sputnik nad Pszczyną

W rzeczywistości, w Pszczynie nie było wcale „Sputnika”, ale tytuł tak mi się spodobał, że nie mogłem się powstrzymać. W dniach 16-19 czerwca odbył się w Pszczynie przegląd filmów rosyjskich, który – o ile się zorientowałem – był repertuarowo zgodny ze „Sputnikiem” (festiwalem filmów rosyjskich), który przeleciał po koniec ub. r. nad Warszawą, Krakowem, Wrocławiem, Łodzią i Poznaniem – stąd skojarzenie. A z czym kojarzy nam się kino rosyjskie? Oto sonda:
Z niej wynika, że z niczym – a szkoda, bo w ciągu kilku dni można było zobaczyć w kinie kilka bardzo dobrych czy doskonałych filmów, co – pomijając klasykę, która też była – jest rewelacyjnym wynikiem. Zwróciłem uwagę na:

Łarisa Szepitko – „Wniebowstąpienie” [1976] ***

Oj oj! Wprawdzie „Wniebowstąpienie” jest jedynym, który widziałem, wojennym filmem radzieckim, w którym nie występują bolszewicy, armia, sierp i młot a do czynów heroicznych nie usposabia Lenin (czy Stalin) a Bóg, ale to za mało. A może za dużo. Film jest – o ile zrozumiałem – parafrazą historii męki Pańskiej z tak drażniącymi (powiedziałbym nachalnymi) odniesieniami do Chrystusa, Judasza, Piłata itp., że mnie aż szczypało. Może w 1976 roku, w ZSRR, było to odkrywcze, może nawet obrazoburcze, ale – tu memento dla autorów – dziś niewiele z takich, sztucznych w końcu, uzasadnień zostało. Zostało nieco fascynacji Bergmanem (prawdziwe dramaty przeżywają także zwykli ludzie za to bardzo, wręcz za bardzo serio), niezłe zdjęcia … i tyle. To nie jest zły film, tylko trochę przeterminowany a dla mnie osobiście zbyt pryncypialny. Można sobie podarować.

Nikita Michałkow – „Niedokończony utwór na pianolę” [1977] ***

Jaki jest Michałkow, każdy widzi, a „Niedokończony utwór” jest jego (Michałkowa) bardzo typowym przykładem. Nieco za bardzo. W filmie, którego scenariusz oparto na młodzieńczej sztuce Czechowa („Płatonow”), jest sporo dialogów, ogród, dworek, rzeka, las … ach ta Rosja. Fajnie (a nawet więcej) się to ogląda, nie brakuje (jak to u Czechowa) całej plejady „zakręconych” postaci, jest i śmiesznie i tragicznie, niemniej czegoś mi brakowało. Może puenty, jakiegoś motywu w tle, bo myśl, że "to wszystko musiało się skończyć rewolucją" oczywiście występuje, ale dziś jest to raczej banał. Dziś – wobec tego jest to zarzut tylko wobec Michałkowa, a nie Czechowa, który „Płatonowa” napisał w wieku lat 18-tu. Jeśli próbuję się zastanowić nad tym, jak taki młodzik mógł to wszystko „zobaczyć”, dreszcz przechodzi mi po plecach. Choćby dla geniuszu Czechowa film warto zobaczyć (i dla tego ogrodu, dworku itp.), szkoda tylko, że Michałkow wiele do tego nie dodał.

Paweł Łungin – „Wyspa” ***** [2006]

Jeśli powiem, że jest to film o Bogu, wierze i świętości – i to wcale nie w przenośni – oraz, że Wesołemu Romkowi film bardzo się podobał, będzie to chyba najlepszą jego rekomendacją. Trudno mi sobie było wyobrazić, że 2 godzinny film, w warstwie tekstowej wypełniony głównie modlitwami (nie przesadzam) może wciągnąć, ale sprawdziłem i nie żałuję. Sprawdziłem też, że najżarliwsza wiara nie wyklucza zdrowego rozsądku oraz dowcipu … i to mi się chyba najbardziej spodobało. Główny bohater – świetna rola Piotra Mamonowa, byłego artysty rockowego - muzyka, frontmana i autora tekstów moskiewskiej kapeli „Звуки Му” – odbywa pokutę za grzechy młodości w klasztorze na pustkowiu, gdzie z biegiem lat staje się, jakby mimochodem, nieformalnym, za to niezaprzeczalnym autorytetem – ojcem Anatolijem. Prostota (może szczerość), z jaką rozwiązuje problemy (do klasztoru przychodzą ludzie po poradę), połączenie – w jego osobie – empatii i płomiennej religijności z szorstkością, robią niesamowite wrażenie. Co z tego wynika? Niełatwo odpowiedzieć, bo film zupełnie serio – aż strach – dotyka problemu czy jest Bóg i po co, ale jakoś skojarzyło mi się to z mottem, które znam z jednego z opowiadań braci Strugackich: Musisz robić dobro ze zła. Nie ma niczego innego, z czego można by je zrobić. [R.P. Warren] Jeśli dodamy do tego niesamowity nastrój (pusto, chłodno a nawet surowo – na zewnątrz, ciepło, uczuciowo a czasami nawet rubasznie – pomiędzy ludźmi), doskonałe zdjęcia, podkreślające metafizyczny, liryczny charakter filmu oraz niebanalną muzykę (Władimir Martynow, znany współczesny kompozytor rosyjski), mamy do oglądania świetny, godny polecenia film.

Wiera Storożewa – „Podróż ze zwierzętami domowymi” [2007] ****

„Podróż” to bardzo zgrabnie nakręcona historyjka feministyczna. Spodoba się wyzwolonym kobietom, bowiem na pytanie „po co do cholery są w końcu mężczyźni” odpowiada – ciepło i bez agresji – po nic. No … do podłączenia telewizora. Trochę żartuję, ale coś w tym rosyjskim świecie męsko-damskim widocznie jest. Do rozważania. „Podróż” wielkim (w sensie rozmachu) filmem nie jest, ale rozważań wcale się nie boi a powiedziałbym, że nawet – co dziś jest rzadkością – nie boi się udzielać odpowiedzi. Z kobiecego (może ludzkiego?) punktu widzenia. W tym film Pani Wiery przypomina nieco czeskiego „Niedźwiadka”, ale dobór scenerii (znowu dobre zdjęcia), minimalizm w dialogach i sporo drobnych, dających do myślenia scen, czynią go wręcz niezwykle poetyckim (czego „Niedźwiadek” nie ma). Może też bardziej uniwersalnym, bowiem po zastanowieniu film wydaje się dużo ważniejszy, niż wskazywałaby na to niewinna fabuła. Serdecznie polecam, paniom ku radości i panom ku przestrodze.


Andriej Zwiagincew – „Wygnanie” [2007] ****

Tego filmu nie było w Pszczynie na seansach, był za to na DVD i w repertuarze „Sputnika”, więc niniejszym go recenzuję. Teraz nie wiem, co mam zrobić. To, moim zdaniem, najlepszy film z całego zestawu, ale … upiornie posępny. Lubię Was i wcale nie chciałbym komuś zrobić krzywdy, więc lojalnie ostrzegam. Kolejny film Zwiagincewa (tego od „Powrotu”) jest filmem, podobnie jak „Podróż”, o trudnych sprawach męsko-damskich, o samotności i poszukiwaniu (potrzebie) miłości, tyle że widzianych, czy też rozwiązywanych z męskiego punktu widzenia. Nie wiem właściwie dlaczego, tu trochę reżyserowi współczuję, rozumie on „męski” = ”niszczycielski, nieludzki”. I przedstawia to bezwzględnie, bez ogródek i bez litości. Gdyby nie ta wątpliwość (co oznacza „męski”) film byłby wręcz genialny. Prosta w gruncie rzeczy historia małżeńska – zdrada, co z tym zrobić itp. – opowiedziana jest tak jak … niezły thriller. Najpierw widzimy sceny i postaci a o ich znaczeniu czy roli w fabule dowiadujemy się (często nie wprost) nieco później. Powoduje to, że długi film cały czas trzyma nas w napięciu, mimo, że niewiele się dzieje. Przynajmniej na początku, bo akcja się rozkręca i przyspiesza a pod koniec – ależ się zdziwiłem – „trup ściele się gęsto”. Kiedy zacząłem się już upewniać – jednak kryminał? – Zwiagincew znowu mnie zaskoczył. Jak w „Powrocie” nic się nie wyjaśnia i nie wszystko co się pojawiło na początku ma jakieś znaczenie na końcu. Domyślam się, że z premedytacją – i to mi się nawet podoba – ale dlaczego tak okrutnie? Żeby nie było nieporozumień. To nie jest durna amerykańska fascynacja złem. W „Wygnaniu” nikt nikomu – na prawdę – nie chce zrobić krzywdy. Niszczy "niechcący", bo nie umie inaczej, bo nie wie, że można inaczej. Niemniej niszczy – podejmując decyzje, od których nie ma już „powrotu”, jest tylko „wygnanie”. Za ten pesymizm daję 4 gwiazdki, choć przyznaję, że film jest świetny. Serdecznie polecam.

Podsumowanie

Wszystkie filmy, które obejrzeliśmy są – z dzisiejszego punktu widzenia – filmami nudnymi. Na które, podobno, publiczność nie chce chodzić. Wszystkie były niebanalne, poruszały tematy ważne, zmuszały do zastanawiania. We wszystkich były doskonałe zdjęcia, żadnych cyfrowych kamer i ujęć "z ręki". W żadnym nie było tła dźwiękowego innego niż prawdziwa muzyka, żadnych elektronicznych bzdur czy łomotów. Wszystkie filmy były wydane – w polskiej wersji – na DVD z doskonałym obrazem i dźwiękiem (woda kapie, świerszcze cykają, liście szumią). Albo rosyjscy sponsorzy współczesnej kinematografii rosyjskiej są idiotami wyrzucającymi pieniądze w błoto, albo oni są mądrzy a mnie polska kinematografia nabiera. Na stoisku przed kinem „Wenus” były też płyty, wśród których – hurra!!! – nabyliśmy 2 płytowy album z najlepszymi piosenkami Okudżawy. Bomba.

The Name of the Rose (Imię róży) *****

Film był podobno wiele razy w telewizji ale jakoś na niego nie trafiłem. Bardzo kojarzy mi się z „Misją”. Niby historyczne ale jakby nie całkiem. Wszystko się zgadza, fascynuje pieczołowicie wykreowana odległa rzeczywistość a ma się dziwne wrażenie, że nie o tę rzeczywistość chodzi, tylko o coś zupełnie innego. To oczywiście tylko wrażenie - jakiejś przenośni - trudno mi coś konkretnie pokazać palcem i być może mają to tylko filmy wyraźnie kostiumowe, bo przecież zupełnie serio tych habitów nie traktujemy. Jak smoków w bajce z morałem?

The Name of the Rose (Imię róży)

1986 - France / West Germany / Italy - 128 min. - Feature, Color Director: Jean-Jacques Annaud Cast Sean Connery - William of Baskerville F. Murray Abraham - Bernardo Gui Christian Slater - Adso of Melk Michel Lonsdale - The Abbot Elya Baskin - Severinus Ron Perlman - Salvatore Feodor Chaliapin, Jr. - Jorge de Burgos William Hickey - Ubertino de Casale Valentina Vargas - The Girl Volker Prechtel - Malachia Helmut Qualtinger - Remigio de Varagine Patrick Kreuzer - Novice Valerio Isidori Alberto Capone - Executioner Mario Diano - Monk Pietro Ceccarelli - Inquisition Guard David Furtwaengler - Novice Eugenio Bonardi - Inquisition Guard Emil Feist - Swineherd Lars Bodin-Jorgensen - Adelmo Hans Schoedel - Inquisition Guard Franco Valobra - Jerome of Kaffa Peter Welz - Nero Pete Lancaster - Bishop of Alborea Ennio Lollainni - Swineherd Gina Poli - Papal Envoy Franco Marino - Inquisition Guard Renato Nebolini - Swineherd Ludger Pistor Vernon Dobtcheff - Hugh of Newcastle Franco Diogene - Papal Envoy Michael Habeck - Berengar Maurizio Merli - Monk Gianni Rizzo - Papal Envoy Franco Adducci - Monk Carlo Bianchino - Papal Guard Urs Althaus - Venantius Peter Berling - Jean d'Anneaux Lucien Bodard - Cardinal Bertrand Armando Marra - Monk Francesco Maselli - Swineherd Donal O'Brien - Pietro d'Assisi Mark Bellinghaus - Jorge's Novice Kim Rossi Stuart - Novice Leopoldo Trieste - Michele de Censena Andrew Birkin - Cuthbert of Winchester Dwight Weist - Adso as an Old Man [Voice] Vittorio Zarfati - Papal Envoy Production Credits Jean-Jacques Annaud - Director Jake Eberts - Producer Bernd Eichinger - Producer Thomas Schühly - Producer Andrew Birkin - Screenwriter Gérard Brach - Screenwriter Umberto Eco - Book Author Howard Franklin - Screenwriter Alain Godard - Screenwriter Tonino Delli Colli - Cinematographer James Horner - Composer (Music Score) Jane Seitz - Editor Dante Ferretti - Production Designer Giorgio Giovannini - Art Director Rainer Schaper - Art Director Franco Cristaldi - Co-producer Alexandre Mnouchkine - Co-producer Francesca Lo Schiavo - Set Designer Gabriella Pescucci - Costume Designer Hasso Von Hugo - Makeup Adriano Pischiutta - Special Effects Sergio Mioni - Stunts Gianni Arduini - Casting Dominique Besnehard - Casting Celestia Fox - Casting David Rubin - Casting Sabine Schroth - Casting Lynn Stalmaster - Casting Awards -------------------------------------------------------------------------------- Best Foreign Film (win) Jean-Jacques Annaud 1986 French Academy of Cinema Best Actor (win) Sean Connery 1987 British Academy Awards Best Supporting Actor (nom) Sean Connery 1987 British Academy Awards

Transylwania ****

Oglądając film "Transylwania" pewnie wielu z widzów zdziwiłoby się wiedząc, że jego reżyser Tony Gatlif ma 58 lat, bo jest to film, któremu nie brak młodzieńczej energii, ale i dojarzałej mądrości. Tony Gatlif jest prawdopodobnie jedynym na świecie reżyserem Cyganem, który odniósł tak wielki sukces. Dwa wciąż powracające w jego filmach tematy to muzyka i ludzie z marginesu społecznego (ale nie chodzi tu o młodocianych przestępców). W "Transylwani" nie jest inaczej. Film jest swego rodzaju podróżą przez Rumunię, której towarzyszy tamtejsza muzyka i mieszkańcy. Są to Rumuni, Cyganie, ale także Niemcy i Węgrzy oraz pewna Włoszka, która przyjeżdża do Transylwanii w poszukiwaniu oczywiście... miłości. Z pewnością nam Europejczykom ze środkowego wschodu oglada się ten film zupełnie inaczej niż Francuzom, bo prezentowany w nim folklor jest z pewnością bardziej swojski. Jednak pani śpiewająca w Ukraińskiej knajpie czy Rumuńskie babcie stukające w wiolonczele doprowadzą do śmiechu chyba przedstawicieli każdej narodowości. Piękny film o kulturze Rumunii, o muzyce, o miłości i trochę o tym, że można być prawdziwie wolnym, że pieniędze to nie wszystko i, że nie wszystko bez pieniędzy to ch.... Ostatecznie jak się okazuje najbardziej wartościowe są rzeczy najprostsze takie jak wolność, miłość, macierzyństwo. Piękne kino, dużo dobrej zabawy. Gorąco polecam! (a Cygański taniec brzucha co po niektórych naprawdę rozgrzał).

Turysta (The Tourist) ****

(Bardzo) stęskniłem się już za takim zwykłym (nie psychodelicznym czy agenturalnym) kryminałem i kiedy myślałem, że mogę liczyć już tylko na Herkulesa Poirot, nagle trafiłem na film „Turysta”, całkiem zgrabny „kryminał romantyczny”. Wiem, nie ma takiego gatunku, ale skoro są komedie romantyczne? Tym bardziej, że „Turysta” jest co najmniej tak samo romantyczny jak kryminalny a podkreśla to m.in. dobór aktorów do głównych ról – Angelina Jolie i Johnny Depp. Nie mogę zbyt wiele zdradzić, ale intryga polega na tym, że Elise (Jolie), kochanka poszukiwanego oszusta podatkowego Alexandra Pearce’a, udaje się na spotkanie z nim do Wenecji. Po drodze, dla zmylenia policji (nikt nie wie, jak przestępca wygląda po operacji plastycznej) bezczelnie podrywa (a warunki ma), niewinnego nauczyciela matematyki z Visconsin Franka (Deep), spędzającego wakacje w Europie. Ha! Biedny Frank zakochuje się (a ma w czym) i nieświadomie „występując” w roli Pearce’a staje się obiektem polowania mafii, Interpolu i sprzedajnych włoskich policjantów. Jest jednak nauczycielem matematyki (tzn. daje się ogłupić kobiecie, ale nie faktom czy liczbom) i … ciężko, bo ciężko, ale jakoś sobie radzi. W scenariuszu wszystko jakieś bardzo mądre nie jest, ale jest Wenecja, (bardzo) eleganckie panie i panowie, pościgi na dachach i w łodziach (dramatyczne, ale nie za dużo) – będzie się podobało. Serdecznie polecam, tym bardziej, że – co mnie doprawdy rozczuliło – jest bardzo prawdopodobne, iż dacie się nabrać. Ja się nabrałem. Może nie byłem w formie, ale jeśli mnie kryminał nabrał, należą mu się 4 gwiazdki.

Turysta (The Tourist) – Francja/USA, 2010

Reżyseria: Florian Henckel von Donnersmarck Grają: Johnny Depp - Frank Tupelo Angelina Jolie - Elise Clifton-Ward Paul Bettany - Inspector John Acheson Timothy Dalton - Chief Inspector Jones

Uwaga - Western! Appaloosa ****

Za każdym razem, kiedy trafiam na kinowy western, myślę z troską o reżyserze i zastanawiam się: „co go kurcze podkusiło”? Po chwili przypominam sobie, że niedawno widziałem kolejny film o królu Henryku VIII i .. daję spokój.

Appaloosa, 2008, USA

Reż.: Ed Harris Grają: Ed Harris - Virgil Cole Viggo Mortensen - Everett Hitch Renée Zellweger - Allison French Jeremy Irons - Randall Bragg Mam zaszczyt polecić Państwu western Appaloosa. Jest w nim, jak w większości westernów, ciepło, brudno i nudno, jest dobry (a właściwie są dwaj, a właściwie ich nie ma) i zły bohater, no i panie (damy raczej nie, a pani jest właściwie jedna). Czemu więc polecam? Bo Jeremy Irons gra „złego” a Viggo Mortensen „dobrego” bohatera. Już zabawnie. Oprócz nich występują: Renee Zellweger i Ed Harris, który zresztą nie poprzestał na graniu, lecz jest też reżyserem i scenarzystą. Julii Roberts nie ma. Paniom film się spodoba, bo pani owija wokół palca jednego rewolwerowca a panom też się spodoba, że nie wszyscy panowie ulegają paniom. A wszystkim się spodoba myśl, że - mimo iż wszyscy wszystkich nabierają i zwodzą - to … prawdziwa przyjaźń jednak istnieje. I że dobro nie wygrywa, bo go nie ma. W filmie akcja rzadko toczy się tak, jakby się można było spodziewać, niewiele strzelają i w ogóle jest niewiele scen drastycznych, co nie znaczy, że film może oglądać młodzież. Wręcz przeciwnie. A może … Nie. Jednak młodzież, w szczególności męska, może, a nawet powinna film oglądać. Demaskuje on bowiem paskudną – z natury – duszę kobiety, co w zestawieniu ze szlachetnymi – z natury – duszami mężczyzn (nawet tych wykolejonych) pachnie mi troszkę … niepoprawnością polityczną. W zasadzie Pan Ed Harris próbuje przekazać nam to, co niedawno próbował przekazać Pan Palikot, tyle tylko, że subtelniej. Wreszcie „last but not least” – muzyka. Już w poprzednim autorskim filmie “Pollock” (który także polecałem), Ed Harris współpracował z dość popularnym twórcą muzyki filmowej – Jeff’em Beal’em. Wtedy jakoś „soundtrack’u” nie odnotowałem, ale teraz … Ścieżka dźwiękowa w „Appaloosa” to rewelacja. Już poluję na płytę (wydano), ale nawet w samym filmie trudno nie zwrócić na nią uwagę. Za muzykę, za rolę Mortensen’a jako side-kick’a i za odwagę Pana Harris’a jako reżysera – daję 4 gwiazdki.

Vanishing Point (Znikający punkt) *****

Zatkało mnie i aż ścisnęło mi gardło. Pamiętacie na pewno niejakiego KOWALSKIEGO, który gna - bez celu, to ważne - samochodem przez Stany. Policja i zgredy go gonią i chcą zatrzymać (po co?) a hipisi i kolesie mu pomagają (wiadomo - to be free). Są Harley’e, amfa oraz naga hipiska na pustyni, a wszystkiemu przygrywają kapele w stylu Crosby, Stills & Nash (and Young) oraz ZZ Top (ale tylko w stylu, bo nie gra nikt znany) a wszystko w Dolby Sourround. Istny szał. Odjazd! W przeciwieństwie do "Closer", „Kowalski” jest filmem z bajerami ale o niczym, za to na tyle free (symbolicznym?), że można go dowolnie interpretować i za scenami oraz postaciami umieszczać co dusza zapragnie. Sam oglądałem go w kinie ze 3 razy ale najciekawsze jest to, że w Stanach nikt na tym filmie się nie poznał. Dziś to on już jest bardzo dobry ale wtedy - o ile wiem - ze zdziwieniem przyjęto jego sensacyjny i entuzjastyczny odbiór w Europie Wschodniej. Szczegółów jednak nie znam, bo bez dostępu do świata musieliśmy wierzyć Kałużyńskiemu.

Vanishing Point (Znikający punkt)

1971 - USA - 107 min. - Feature, Color Director: Richard Sarafian Cast Barry Newman - Kowalski Cleavon Little - Super Soul Charlotte Rampling - Hitchhiker Dean Jagger - Prospector Victoria Medlin - Vera Paul Koslo - Young Cop Delaney & Bonnie & Friends - J Hovah's Singers Valerie Kairys - Girls Anthony James - First male hitchhiker Lee Weaver - Jake Karl Swenson - Clerk At Delivery Agency John Amos - Super Soul's radio engineer Gilda Texter - Nude Rider Cherie Foster - 1st Girl Robert Donner - Older Cop Severn Darden - J. Hovah Arthur Malet - Second male hitchhiker Timothy Scott - Angel Tom Reese - Sheriff Rita Coolidge - Singer Owen Bush - Communications Officer Production Credits Michael Pearson - Producer Norman Spencer - Producer Guillermo Cain - Screenwriter Malcolm Hart - Screen Story John A. Alonzo - Cinematographer Jimmy Bowen - Composer (Music Score) / Supervisor/Manager Pete Carpenter - Composer (Music Score) Stefan Arnsten - Editor Glen L. Daniels - Set Designer Jerry Wunderlich - Set Designer Del Acevedo - Makeup Richard Glassman - First Assistant Director Louie Elias - Coordinator / Stunts Carey Loftin - Stunts

Volver ****

Jak wiadomo filmy Pedro Almodovara sa dość specyficzne. Ja osobiście mam wobec nich dość mieszane uczucia. Bardzo podobało mi sie na przykład "Porozmawiaj z nią", ale już "Wszystko o mojej matce" jest kiczem raczej nie do strawienia. Wszyscy na tegorocznym festiwalu w Cannes zachwycali sie "Volverem", a pięć pań grających w nim główne role dostało zbiorową nagrodę aktorską. Wszystko to wydawało się dość podejrzane... Ale na szcześćie pan Almodovar zaskoczył mnie mile po raz kolejny. Nie ma co ukrywać, "Volver" to kino kobiece i o kobietach, które gotują, plotkują i borykają się z trudami codziennego życia. Jacek prawie zasnął z nudów. Ja wręcz przeciwnie. Uważam, że to jeden z najlepszych filmów w dorobku Almodovara. Zrobiony bez z umiarem i czułością obraz współczesnych hiszpńskich kobiet na przestrzeni trzech pokoleń. Intryga jest doprawdy tragi komiczna, okazuje się ostatecznie, że najgorsze winy mogą nam ujść na sucho. Jest w tym wszystkim odrobina groteskowego "świata na opak", który jednak okazuje się być tym najbardziej realnym. Film jako całość może się wydawać trochę błahy i naiwny, ale najważniejsze w tym wszystkim jest kilka genialnych scen, które na zawsze zapadną każdemu w pamięć: Penelope Cruz śpiewająca starą hiszpańską piosenkę, z której pochodzi tytułowe słowo "volver" i genialna scena wyśmiewająca glupotę telewizyjnych talk show. Jednym slowem "Volver" to film piękny w swojej prostocie, dający nadzieję na to, że jesteśmy w stanie przezwyciężyć nawet największe przeciwności jakie stawia przec nami życie.I to z uśmiechem na twarzy...

Wszystko gra (Match point) *****

Nowy film Woodyego Allena z pozoru nie jest reprezentantem tradycyjnego alllenowskiego stylu. Akcja nie rozgrywa się w Nowym Jorku, a bohaterowie nie zarzucaja się błyskotliwymi dowcipami, nie maja neuroz i nie gra w nim Woody Allen. Niedawno przeczytałam w gazecie Kino, krytykę która utrzymuje, że właśnie dlatego nie jest to dobry film. Tylko, że tak naprawdę nie ma to z samym filmem nic wspólnego. I tylko laik mógłby uważać, że brak mu "allen's touch". Akcja rozgrywa się w Londynie, historia jest z pozoru prosta. Biedny Irlandczyk, jednakże "w czepku urodzony" i ciężko pracujący były już tenisista żeni się z Angielką z bogatej rodziny z tradycjami. Niestety wplątuje się w romans z dziewczyną przyszłego szwagra, która ostatecznie zachodzi w ciążę i tu zaczynają się schody... Reszty wam oczywiście nie zdradzę. Cały smaczek w tym jak Allen rozwiązuje intrygę. Jednakże nie akcja jest w tym filmie najważniejsza. Cała jego siła to oczywiście aktorzy Scarlett Johansson i Jonathan Rhys Meyers to zdecydowanie jak na razie najpiękniejsza filmowa para XXI wieku. Mam do nich obu słabość więc przyznaję, że mogę być nie do końca obiektywna. Poza tym jest oczywiście Londyn, piękne domy w Chelsea, widok na Houses of Parliment, ekskluzywne butiki, galerie sztuki i opera, która zresztą rozbrzmiewa przez całą scieżkę dzwiękową filmu. To jest właśnie cała esencja "allen's touch" i choć film jest na poły romansem na poły thrillerem, a nie żadną intelektualną komedyjką, w której coraz to reżyser puszcze oko do widza, ogląda się go tym przyjemniej. W końcu dałam pięć gwaizdek, ale w ramach kina raczej rozrywkowego. Nie jest to pięć gwiazdek takich jak na przykład dla "Powrotu", bo nie jest to oczywiście ta sama półka. To po poprostu dobre kino, które się dobrze i z zaciekawieniem ogląda, ale nie rości sobie ono bynajmniej prawa do rozgłaszania jakiś głębokich tez czy idei. Jednym słowem rozrywka na wysokim poziomie. Mówiąc językiem bohaterów, nie opera, ale przyjemny musical...

Wyjście przez sklep z pamiątkami [2010]*****

Banksy

Banksy jest najbardziej znanym i mega popularnym współczesnym „graficiarzem”, czyli artystą Street Artu. Nie wnikając w to, czy Street Art jest sztuką, czy nie, przyznaję, że kreacje Banksy’ego rzeczywiście są niebanalne – od pomysłowych i dowcipnych poprzez prowokacyjne aż do obrazoburczych. Banksy jest też osobą enigmatyczną. Nikt (ponoć) nie wie, kim jest naprawdę, a nawet jak wygląda. Tajemniczość do murali bardzo pasuje, bo „twórczość” ta – będąca w gruncie rzeczy wandalizmem – polega na znalezieniu odpowiedniej ściany, przygotowaniu odpowiednich szablonów i materiałów, nagłym pojawieniem się w odpowiednim miejscu i czasie (często w nocy), błyskawicznym (na ile to możliwe) wykonaniu tego, co trzeba i … równie błyskawicznym spieprzaniu z miejsca pracy. Upraszczam, ale mniej więcej tak to wygląda, czy też wyglądało. W czasach, kiedy Street Art był naprawdę „podziemny” i zaangażowany.

Therry Guetta

To pochodzący z Francji, mieszkający w Los Angeles właściciel butiku z używaną odzieżą, który pod koniec lat 90-tych zetknął się ze Street Artem i wymyślił sobie, że będzie jego dokumentalistą. Therry jest sympatycznym głupkiem z ADHD, opętanym manią „kręcenia” wszystkiego, co się rusza. Był może denerwujący, ale na tyle przejęty i gotowy na wszystko, że szybko zaakceptowała go społeczność Street Artu z Los Angeles, a potem … świata. Bowiem po kilku latach przebywania w kręgu graffiti doszło do (jak zwykle przypadkowego) spotkania Therry’ego z Banksym. Therry – jak na głupka z ADHD przystało – kręcił, ale nie specjalnie interesowały go dalsze losy setek taśm, które zapełniał nagraniami. Do zmontowania filmu namówił go dopiero Banksy a, jak łatwo się domyślić, film był tak zły, że Banksy postanowił zrobić film sam. Odesłał Therry’ego z powrotem do Stanów i na odczepne poradził zająć się „sztuką”.

„Wyjście przez sklep z pamiątkami”

Jeśli guru coś radzi, to jest to w zasadzie przykazanie. Therry sprzedał dom, zadłużył się, wynajął ogromne, nieczynne studio filmowe oraz armię bezimiennych grafików i … za pomocą tej armii, bo sam przecież nic nie umiał, w ciągu kilku miesięcy przygotował – już pod pseudonimem „Mr Brainwash” – NAJWIĘKSZĄ autorską wystawę Street Artu w historii. Wystawa „Life is beautiful” z trudem doszła do skutku. Przedsięwzięcie, jakie zaplanował Therry przerastało nie tylko jego możliwości wykonawcze, ale także logistyczne i intelektualne. Na szczęście pomogli zaprzyjaźnieni Street Artowcy i we krwi, pocie i łzach – wręcz na godziny przed otwarciem – jakoś „dopięli” wszystko na przysłowiowy ostatni guzik. „Life is beautiful” to bez wątpienia „crap”, czyli sprzedawalna kupa. Bezładna i mało sensowna mieszanka podróbek i naśladowań – głównie Warhola i kolegów od graffiti. I pewnie nic by się nie wydarzyło, gdyby wystawa nie odbyła się w „Mieście aniołów” gdzie z dnia na dzień stała się największą sensacją kulturalną a stamtąd – największą sensacją kulturalną w Stanach. Orgią zakupów, mekką marszandów, katedrą kolekcjonerów. Z MILIONOWYMI dochodami.

Ale …

Historia Therry’ego Guetty jest zbyt piękna, żeby mogła być prawdziwa. Mr Brainwash ma swoją stronę internetową, wystawa „Life is beautiful” rzeczywiście się miała miejsce, ale nikt nie wie (lub raczej wszyscy wiedzą, że nie) czy Mr Brainwash to rzeczywiście Therry Guetta. Na hasła: „Mr Brainwash hoax” czy „Mr Brainwash mistyfikacja” w Google znajdziecie dowolną liczbę artykułów z teoriami spiskowymi „wyjaśniającymi” kto kim nie jest a kim może być.
Jak zawsze w przypadku Banksy’ego – twórcy zagadkowego, prześmiewczego i prowokującego – jest wielce prawdopodobne, że Mr Brainwash i jego wystawa są jedną wielką mistyfikacją i mega pośmiewiskiem ze świata artystycznego. Parodią wymyśloną i zaaranżowaną przez Banksy’ego a „dokumentalny” film tym – katastroficzną wizją sztuki współczesnej, gdzie wszystko jest niczym za to … dobrze się sprzedaje. „Wyjście przez sklep z pamiątkami” jest jednym z najlepszych filmów, jakie ostatnio widziałem. Nie tylko dokumentalnych, ale filmów w ogóle. Szybkim i wciągającym jak thriller, delikatnie dozującym napięcie (ale o co chodzi?) i subtelnie sugerującym w jak idiotycznym świecie żyjemy. A ponieważ ten idiotyzm – w gruncie rzeczy – pławi się w sławie i sukcesie, film nikogo nie zestresuje ani nie przestraszy. Może (a nawet na pewno) rozbawi, choć nie wiem, czy w ogóle jest się z czego śmiać. Serdecznie polecam.

Wyjście przez sklep z pamiątkami

Komedia dokumentalna, USA, Wielka Brytania, 2010. Reżyseria: Banksy. Grają:
• Banksy,
• Shepard Fairey,
• Thierry Guetta.

Wyznania gejszy ****

Najpierw mały cytat z portalu filmweb Rok 1929, zubożała mieszkanka wioski rybackiej, dziewięcioletnia Chiyo zostaje sprzedana do domu gejsz w Kioto, okręgu Gion. Naukę przyjmuje poprzez okrutne traktowanie przez właścicieli domu oraz główną gejszę Hatsumomo, w której rodzi się mściwa zazdrość spowodowana oszałamiającą urodą dziewczyny. Chiyo uratowana przez wroga Hatsumomo przeradza się w młodą gejszę Sayuri, która ucząc się artystycznych i społecznych zręczności umożliwia sobie przetrwanie w tym trudnym środowisku. Już jako sławna gejsza Chiyo wchodzi w świat bogactwa, przywilejów i politycznych intryg. Dopiero wybuch wojny na zawsze zmienia Japonię i świat gejsz... Film oceniłam na 4 gwiazdki głównie dlatego, że poszłam na niego z nieodpowiednim nastawieniem. Spodziewałam się filmu skupionego na zwyczajach związanych z życiem gejsz, a film opowiadał historię miłości. Na pewno ogląda się go przyjemnie, ale nie należy się nastawiać na nic w stylu ostatniego cesarza. Zdjęcia niezwykle, ale nie wiem na ile to zasługa bardzo ładnych aktorek i krajobrazów. Na muzykę uwagi w ogóle nie zwróciłam. Podobno film wzbudził kontrowersje w Japonii z paru względów. Po pierwsze w filmie grają chińki, po drugie film jest amerykański, po trzecie zwyczaje gejsz są tajemnicą.

Wzgórze Rozdartych Serc - *

Z kilku ważnych i jednocześnie całkowicie tajnych względów, zdecydowałem się na podrzucenie paru recenzji filmowych.

Rozpoczynam od Heartbreak Ridge (bodaj Wzgórze Rozdartych Serc). W ramach domowego festiwalu filmów z Clintem Eastwoodem / Clinta Eastwooda (aktor / reżyser) obejrzeliśmy z Justynką jeden z największych knotów w historii amerykańskiej kinematografii. W rankingu najgorszych filmów naszego skromnego festiwalu zajmuje pierwsze miejsce, dzieląc dumnie podium z Fire Foxem.

Nachalny patriotyzm, niedorzeczne i równie nachalne żarty o tematyce gejowskiej, karykaturalna postać głównego bohatera - tak twardego twardziela, że natychmiast dostaje się czkawki. Oto główne atuty. Film niby z gatunku wojenno - sensacyjnego, ale właściwie nie ma ani wojny ani sensacji. Cała akcja to nudne jak flaki z olejem koszarowe przygody nieposzlakowanego nadczłowieka. Do tego naiwna historia o przeobrażeniu charakterów. Pycha i niegodziwość zostały ukarane, prawość nagrodzona, w tle gwiaździsty sztandar a u widza mdłości. Lubię Eastwooda i w jego przypadku potrafię znieść wiele, ale ten film to zdecydowana przesada.

Książki, teatr, inne

W planach miała to być strona o książkach, ale szybko się zorientowałem, że w zasadzie potrzebne jest miejsce do polecania wszystkiego i pisania o wszystkim.

Firmin. Szczur książkowy.

Szczur książkowy? Eeee chyba raczej mól książkowy. Nie, zdecydowanie Firmin to szczur. Wprawdzie dzisiaj szczury czy inne gryzonie wkradły mi się pod maskę samochodu i pogryzły kable wtryskiwacza, ale w niczym to nie umniejsza mojego podziwu do Firmina. Ale o czym mowa? Wspomniany Firmin to bohater książki Sama Savage’a pod właśnie takim tytułem. Firmin jest szczurem. Urodził się w latach sześćdziesiątych w Bostonie jako trzynasty szczurek. A sutków szczurzyca ma tylko dwanaście więc ten ostatni, najsłabszy przy okazji ma najmniejsze szanse, chyba, że poradzi sobie w inny sposób. Można na przykład pożerać ściółkę z gniazda. A że gniazdo mieściło się nieopodal księgarni czy może bardziej antykwariatu to ściółkę stanowiła pocięta na wióry książka. Finnegans Wake Joyce’a. Z początku Firmin zapychał brzuszek wiórami. Z czasem gdy inne książki poszły na wiór spostrzegł, iż różnią się smakiem. Dlaczego nie zajrzeć głębiej, przetrawić całą ich treść? A to już krok od czytania. Od mola książkowego. Od szczura książkowego. Nauczył się więc czytać. Czytał wszystko co mu wpadło w łapy. Pochłaniał książki. A że mieszkał nieomalże w antykwariacie… Czytanie czytaniem, a szczurze życie szczurzym życiem. Wyprawy by nauczyć się znajdować karmę niekoniecznie duchową, wyprawy by nauczyć szczurzego życia w Bostonie, wyprawy by zobaczyć jak to jest. W kinie Rialto można było znaleźć prażoną kukurydzę. Można było obejrzeć klasykę kina. Można było zobaczyć mniej klasyczne filmy, zwłaszcza późną porą. Można było też uzależnić się od pornografii. Czytanie jednak pozostało na pierwszym miejscu. Stąd może zaufanie, fascynacja zakrawająca nawet na miłość do antykwariusza? Całkowicie chybiona zresztą… Ale nie chciałbym robić tu streszczenia. Zepsułbym radość czytania. Opowiem zatem o własnych odczuciach. Najpierw było średnio, później zaczęło mocno ciekawić, zachęcać. A później trudno było się oderwać. I zrobiło się nagle jasno, przyjemnie, lekko, po czym całe to uczucie zaczęło szarzeć, chwiać się, pękać i zupełnie upadło. I pojawił się smutek, przemijanie i zastanowienie. I na tym się zakończyło z poczuciem lekkiego niedosytu, delikatnego smaczku Dobrej Książki. Krótko mówiąc polecam. Warto. Gapiłem się na słowa, a one nie rozpływały się ani nie rozmazywały. Szczury nie mają łez. Suchy i chłodny był świat i piękne były słowa. Słowa pożegnania i żegnania, żegnania i pozdrawiania, od małego i od Wielkiego. Zwinąłem papier z powrotem i zjadłem go.

Grafiki Rembrandta w Grudziądzu *****

Jest dopiero początek marca a zaliczyłem już w tym roku dwie ciekawe wystawy. O Pankiewiczu pisałem w połowie lutego, tym razem – przy okazji wizyty u naszego znajomego Staszaka (tego od portretów) – trafiłem na wystawę grafik Rembrandta w Muzeum w Grudziądzu. Przyjmuje się, że Rembrandt był autorem 289 dzieł graficznych, z czego 273 można było obejrzeć na wystawie – rozumiem więc, że jest to wydarzenie „w skali światowej” – i pytanie „dlaczego i skąd w Grudziądzu ?” nie dawało mi spokoju.
Wśród prac sporo było autoportretów, ilustracji biblijnych i portretów, ale były też – świetne – krajobrazy i sceny rodzajowe (także frywolne!). Przechodziliśmy ze Staszkiem od sali do sali i coraz bardziej „opadały na szczęki”, bo biorąc pod uwagę, że są to dzieła z XVII wieku, technika, ekspresja i JAKOŚĆ grafik, były wprost niesamowite. Jednej z lepszych – moim zdaniem – akwaforty p.t. „Czytająca kobieta”, nie było niestety w katalogu wystawy i nie mogę jej zamieścić (jest na stronie Laguna Fine Art), ale jestem pewnien, że dołączone przykłady, pozwolą się Wam zorientować czy warto „polować” na Rembrandt’a jeszcze gdzieś bliżej Śląska. Dzieje płyt miedziorytniczych Rembrandta były niezwykłe. Sporządzone w połowie XVII wieku na przestrzeni kolejnych dwóch stuleci uległy w znacznej większości rozproszeniu lub - częściowemu lub całkowitemu - zniszczeniu. Niektóre z płyt dzięki uporowi dwóch XIX-wiecznych indywidualności francuskiego świata sztuki - rytownika i grafika Amanda Duranda oraz dyrektora Luwru Georgesa Duplessisa - zostały odrestaurowane i mogły przetrwać aż do naszych czasów. Ówcześnie istniejące płyty miedziorytnicze Rembrandta były tak zabrudzone i podrapane, że odtworzenie grafik graniczyło z niemożliwością. Durand mozolnie opracował specjalną technikę konserwacji i odtworzenia pierwotnego stanu. Udało się to zrobić w latach 1865-1867. Odbitki zrobione przez Amanda Duranda były wykonane na niezwykle wartościowym papierze czerpanym i jest to jedna z wielu przyczyn dla których uchodzą za nieprześcignione w swojej świetności i czystości. Na świecie istnieją tylko cztery pełne komplety takich rycin, jeden z nich znajduje się w Luwrze a inny - prezentowany w Grudziądzu - pochodzi z kolekcji prywatnej. Akwaforty Rembrandta van Rijna były źródłem inspiracji całych pokoleń grafików, łącznie z Goyą i Picassem. Niektóre egzemplarze grafik Rembrandta osiągają na aukcjach najwyższe ceny: np. 680 tys. dolarów w domu aukcyjnym Sotheby's. (za Kultura polska) Tak więc tajemnica jakości akwafort Rembrandt’a została wyjaśniona, pozostaje do wyjaśnienia jak taka kolekcja zjawiła się w Polsce. Dowiedziałem się tylko tyle, że Grudziądz, nie był pierwszym miejscem, w którym grafiki wystawiano. W Internecie znalazłem co najmniej Wrocław i Toruń (a stamtąd Grudziądz), co znaczy, że wystawa „krąży” po kraju już jakiś czas, ale czy jeszcze gdzieś będzie ją można zobaczyć – nie wiem.

Ildefonso Falcones – Katedra w Barcelonie ****

Dawno nikt nic nie pisał o książkach a wypada, więc – z duszą na ramieniu – chciałbym polecić szanownym krewnym i znajomym królika jedyne (o ile wiem) dzieło katalońskiego adwokata pana Falconesa – „Katedrę w Barcelonie”. Uwaga! Przed sięgnięciem po książkę proszę (lepiej) nie „zapoznawać się” z żadnymi opiniami i recenzjami, po prostu kupić książkę i czytać. Bo? „Katedra” jest mega-hitem hiszpańskiej prozy współczesnej a jak na hit przystało ma takie wsparcie reklamowo-marketingowe, że naprawdę nic się nie dowiecie. Tzn. dowiecie się, że jest to arcydzieło (a nie jest) oraz, że jest to kicz (też nie). „Katedra” to grubaśny (700 stron) bestseller przygodowo-historyczny (klasyfikacja RN), którego bohaterem jest ambitny Katalończyk – Arnau Estanyol – a Falcones wplata jego historię w tło historyczne i obyczajowe średniowiecznej Hiszpanii, w szczególności Barcelony. Losów Aarnaua, nawet w skrócie nie da się przedstawić, bo „Katedra” jest rozbudowaną i „dorosłą” wersją „Historii żółtej ciżemki” i to tak rozbudowaną, że aż trudno uwierzyć, że można ją (w całości) przeczytać. Nie mam wątpliwości, że „Katedra” jest po prostu czytadłem i przyznam, że trochę mi nieswojo polecać je z takim zapałem, ale … kiedy zacząłem książkę czytać nie mogłem się od niej oderwać. Ufam intuicji – ostatni taki przypadek, tzn. „zaczytania”, miałem przy „Obsługiwałem angielskiego króla” Hrabala – więc zakładam, że choć w „Katedrze” literatury wiele nie znalazłem, coś w tym musi być. Jest między innymi to, że „Katedra” jest po prostu świetnie napisana – wciąga, że aż miło – i rewelacyjnie wypełniona niezliczoną liczbą informacji historycznych, obyczajowych a nawet prawniczych, tak sprytnie wplecionych w fabułę, że w ogóle się tego nie zauważa. Tytułowa katedra np., to Santa Maria del Mar w Barcelonie, sama w sobie będąca ciekawostką, jest unikalnym przykładem katalońskiej architektury gotyckiej i – zachęcony książką – z uśmiechem porównywałem książkowe fragmenty wypowiedzi jej projektanta, Berenguera de Montagut z wrażeniem jakie robią fotografie katedry. Zaznaczyłem na wstępie, że piszę o „Katedrze” z duszą na ramieniu. Bo jeśli w ogóle jest to literatura, to – wtedy niezła – literatura popularna. Natomiast, jeśli pominąć ambicje prozatorskie (bo „Imię Róży” to nie jest), samego mnie zaskoczyła łatwość narracji i lekkość języka jakim posługuje się Falcones, czy też tłumaczka, pani Magdalena Płachta. Za ten sprawny, potoczysty język oraz faktografię daję aż 4 gwiazdki i polecam „Katedrę” na długie zimowe wieczory, szczególnie po nartach, kiedy coś ambitniejszego trudno byłoby zmóc.

Jazz Radio - W-wa, Kraków

Kilka dni temu trafiłem na genialną rozgłośnię radiową: "Jazz Radio". Wprawdzie nie można jej posłuchać "normalnie" (tylko W-wa, kraków i Cyfra+), ale jest dostępna w internecie.
• Adres: http://jazzradio.streamhost.pl:8076/ działa (sam próbowałem) w następujących aplikacjach:
• MediaPlayer Classic (mój ulubiony),
• Windows Media Player,
• Winamp.
Słucham go od kilku dni i jestem w szoku, bo:
• Radio nadaje bardzo dobrą muzykę. Wyłacznie niebanalą, także awangardową, ale w tym "dającym się słuchać" wydaniu.
• Radio nadaje genialne audycje słowno muzyczne i wywiady. W niedzielę była to np. rozmowa z Maciejem Świetlickim o jego nowej książce ("Dwanaście"), a dziś rozmowa z Jerzym Nasierowskim (najsłynniejszym pedałem PRL'u) - też o książce, "Zbrodnia i ...". Rozmowy są ciekawe, nie są powierzchowne, nie są specjalnie poprawne politycznie a dziennikarze nie starają się w nich dominować rozmówców.
• Sygnał internetowy jest doskonałej jakości i nigdy nie trafiłem na problemy z buforowaniem (częste np. w "Trójce").
• Prawie nie ma reklam. Do tego stopnia, że można powiedzieć, że nie ma reklam!
Jazz, książki, ciekawi ludzie, brak reklam? Śnię? Brawo, super, aha!

Józef Pankiewicz - Muzeum Narodowe W-wa ****

Przy okacji odwiedzin u Wojtka i Gosi w Warszawie, byliśmy na wystawie prac Józefa Pankiewicza w Muzeum Narodowym. "JÓZEF PANKIEWICZ. ŻYCIE I DZIEŁO" Warszawa, Muzeum Narodowe, 9 stycznia - 26 marca 2006 Jest to pierwsza zakrojona na tak szeroką skalę wystawa monograficzna Józefa Pankiewicza od czasu wystaw urządzonych po śmierci artysty, w Krakowie (1946), Warszawie (1947) i Olsztynie (1948/49). Celem wystawy jest wszechstronna prezentacja dorobku twórczego artysty, na który składają się obrazy olejne, rysunki oraz grafiki. O wystawie i samym Pankiewiczu przeczytać można np. w portalu Kultura polska a od siebie dodam, że wystawa była dla mnie sporym zaskoczeniem - (in PLUS). Choć "Portret dziewczynki w czerwonej sukience" kojarzę, w zasadzie nie znałem - jak dotąd - takiego polskiego malarza. A szkoda. Najcelniej charakteryzuje go chyba Pani Elżbieta Charazińska (komisarz wystawy): Józef Pankiewicz ... jest przedstawicielem tej grupy twórców, którzy wprawdzie zostali wychowani w tradycyjnej szkole Wojciecha Gersona lub Jana Matejki, ale zdołali się wyzwolić z zaczarowanego kręgu polskości. Mimo głoszonych i realizowanych przez mistrzów haseł o posłannictwie artysty i obowiązku dzierżenia „rządu dusz" w zniewolonym narodzie, zainteresowania uczniów skierowały się ku innym, uniwersalnym wartościom sztuki...
Uniwersalne wartości oraz "-izmy", którym Pankiewicz hołdował, powodują, że jego malarstwo odkrywcze może nie jest, za to jakie to fajne chodzić po wystawie i szeptać: O! Cezanne! O! Van Gogh! Swoją drogą największe wrażenie wywarły na nas - bardzo oryginalne - obrazy z serii "czarne na czarnym" (a z nich doskonała "Dorożka w nocy") oraz grafiki Pankiewicza.
Podobały nam się także prezentacje multimedialne kapitalnie zestawiające grafiki i obrazy Pankiewicza z fragmentami filmów ze współczesego Paryża. Wystawa obszerna i dobrze zorganizowana, serdecznie polecam.

Jurij Andruchowycz "Dwanascie kregow" ****

O ostatniej ksiazce Jurija Andruchowycza "Dwanascie kregow" przeczytalam w niedawnej Polityce, tak, tak wyobrazcie sobie, ze w Paryzu tez jest Polityka. Jego wczesniejsza ksiazka "Perwersja" kiedys przewinela sie przed moimi oczyma, ale komentarz moich kolezanek raczej zniechecil mnie do jej czytania. Tym razem zachecona artykulem w Polityce, postanowilam osobiscie sprawdzic co tez w tej Ukrainskiej trawie piszczy.I nie rozczarowalam sie. Jest naprawde niezle, swojsko, znaczy wschodnio- europejsko, zabawnie i jednoczesnie na wysokim poziomie intelektualnym. Andruchowycz splata watki swjej powiesci wokol zycia i tworczosci Ukrainskiego poety lat 30, Bohdana Ihora Antonycza, znajomosc poezji, ktorego nie jest jednak konieczna do czerpania satysfakcji z "Dwunastu kregow". Antonycz i wszelkie zwiazane z nim gry intertekstualne to raczej zajecie dla bardziej wyrafinowanych czytelnikow, na przyklad... Tomka :p) Przede wszystkim dowiedzialam sie sporo o wspolczesnej czyli, postkomunistycznej Ukrainie, bardzo bystara a zarazem gorzka refleksja nad drapieznoscia mlodego kapitalizmu. Jest w tym wszystkim jakas mieszania szyderstwa ale i nostalgii, na przyklad za Lwowem z lat 30. Ja w kazdym razie po przeczytaniu ksiazki o niczym innym nie marze jak o wycieczce do Lwowa. Forma naprawde perfekcyjna,naprawde to co lubie, czyli troche zabaw intertekstualnych z kodami wspolczesnej kultury jak i lirycznosc: opisy karpackich pejzazy, jak i groteskowosc: dwoch doroslych facetow w pensjonacie po srodku Karpat walczy sredniowiecznymi mieczami. Mila, a zarazem pouczajaca lektura, czyli po prostu ideal polaczenia przyjemnego z pozytecznym. Dla mnie "Dwanascie kregow" to przede wszystkim ksiazka pelna sympatii do tego co "wschodnio-europejskie", ktora ja osobiscie tez odczuwam. Przynajmniej z punktu widzenia zrodel kultury i sytuacji ekonomiczno-gospodarczej blizej nam do Ukrainy niz do Francuzow (naprawd cos o tym wiem). I calkiem serio nie ma sie tu czego wstydzic, jak przeczytacie co wyrabial Antonycz w latach 30 we Lwowie, to nawet Rimbaud przy nim blednie. Moze wiec warto bylo by sie dowiedziec czegos o naszym bliskim sasiedzie. Goraco polecam. P.S. Nie wiem jaka jest skala ocen,ja dalam cztery gwiazdki na piec u mnie mozliwych. Przepraszam za niedogodnosci, ale niestety nie mam polskich liter.

Karol Borchardt – Znaczy Kapitan, Audiobook *****

Czuję się nieswojo, bo pisanie o „Znaczy Kapitanie” zakrawa na bezczelność, prawie taką, jakbym chciał napisać coś (nowego) o „Potopie”, albo – co gorsza – sugeruje zdziecinnienie, bo „Znaczy Kapitan” jest w końcu książką …. dla młodzieży. Nie wiem, czy „Znaczy Kapitan”, najpopularniejszy zbór opowiadań o morzu, jest lekturą szkolną (wątpię), ale nawet, jeśli jest, to z pewnością nie czytał jej Pan Prezes. A powinien, bo jest bardzo prawdopodobne, że pod wpływem lektury zmieniłby się mu pogląd na patriotyzm. Tak, bo „Znaczy Kapitan” – poza tym, że jest opowieścią o narodzinach, rozwoju i dniach chwały przedwojennej polskiej marynarki, opowieścią arcyciekawą i arcydowcipną – jest też niezwykle interesującym obrazem przedwojennego polskiego patriotyzmu. Być może z powodów środowiskowych, w końcu marynarze, na co dzień mieli do czynienia z innymi językami, obyczajami i kulturami, ten wizerunek Polaków – często z trudem mówiących po Polsku – jest aż tak urzekający. Wszystkie zapamiętane przez nas obchody trzeciomajowe rozpoczynały się od przemówień, wygłaszanych niekiedy przez ludzi, którzy byli wychowani i wykształceni w obcych szkołach, w trzech rozmaitych zaborach. Niektóre z nich przeszły, jako tematy do wesołych opowiadań i anegdot. Cytowany był na przykład taki fragment przemówienia: „Otczizna nasza została podzielona na trzy czensti. Jednu wzięli Germańcy, drugu - Awstryjcy, a trzeciu - my!”. Fragment innego brzmiał: „Powstała otczizna nasza, Polska, która podzielona była na trzy nierówne połowi, a tereny jej zachwycone wojną”. To nie jest jakiś specjalnie odosobniony fragment książki, bowiem w wielu miejscach przejawia się jej „teatralny” a nawet „kabaretowy” charakter. Narracja Borchardta, mimo, że prowadzona w pierwszej osobie jest bogato urozmaicona dialogami, w których całe rzesze przewijających się postaci nabierają życia i kolorów. Jest to cecha, która zdecydowanie predestynuje „Znaczy Kapitana” nie tyle do czytania, co OPOWIADANIA. Właśnie to zrobiono ostatnio, wydając książkę na płycie, czyli zamieniając ją na materiał do słuchania. Spodziewałem się, że książka Borchardta jest jak śląskie czy żydowskie kawały – trzeba je ZAGRAĆ, żeby wydobyć zawartą w nich atmosferę, dowcip czy też „głębszą” treść. Nie spodziewałem się jednak, że można to zrobić aż tak dobrze, jak – nieznany mi dotąd aktor – Pan Adam Szyszkowski, który fenomenalnie oddaje klimat tych historii, charakter i temperament występujących w nich postaci i w zasadzie zamienił „Znaczy Kapitana” w pasjonujące, wzruszające a momentami rozśmieszające do łez słuchowisko. Wiem, nie wierzycie mi. Sam jestem zdziwiony, ale mój ulubiony cykl opowiadań o rejsach transatlantykiem „Polonia” do norweskich fiordów, kiedy Borchardt był jeszcze porucznikiem, oficerem pokładowym u „Znaczy Kapitana” (czyli Mamerta Stankiewicza) słuchałem po kilka razy. „Oceania” (na więcej nie miałem śmiałości) porwała nawet Marysię, troszkę nieufną wobec takich „rewelacji” jak książka przez głośniki i oboje, ja po raz któryś, jak dzieci śmialiśmy się z premiera patrzącego przez lornetkę i czytającego O-C-E-A-N-I-A. (… posłuchaj) „Znaczy Kapitana” ledwo co pamiętam z młodości, ale jestem pewien, że słuchając jej teraz widzę (słyszę) co innego. Na tym polega magia tej książki. Ciekawy przygód młodzian znajdzie wątki przygodowe, dla zainteresowanych marynistyką znajdą się motywy „handszpakowe”, dla ciekawskich popularno-naukowe, a wszystko tak sprytnie wplecione w treści historyczne i obyczajowe, że aż miło. Co więcej, jak w życiu, większość epizodów ma swoje „drugie dno”, nienarzucające się i zawoalowane. Np. młodzieńcem będąc, opowiadane „Ortodroma” odczytałem pewnie, jako źródło wiedzy o „prostobieżnych” i „skośnobieżnych” czyli nawigacji a z pewnością nie zauważyłem tam wątków erotycznych. A są. … Po kwadransie, gdy kapitan zdołał dojść do głosu i powiedział, że nie będziemy już więcej zabierali jej czasu, pani wybrała jedną z najpiękniejszych szkarłatnych róż i przypięła ją kapitanowi. Następnie wybrała różę herbacianą i przypięła ją do mojego munduru. Obaj z kapitanem byliśmy zaskoczeni doborem kolorów ofiarowanych nam róż. Spostrzegłem to natychmiast w wyrazie twarzy kapitana. Podobnie jak i ja chciał wiedzieć, co miały oznaczać ich barwy. Byłem przekonany, że o to zapyta. W tej samej chwili, gdy o tym pomyślałem, kapitan zadał pytanie: - Znaczy, proszę pani, u nas w Polsce kwiaty i ich barwy mają swe specjalne znaczenie. Czy w Ameryce jest tak samo? - Ależ naturalnie - odpowiedziała wyraźnie zadowolona z pytania i rozbawiona pani. - Znaczy, proszę pani, co w Ameryce znaczy czerwona róża? - Kocham ciebie! — odrzekła zalotnie. Kapitan wyprostował się na krześle i uśmiechnął się, zadowolony z usłyszanej odpowiedzi. - Znaczy, a herbaciana, znaczy żółta róża, co w Ameryce znaczy? Pani uśmiechnęła się uwodzicielsko i powiedziała gorącym szeptem: - Przyjdź do mnie jak najszybciej! Kapitan nie zmienił miłego wyrazu twarzy, tylko powiedział jakby do siebie głośno: - Znaczy, herbaciana róża w Ameryce znaczy to samo, co w nawigacji ORTODROMA. Książka jest sympatyczna, ciepła, pogodna i tak przedstawiani są w niej ludzie – nawet upierdliwi pasażerowie, szaleni piloci w egzotycznych portach, ba, także beznadziejni urzędnicy kompanii okrętowych. Jest tak świetnie czytana, iż mamy wrażenie uczestnictwa w jakimś wieczorze gawędziarskim z lekkimi opowiadaniami wilków morskich w programie i doskonale się nadaje do słuchania podczas dłuższych jazd samochodem. A nawet krótszych, bo pojedyncze opowiadania mają 15-20 min. Serdecznie polecam.

kultura na Śląsku

Jako zdeklarowani Ślązacy ucieszyliśmy się z Bożenką, przeczytawszy że w kanale Kultura TVP nadawany będzie blok programów o Śląsku (w domyśle Górnym). Początek zapowiadał się ciekawie: film dokumentalny o Janie Skrzeku (Kyjksie). Lubię Skrzeka jako osobę i muzyka, łączącego rzeczy zdać się może niemożliwe, bluesa i Śląsk. To prawdziwy naturszyczk, obdarzony humorem charakterystycznym dla ludzi stąd. Z wykształcenia górnik dołowy, grający na fortepianie, harmoijce i gitarze.

Niestety, film o nim był klasycznym pseudoartystycznym gniotem. Ni to biografia, ni to wykładnia jego filozofii życiowej. Skrzek gadał jakieś nieswoje teksty, których z trudem nauczył się na pamięć. Chyba największą pozycją budżetu była wódka dla narratora. Przez trzeźwe usta Kyjksa taki piramidalny stek bzdur nie mógłby się wydostać na świat.

Zdjęcia bez pomysłu, jakieś obrazy w mniemaniu autora niezwykle poetyckie bo najczęściej czarno-białe. Miałem wrażenie, że film realizował jakiś niedouczony student szkoły filmowej, który uważał na wykładzie kiedy mowa była o tym, że film ma być artystyczny. Grał natomiast w okręty w momencie kiedy tłumaczono, jakimi środkami można ten efekt uzyskać.

Morał
1. nie oglądajcie przypadkiem tego filmu (niestety nie pamiętam dokładnie tytułu - chyba Ballada Śląska lub coś równie pretensjonalnego)
2. Ktoś tu wyrzuca nasze pieniądze

Potemy był drugi film o Śląsku: jak to załogi 4 kopalni przeznaczonych do likwidacji strakowały. Nie chodziło tu o heroiczne boje w okresie pierwszej Solidarności ale o likwidację nierentownych kopalń. Scenariusz oczywiście "artystyczny". Pani dojeżdżając z Lublińca rozklekotanym i brudnym pociągiem żaląc się, że teraz zamykają wszystkie zakłady przemysłowe. Przebitki (czarno-białe) na zrujnowane mijane instalacje przemysłowe. No i wiele zdjęć z manifestacji górników wspartych przez mądrych związkowców i zlekceważonch przez wielkich tego świata np Prezydenta Bytomia. Pogłębiony portret psychologiczny robotnicy "wszystkie kopalnie są zamykane", " ja tak ciężko pracuję w zimie i w lecie" i do tego zdjęcia ilustrujące znój zbierania do wiaderka próbek miału węglowego, co wymagało nieraz chodzenia po wodzie i błocie. Jednym słowem, chała czyli knot. Znów wyrzucone pieniądze. Chętnie dowiedziałby się o czym film miał przekonywać i kogo.

Na szczęście potem nadano film Bobrek Dance. O rozpadającej się dzielnicy Bytomia związanej z zamkniętą hutą i kopalnią. Problemach socjalnych (czytaj pijaństwo i kradzieże) ale i trudnej młodzieży, której udało się zaszczepić entuzjazm do break dance. Film poruszał autentyczne problemy, wolny był od taniego dydaktyzmu (nic z Makarenki). Dodatkowo pięknie filmowany. Niestety, sądzę że niewielu dotrwało do tego momentu przed ekranem.

Cieszyłem się, jak większość uczestników tego forum, na uruchomienie kanału kultura. Miała to być przeciwaga do napędzanych straszakiem oglądalności innych programów TV. Wiele razy, "skanując" ręcznie kanały(tak zwykle oglądam telewizję) zatrzymywałem się na Kanale Kultura. Prawie bez wyjątku pokazywano tam dzieła których wspólnym mianownikiem było udziwnianie rzeczy oczywistych. Mam wrażenie, że do tego programu zsyła się beztalencia i nawiedzonych. Ci którzy coś potrafią zostają w innych kanałach żeby napędzać pieniądze reklamodawców. A kierownictwo TVP ma alibi: "o co wam chodzi? Przecież mamy niekomercyjny, artystyczny kanał dla intelektualistów".

Proponuję uzupełnić to stwierdzenie przez dodanie przed "intelektualistów" dwu słów " niezbyt inteligentnych".

Majster Bieda odszedł...['] ['] [']

18.06.2005 zmarł Majster Bieda miast komentarza cytat z gazety Nowiny Gazeta Codzienna: Majster Bieda Władek Nadopta, samotnik, który w poszukiwaniu wolności poznał wszystkie ścieżki w Bieszczadach... To o nim jest ta pieśń Autobus zatrzymał się gdzieś między Ustrzykami Górnymi a Wetliną. Mężczyzna w wiatrówce wysiadł, rozejrzał się, przerzucił podręczną torbę przez ramię i ruszył przed siebie szukać przeznaczenia. Bez pieniędzy, przyjaciół, samotny wśród gór. Kilka dni później na jego drodze stanął człowiek, który okazał się wyznacznikiem dalszych losów tajemniczego wędrowca. Połączył ich wspólny posiłek pod gołym niebem - dwie pajdy razowego chleba ze słoniną. Był początek lat 60 i żaden z nich wtedy nawet nie śnił, że obaj staną się legendą za życia. O Lutku Pińczuku, gospodarzu schroniska na Połoninie Wetlińskiej napisano już wszystko. O Władku Nadopcie przeciwnie - zawsze żył na uboczu i chadzał ścieżkami, o których wiedziały tylko wilki i rysie. Ale to właśnie on stał się symbolem bieszczadzkiej wolności, i to jego wybrał na bohatera swojej piosenki Wojciech Bellon, lider i założyciel Wolnej Grupy Bukowina. "Skąd przychodził, kto go znał, kto mu rękę podał, kiedy nad rowem siadał, wyjmował chleb, serem przekładał i dzielił się z psem" Życie nie pieściło Władka od kołyski. Wcześnie poznał smak sieroctwa, głód i nędzę. Żeby przetrwać, musiał opuścić rodzinny Lwów i wyruszyć na wędrówkę. Miał 13 lat, jedno ubranie i gitarę. - To ona uratowała mnie od śmierci, bo dzięki niej miałem co jeść - wspomina Nadopta. - Gdzie ja ludziom nie przygrywałem, i w Przemyślu, i na Podhalu, i nawet nad morzem. A kiedy stęskniony wróciłem wreszcie do Lwowa, niedługo po mnie weszli Niemcy. Na przymusowych robotach w Rzeszy spędził całą wojnę. Harował na roli, przy kopaniu grobów, przy sadzeniu drzew. Polskę zobaczył na nowo w 1946 r., trafił do Łodzi, później na Śląsk - wprost do kopalni. Ale do fedrowania nie był stworzony. Zostawił więc kilof, wsiadł do pierwszego autobusu i pojechał w Bieszczady. - Żeby być bliżej ojcowizny - mówi. Z kilofa przerzucił się na motorową piłę - poszedł wycinać las. Na początku lat 60. w ślad za Nadoptą przybyło w Bieszczady setki ludzi szukających dobrego zarobku. Wytrzymywali tylko ci, co nie dali się wódce. Władek też się nie dał. Może dlatego, że nienawidził hoteli robotniczych, gdzie gorzałka lała się strumieniami. - Żeby mieć spokój od natrętnych pijaków, wynajmowałem kąt u miejscowych gospodarzy - opowiada. - Czasem w Cisnej, czasem w Wetlinie, innym razem w Kalnicy lub Strzebowiskach. Dużo nie potrzebowałem, byle było na czym głowę położyć i gdzie zgotować strawę. Kiedy w lesie nastawał martwy sezon na cięcia, Władek brał plecak, kilka konserw i przemierzał bieszczadzką puszczę szukając zrzuconych przez jelenie poroży. A w tym był mistrzem nad mistrzami, znajdował wieńce tak ogromne, że nie był w stanie ich sam udźwignąć. Bywało, że przez tydzień nie wracał do wsi na nocleg. W zimne noce budował naprędce szałas z gałęzi albo zakopywał się w pełnym siana paśniku. Gdy było cieplej, kładł się spać wprost na ziemi a bladym świtem mył się w lodowatym strumieniu. Nie szukał wygód - wolał obcować z naturą, bo ta dawała mu poczucie wolności. - Ciągle gdzieś go nosiło - wspominają znajomi. - Jakby się dusza w nim trzepotała i kazała wciąż szukać nowych wrażeń. Góry i las karmiły Władka, odkąd tu przyjechał. Ale sam nie wpadł na to, że ze zbierania jagód i grzybów można nieźle żyć. Miał szczęście, że spotkał na swojej drodze Lutka Pińczuka, bo kiedy siedząc na rowie jedli chleb ze słoniną, to właśnie Lutek namówił go, by zaczął handlować leśnym runem. - Robota była od świtu do zmierzchu - opowiada Nadopta. - Wtedy zrywało się jagody gołymi rękami, dopiero po jakimś czasie dorobiłem się zbieraczki. Potrafiłem zebrać w ciągu dnia kilkadziesiąt kilogramów borówek i wieczorem wszystko sprzedać. "Śmiał się do słońca, śpiewał do gwiazd, drogę bez końca, co przed nim szła znał jak pięć palców, jak szeląg zły". Rzeczywiście, nie było i nie ma w Bieszczadach miejsca, gdzie nie stanęłaby stopa Władka Nadopty. Wiedział o każdym kamieniu, wąwozie, leśnym wykrocie. Na pamięć potrafił wskazać, gdzie niedźwiedzie mają gawry, gdzie wilczyce rodzą młode i gdzie jelenie przychodzą na rykowisko bić się o łanie. Nawet dziś, kiedy już po górach za często nie chodzi, bo wiek słuszny i sił mało, mógłby egzaminować młodych przewodników ze znajomości terenu. - Nieprzypadkowo goprowcy korzystali z jego wiedzy - opowiadają przyjaciele. - Ilekroć pomagał im szukać zaginionych turystów, nigdy ich nie zawiódł. Miał "nosa", jak nikt. Ratownicy odwdzięczyli się Władkowi - w 1999 roku uhonorowali go odznaką "Zasłużony dla ratownictwa górskiego". Kiedy przypinali mu ten order, popłakał się jak dziecko, a razem z nim ci, którzy to widzieli. - On z nami był od początku, w chwilach dobrych i złych, tego się nie zapomina - mówi Leszek Berezka, zastępca naczelnika GOPR. W 82-letnim życiu Nadopty to pierwsza pochwała. Ale zasłużył na nią znacznie wcześniej - kiedy przecierał innym dzikie szlaki, wypalał węgiel drzewny w mielerzach. I kiedy podczas roboty w Lesku nie dał się zmusić do rozbiórki greckokatolickiej cerkwi. - Chyba by mi ręka uschła - zarzeka się. - Byli jednak tacy, którym powieka nie drgnęła, gdy niszczyli święty przybytek. Po tym zdarzeniu jeszcze głębiej schował się w górach - zamieszkał w szałasie na Przełęczy Wyżnej. Już był uznanym zbieraczem runa, więc kiedy dowiedział się o nim pułkownik Kazimierz Doskoczyński, w latach 70. wielki łowczy PRL i szef rządowych ośrodków wypoczynkowych w Bieszczadach, zawarł z Nadoptą umowę na dostawy grzybów. Nie dla siebie ich potrzebował, lecz dla swoich gości - Gierka, Jaroszewicza, Kiszczaka. Targał więc Władek całe kosze maślaków, rydzów, kozaków, a pułkownik grosza nie żałował. - Nic do niego nie miałem, dopóki nie zabił mi z dubeltówki psa - opowiada Nadopta. - Niby za płoszenie zwierzyny. A przecież to był zwykły kundelek, ledwo odstawał od ziemi. Tak się wkurzyłem, że przeszedłem na handel z turystami. Płacili mniej, ale na pieniądzach mi nie zależało. Pies miał na imię Pikolo i nigdy nie odstępował swojego pana. Kiedy ktoś obcy zbliżał się do samotni Władka, Pikolo siedział cicho jak mysz pod miotłą. A potem nagle wyskakiwał zza węgła i darł przybyszowi spodnie na strzępy. - Ubaw był po pachy - śmieje się Nadopta. Na Przełęczy Wyżnej spotkał Władek człowieka, dzięki któremu został legendą. Długowłosy chłopak z gitarą był dużo młodszy, ale od razu przypadli sobie do gustu. Niejedno piwo razem wypili, niejedną noc przegadali. Chłopak pochodził z Buska Zdroju i nazywał się Wojtek Bellon. - Przyjeżdżał w Bieszczady szukać twórczej weny, zawsze "goły i wesoły" - mówi Władek. - Chciał, by jego ballady pachniały górami, więc w Chatce Puchatka na Połoninie Wetlińskiej przesiadywał całymi tygodniami. Nawet się tam na parę miesięcy zatrudnił, a potem został kandydatem na ratownika GOPR. To właśnie w schronisku, przy naftowej lampie, napisał większość swoich piosenek. Wśród nich tą, którą aż do przedwczesnej śmierci w 1985 roku uważał za ulubioną i najważniejszą - Majstra Biedę. Nadopta długo nie wiedział, że to o nim. Dopiero, gdy przypadkiem w radiu usłyszał dedykację, zrozumiał, że odtąd nie będzie już Władkiem, lecz właśnie Majstrem Biedą. - Zawsze był szanowany, ale od tej chwili także nietykalny - wspominają w Bieszczadach. - Nawet w knajpie w Ustrzykach Górnych, gdzie w owym czasie mordobicie było rozrywką na porządku dziennym i gdzie gęsto "ścielił się trup". Władek nie lubił takich scen. Bo chociaż był z lasu, twardy jak buk, to brzydził się przemocą i opilstwem. Pewnie dlatego wolał samotność, ale nie taką, by zupełnie stronić od ludzi, lecz taką, która dawała poczucie wolności i pozwalała oprzeć się pokusom. "Nikt nie pytał, skąd się wziął, gdy do ognia się przysiadał. Wtulał się w krąg ciepła jak w kożuch, znużony drogą wędrowiec boży. Zasypiał długo gapiąc się w noc". Tak mijał Władkowi rok za rokiem. Włosy mu posiwiały, a zmarszczki poorały twarz. Siedział raz nad potokiem, moczył obolałe nogi i ni stąd, ni zowąd naszła go refleksja, że przez te ćwierć wieku w Bieszczadach niczego się nie dorobił. Wciąż nie miał własnego dachu nad głową, żadnych oszczędności i tylko tę wolność wyśnioną jeszcze w dzieciństwie. - Ona była dla mnie wszystkim, nie myślałem o dobrach materialnych. Gdybym chciał, dziś miałbym na własność piętrowy dom, samochód i jeszcze by mi zostało. Ale pieniądze nie trzymały się mojej kieszeni. Na starość postanowił, że chociaż trochę sobie odłoży - na czarną godzinę. Bo niby ma tę rentę za robotę w lesie i przy wąskotorowej kolei, ale to raptem 420 złotych. Za mało, by przeżyć, za dużo, by umrzeć. Więc wrócił Władek do zbieractwa, osiadł w sezonowej chałupce pod Małą Rawką i jaśniej zobaczył swoją przyszłość. - Oczy błyszczały mu z radości, gdy widział, jak turyści zajadali jego borówki - wspomina Ryszard Denisiuk z Cisnej. - Lecz te same oczy zachodziły smutkiem, kiedy połoniny pokrywał śnieg. - Tu zima trwa pół roku, a każdy dzień wydaje się wiecznością - mówi Nadopta. - Kiedyś bywało inaczej, weselej, ale i czas biegł innym rytmem, według praw młodości. Żeby nie oszaleć z bezczynności, umyślił sobie, że odwiedzi syna na Śląsku. Już pierwszego dnia pobytu poczuł, że dzieje się z nim coś niedobrego, po trzech był z powrotem w górach. - Ja chyba nie umiem żyć gdzie indziej, tęsknota mnie zjada. Poszedł mieszkać do przyjaciół, ale i tam był niejako z musu. - Zawsze powtarzał, że nie chce być dla nikogo ciężarem - wspomina Maria Oskarbska z Wetliny, która wraz z mężem przygarniała Nadoptę w zimowe miesiące. Przygarniali go wszyscy, bo Władkowi nikt nie odmówił. (...) Choroba dopadła go nagle - we śnie. Karetka, szpital, kroplówka. Lekarz zawyrokował - zapalenie płuc. Dodatkowo przyplątała się astma. Leżał Władek w białej pościeli i widział już nad sobą śmierć, lecz chyba wyprosił łaski u Boga, bo po dwóch miesiącach wstał o własnych siłach. Nie był sam - najbardziej mu oddani zachęcali, by zamieszkał u nich na stałe. Odmówił. - Ze starym człowiekiem same kłopoty, po co ktoś ma się mną zamartwiać - tłumaczy. Ze szpitala pojechał w góry już tylko po rzeczy. Zmieściły się w jednej torbie. W domu dla samotnych dostał pokój z telewizorem, fachową opiekę i jedzenie. I zamknął się w sobie jak nigdy. W Bieszczadach prorokują, że jeśli wiosną nie wróci pod połoniny, zgaśnie tak szybko, jak świeca na wietrze. .... i zgasł rok później 18.06.2005, i nastąpił taki rok, smutny rok tak widać trzeba.. nie przyszedł Bieda zieloną wiosną miejsce gdzie siadał zielskiem zarosło.....

Ota Filip - „Wniebowstąpienie Lojzka Lapaczka ze Śląskiej Ostrawy” *****

Jest to barwnie pokazana historia wielonarodowościowego śląskiego miasta. Śledząc losy tytułowego bohatera książki obserwujemy jak przedwojenny spokój żyjących po sąsiedzku, w symbiozie Czechów, Polaków, Niemców i Żydów stopniowo ulega niszczeniu. Autor pokazuje nam, na tle wielkich wydarzeń historycznych (II wojna światowa, rządy komunistów, praska wiosna), jak zmieniają się ludzie, ich wzajemne relacje, jak rodzi się nietolerancja i uprzedzenia polityczne. Opowieść jest pełna ironii i czarnego humoru. W powieści przedstawiona jest wspaniała galeria postaci pełnokrwistych, pogłębionych psychologicznie. Przedstawiono w niej omal nieskończoną liczbę charakterów i zachowań ludzkich. Niby wszyscy wiemy, że świat nie jest tylko czarno-biały, a ludzie tylko dobrzy albo źli. Uznajemy, że nie powinno się dokonywać pochopnych ocen bez kontekstu i oceny sytuacji. Ale warto prześledzić na przedstawionych w powieści przykładach jak wiele jest odcieni każdej z barw, jak zagrożenie, ekstremalne zdarzenia wpływają na nasze wybory, zachowania, jak często zwykły przypadek decyduje za nas. Niby truizmy, oklepane, a jak aktualne (lustracja). Książka ma wątek poetycko-fantastyczny. To zwykle mnie drażni. Tutaj ten trick polegający na pojawianiu się bohaterów z zaświatów, pozwala na oryginalną i ciekawą retrospekcję Książka nie jest pisana gwarą, jak kultowa na Górnym Śląsku powieść o życiu mieszkańców Zaborza – „Cholonek czyli dobry Pan Bóg z gliny”. Literacki język stosowany w powieści jest wartością samą w sobie. Poszczególne zdania to perełki języka. Mądrości zawarte w wielu z nich mają wymiar ogólnoludzkich prawd wartych zapamiętania jako złote myśli. (Ukłony dla tłumacza Jana Stachowskiego). Dla mnie to szczególna pozycja. Jestem Ślązaczką z dziada –pradziada, identyfikuję się z tym regionem, jest mi bliski. Jestem fanką wspomnianego już ”Cholonka”, filmu „Angelus”. Książka Filipa przeniosła mnie też w te klimaty. W tamte czasy, o których tak niewiele mówiło się, a raczej nie chciało się słuchać w domu rodzinnym. Dała mi możliwość poszerzenia wiedzy na temat skomplikowanej historii tego wielokulturowego obszaru, może pozwoliła zrozumieć coś więcej. Książka jest godna polecenia wszystkim. Bardzo mądra ale też o dużym znaczeniu poznawczym. Poruszane problemy mają charakter ponadczasowy i ogólnoludzki. Książka świetnie się czyta, fabuła wciąga, nie jest prowadzona chronologicznie co uatrakcyjnia śledzenie akcji, jest wartka, ciekawa, opowiadane historie zwariowane. Książka wzrusza, śmieszy, przeraża. Wspomniany wyżej język książki zachwyca. To pierwsza wydana w Polsce powieść czeskiego pisarza. Ota Filip urodził się w 1930r, pracował jako dziennikarz, górnik, robotnik, redaktor ostrawskiego wydawnictwa „Profil” i kierowca. W 1970r. został aresztowany i skazany na półtora roku więzienia za działalność antypaństwową. W 1974r. wyjechał do RFN, gdzie współpracował z niemiecką prasą. Zadebiutował 1968r, a wiele jego powieści ukazało się dopiero na emigracji. Od lat 80’tych pisze po niemiecku.

Paulo Coelho – Pielgrzym *

Mała odmiana. Do beczki miodu z recenzjami ulubionych płyt i filmów dokładam łyżkę dziegciu. Zamiast na zachętę, będzie dla odstraszenia.

Przez wiele lat zwlekałem z czytaniem Coelho. Właściwie nie wiem czemu. Miałem świadomość jego poczytności. Słyszałem też opinie osób znajomych o wybitnym wpływie dzieł tegoż autora na ich życie, myślenie i sposób postrzegania świata. Szczególną, niemal biblijną czcią zdaje się być otoczony Alchemik.

Alchemika jakoś nie udało mi się dotąd zdobyć. Zamiast tego, przypadkowo, podczas kompletowania zestawu lektur na jedną z dłuższych podróży, spostrzegłem na półce księgarni (i natychmiast nabyłem) inną książkę Coelho: Pielgrzyma. Z wypiekami na twarzy zabrałem się do czytania.

Jako, że pan Coelho niezmiennie znajduje się na czele listy najbardziej poczytnych autorów w Polsce (oddając z rzadka palmę pierwszeństwa panu Whartonowi lub pani Rowling), spodziewałem się wybitnego tłumaczenia i formy szczególnie miłej polskiemu czytelnikowi (czyli na przykład mnie). Zawiodłem się srodze. Zawiodłem pod każdym względem.

Fabuła wykorzystuje motyw podróży. Opisuje pieszą pielgrzymkę głównego bohatera do sanktuarium Santiago Compostella. Fabuła jest jednak tylko pretekstem dla bombardowania czytelnika stekiem pseudo-filozoficznych uogólnień i banałów. Dodatkowo, w treść wplecione są niedorzeczne ćwiczenia religijno – mistyczno – gimnastyczne. Coelho w tandetny sposób łączy w swojej książce tradycję religii katolickiej z praktykami voodoo. Tworzy nowy katechizm opierający się na ślepej wierze w intuicję, przeczucia i sny.

Autor posługuje się (typową dla dzieci przedszkolnych) metodą narracji - zdradzając już w pierwszym zdaniu każdego akapitu całą jego treść. Podobnie wszystkie teoretycznie atrakcyjne wątki fabuły: walki, ucieczki i próby charakteru; nim się rozpoczną – z góry wiadomo jak się skończą. Dzięki doskonałemu odwróceniu zasad budowania napięcia – akcja jest tak mdła i przewidywalna, że więcej emocji dostarczyłoby prawdopodobnie czytanie fińskiej książki telefonicznej.

I to wszystko byłoby jeszcze do zaakceptowania, gdyby nie forma. Forma literacka wyrosła bezpośrednio ze stylu wypracowań szkolnych lizusa-gimnazjalisty. Nie wiem komu bardziej to zawdzięczamy – samemu autorowi, czy może tłumaczowi. Prawdopodobnie oboje włożyli sporo pracy, aby osiągnąć mistrzostwo niedołęstwa w posługiwaniu się językiem. Zdania są bełkotliwe. Ilość natrętnych powtórzeń tego samego wyrazu, woła o pomstę do nieba. Nieporadność i prymitywizm formułowania myśli sięga poziomu oficjalnych pism z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Obrzydliwość.

Jest też kilka elementów tragicznego komizmu (zawartych głównie w serii praktycznych porad Coelho). Poznajemy np. niezawodną metodę na oszukanie szatana. Jest instruktaż krok po kroku, jak zabijając bezpańskiego psa zasłużyć na życie wieczne; oraz cała masa bezcennych wskazówek bezładnie mieszających świat rzeczywisty z duchowym, umysł z ciałem, skutki z przyczynami.

Jedno czego się obawiam, to konsekwencje jakie może wywołać lektura tej książki u skrajnie naiwnych czytelników. Zafascynowani wygodną prostotą zasad zaproponowanych przez jarmarcznego pseudo-teologa, mogą zacząć mordować niewinne psy na ulicach i planować życie na podstawie snów czy ułożenia chmur na niebie.

To mi się podoba!

Skopiowałam artykuł z "Gazety Wyborczej". Bardzo mnie ucieszył konkurs o którym niżej i myślę, że warto śledzić losy wyróżnionych prac.

"Czy zięć z Wietnamu to powód do wstydu dla śląskiej rodziny? A jak przyjąć wujka, który walczył w wojnie po niemieckiej stronie? Z takimi tematami zmierzyli się autorzy sztuk po śląsku. W sobotni wieczór w teatrze Korez ogłoszono wyniki konkursu.

Konkurs na jednoaktówkę po śląsku wymyślił dramaturg i reżyser Ingmar Villqist. Chciał sprawdzić, czy język świetnie sprawdzający się w formach kabaretowych nadaje się do napisania dramatu. Nikt wcześniej tego nie próbował. Villqistowi w jego eksperymencie postanowiły pomóc agencja Imago PR, teatr Korez i katowicka "Gazeta Wyborcza". Wspólnie ogłosiliśmy konkurs.

Przez pierwsze dwa tygodnie nie zgłosił się do niego nikt. W kolejnych do naszej redakcji dotarło zaledwie kilka prac. Kiedy już zaczęliśmy tracić nadzieję, nagle, tuż przed zamknięciem konkursu, jednoaktówki sypnęły jak z rogu obfitości. Ostatecznie przysłano 37 sztuk. Ich autorzy i wielbiciele śląskiej godki szczelnie wypełnili w sobotni wieczór salę teatru Korez.

Dramat to bardzo trudna forma. Jestem pozytywnie zaskoczony ilością i poziomem nadesłanych jednoaktówek. Nie ma wśród nich prac grafomańskich, są za to bardzo precyzyjne ilustracje stanu tożsamości współczesnych Ślązaków - mówił Villqist. Sztuki pomagali mu oceniać: Mirosław Neinert, szef Korezu, Robert Talarczyk, dyrektor Teatru Polskiego w Bielsku-Białej, Rafał Czechowski z Imago PR i Waldemar Szymczyk z "Gazety".

Tego wieczoru w Korezie aż roiło się od znakomitych artystów. Zwycięskie prace prócz samych jurorów z podziałem na role czytali ze sceny m.in. Bernard Krawczyk, Tadeusz Madeja i Grażyna Bułka.

Czytali tak wspaniale, że Lidię Michalską, laureatkę trzeciej nagrody za sztukę "Kościołowe dźwiyrze", doprowadzili do łez. - To ze wzruszenia! - mówiła pani Lidia. Mieszka w Wodzisławiu Śląskim i jest nauczycielką języka polskiego. Do tej pory pisała tylko scenariusze dla dzieci. "Kościołowe dźwiyrze" to jej pierwsza sztuka dla dorosłych i pierwsza napisana po śląsku. Z wymyśleniem historii nie miała kłopotu. Trochę trudności sprawiło jej tylko oddanie śląskich brzmień za pomocą liter polskiego alfabetu. - Strasznie mnie boli ten kabaretowy wizerunek Ślązaka, który mówi tylko gwarą i żywi się wyłącznie roladą z modrą kapustą. Myślę, że ten konkurs jest okazją, żebyśmy pokazali się z innej strony. Śląski to nie jest język ludzi ograniczonych, niewykształconych i prostackich. To nie gorsze od innych narzędzie wyrażania myśli i emocji - mówiła Michalska.

Drugą nagrodę przyznano Leszkowi Sobierajowi, który rozbawił publiczność sztuką "Karlus niy z tyi ziymi", opowieścią o tradycyjnej śląskiej rodzinie, do której być może dołączy zięć z Wietnamu. Pierwsze miejsce zajął Roman Gatys z Nakła Śląskiego, autor jednoaktówki "Bysuch s Reichu". On również postawił śląską rodzinę przed dylematem, jak przyjąć gościa. W tym przypadku to wujek Jorg z Frankfurtu, który nie dość, że w czasie wojny walczył po stronie Niemców, to jeszcze dostał od nich medal za zasługi. - Ta sztuka to wypadkowa rozmaitych opowieści, które opowiadali mi znajomi Ślązacy, podszyta też historią mojej własnej rodziny. Brat mojego ojca zginął na froncie wschodnim. Śląskie losy to skomplikowana sprawa - mówił pan Roman, który pisaniem zajmuje się zawodowo. Do tej pory wspólnie z żoną opisywał śląską porcelanę. Mało brakowało, a w konkursie na jednoaktówkę nie wziąłby udziału. - Znajomy powiedział mi o nim tuż przed ostatecznym terminem. Pobiegłem do biblioteki i wypożyczyłem "Dwa teatry" Szaniawskiego, żeby zobaczyć jak w ogóle zbudowana jest taka jednoaktówka. W południe usiadłem do pisania i pracowałem do 23.30. Wysłałem tekst w ostatniej chwili - opowiada Gatys.

Rezultaty tego wyścigu czytelnicy "Gazety" będą mogli poznać w najbliższy piątek. Opublikujemy w "Gazecie" zwycięską jednoaktówkę. Pozostałe dwie nagrodzone i siedem wyróżnionych sztuk będzie można czytać na naszej stronie internetowej. Ale na tym najpewniej ich historia się nie skończy. Za bardzo spodobały się jurorom. - Zrobimy wszystko, żeby z najlepszych jednoaktówek stworzyć spektakl - ogłosił ze sceny w imieniu swoim, Villqista i Neinerta Talarczyk. W planach są też warsztaty dramaturgiczne i być może przygotowanie słuchowisk na podstawie przysłanych sztuk. Już teraz wiadomo, że za rok konkurs zostanie powtórzony."
Więcej...

Tolkien ***** i jego ekranizacja **

Ponieważ dyskusja na forum dotycząca filmu "Infiltracja" przerodziła się mimo woli w dyskusję na temat "Władcy pierścieni", zdecydowaliśmy się z dzińdziorami dodać taki temat z nadzieją, że ktoś jeszcze powie - co wydaje się trudne - coś dotąd niepowiedzianego. Świadomie umieściłem recenzję w dziale "Książki ...", bo książkę, w odróżnieniu od filmu, warto polecić. Zapraszam.

J. R. R. Tolkien - Władca pierścieni

Władca pierścieni jest najbardziej znaną powieścią - trylogią Tolkiena. Po wydaniu, w latach 1953-1955, odniosła ona zaskakujący (dla autora) sukces i stała się, do dziś zresztą jest, najbardziej cenioną, klasyczną powieścią z gatunku fantasy. Z „Władcą Pierścieni” spotkałem się w tatach 80-tych. Książka (ki) była wtedy nie do nabycia i znałem ją jedynie z opowiadań o niej - głównie z recenzji i listów w czasopiśmie „Fantastyka”, które prenumerowałem. Nie dotyczyły one Tolkiena, przynajmniej nie bezpośrednio, ale Tolkien występował w nich często w porównaniach. „…hm, hm jest bardzo doba, ale do Tolkiena ma się tak jak mysz do lwa”. Była „Wojna Jaruzelska” i rozwijający się wtedy burzliwie gatunek „fantasy”, był u nas czymś w rodzaju soft-undergroundu. Tzn. bohaterowie nie walczyli z nikim namacalnym (bo walczyli ze smokami oraz „złymi” siłami), ale walczyli i to W IMĘ DOBRA, W OBRONIE SŁABSZYCH, SKUTECZNIE. Świetnie się więc nadawali do symbolicznego cytowania, porównywania i sugerowania. Internetu wtedy nie było, czytałem więc sporo, ale – mówiąc szczerze – fantasy zaliczyłbym, podobnie jak kryminał, nie do literatury lecz do pierduł na „Niedzielny wieczorek” jak by to zakwalifikował Michał. W takim stanie (sporo wiedziałem o książce, byłem już nieco oczytany w gatunku, który oceniałem krytycznie) trafiłem wreszcie na „Władcę Pierścieni”. Noooo! Trylogia jest epickim opisem nieistniejącego świata. Opisuje tylko fragment – przełomowy, ale tylko fragment – jego historii, ale przewijające się na jej kartkach fakty, mity i legendy, dziesiątki „żyjących” (tzn. tych, którzy pojawiają się w książce), „historycznych” czy wręcz legendarnych postaci (legenda w legendzie!), powodują, że ten wyimaginowany świat staje się kompletny. Nic nie bierze się z niczego, nie odbywa się przypadkiem i nie zmierza do nikąd. Wszystko jest świetnie ponazywane (Tolkien był językoznawcą), a postacie, ich losy, miejsca w których przebywają i żyją, ba! nawet cała ich „geografia” – są spójne i logiczne. „Władca Pierścieni” nie jest książką przygodową. To raczej poetycka, symboliczna wizja świata, który zmienia się - niekoniecznie na lepsze - pod naporem wydarzeń i jakoś sobie, nie bez trudności i ofiar, z tym naporem radzi. W tej warstwie – obszernej i konsekwentnej wizji świata – ksiązka jest nie mniej doskonała niż „Imię Róży”, choć Eco opisuje świat historyczny i to opisuje go wyrywkowo (łatwiej) a Tolkien zmierzył się z fikcją totalną i też opisuje ją totalnie. Niestety dużo słabszą stroną „Władcy” są przygody, którymi tak zafascynował się Pan Peter. Raczej płaskie (szli, szli, doszli) a ich bohaterowie „wato-cukrowo” dobrzy lub źli. W ogóle warstwa walki dobra ze złem – podstawa fantasy – u Tolkiena to chyba najsłabszy element. Ja wiem, że Tolkien pisał trylogię podczas II Wojny Światowej i nie mogło to nie mieć wpływu na jej charakter „ku pokrzepieniu serc” (nawet jeśli to było tylko serce autora). Niemniej aż tak słabiąco czarno – białe wszystko nie musiało być. Co ciekawe w „historii” i legendach Śródziemia nie brakuje postaci dyskusyjnych, ale Ci, którzy po Śródziemiu „chodzą” – są, niestety - jak z Potopu albo Czterech Pancernych. Szkoda. Jak by jednak Tolkiena nie naprawiać, jest to powieść niezwykła, piękna i wciągająca. Polecam serdecznie wszystkim tym, którzy nie czytali – nawet Paniom, których nie podnieca czy Las Fangorn był na południe, czy na północ od Gondoru. (RN)

Peter Jacson - Władca pierścieni, Ekranizacja

W latach 2001-2003, reżyser Peter Jackson zrealizował "megaprodukcyjną" ekranizację trylogi Tolkiena a trzy kolejne filmy nagrodzone zostały oskarami i biły rekordy oglądalności na całym świecie. Ponieważ „Władca Pierścieni” książką przygodową nie jest, nic więc dziwnego, że „przygodowa” wersja trylogii Tolkiena musiała polec. Fani Tolkiena zgrzytają zębami widząc jak się ich ukochany „obraz” wykrzywia i spłyca a nie-fani w ogóle nie rozumieją o co chodzi z tym Rohanem (np.)? Mnie osobiście takie „kwiatki” jak Legolas na desce (Faktycznie! Na zjazd w bitwie pod Helmowym Jarem zwróciłem uwagę, ale na olifanta nie - jestem gapa) nie irytują najbardziej. Najsłabsze natomiast są:
• Aktorzy. Nie wierzę np., że Aragorn jest (będzie) królem – Viggo Mortensen nic królewskiego w sobie nie ma, a to przecież główna postać w filmie! Podobnie król Elfów w wydaniu Hugo Weaving’a – wciąż „widzę” faceta w czerni z Matrix’a. W ogóle aktorstwo w filmie jest słabe, ale jak się do głównych ról wynajęło 3-cio rzędnych aktorów i nie wie się, jak ich prowadzić, to tak się kończy.
• Fascynacja postacią Golluma. Już Tolkien miał na tym punkcie lekkiego hopla i do dziś nie rozumiem o co w tym chodziło (może jakaś podpowiedź), ale Pan Jackson go pobił, i to mocno. Domyślam się, że w filmie chodziło o pieniądze, bo jak się sporo wydało na animację (bo Gollum to postać animowana), trudno, żeby efekty pokazać na ekranie przez 5 minut.
• Wyjątkowo denerwująca, wręcz chorobliwa fascynacja Peter’a Jackson’a bitwami. Biją się – rżną, płatają, tną, miażdżą i masakrują – tysiącami (statyści) i godzinami (czas ekranowy). Od pierwszego do ostatniego filmu - ciągle, okrutnie i bez sensu. W ogóle film zorientowany jest na horror, ohydę, która z fantasy w ogóle, a z Tolkienem w szczególności, nic wspólnego nie ma.
• Irytująca scenografia. Pejzaże w filmie są zupełnie OK., ale architektura i wnętrza? Jasne, że nie wiem jak wyglądało Śródziemie, ale na pewno nie piramidalnie-pudełkowo. A WSZYSTKIE bez wyjątku budowle w filmie są nie tylko porażająco sztuczne (wiadomo, komputer), ale także – a na to nie ma wytłumaczenia - absurdalnie piramidalne i absurdalnie pudełkowe. Jakaś trauma z dzieciństwa, niezrealizowane marzenie budowania zamków z klocków lego?
(SS)

TVP Kultura

Od jakiegoś już czasu pojawił się w telewizji nowy kanał tematyczny TVP. Nie wiem na ile popularny jest w kablówkach (sam miałem go krótko, teraz „zniknął”) jest natomiast w standardowym zestawie Cyfry+. Trochę inaczej to sobie wyobrażałem, wiec za często go nie oglądam, ale … wszędzie można trafić na coś ciekawego.

Glenn Gould, w muzyczny czwartek 9.02.2006 w TVP Kultura

Glenn Gould zasłynął jako artysta, który dokonał przełomu w interpretowaniu muzyki Jana Sebastiana Bacha. Jego wykonania muzyki klasycznej budziły wielki zachwyt, ale też kontrowersje. W pewnym momencie wycofał się z życia koncertowego i skupił się na nagraniach w studiu. Do dziś jest niedoścignionym wzorem dla wielu młodych pianistów. Wieczorem zaprezentujemy dwa filmy dokumentalne z 1984 roku w reżyserii Romana Kroltori i Wolfa Koeniga. Pierwszy z nich przybliża pracę pianisty w nowojorskim studiu nagrań, gdzie rejestrowane jest wykonanie „Koncertu włoskiego” (godz. 21.00), drugi ukazuje artystę prywatnie, w jego domu nad jeziorem Simcoe, w stanie Ontario (godz. 21.40). Oba filmy były całkiem, całkiem, ale prawdziwy rodzynek pojawił się w tym drugim. Było to w rozmowie z jakimś innym muzykiem (nazwiska nie pamiętam), która dotyczyła muzyki współczesnej. Glenn zapytał retorycznie co by było, gdyby – tak zupełnie przypadkiem – jakieś dziecko wychowywało by się w świecie wyłącznie takich dźwięków … i tu plimknął coś „kosmicznego” na fortepianie (tu wypada dodać, że Glenn Gould jest nie tylko bardzo znanym wykonawcą Bacha, ale także niemniej znanym wykonawcą muzyki współczesnej). Moje niezawodne ucho poinformowało mnie, że skądś to znam. Tu mnie już mieli! Natychmiast skojarzyłem skąd znam ten motyw muzyczny, ale nadal nie miałem pojęcia co to jest? Na tyle nie dało mi to spokoju, że sprowokowało mnie do wielodniowych poszukiwań w Internecie. Informuję, że poszukiwania zakończyły się sukcesem. W rozmowie Glenn Guld zagrał fragment „Variations for Piano Op. 27 II - Sehr shnell”(..posłuchaj), Antona Weberna. Okazuje się, że muzyka Antona Weberna - jak na muzykę typu Warszawska Jesień - jest zupełnie do rzeczy, o czym nie miałem pojęcia. Moim zdaniem to genialna muzyka ilustracyjna np. do filmów SF, a ten utwór tragicznie zmarłego (został przypadkiem zastrzelony przez amerykańskiego żołnierza w 1945r w Wiedniu) kompozytora austriackiego znamy skąd? Z Pegaza!
A Pegaz? Ach, Pegaz! "Pegaz" jest najstarszym programem publicystycznym w telewizji polskiej. Po raz pierwszy ukazał się na antenie w pierwszą sobotę września 1959 roku. Program wymyślił i przez długie lata tworzył Grzegorz Lasota. Od początku do dziś symbolem "Pegaza" jest skrzydlaty konik zaprojektowany przez Wojciecha Zamecznika. Charakterystyczny - również wykorzystywany do dzisiaj - sygnał dźwiękowy, będący fragmentem utworu Antona Weberna, opracował Stefan Zawarski. Po odejściu Grzegorza Lasoty, w lutym 1968 roku, program w następnych latach tworzyli m.in. Maciej Wierzyński, Janusz Rolicki, Krzysztof T. Toeplitz, Andrzej Urbański, Tadeusz Pikulski, Tomasz Jastrun, Marcin Król, Rafał Grupiński i Mirosław Spychalski. Podsumowując. TVP Kultura -> Glen Gould -> Anton Webern -> Pegaz. Fajne nie? Na zakończenie dodam tylko, że gdyby ktoś miał – przypadkiem – plakat Wojciecha Zamecznika (to ten od konika) z filmu „Pociąg”, niech go nie sprzedaje! Na razie jest wart ok. 3000 $ (a to tylko plakat!) a przypuszczam, że wkrótce będzie wart znacznie więcej.

W. John Koch – „Daisy, Księżna Pszczyńska” – spotkanie z autorem.

Zupełnie niespodziewany zbieg okoliczności spowodował, że przedwczoraj 9-tego maja uczestniczyłem w tym spotkaniu a co jeszcze dziwniejsze, udało mi się na nie namówić MUC Monikę z Marcinem. Spotkanie rozpoczęło się o kosmicznej nieomal porze -15.00 i .. nie będę owijał w bawełnę, było jedną z lepszych imprez, na jakie ostatnio trafiłem w Zamku. Po krótkich przemowach dziękczynnych, Pan Koch opowiedział po polsku (było to bardzo miłe, ale nieco męczące – wyobraźcie tylko sobie „…szczęśliwe życie księżniczki w Pszczynie”) historię powstania książki (angielskiego oryginału: „Daisy Princess of Pless 1873-1943: A Discovery”, W. John Koch Publishing, 2003) wraz z dramatycznymi opisami prób dotarcia do pszczyńskiego archiwum w latach stanu wojennego! Następnie prof. Żygulski (tłumacz) pięknie i ciekawie streścił książkę przybliżając historię i losy (romantyczne i zarazem tragiczne) Księżnej. Opowiadanie wciągnęło nawet Monikę i Marcina, którzy zgodnie stwierdzili, że jest to świetny materiał na „polskiego Lamparta”. Po krótkim koncercie (pieśni i trio fortepianowe Hansa Heinricha XIV, jednego z pszczyńskich Bolków) impreza zakończyła się eleganckim przyjęciem polowym na tarasach Zamku. Okazało się bowiem, że spotkanie z Panem Kochem zbiegło się (bestia Maciek tak to zaplanował) z uroczystą fetą z okazji zakończenia remontu Zamku. Przyznaję, że na wszystkich bez wyjątku Zamek zrobił wrażenie i zaręczam, że nie poznacie Zamku i jego otoczenia, jeśli go odwiedzicie za dnia. Serdecznie zresztą zapraszam. Wagę uroczystości podkreślały oczywiście zaproszone VIP’y, których większości niestety nie pamiętam. Był na pewno książę Bolko VI von Hochberg, przedstawiciele konsulatów (USA i Kanady), władze Pszczyny i województwa oraz arcyksiążę, któryś pra… Franciszka Józefa i Sisi. Powiało wielkim światem, pogoda dopisała, autografy Pana Kocha zdobyliśmy (książki kupiłem wcześniej) i ani się nie obejrzeliśmy - minęły 3 godziny od rozpoczęcia spotkania! - kiedy musieliśmy opuścić tarasy zamkowe udając się na umówiony (z Marysią) obiad w Starej Piekarni.

Wydanie drugie, poprawione

To dziwne, że w telewizji, jeszcze dziwniejsze, że w TVN ale... naprawdę serdecznie polecam:

Magazyn: Wydanie drugie poprawione
emisja: poniedziałek, ok.00:00
prowadząca: Kazimiera Szczuka (Kazimiera - matko Boska!)

Jak pisze TVN:
„Wydanie drugie poprawione” to program o książkach, który prowadzą: Kazimiera Szczuka - historyk i krytyk literatury, pracownik Instytutu Badań Literackich PAN oraz Krzysztof Kłosiński – historyk literatury i tłumacz, profesor Uniwersytetu Śląskiego. W każdym odcinku tych dwoje omawia dostępne na rynku książki: intrygujące, ciekawe albo po prostu... ważne! Otwarcie mówią o publikacjach, które skłaniają do refleksji i budzą emocje, nie szczędzą tych, których czytanie może być stratą czasu.
Być może program stanie się podpowiedzią, jak spośród całej masy nowości książkowych wybrać coś naprawdę wartościowego, jakich ważnych książek nie przegapić i którą z nich wybrać dla siebie. Tu książki nie są sztuką dla sztuki, ale tak one, jak i poruszane w nich zagadnienia stają się polem do szerokiej dyskusji. Dyskusji o życiu, różnych wobec niego postawach i wreszcie o ciekawych relacjach społecznych.

Od siebie dodam, że rzeczywiście jest to jeden z programów, który chętnie oglądam i nie tylko! Nie wiem, pewnie to zasługa prowadzących, ale już wiele razy zdarzyło się, że coś się z niego dowiedziałem! Sensowne książki, sensowne rozmowy, miła atmosfera. Bez nudy, czołobitności i wazeliny (jak np. w programie "Multikino" - też TVN - gdzie w zasadzie aż kapie), ale też bez agresywnego krytykanctwa charakterystycznego dla dziennikarzy zajmujących się recenzowaniem. Dla mnie super, ciekawe tylko jak długo.

Muzyka

Zacząłem od umieszczenia spisu moich płyt CD (a mam ich sporo), następnie dodałem (na forum recenzje) i będę dodawał opisy płyt, które moim zdaniem warto posłuchac i polecić znajomym. Na wszelki wypadek zaczynam od całkiem nowych płyt a te ulubione, ale popularne już w naszym towarzystwie, dopiszę później. Oczywiście zachęcam znajomych do dodawania swoich recenzji i uwag o muzyce.

W dziale "muzyka" upodobałem sobie w szczególności interesowanie się tym, czym się nikt nie interesuje (albo interesuje mało kto). Nie mam na myśli jakiegoś ambitnego undergroundu - co to, to nie - ale jestem już duży i mam śmiałość samodzielnie stwierdzać czy coś mi się podoba czy nie. Moda mi zwisa, za to uwielbiam odkrywać mało znane głosy i brzmienia.


---




Książka "Polecam - Muzyka" tak się rozrosła, że odczułem potrzebę uporzadkowania jej zawartości. Recenzje umieściłem więc albo w rozdziałach dotyczacych artystów (jeśli takie są) albo gatunków muzycznych.

Gra, czy buczy?

Ustalenie co mi się podoba, to dość skomplikowana sprawa. Kiedyś, jeszcze w dobie magnetofonów taśmowych (pamiętacie takie cudo jak ZK-240?) muzyka docierała do nas inaczej niż dziś. Bardziej WYOBRAŻALIŚMY sobie niż SŁYSZELIŚMY to, co grają. Piliśmy nad ranem w akademiku słuchając Doors'ów czy Ten Years After - mono, z trzeszczącego magnetofonu i ... byliśmy happy. Na koncertach było może nieco, ale tylko trochę, lepiej. Dziś z kolei BRZMIENIE, JAKOŚĆ NAGRANIA - przynajmniej dla niektórych - mają dodatkowe, niemałe znaczenie a to ma z kolei wpływ na odbiór muzyki.

Ja słucham muzyki głównie przy komputerze i głównie przez słuchawki. Tak się tym słuchaniem "zdemoralizowałem", że wszystko inne wydaje mi się jakieś płaskie, niepełne. Najgorsza zaś rzecz, to to, że prawie każda płyta nagrana gdzieś >1990 roku jest brzmieniowo O NIEBO lepsza niż najlepsza stara płyta.

Dam konkretny przykład. Jak wiadomo Miles Davis nagrał 2 płytowy album "Bitches Brew" - płytę pod każdym względem wyjątkową - gdzieś ok. 1967-1969 roku. Był to pierwszy album, z pierwszą artystyczną okładką, pierwszym elektrycznym jazzem i pierwszym, prawdziwie koneserskim dźwiękiem. CUDO. Szybko przeszła do klasyki, historii jazzu i do dziś (prawie 40 lat!) jest jednym z popularniejszych, wciąż kupowanych albumów jazzowych.
Niemniej, jeśli po to tym świetnym skądinąd albumie, puścicie dziś np. "Music" Madonny (z 2000 roku) - doznacie olśnienia. Dźwiękowego. "Music" warto porównać np. z "Like a Prayer" tej samej Madonny (z 1989). Tylko 10 lat a dwa RÓŻNE ŚWIATY. Dźwiękowe.
Naprawdę nie wiem na czym to polega, w końcu na CD są zapisane tylko kHz, ale nie potrafię się powstrzymać i choć Madonny specjalnie nie lubię, puszczam czasem "American pie" - bo to tak cholernie dobrze brzmi!

Inny przykład. Cztery Pory Roku Vivaldiego - w wykonaniu Nigel'a Kennedy'ego (najsłynniejsza, historyczna już dziś interpretacja z 1987 roku) - oraz w wykonaniu naszego Kulki z kwartetem Prima Vista z płyty (seria SACD 24 Karat Gold) z 1999 roku. O ile Madonna miała na płycie "Music" do dyspozycji całą cyfrową, elektroniczną maszynerię, instrumenty, filtry, przetworniki, generatory itp. - dźwięk jest bajeczny i doskonały ale każdy słyszy, że mocno przetworzony - to Kulka gra tylko na skrzypcach i towarzyszy mu tylko kwartet smyczkowy. W sumie pięć akustycznych, nieprzetwarzalnych instrumentów a jaka niesamowita scena! Wydaje się, że trudno dodać echo do skrzypiec by brzmiały naturalnie, jak je w ogóle można "uprzestrzennić"? Okazuje się można, zresztą tak się dzieje w rzeczywistości, kiedy te pięć instrumentów gra np. w kościele - to nie skrzypce grają "przestrzennie" a kościół! - w każdym razie realizatorom nagrania Kulki się to udało. Majstersztyk!

Ze współczesną realizacją dźwięku jest trochę tak, że wszystko jest możliwe. Mam taką płytę ze standardami jazzowymi, facet nazywa się Steve Tyler i - poza tym, że są to po prostu bardzo dobre, dowcipne i ciekawe interpretacje znanych do znudzenia kawałków - zauważyłem tam ciekawy trik. Instrumenty porozdzielane na kanały (bas w lewym, perkusja w prawym) to normalka ale fortepian porozdzielany na kanały (niskie dźwięki, lewa część klawiatury na lewo, wysokie na prawo) to już bajer! Czy on ma wymiar muzyczny? Pewnie nie ale ... jak miło tego posłuchać.

Dobra. Nagranie w studio z mikserami i całą tą elektroniką umożliwia zrealizowanie takich (i wielu innych) bajerów ale powiedzcie mi jak można to zrobić na koncercie? Można! Płyta Dżem'u z koncertu w Spodku w Katowicach (1992) jest takim przykładem. Kiedy jej pierwszy raz słuchałem, nie mogłem wyjść z podziwu. Nawet "Delicate Sound Of Thunder" Pink Floyd - z zespołu znanego z wybitnej dbałości o dźwięk - nie umywa się do Dżemu! Jak na tej płycie nieprawdopodobnie słychać katowicki "Spodek". Bomba. No... równie dobra jest może jedynie płyta koncertowa "One More Car, One More Rider" Claptona.

Specjalnie powybierałem przykłady do wykładu o moich muzycznych gustach - Miles Davis, Madonna, Vivaldi, standardy jazzowe, Dżem, Pink Floyd, Clapton - żeby Wam się zakodowało, że lubię bardzo różne rzeczy. Mam nadzieję, że mi się udało. I żeby Wam się nie zakodowało, że jestem jakimś popieprzonym audiofilem dodam, że mam kilka płyt Boba Dylana nie wyłączając "Times They Are A-Changin" z 1964 roku. Bez "sceny" i czegokolwiek rozdzielonego na kanały. Za to z "prawdziwą" muzyką do słuchania - nie na dyskotece czy na tańcach - ale nad ranem przy wódce.

Last.fm - radio które słucha

Ciekawy artykuł o internetowym radiu Last.fm z gazety wyborczej. Polecam przetestować, wpisujemy ulubionego artystę i już po chwili możemy posłuchać muzyki wybranego artysty i zbliżonych muzycznie. Sami tworzymy swój profil muzyczny, więc słuchamy tylko takiej muzyki jaka nam odpowiada. Dostaniemy też informację o zespole i płycie, której właśnie słuchamy. Najwygodniej jest ściągnąc ze strony specjalny software umożliwiający słuchanie muzyki bez wchodzenia na strone www.
Dla wyjaśnienia o co chodzi z tym radiem dołączyłem listę ulubionych artystów ubiegłego tygodnia:
• Wesołego Romka (powyżej, biała),
• Zuzi (obok, czerwona),
• Tomka (obok, niebieska)
• oraz Mirka (poniżej, zielona).

Takie i inne bajery dostępne są w radiu last.fm, a zainteresowanym podaję listę moich (RN) "tagów", które powodują nadawanie całkiem ciekawej muzyki:
• modern jazz
• contemporary jazz
• alternative
• classic rock
• singer-songwriter
• ambient jazz
• rock
• jazz
• rockabilly
• blues
• lounge
• modern creative jazz
• coffee and cigarettes

Męskie głosy

Właściwie to nie wiem dlaczego, ale już od dawna, słuchając muzyki czy kupując płyty, kierowałem się intuicyjną potrzebą poszukiwania ciekawych, zwracjacych uwagę, męskich głosów. Jest to rozdział o głosach męskich, więc o damskich w nim nie piszę, co nie oznacza, że damskie są do pominięcia. Nie pamiętam tego na pewno, ale jedną z pierwszych moich składanek CD była płyta p.t. "Męskie głosy CD-1". Są na niej:

• Tom Waits ... posłuchaj
• Nick Cave ... posłuchaj
• Bryan Adams ... posłuchaj
• Joe Cocker ... posłuchaj
• John Fogerty (CCR, czyli Creedence Clearwater Revival) ... posłuchaj
• Scott Stapp (Creed) ... posłuchaj
• Bruce Springsteen ... posłuchaj
• Mark Knopfler (Dire Straits) ... posłuchaj

Potem doszli

• Eric Clapton
• Mike Rutherford (Mike & The Mechanics) ... posłuchaj
• Sting
• Bob Dylan
• Bob Marley
• Nat King Cole
• Louis Armstrong
• Dean Martin
• Frank Sinatra
• Ray Charles
• Elvis Presley
• Ibrahim Ferrer (Buena Vista Social Club) ... posłuchaj
• Leonard Cohen
• Jaromir Nohavica

Tyle umieściłem na płytach-składankach bo najpierw więcej nie miałem a potem mi się odechciało, ale przyszło mi na myśl, że mógłby to być poczatek niezłej zabawy. Wiem, że zestaw jest prowokacyjny - od "beznadziejnego" głosu Dylana, do genialnego Nat King Cole'a, ale wyraźnie zaznaczyłem: "... ciekawych, zwracjących uwagę ...". Gdzie się dało, umieściłem łącza do posłuchania - jeszcze nad nimi popracuję.

Natychmiast po ogłoszeniu plebiscytu, Zuzia dodała:

• Chris Cornell (Sound Garden i inne) ... posłuchaj
• Mike Patton (Faith No More) ... posłuchaj.
• Kelly Jones (Stereophonics - moze muzyka nie zachwyca ale glos ma cudowny) ... posłuchaj
• Nick D'Virgilio (Spock's Beard - wiekszosc spiewana na glosy ale to glos prowadzacy)
• David Grey (glos nietypowy moze sie albo bardzo podobac albo przyprawiac o mdlosci)
• Layne Staley (Alice in Chains - co do glosu to patrz wyzej)

Zapraszam więc. Każdy może głosować raz ale drugi głos można oddać jako użytkownik anonimowy (po wylogowaniu). Można oczywiście zgłaszać swoje typy, chętnie je dodam.

Sonda - Męskie głosy

poprzednia
następna
do góry
Męskie głosy
Bill Frisell

Bill Frisell

Miałem już, historycznie rzecz biorąc, różne "Hople" muzyczne. Niekoniecznie ostatnim, za to dość trwałym "hoplem" jest niejaki Bill Frisell. Jak pisze Pan Dionizy Piątkowski, "Encyklopedia Muzyki Popularnej - JAZZ":

Frisell wychował się w Denver, w stanie Kolorado; jego ojciec grał na tubie i kontrabasie. Początkowo uczył się na klarnecie, potem na saksofonie, w końcu zdecydował się na gitarę (opanował też grę na banjo, ukulele i kontrabasie). Muzykę studiował w North Colorado University (1969-71), a w 1977 r. otrzymał dyplom z aranżacji i kompozycji w Berklee School of Music i wygrał konkurs gitarowy Harrisa Stantona. Lekcje gitary pobierał u Jima Halla, Johnny’ego Smitha i Dale’a Bruninga. Do jego ulubionych gitarzystów należy Hall, a także Wes Montgomery i Jimi Hendrix. Na swoim koncie ma występy i nagrania z wieloma sławami jazzu, jak Eberhard Weber, Mike Gibbs, Jan Garbarek, Charlie Haden, Carla Bley, Julius Hemphill, Gunther Hampel i John Scofield. Począwszy od końca lat 80., występował z Ronaldem Shannonem Jacksonem oraz Melvinem Gibbsem (jako Power Tools); z harmolodyczno-hardrockową formacją Johna Zorna Naked City, z którą, zapewne dla przeciwwagi, nagrał z kolei całkowicie bopową płytę "News For Lulu" (w triu z George’em Lewisem); z Johnem Surmanem i Paulem Motianem należał do Paul Bley Quartet, a z Joem Lovano do tria Motiana. W grze Frisella dominują długie, rozwibrowane linie improwizacji, a także elektryczne brzmienia, które wyraźnie sugerują jego fascynację Hendrixem. Nadrzędną cechą stylu Frisella jest eklektyzm oraz smak, wyobraźnia i autentyzm, obojętnie, czy potęgowane elektronicznymi eksperymentami freejazzowymi (np. w Naked City), czy wyczarowanymi z akustycznej gitary (np. wdzięczne, niemal sielskie melodyjki rodem z muzyki country na płycie "Nashville").

Moje (RN) osobiste spotkanie z Billem Frisell'em zaczęło się bardzo dziwnie, od filmu - "Finding Forrester" (Szukając siebie). Ścieżka dźwiękowa z filmu to niezwykle piękna i interesująca muzyka: głownie Miles'a Davis'a oraz ... właśnie Billa Frisell'a, którego tam usłyszałem po raz pierwszy. Są tam:

• "Over The Rainbow" - gitarowy majstersztyk - prawie same flażolety, przepiękny nastrój;
• Oryginalny - prawie jak z muzyki poważnej - "Beautiful E";
• oraz kosmicznie zinstrumentowany "Coffaro's Theme".

Ten ostatni kawałek pochodzi z awangardowej płyty "Bill Frisell Quartet" (Uwaga! Gitara, trąbka, puzon, tuba), na której znajduje się także największy przebój Bill'a - "Egg Radio".

Tak się zaczęło i szybko stałem się wielbicielem Bill'a - nie tylko ja zresztą. Mam kolegę w Berlinie, który również uwielbia Frisell'a, a szybka wymiana informacji pomiędzy nami zaowocowała posiadaniem kilku - mam nadzieję, że najlepszych - jego płyt. W recenzjach omawiam:

• Bill Frisell - Gone, Just Like a Train
• Tim Ries - The Rolling Stones Project (na której Bill występuje w jednej z głównych ról)

Bill Frisell - The Best of Bill Frisell: Vol. 1 - Folk Songs *****

Właśnie w “tych dniach” wydana została najnowsza płyta Billa Frisell’a, o której nawet recenzenci piszą „This is basically the softer and more controversial side of Frisell… and the one that has registered most popular with listeners”. I choć nie koniecznie za słodkie, melodyczne granie najbardziej Bill’a kochamy, trudno mi sobie wyobrazić kogoś, komu płyta może się nie spodobać. Cytując słowa Mirka (o Panu Frisell’u): „... muzyka przede wszystkim musi płynąć...” dodam tylko, że płyty z aż tak „płynącą” muzyką dawno nie słuchałem. „Folk Songs” są kompilacją 15-tu „piosenek” – oryginalnych, autorstwa Frisell’a oraz wykonań klasycznych utworów country i folk – z nagrań dokonanych w latach 1990 – 2002 w elitarnym towarzystwie. Z drobnymi niespodziankami. „Zmiękczone” „I'm So Lonesome I Could Cry”, które znam w nieco awangardowym wykonaniu z płyty „Bill Frisell, Ron Carter, Paul Motian”, oraz rewelacyjnie płynące „Shenandoah”, które znam z dłuższej i ambitniejszej wersji na płycie „East West”. Reszta, mimo że znana i lubiana, w wersji „wszystko w jednym” prezentuje się całkiem nieźle. Ale uwaga! Takie płyty nazywają się zazwyczaj „… For Lovers” (czytaj chała) i może bardziej pryncypialnym wielbicielom Pana Bill’a to (miękkie) jego oblicze wyda się nieco tandetne – O Boże! Jak można grać „O! Shenandoah”. Ja uważam, że Pan Frisell ma taki talent do zamieniania prostych nut na niczego sobie muzykę, że podejrzewam, iż – gdyby ich znał – nawet „Chłopców z naszego Puebla” przerobiłby na kilkugwiazdkowy przebój. Co więcej, ze szczegółów wynika, iż zamysł Pan Bill’a – co do płyty – może nie był aż taki trywialny. Utworem „O! Shenandoah” wyraźnie zwrócił uwagę na nigdy niedocenionego i zapomnianego gitarzystę jazzowego Johnny Smith’a. Gdybyście posłuchali jego „Moonlight in Vermont” z płyty o takim samym tytule nagranej ze Stanem Getz’em to, zachowując odpowiednie proporcje (bez elektroniki Billa’a, ale też flażolety!), zdziwicie się jak BLISKO było to tego, co jeszcze dziś nam się podoba. Może, a nawet na pewno, odkrywcza ta muzyka nie była, ale jak nieprawdopodobnie ona płynęła! Tak samo pięknie płynie muzyka z „Folk Songs” za co daję 4 gwiazdki. Jedną gwiazdkę odbieram za konsekwencję, tzn. całkowity brak moich ulubionych przesterowanych gitar, czyli ukłonów w stronę rocka. Jedną zaś dodaję za konsekwencję, bo dzięki temu płyta, mimo iż jest składanką, ma charakter. Na koniec dodaję jedną gwiazdkę za kapitalne akompaniamenty – bębny i bas oraz „stalową” gitarę Ry Cooder’a. Razem 5 gwiazdek – tylko słuchać i czekać na kolejne części „The Best of”.

Artist: Bill Frisell Album: The Best of Bill Frisell, Vol. 1: Folk Songs

Release Date: Feb 24, 2009 1 - I'm So Lonesome I Could Cry - Williams - 3:30 2 - Raccoon Cat - Frisell - 3:28 3 - Sugar Baby - Traditional - 3:54 4 - We're Not from Around Here - Frisell - 4:25 5 - The Pioneers - Frisell - 5:22 6 - Rag - Frisell - 4:08 7 - Verona - Frisell - 3:13 8 - Shenandoah - Traditional - 6:15 (...posłuchaj) 9 - Ballroom - Frisell - 3:27 10 - Have a Little Faith in Me - Hiatt - 5:43 11 - Mr. Memory - Frisell - 4:02 12 - Wildwood Flower - Carter - 6:30 13 - Slow Dance - Frisell - 3:13 14 - Sittin' on Top of the World - Traditional - 4:03 15 - Poem for Eva - Frisell - 3:44 -------------------------------------------------------------------------------- Danny Barnes - Banjo Joey Baron - Drums Judy Clapp - Engineer, Mixing Ry Cooder - Guitar, Guitar (Electric) Elvis Costello - Liner Notes Barbara de Wilde - Design Jerry Douglas - Dobro Kermit Driscoll - Bass Joe Ferla - Engineer, Mixing Jay Follette - Engineer Bill Frisell - Guitar (Acoustic), Guitar (Electric), Loop Wayne Horvitz - Organ Christian Jones - Engineer, Mixing Jim Keltner - Percussion, Drums Viktor Krauss - Bass Greg Leisz - Pedal Steel Keith Lowe - Bass Tucker Martine - Engineer, Mixing Arthur Moorhead - Reissue Supervisor Roger Moutenot - Engineer, Mixing David Piltch - Bass Lee Townsend - Producer C.L. Utley - Artwork, Paintings Michael "Mick" Wilson - Cover Photo Kenny Wollesen - Drums

Bill Frisell - East/West, Unspeakable *****

East-West jest dwupłytowym albumem koncertowym i, o ile zrozumiałem zawartość płyty, w tytule nie ma jakichś odniesień geograficzno-muzycznych. Jeden album zawiera po prostu nagrania ze wschodniego a drugi z zachodniego wybrzeża USA - trochę znanych kawałków Frisella, kilka standardów oraz ze trzy cover’y. Skład ten, który tygrysy lubią najbardziej – gitara(y), bas, perkusja. Mam 13 płyt Frisell’a i wydaje mi się, że niewiele może mnie on zaskoczyć. Rzeczywiście, słuchając „East-West” nie zapierało mi tchu w piersiach, ale ... po prostu się uśmiechałem. Album jest bowiem FANTASTYCZNYM wprost przykładem siły oddziaływania tej muzyki. Pomysłowości, poczucia humoru i nieprawdopodobnej łatwości improwizowania. A wszystko jakieś takie lekkie i soczyste równocześnie. Uwielbiam „rockującego” Frisell’a, dlatego płyta „West”, ta bardziej soczysta, chyba bardziej przypadła mi go gustu. Żart muzyczny oraz zabawa tematami i dźwiękami to charakterystyczna cecha Frisell’a w ogóle a „koncertowego” w szczególności i na płycie „East-West” nie jest inaczej. Świetnym tego przykładem jest „Pipe Down”, w oryginale z płyty „Nashville”, gdzie harmonijka i banjo nadają mu zdecydowanie „countr’owego” brzmienia. Natomiast na płycie „West” jest to ostry rockowy numer, przy czym „już” po 5-ciu minutach czarowania towarzystwo krzyczy "yaaa" i bije brawo … bo poznało, co to jest - pewnie dlatego uśmiecham się, kiedy słucham tej płyty. No ... i dreszczyk emocji też mam. Poza samymi superlatywami, które o płycie mogę sformułować, z „East-West” jest jednak pewien problem. Jest to bowiem album koncertowy i oczywisty „scenariusz” – intro, zaczynamy, rozwijamy, ekstaza, bawimy się na koniec – niespecjalnie nadaje się do słuchania w domu. NIE MA TAKIEJ SIŁY, żeby ktoś wytrzymał 12-to minutowe (zresztą świetne) wykonanie „A Hard Rain's a-Gonna Fall” Dylana - samo intro zajmuje w nim bowiem ze 3 minuty! Choć chylę czoła, podziwiam i wielbię, naprawdę nie wiem jak i gdzie tego słuchać. Jeszcze gorzej, w sensie słuchania, jest z płytą „Unspeakable”. To bez wątpienia płyta „arcydziełowa” i przy jej realizacji ani nie stosowano prostych scenariuszy, ani nie oszczędzano na instrumentach - są bowiem nawet smyczki. Nie ma żartów, standardów ani coverów, są za to bardzo różne kompozycje, bardzo różnie zaaranżowane - od oszczędnego, nastrojowego „Gregory C”, przez rytmiczne, prawie „orkiestrowe” „White Fang” czy „Who Was That Girl?” do szalonego, jazz-rockowego „Old Sugar Bear”. Różne rytmy, różne nastroje, bardzo wypracowane, bogate brzmienie – poważny, dojrzały Bill Frisell, doskonały współczesny jazz z najwyższej półki. Podziwiam i wielbię, ale … jeszcze bardziej nie wiem jak, gdzie i przy jakiej okazji tej płyty można posłuchać.

Artist: Bill Frisell

Album: East/West

Release Date: Aug 9, 2005 Recording Date: Dec 9, 2003-May 11, 2004 1 I Heard It Through the Grapevine - Strong, Whitfield, 8:00 2 Blues for Los Angeles - Frisell, 11:09 3 Shenandoah - Traditional, 12:05 4 Boubacar - Frisell, 6:22 5 Pipe Down – Frisell, 10:50 6 A Hard Rain's A-Gonna Fall - Dylan, 11:49 7 My Man's Gone Now - Gershwin, Gershwin, Heyward, 3:48 8 The Days of Wine and Roses - Mancini, Mercer, 9:20 9 You Can Run - Frisell, Scherr, Wollesen, 0:51 10 Ron Carter - Frisell, 13:59 11 Interlude - Frisell, Scherr, Wollesen, 1:39 12 Goodnight Irene - Ledbetter, Lomax, 8:57 13 The Vanguard - Frisell, Scherr, Wollesen, 4:44 14 People - Merrill, Styne, 4:29 15 Crazy - Nelson, 4:31 16 Tennessee Flat Top Box - Cash, 2:38 ---------------------------------------- Karina Benznicki, Production Supervisor Adam Blomberg, Production Assistant Greg Calbi, Mastering Eli Cane, Production Coordination Jonathan Chi, Assistant Engineer Barbara de Wilde, Design Claudia Engelhart, Engineer Jon Evans, Editing Mantis Evar, Assistant Engineer Bill Frisell, Guitar (Acoustic), Guitar, Guitar (Electric), Loop Monica Frisell, Photography Ralph Gibson, Photography, Portraits Viktor Krauss, Bass Martin Lane, Production Assistant Tucker Martine, Engineer, Mixing Tony Scherr, Guitar (Acoustic), Bass Lee Townsend, Producer, Editing Robert Edridge Waks, Editorial Coordinator Kenny Wollesen, Percussion, Drums

Artist: Bill Frisell

Album: Unspeakable

Release Date: Aug 24, 2004 1 1968 - Frisell, 4:37 2 White Fang - Frisell, Willner, 5:41 3 Sundust - Willner, 2:38 4 Del Close - Frisell, Liljestrand, 5:05 5 Gregory C.- Frisell, Willner, 5:41 6 Stringbean - Frisell, Liljestrand, 5:58 7 Hymn for Ginsberg - Frisell, 2:26 8 Alias - Frisell, Liljestrand, 7:56 9 Who Was That Girl? - Bernstein, Frisell, 4:53 10 D. Sharpe - Frisell, 4:13 11 Fields of Alfalfa - Sieben, Willner, 3:41 12 Tony - Frisell, Scherr, Wollesen, 3:37 13 Old Sugar Bear - Grant, Liljestrand, Willner, 7:12 14 Goodbye Goodbye Goodbye - Frisell, Lasry, Willner, 8:59 ------------------------------------------------------------- Don Alias, Percussion Karina Benznicki, Production Supervisor Steven Bernstein, Trumpet, Horn Arrangements Greg Calbi, Mastering Eli Cane, Production Assistant Barbara de Wilde, Design Adam Dorn, Synthesizer, Editing Curtis Fowlkes, Trombone Darren Frank, Assistant Engineer Bill Frisell, Guitar, String Arrangements Eyvind Kang, Viola Briggan Krauss, Sax (Baritone) Eric Liljestrand, Engineer, Editing, Mixing Matt Marrin, Assistant Engineer Margit Pfeiffer, Assistant Engineer Hank Roberts, Cello Gregg Schaufeld, Editorial Coordinator Jenny Scheinman, Violin Tony Scherr, Bass, Guitar Noah Simon, Horn Engineer Hal Willner, Turntables, Producer, Sampling Kenny Wollesen, Drums Noah Woods, Illustrations

Bill Frisell - Gone, Just Like a Train *****

"Gone, Just Like a Train" to chyba najczęściej przeze mnie słuchana płyta Bill'a Frisell'a, przy czym niektóre numery mają tak obłędnie rokowe riffy, że chyba nie powstydziłby się ich nawet Eric Clapton. On zresztą tak już nie gra - "rura" mu zdecydowanie zmiękła, za co też zresztą go lubię.


Artist: Bill Frisell

Album Title: Gone, Just Like a Train

Date of Release: 1997 1. Blues for Los Angeles (Frisell) - 5:18 2. Verona (Frisell) - 3:09 3. Godson Song (Frisell) - 4:38 4. Girl Asks Boy, Pt. 1 (Frisell) - 3:36 5. Pleased to Meet You (Frisell) - 4:12 6. Lookout for Hope (Frisell) - 10:20 7. Nature's Symphony (Frisell) - 4:58 8. Egg Radio (Frisell) - 5:06 ... posłuchaj 9. Ballroom (Frisell) - 3:22 10. Girl Asks Boy, Pt. 2 (Frisell) - 2:20 11. Sherlock Jr. (Frisell) - 2:51 12. Gone, Just Like a Train (Frisell) - 5:30 ... posłuchaj 13. The Wife and Kid (Frisell) - 5:49 14. Raccoon Cat (Frisell) - 3:24 15. Lonesome (Frisell) - 4:17 16. More Blues for Los Angeles - :51 -------------------------------------------------------------------------------- Jim Keltner - Percussion, Drums Greg Calbi - Engineer Judy Clapp - Engineer, Mixing Bill Frisell - Guitar (Acoustic), Guitar, Guitar (Electric), Liner Notes Viktor Krauss - Bass Jeffrey Shannon - Assistant Engineer Brett Swain - Assistant Engineer Lee Townsend - Producer Gwen Terpstra - Design Jim Woodring - Art Direction Louisa Spier - Associate Producer Noel Grey - Associate Producer

Bill Frisell – All We Are Saying ***

„...Wielki artysta w niewielkim, kameralnym klubie zaczarował nas swoją płaczącą gitarą. Tego się spodziewaliśmy. Ten koncert był jednak szczególny - miał formę zabawy, rebusu. Mistrz wraz z Gregiem Leiszem i Jenny Scheinman zadawał publiczności muzyczne zagadki. Każdy z utworów osnuty był na motywach twórczości czwórki z Liverpoolu lub na solowych kompozycjach Johna Lennona. Z chaosu i muzycznego niebytu intro każdego z utworów - stopniowo wyłaniała się struktura rytmiczna, jakiś muzyczny patent przywołujący piosenkę Beatelsów. Z każdym taktem wariacje zdradzały coraz więcej. W różnych miejscach sali - w miarę gdy słuchacze orientowali się o jaki utwór chodzi - odzywał się stłumiony okrzyk radości, klaśnięcie w dłonie, lub po prostu na twarzy pojawiał się dumny uśmiech: - ja już wiem, to jest "Come Together"”. Tak – słusznie i pięknie – napisał 6 lat temu Tomek cytowany w recenzji Justynki (były czasy!) z koncertu Billa Frisella w Hipnozie i aż sześć lat (!) musieliśmy czekać na płytową realizację projektu „Beatles-meets-jazz”. Niestety, ojoj! Doczekaliśmy się zupełnie innego projektu. „All We Are Saying” jest nie tylko najmniej jazzową płytą Frisella, co by mi nie przeszkadzało, ale jest też najsłabszą jego płytą. Nie tylko nic nie jest na niej zagadkowe i „osnute na motywach”, ale wręcz nieznośnie (żeby nie napisać nachalnie) melodyjne. Momentami („Mother” – niczego sobie blues) ratuje sprawę rockowa gitara Frisella, ale tylko momentami a w „katowickim” klimacie utrzymał się jedynie „Give Peace a Chance”. Moja (spiskowa) teoria jest następująca. Panie Bill, takie kurli-szurli „osnuwanie”, to może Pan sobie wpierać słuchaczom w Katowicach, ale u nas? Niech Pan nic nie wymyśla, zagra prosto, najlepiej z wyraźną nutą country w tle. Będzie sukces. Jestem zły i chce mi się płakać, bo nie ma sukcesu, tylko obciach. Z (wyjątkowo) denerwującymi skrzypkami bezsensownie „podającymi” melodie, jak w jakimś przydrożnym barze w Teksasie. No i „last but not least” – jeśli to miała być płyta nieomal rockowa (a miała) – to trzeba było połamać Pani Scheinman skrzypce i zatrudnić jakiegoś prawdziwego perkusistę. Bowiem Wollesen, poza niezłym „Beautiful Boy”, bije jak drwal. Trzy ostatnie kawałki są bez skrzypków (połamali pod koniec sesji?) i dla nich w ogóle warto na płytę zwrócić uwagę. Reszty nie polecam, a przed „Come Together” ostrzegam – sorry Tomku – straszne.

Artist: Bill Frisell

Album: All We Are Saying...

Release Date: Sep 27, 2011 1 - Across the Universe - Lennon, McCartney - 5:53 2 - Revolution - Lennon, McCartney - 3:50 3 - Nowhere Man - Lennon, McCartney - 5:14 4 - Imagine - Lennon - 4:51 5 - Please, Please Me - Lennon, McCartney - 2:06 6 - You've Got to Hide Your LoveAway - Lennon, McCartney - 5:10 7 - Hold On - Lennon - 3:56 8 - In My Life - Lennon - 4:05 9 - Come Together - Lennon, McCartney - 5:10 10 - Julia - Lennon, McCartney - 3:31 11 - Woman - Lennon - 4:21 12 - Number 9 Dream - Lennon - 3:42 13 - Love - Lennon - 2:18 14 - Beautiful Boy - Lennon - 3:27 15 - Mother - Lennon - 6:52 16 - Give Peace a Chance - Lennon - 3:38 -------------------------------------------------------------------------------- Adam Blomberg - Production Assistant Greg Calbi - Mastering Bill Frisell - Guitar, Liner Notes Monica Frisell - Photography Greg Leisz - Guitar (Acoustic), Guitar (Steel) John Lennon - Composer, Cover Illustration Paul McCartney - Composer Adam Munoz - Engineer, Mixing Jenny Scheinman - Violin Tony Scherr - Bass Kenny Wollesen - Drums

Bill Frisell – Disfarmer ****

Nie "Farmer" – Historia Disfarmer’a

Disfarmer to pseudonim ekscentrycznego amerykańskiego fotografa (1884-1959), który urodził się w Arkansas jako Mike Meyers i był szóstym z siedmiorga dzieci w rodzinie niemieckich imigrantów. Mike nie znosił wiejskiego świata farmerów z Arkansas, a także rodziny, w której się wychował. Twierdził nawet, że huragan porwał go z jakiegoś nieznanego miejsca i „przywiał” do rodziny Meyers. Nie uważając się ani za „Meyer’a” (w niemieckim "Meier" oznacza hodowcę bydła), ani też za „rolnika”, postanowił zostać „dis” – rolnikiem i podkreślając swą odrębność, zmienił nazwisko na Disfarmer. Być może to dążenie do swobody i chęć zerwania z korzeniami, przywiodły go do fotografii. Samodzielnie uczył się, jak robić zdjęcia, wywoływać je i wkrótce założył studio w tylnej werandzie domu matki w Heber Springs w stanie Arkansas.
W 1930 tornada spustoszyły dolinę Heber Springs i zniszczyły dom Meyer’ów. W rezultacie matka Mike’a przeniosła się krewnych a wkrótce potem Disfarmer zbudował studio na Main Street i został … zawodowym fotografem. Używając dostępnych szklanych płyt fotograficznych, Disfarmer tworzył głównie portrety mieszkańców miasta i okolic. Portrety intymne i kameralne, wyjątkowe. Fotografował w naturalnym świetle i tak ogromną uwagę przykładał do uzyskania prawidłowego oświetlenia, że – jak mówiono – zajmowało mu czasem ponad godzinę. Ascetyczna osobowość Disfarmer’a i nieukrywane poczucie wyższości – uważał się nie tylko za wyjątkowego fotografa, ale i za wyjątkowego człowieka – powodowały, że odbierano go, jako nieco nieodgadnionego ekscentryka. Zresztą, może właśnie dlatego, zrobienie sobie zdjęcia w studiu Disfarmer’a – dziwaka – stało się jedną z głównych atrakcji miasta.

Someday My Prints Will Come – Odkrycie Disfarmer’a

Po śmierci Disfarmer’a w 1959 r., emerytowany wojskowy Joe Albright kupił studio Disfarmer’a wraz z jego zawartością. Szperając w opuszczonym studio, Albright i jego synowie znaleźli tysiące dolarów schowanych w pudełkach po płytach fotograficznych, ale prawdziwą niespodzianką było znalezienie ponad 3000 szklanych negatywów. Jakimś cudem Albright (może dlatego, że interesował się nieco fotografią), pieczołowicie przechował negatywy w piwnicy, mając nadzieję, że pewnego dnia, „coś z nimi zrobi”. To „coś” miało miejsce dopiero w 1974 roku, kiedy zawodowy fotograf Peter Miller i jego żona przenieśli się do Heber Springs, do redakcji tygodnika „Arkansas Sun”. Kiedy w „Sun” rozpoczęto publikację nowego cyklu artykułów – „Some Day My Prints Will Come” (Pewnego dnia nadejdzie mój książę) – poświęconych starym rodzinnym fotografiom nadsyłanym przez czytelników, Albright uznał, że nastąpiło to „coś” i przesłał do redakcji prace Disfarmer'a Miller szybko zdał sobie sprawę, że ma do czynienia z fotografiami wyjątkowej wartości i zakupił zbiór negatywów Disfarmer’a. Przez rok publikował portrety w „Arkansas Sun”, równocześnie przekazując kopie Julii Scully, redaktorowi magazynu "Modern Photography". Scully, już po wstępnym zapoznaniu się ze zdjęciami, uznała fotografie Disfarmera za unikalne arcydzieła i od tamtej pory postawiła sobie za cel zaprezentowanie portretów Disfarmer’a szerokiej publiczności. [nieudolne tłumaczenie z disfarmer.com - RN]

Bill Frisell - Disfarmer

Fotografie Disfarmera zostały w ostatecznie odnalezione, docenione, wystawione i znalazły się antologiach. Dla nas jest jednak ważne, że sprawa nie skończyła się na samych fotografiach. Na świetny pomysł wpadł Chuck Helm, dyrektor centrum wystawowego w Columbus, gdzie odbyła się jedna z wystaw Disfarmer’a. Zaprosił do współpracy ... Billa Frisella. Najprawdopodobniej pomyślał (i słusznie, mnie się też tak kojarzy), że bezpośredniość i siła wyrazu (a zarazem subtelność) tych fotografii znajdują jakiś odpowiednik w muzyce Bill’a Frisell’a. Faktycznie, kiedy tylko Frisell poznał twórczość Disfarmer'a, zapalił się do projektu – komponowania podkładu muzycznego ilustrującego multimedialne pokazy zdjęć Disfarmer’a. W efekcie powstały utwory, które zmieszczone na najnowszym albumie Billa Frisell'a – „Disfarmer”, są sugestywnym i nastrojowym zestawem tematów, w których pobrzmiewają echa country, bluegrass i pewnie jakiejś amerykańskiej „muzyki góralskiej”. Jest tam – jak i w fotografiach Disfarmera, czyli jak z życiu – wszystko. Od (głównie) kawałków ospałych, poprzez sielskie (pastoralne?), do wesołych a (momentami) nawet birbanckich. Przyjemnie się tego słucha i podejrzewam, że do tajemniczych fotografii Disfarmer’a muzyka ta pasuje jak ulał. W końcu jednak jest to muzyka ilustracyjna i – jak ścieżka dźwiękowa z filmem – dopiero ze zdjęciami brzmi ona „jak należy”. Samodzielnie – tylko 4 gwiazdki.

Artist: Bill Frisell

Album: Disfarmer

Release Date: Jul 21, 2009 Grają: Bill Frisell - Guitar (Acoustic), Guitar (Electric), Liner Notes, Music Box, Loop Viktor Krauss - Bass Greg Leisz - Mandolin, Guitar (Steel) Jenny Scheinman - Violin

Bill Frisell – History, Mystery ****

Z przyjemnością zawiadamiam, że 13-tego maja ukazała się kolejna płyta Bill’a Frisell’a, o nieco mylącym tytule „History, Mystery”. Płyta ma bardzo pochlebne recenzje, aż tak pochlebne, że mnie to nieco zaniepokoiło. Bo? Bo mnie się podoba umiarkowanie. „History, Mystery” to mieszanina 30-tu (podwójny album) różnych stylowo, starszych i nowszych kompozycji (prawie wyłącznie) Pana Bill’a. Zebranych i poukładanych – przyznaję – nieźle, jak na taki melanż, ale w jakim celu? Retrospektywnego charakteru płyta nie ma (nic znanego), a jak na „concept album” ma za dużo bardzo krótkich, krótszych niż minuta (!), utworów. Brzmi to wszystko całkiem nieźle, ale jak muzyka ilustracyjna do teatru czy filmu, czyli zbyt wiele kompozycji jest jakby „zawieszonych”, bez początku czy końca w szczególności.
Jakby się ktoś wysilił, może zrobiłby z „History, Mystery” niezły nowy album Frisell’a a tak – pokazuje on wprawdzie możliwości Pana Billa’a, jest bowiem na płycie kilka świetnych kawałków (oj tak!), ale, co mi w tym najbardziej nie pasuje, w towarzystwie niepotrzebnych „sierot”. Chyba, że … się po prostu na nich („sierotach”) nie poznałem. Na wszelki wypadek daję więc – na wyrost – 4 gwiazdki.

Artist: Bill Frisell Album: History, Mystery

1 Imagination - Frisell - 1:51 2 Probability Cloud - Frisell - 4:45 3 Probability Cloud, Pt. 2 - Frisell - 1:01 4 Out of Body - Frisell - 2:27 5 Struggle - Frisell - 5:32 6 A Momentary Suspension of Doubt - Frisell - 0:38 7 Onward - Frisell - 1:38 8 Baba Drame - Traore - 6:09 9 What We Need - Frisell - 1:37 10 A Change Is Gonna Come - Cooke - 8:49 11 Jackie-Ing - Monk - 2:55 12 Show Me - Frisell - 3:16 13 Boo and Scout - Frisell - 2:28 14 Struggle, Pt. 2 - Frisell - 6:25 15 Heal - Frisell - 1:41 16 Another Momentary Suspension of Doubt - Frisell - 0:37 17 Probability Cloud (Reprise) - Frisell - 1:36 18 Monroe - Frisell - 4:18 19 Lazy Robinson - Frisell - 2:18 20 Question #1 - Frisell - 1:14 21 Answer #1 - Frisell - 0:40 22 Faces - Frisell - 1:52 23 Sub-Conscious Lee - Konitz - 5:39 24 Monroe, Pt. 2 - Frisell - 1:52 25 Question - Frisell - 0:56 26 Lazy Robinson, Pt. 2 - Frisell - 3:18 (…posłuchaj) 27 What We Need, Pt. 2 - Frisell - 1:16 28 Waltz for Baltimore - Frisell - 8:47 29 Answer #2 - Frisell - 1:50 30 Monroe, Pt. 3 - Frisell 2:58 -------------------------------------------------------------------------------- Karina Benznicki - Production Supervisor Adam Blomberg - Production Assistant Greg Calbi - Mastering Eli Cane - Production Coordination Jack Delano - Photography Barbara de Wilde - Design Claudia Engelhart - Live Sound Walker Evans - Photography Cathy Ferrante - Assistant Engineer Bill Frisell - Guitar (Acoustic), Guitar (Electric), Liner Notes, Loop Monica Frisell - Photography Ronen Givony - Editorial Coordinator Eyvind Kang - Viola Russ Lee Cover - Photo Adam Munoz - Editing, Mixing Cameron Nicklaus - Assistant Engineer Shawn Pierce - Engineer, Mixing Jenny Scheinman - Violin Tony Scherr - Bass Austin Sousa - Assistant Engineer Greg Tardy - Clarinet, Sax (Tenor) Lee Townsend - Producer Kenny Wollesen - Drums Jim WoodringLiner - Notes

Bill Frisell – Live in Montreal DVD *****, Lagrimas Mexicanas CD ****

DVD z koncertu Billa w Montrealu, które otrzymałem niedawno w prezencie z Berlina jest nie tyle muzyczną, co wydawniczą ciekawostką, bo jaka mogła być przyczyna, że nagranie z 2002 roku wydano w roku 2009 – Bóg raczy wiedzieć. Dziwi mnie to tym bardziej, że … jest to bez wątpienia najlepsze koncertowe nagranie Frisella, jakie mam. Kto i na co czekał? Od jakiegoś czasu Bill staje się coraz mniej jazzowy (na razie tyle) i koncert w „prawdziwym” sekstecie, budzi nie tylko moje najlepsze wspomnienia, ale i tęsknoty. Ach! Telecaster Frisella – fragmentami pastelowy, z flażoletami, w innych zaś miejscach rockowy, z „przesterowaniem” – tak doskonale brzmi w towarzystwie jazzowej sekcji dętej, że aż łza się w oku kręci. Program koncertu pochodzi w większości z płyty „Blues Dream” [2001] plus awangardowe wstawki pomiędzy oraz przeboje na bis. Mimo, że nic nie jest wcale „standardowe” (np „stalowa” gitara Grega Leisz’a generująca nastrój country) wszystko zgrabnie gra i buczy, publiczność – przynajmniej na zakończenie – przyzwoicie się rozkręca i w efekcie mamy półtorej godziny nietrywialnej muzyki w nietuzinkowym wykonaniu. Serdecznie polecam i obiecuję, że „Egg Radio” pod koniec – podobnie jak publiczność – z pewnością Was „uniesie”. Wręcz boskie.

Egg Radio




Artist: Bill Frisell

DVD: Live in Montreal (2002)

1. lmprovisation #1 2. What Do We Do? 3. Improvisation #2 4. Dream On 5. Outlaws 6. I'm So Lonesome l Could Cry 7. Improvisation #3 8. The Tractor 9. Blues Dream 10. Ron Carter 11. Blues For Los AngeIes 12. Keep Your Eyes Open 13. That Was Then 14. Egg Radio 15. We're Not From Around Here -------------------------------------------------------------------------------- Bill Frisell - guitar & loops Matt Chamberlain - drums Billy Drewes - alto sax Curtis Fowlkes - trombone Greg Leisz - steel guitars & mandolin Ron Miles - trumpet David Piltch - bass

---

Jak wcześniej zasugerowałem, Bill staje się coraz mniej jazzowy a najlepszym tego przykładem jest jego ostatnia płyta “ Lagrimas Mexicanas”, nagrana ze znanym brazylijskim wokalistą i gitarzystą Viniciusem Cantuárią. Płyta została dobrze przyjęta w Stanach, i sam przyznaję, że w zasadzie nic jej nie brakuje … prócz odrobiny „życia”. Jak dla mnie zestaw zaproponowanych piosenek (bo Vinicius śpiewa) jest przesadnie nostalgiczny i (niestety) kiczowaty. Kiczowate tematy mogą być żartem i u Frisella czasem takie właśnie są, ale ich nadmiar nie daje mi spokoju i boleśnie drażni. Może po prostu nie lubię, czy też nie „czuję” klimatów latynoskich i dlatego jestem niesprawiedliwy. Może – z powodu nostalgiczności – Bill przygrywa aż tak delikatnie i ledwo słyszalnie, że mi czegoś brak a może po prostu się czepiam, bo tęsknię za Billem z „wykopem”. Uwaga! Bill nigdy nie był „z wykopem”, więc jeśli o tym marzę słuchając „Lagrimas…”, to oznacza, że są one łzawe. Zbyt łzawe. Chętnie dałbym 3 gwiazdki, ale … może się nie poznałem?

Artist: Bill Frisell

Album: Lagrimas Mexicanas

Release Date: Jan 25, 2011 1 Mi Declaración - Cantuaria, Frisell - 7:03 2 Calle 7 - Cantuaria, Frisell - 5:03 3 La Curva - Cantuaria, Frisell - 2:34 4 Lágrimas Mexicanas - Cantuaria, Frisell - 4:35 5 Lágrimas de Amor - Cantuaria, Frisell - 5:00 6 Cafezinho - Cantuaria, Frisell - 1:37 7 El Camino - Cantuaria, Frisell - 3:31 8 Aquela Mulher - Cantuaria, Frisell - 5:10 9 Briga de Namorados - Cantuaria, Frisell - 4:40 10 Forinfas - Cantuaria, Frisell - 1:55 -------------------------------------------------------------------------------- Vinicius Cantuária - Composer, Guitar (Acoustic), Percussion, Vocals Bill Frisell - Composer, Guitar (Acoustic), Guitar (Electric), Loops Adam Blomberg - Production Assistant Greg Calbi - Mastering Engineer John Darra - Artwork Andrew Kelley - Design, Layout Jason Lehning - Engineer Adam Munoz - Engineer, Mixing Engineer Lee Townsend - Producer

Karrin Allyson

Jakiś czas temu zainteresowałem się Jaques'em Brelem. Stwierdziłem, że może nie jest on Europejskim odpowiednikiem Boba Dylana, który napisał całą masę piosenek od lat śpiewanych przez tłumy wykonawców, ale "Ne me quittes pas" Brela stało się wręcz standardem i jest jednym z utworów, dla których bardzo często produkuje się modne ostatnio covery.

Szukając różnych wykonań piosenek Brela, trafiłem na dość ciekawe wykonanie "Ne me quittes pas". Po angielsku nazywa się to "If You Go Away" a Pani, której głos przyciągnął moją uwagę nazywa się Karrin Allyson. Zapamiętajcie to nazwisko! To dość młoda wokalistka jazzowa (pierwsza płyta 1992) - chyba jeszcze nie odkryta w Polsce, bowiem nie znalazłem śladu jej biografii ani w Onecie ani w Jazz Forum. Przeglądnąłem natomiast Amazon. Uwaga! WSZYSTKIE płyty, a wydała ich kilka (8), są cztero- oraz pięcio- gwiazdkowe. To rzadkość, bo nawet najlepszym zdarzają się wpadki. Komentarze natomiast są typu: "This lady can sing! ", "See this woman live - you won't believe your ears!", "What an amazing young woman!", "Beautiful phrasing", "A wonderful collection of standards! ". Moim zdaniem, nie ma w tym ani trochę przesady, przesłuchałem bowiem jej wszystkie płyty i .. nie mam po prostu słów. Poza głosem, jazzowym filingiem, ma coś, co niezwykle lubię - śpiewa, co lubi (a ma gust, oj ma!) i wyraźnie jej się to podoba. Takie wrażenie miałem - już dość dawno temu - przy słuchaniu płyty "Buena Vista Social Club" - odczuwalna, namacalna wręcz radość z tego, że się śpiewa. Trudno to opisać ale Pani ma taki jakiś magnetyzm w głosie, że trudno się jej oprzeć. Jak zaczniesz słuchać, nie możesz przestać.

Zacząłem od płyty typowo jazzowej "Ballads, Remembering John Coltrane" z bardzo niebanalnym wykonaniem moich ulubionych skądinąd ballad Coltrane'a. Piękna, ciekawa płyta. To był jednak dopiero początek. Z "pewną dozą nieśmiałości" spróbowałem inną płytę Karrin - "Collage". Jak sama nazwa wskazuje to istna zbieranina - różne style, nastroje, kompozytorzy. Są tam i jazzowe standardy i Beatlesi i muzyka z filmu "Kobieta i mężczyzna". Co więcej Pani śpiewa w 3 językach: po francusku, portugalsku i angielsku oczywiście - jak to może być dobre (pomyślałem). O matko boska! To nie tylko jest dobre, aż trudno uwierzyć ale to jest przecudne! Piękne, oszczędne aranżacje, a choć są i ballady z akompaniamentem gitary i brawurowo wykonane jazzowe czy wręcz rockowe kawałki, wszystko jakoś tak świetnie "skomponowane", dobrane i doskonale zaśpiewane, że aż miło słuchać. Jest na tej płycie piosenka "Here, There and Everywhere" Beatlesów - genialnie wykonana przy akompaniamencie gitary i sekcji rytmicznej. Jest tam taki świetny bas (głos+kontrabas.. ale pomysł!), że dech zapiera. Chyba się w niej zakochałem (w piosence oczywiście) - jakiś czas słuchem w kółko nie mogąc wyjść z podziwu.

Moja fascynacja Panią Karrin trwała jakiś czas - kilka miesięcy - i doszło do tego, że nie tyle jestem zafascynowany Panią Allyson ale moją nią fascynacją (wiem, że to matactwo słowne ale mam nadzieję, że rozumiecie, co mam na myśli). Przydarzyło mi się to dopiero na stare lata, ale wreszcie zrozumiałem na czym polega to zjawisko, że nastolatki mogą mdleć na koncercie swego ukochanego wykonawcy. Uderzenie przyszło wtedy, kiedy po raz pierwszy słuchałem innej płyty Karin: "I Did'nt Know About You". Cóż to za dziewczyna! Trzeba mieć nerwy, jaja i niezwykłą pewność siebie, żeby na debiutanckiej (!!) płycie umieścić piosenkę wykonaną przy akompaniamencie ... bębnów. To "What a Little Moonlight Can Do" - standard wykonywany jeszcze przez Billy Holiday (o innych nie wspomnę). Jest tam oczywiście wiele innych, przepięknych, świetnie zaaranżowanych kawałków ale gdybym był nastolatkiem i na koncercie słuchał "..Little Moonlight..", pewnie bym zemdlał. W recenzjach omawiam:

Karrin Allyson - Collage *****

Bardzo - jak sama nazwa wskazuje, eklektyczna, płyta Karrin Allyson ale "kawałki" dobrane i opracowane są z takim smakiem, że zapiera dech. Polecam dynamiczne "Cherokee" oraz boskie "Here, There And Everywhere".

Artist: Karrin Allyson

Album Title: Collage

1. It Could Happen to You/Fried Bananas (Burke/Gordon/VanHeusen) - 4:42 2. Autumn Leaves (Les Feuilles Mortes) (Kosma/Mercer/Prevert) - 4:43 3. Robert Frost (Leonhart) - 5:02 4. All of You (Porter) - 4:40 5. And So It Goes (Joel) - 3:40 6. Joy Spring (Brown) - 4:14 7. Ask Me Now (Brown) - 6:38 8. Cherokee (Noble) - 3:45 9. Here, There and Everywhere (Lennon/McCartney) - 4:47 ... posłuchaj 10. Give It up or Let Me Go (Raitt) - 4:06 11. Faltando Um Pedaço (Missing a Piece) (Viana) - 6:07 12. Live for Life (Gimbel/Lai) - 4:54 -------------------------------------------------------------------------------- data: 1996

Karrin Allyson - I Didn't Know About You *****

Piękna, niebanalna, bardzo zróżnicowana płyta. Debiut Pani Karrin Allyson ale jaki. Polecam brawurowy "What a Little Moonlight Can Do" oraz blues "Guilty" - ten ostatni zdecydowanie do przytulania na 4: ... 1... 2... 3... 4... buzi.

Artist Karrin Allyson

Album Title I Didn't Know About You

Date of Release 1992 inprint 1. Nature Boy (Ahbez) - 6:17 2. I Didn't Know What Time It Was (Hart/Rodgers) - 4:27 3. Chopin Prelude Op. 28 No. 4/Insensatez... (Chopin/Gimbel/Jobim) - 6:25 4. (Pack Your) Suitcase Blues (Colette) - 3:16 5. I Didn't Know About You (Ellington/Russell) - 4:28 6. Line for Lyons (Mulligan) - 3:38 7. Jesse (Ian) - 4:26 8. What a Little Moonlight Can Do (Woods) - 2:32 ... posłuchaj 9. I Don't Stand a Ghost of a Chance with You (Crosby/Washington/Young) - 5:50 10. 'S Wonderful (Gershwin/Gershwin) - 4:27 11. Save That Time (Long) - 3:44 12. Guilty (Newman) - 5:28 13. It Might as Well Be Spring (Hammerstein/Rodgers) - 5:11

10 płyt, które wstrząsnęły światem

Temat „wyszedł” – choć nie bezpośrednio – od naszego przyjaciela Kazika z Berlina. Kilka dni temu Monika z kolegami była na koncercie Radiohead w Berlinie i ni stąd ni z owąd pojawił się temat „gdzie śpimy po koncercie”. Na wieść, że „ … trudno, jak nic nie znajdziemy, to wrócimy”, zimny dreszcz przeszedł mi po plecach i nie pozostało mi nic innego jak poprosić Kazika o pomoc. Spisał się świetnie i w ciągu kilku godzin (dosłownie!) załatwił miejsce, gdzie przygarnięto MUC Monikę i jej towarzystwo. Niniejszym serdecznie dziękuję i pozdrawiam.

Przy okazji rozmawiałem z Kazikiem chwilę przez telefon (m.in. oczywiście o muzyce) i zwierzyłem mu się, że coś ostatnio na nic ciekawego nie mogę trafić. Na to Kazik powiedział (cytuję z pamięci) „ ... a po co ci coś nowego? Mało to starych, świetnych płyt jest do słuchania?”. Chwilę pomyślałem, … kurcze – chłopak ma rację. Mam dziesiątki „wielkich” płyt, których w ogóle nie słucham, i to tylko z tego powodu, że są z zamierzchłych czasów. Słusznie?

Niesłusznie! Postanowiłem więc, że wbrew całemu światu, pędzącemu wciąż do przodu popędzę nieco do tyłu, poszukam w pamięci i wytypuję 10 płyt, które wstrząsnęły światem. Wybór miał być całkowicie nieobiektywny, ale postanowiłem, że:

• Są to płyty, których nie tylko słuchałem i je pamiętam, ale także takie, które po prostu mam.
• Są to płyty, które – przynajmniej dla mnie – kojarzą mi się nie tylko z muzyką a jeśli są to skojarzenia muzyczne, to przynajmniej jakieś nietypowe.
• Są to płyty, które bez wahania można włożyć do odtwarzacza i słuchać (zamiast szukać jakichś nowych) a dotąd ich nie polecałem i o nich nie mówiłem, bo ... no właśnie – bo są z zamierzchłej przeszłości.



„Ocywiście” pojawił się „mały” kłopot. Kiedy już wstępnie wybrałem listę i policzyłem … Dobra, zacząłem wyrzucać … Znowu policzyłem - no nie, nie dam rady … Jestem za stary i chyba sentymentalny, bo tego, co mną „wstrząsało” jest zdecydowanie za dużo! Na szczęście „małpa nie cielę” i sobie poradziła. Podzieliłem wszystkie „wstrząsy” na wstrząsy młodości, wieku średniego oraz dojrzałości. Stwierdziłem też, że w wieku dojrzałym albo słucham więcej i łatwiej mną wstrząsnąć, albo byle co mną wstrząsa, bo do ostatnich wstrząsów musiałem zaliczyć więcej niż 10 płyt.

Postanowiłem tez, że dla wzmocnienia efektu (napięcie, ciekawość) będę umieszczał płyty po jednej. Ha!

A) Młodość (radio, taśmy)

Były to najlepsze czasy rocka a ponieważ miałem ze 20 lat, trudno, żebym słuchał czegoś innego. Nagrywało się wtedy wszystko z radia (miałem DSTL 202) na taśmy i słuchało za pomocą „szafy grającej” ZK-140. Niemniej muzyka ta pochodziła z płyt, z których kilka do dziś wyraźnie pamiętam. Od tego czasu minęło wystarczająco dużo czasu, żeby móc ocenić moc „wstrząsu”, więc zarówno wybór, jak i klasyfikacja były względnie łatwe.

Młodość, nr 01. Pink Floyd - Delicate Sound of Thunder [1988] (The Dark Side of the Moon [1973])

Do dziś pamiętam ten jesienny wieczór w „Trójce”, kiedy Piotr Kaczkowski prezentował płytę „Ciemna strona księżyca”. Płytę wspaniałą, dopieszczoną pod każdym względem, ważną. Niemniej … „Ciemna strona”, choć wielka, nie uczyniła mnie fanem Pink Floyd. Z tego też powodu, jako wstrząs i do słuchania, zaproponowałem bajecznie zrealizowany album koncertowy „Delicate Sound of Thunder”, na którym usłyszycie „żywe dźwięki” z „Ciemnej strony” („Time”, „Us and Them”, „Money”) genialne „Shine On You Crazy Diamond” i moje ulubione wykonanie „Wish You Were Here”. W tym ostatnim grają 2 gitary akustyczne, ale tak, że .. Nie umiem tego opisać, ale słychać, jakby w pewnych momentach dwaj gitarzyści grali nuty w takcie na przemian. Najpierw lewa, potem 2 razy prawa i wreszcie lewa. Nie mam pojęcia, jak to można wyćwiczyć, ale kiedy tego słucham, dreszcz przechodzi mi po plecach. Zarówno „Ciemna strona” – w młodości, jak i zacznie późniejsza „Sound of Thunder” zwróciły mą uwagę na Pink Floyd. Piękna, niebanalna muzyka do słuchania dla każdego i przy każdej okazji.

„…W domu, znowu w domu
Lubię tu być, kiedy tylko mogę
Gdy do domu wracam zziębnięty, zmęczony
Dobrze jest kości ogrzać przy kominku
Daleko, za łąkami Słychać bicie dzwonu
Co wieczornych nawołuje do modlitwy.
Do wysłuchania cicho szeptanych magicznych zaklęć” (fragment „Time” w tłum. Tomasza Beksińskiego)

Młodość, nr 02. Ten Years After - A Space In Time [1971]

Dla mnie samego jest to pewna niespodzianka (że tak wysoko wyszło), nie da się jednak zaprzeczyć, że zarówno zespół „Ten Years After” oraz jego „szybkoręki” gitarzysta Alvin Lee byli – przynajmniej przez jakiś czas – moimi znaczącymi ulubieńcami. Dziś, z perspektywy „starszego” już nastolatka, niewiele z tej fascynacji pozostało, ale … „A Space In Time” jest nadal zupełnie OK.

Alvina Lee, jak każdy, usłyszałem po raz pierwszy w legendarnym nagraniu „I'm Going Home” z Woodstock i ono pasowało gitarzystę „Ten Years After” na szalonego hippisa diabelsko sprawnego w przebieraniu po strunach, specjalistę od długaśnych, ekstatycznych solówek a opinie tą potwierdziły i utrwaliły „50 000 Beneath My Brain” i boskie „Love Like a Man” z doskonałej płyty „Cricklewood Green”. I kiedy wydawało mi się, że „wszystko już wiem”, nagle niespodzianka – „A Space In Time”. Płyta zdecydowanie inna, niehałaśliwa, bez szaleńczych nastrojów, bardziej „popowa” niż wszystkie inne płyty TYA, ze sporą dawką akustycznych gitarowych riffów (Alvin, co z tabą??). No i z BAJECZNYM, REWELACYJNYM „I'd Love to Change the World”. To jest, w moim skarbczyku muzycznym, coś na kształt „Little Wing” Hendrix’a, tyle tylko, że bardziej dopracowane (fakt!) i brzmi lepiej. Krótki (3:44), treściwy, z typowymi dla Alvina popisami, ale stonowanymi i lekko w tle (Alvin, co z tobą??). Następne „Over the Hill” jeszcze bardziej nietypowe, ze smyczkami jak u późnych Beatlesów. Świetna muzyka, piękne, bogate brzmienie, najlepszy Alvin, jakiego znam i w ogóle jeden z lepszych rockowych (nie-progresywnych i nie-koncepcyjnych) albumów. Serdecznie polecam.

Młodość, nr 03. OST – Cabaret [1972]

Film „Kabaret” widziałem w kinie w czasach, kiedy do kina chodziłem często, nie aż tak znowu często, żeby „Kabaret” oglądać aż 5 razy (w kinie!). A jednak. Spowodował to raczej jakiś zbieg okoliczności (np. na maratonie z „Absolwentem”, którego nie widziałem, był „Kabaret”, który chętnie zobaczyłem jeszcze raz.) niż premedytacja, ale i film i muzykę z niego zapamiętałem doskonale. Po wielu latach (79-80) trafiłem na płytę ze ścieżką dźwiękową z filmu. Na „kołowym” sylwestrze, „Kocio” (przewodnik o takim pseudonimie) już dobrze po północy (i nieźle wstawiony) puścił tę płytę na cały regulator i … nie ma mocnych. Przy „Tomorrow Belongs to Me” wszyscy wstawali i pozdrawiali wyimaginowanego „wodza” w uniesieniu. To – mimo sylwestra – raczej obciach i nie ma się czym chwalić, ale sugeruje jaką nieprawdopodobną siłę ma ta muzyka (i słowa!). Wtedy, po raz pierwszy, bo dziś sprawdziłem to już na wielu filmach, zdałem sobie sprawę jak mocno, może nawet mocniej niż obraz, przemawia do nas dźwięk.

W filmie, niesamowity cherubinek Oliver Collignon – jako młody nazista - śpiewa (głosem Pana Marka Lambert’a, aktora, który śpiewał także w „Kabarecie” wystawianym na Broadway’u):
…
The babe in his cradle is closing his eyes
The blossom embraces the bee
But soon says the whisper, arise, arise
Tomorrow belongs to me

Now Fatherland, Fatherland, show us the sign
Your children have waited to see
The morning will come
When the world is mine
Tomorrow belongs to me
Tomorrow belongs to me
Tomorrow belongs to me
Tomorrow belongs to me

Ta ostatnia zwrotka, powtarzana coraz głośniej i głośniej, ze 3 razy, przy coraz hałaśliwszym akompaniamencie trąb, werbli i śpiewana przez coraz większą liczbę głosów to jedna z najbardziej przejmujących scen w filmie (i piosenek na płycie). Jak z tych „dzieciątek w kołysce” i „pszczółek” może wypływać groza i przerażenie? Nie wiem, ale wypływa!

Jasne, że ścieżka dźwiękowa z „Kabaretu” bez – dziś już nieco zamglonych, zatartych w pamięci – obrazów z filmu nie brzmi już tak samo, ale nieprawdopodobnych „Mein Herr”, „Money, Money”, „Maybe This Time” czy tytułowego „Kabaretu” - w wykonaniu Lizy Minelli i boskiego Joel’a Grey’a - z przyjemnością można zawsze posłuchać. To w dziedzinie klasycznej piosenki kabaretowej najwyższa półka światowa. A wiem, co mówię, bo mam także te piosenki w wersji „Broadway Cast” i … nie czepiam się, ale jest to zupełnie inna bajka. To zasługa aranżacji i wykonawców, z których co najmniej jeden - Joel Grey – był w filmie w życiowej formie i w parze z Lizą stworzył duet wszechczasów. Bob Foss świetnie to „skręcił”, Maciej Zembaty ( i Wojciech Mann?) kapitalnie przetłumaczył teksty piosenek i … mieliśmy do oglądania w latach 70-tych film genialny. Tak genialny, że nawet na obozie naukowym w Nowym Sączu (1978), kiedy oglądałem „Kabaret” po raz piąty, usta miałem rozdziawione z wrażenia. A ponieważ jest to w końcu film muzyczny, to muzyka z „Kabaretu”, mająca niemały udział w tej genialności, tak mną wstrząsnęła, że pamiętam ją - „Ladies und Gentlemen” - do dziś.

Młodość, nr 04. Led Zeppelin - How the West Was Won [2003] (Led Zeppelin IV [1971])

O zespole „Led Zeppelin”, dawno niesłuchanym, przypomniałem sobie przy okazji wydanej kilka lat temu składanki „How the West Was Won”. Dwupłytowy album jest kompilacją starych, niepublikowanych nagrań zespołu dokonanych w czasie koncertów w Stanach i jest to majstersztyk cyfrowej obróbki dźwięku, czyszczenia (usuwania szumów) i montażu. Jak można nagrania sprzed ponad 35 lat doprowadzić do takiej doskonałości, nie wiem, ale w związku z tym naprawdę warto ich posłuchać.

Do rzeczy. Oczywiście, że nie ta płyta „How the West Was Won” wstrząsnęła mną w młodości. Piosenkę „Whole Lotta Love” (z „Led Zeppelin II”) usłyszałem po raz pierwszy w pierwszej klasie technikum, ale nie wiedziałem jeszcze nawet, kto to gra. Widocznie braki nadrabiałem wtedy szybko, bo płytę „Led Zeppelin IV” już pamiętam, a że jest to płyta z przebojem przebojów, balladą ballad i riffem riffów – to jej już nigdy nie zapomnę.

Chętnie napisałbym coś o „Stairway to Heaven” (bo to jest tym czymś), ale poddaję się - nie mam śmiałości wypowiadać się na temat takiego „zjawiska”. W Wikipedii znalazłem, że „W Topie Wszech Czasów Programu III Polskiego Radia utwór zawsze zajmuje miejsce w pierwszej trójce, w tym pięć razy znalazł się na szczycie zestawienia (1994, 1995, 1997, 1998 i 2007)”. Dodam tylko, że nuty (!) do „Schodów” sprzedają się do dziś i to w tempie ok. 15tys rocznie.

Prócz legendarnych „Schodów”, szanownej uwadze Państwa polecam, pierwszy na płycie, „Black Dog” z przecudnej urody – nie wiem jak to nazwać - „synkopowanym bębnem” (w rocku?). Bohnam na perkusji i Page na gitarze w niektórych fragmentach grają „nie w fazie” schodząc się przepięknie, kiedy słuchający już, już był pewien, że się … no kurcze, pomylili. Świetne. Potem czadowy „Rock and Roll” i (ze „Schodami w środku”) końcowe, nieomal romantyczne - „Going to California” oraz „When the Levee Breaks” z wyraźnymi, mocnymi bębnami i harmonijką Plant’a w tle. Rewelacyjna, różnorodna i niebanalna, choć nieco głośna i „monumentalna” muzyka. Bardzo zachęcam do posłuchania, bo - jak mnie – z pewnością ujmie (czy też porazi) Was pomysłowość i mistrzowskie wykonawstwo (Uwaga! Gra tylko trzech!).

P.S. Uprzedzając - słuszne skądinąd – uwagi Mirka .. „dlaczego tylko ten album”, informuję, iż wiem, że wszystkie 6 pierwszych płyt Led Zeppelin (1969-1975) to arcydzieła. Jest to najprawdopodobniej zasługa genialnego i bezkompromisowego Jimmy Page’a, który, opierając się jakimkolwiek wpływom i modom, stworzył niedościgniony wzór hard-rockowego gitarzysty a wraz z kolegami – takiegoż (tzn. hard-rockowego) zespołu. Coś jednak, z tego zestawu arcydzieł, po prostu bardziej zapamietałem.

Młodość, nr 05. Wolna Grupa Bukowina – Bukowina [1991]

Tak, choć trudno powiedzieć, żeby w latach 70-tych wstrząsnęła mną płyta „Wolnej Grupy Bukowina” muszę ten krążek z początku lat 90-tych zaliczyć do wstrząsów mej młodości, bowiem „WGB” usłyszałem po raz pierwszy w klubie w akademiku („Piast” – ten pierwszy od strony stołówki) gdzieś na pierwszym roku (wiosna 1974). Piosenki ich krążyły w 2-gim (bootlegi na kasetach – był to rarytas) czy nawet 3-cim (śpiewniki – także, choć nieco mniejszy rarytas) obiegu, ale - nawet jeśli było to tylko wybrane „środowisko” - były przez wiele lat niezwykle popularne i aż trudno w to uwierzyć, jak wino „ulepszały” się z czasem. Pod koniec studiów był to już repertuar i obowiązkowy i kultowy. Trudno mi napisać, szczególnie w naszym towarzystwie, coś odkrywczego o „WGB”, Wojtku Bellonie, czy ich piosenkach. Przynajmniej Wojtek jest już dziś „postacią encyklopedyczną”, co - jeśli przypomnę sobie szczegóły ich „kariery” – wydaje się jakieś abstrakcyjne.

Przez wiele lat słyszałem te piosenki tylko w górach (w radiu jeszcze nie) i to z którejś-tam ręki. Sam byłem taką „którąś-tam ręką” popularyzując „Majstra Biedę”, „Mechodziany” („Bez Słów”) czy „Rzekę” na rajdach i obozach. Jak mogłem? Ano byłem młody i bezczelny i wydawało mi się, że wiem (słyszałem) „jak to leci”. Jakież więc było moje zdziwienie, kiedy nabywszy pierwszy egzemplarz „Bukowiny” (Pamiętam do dziś! W hurtowni „Takt” w Rybniku) usłyszałem, że … no kurcze, jednak „tak to leciało”.

A dziś? Teraz właśnie słucham „Nocnej Piosenki o mieście” i w Last.fm wyświetla mi się - Uwaga! 131 653 odsłuchań (utworów WGB) w Last.fm:





W moim programie do katalogowania płyt (Media Monkey - można w nim automatycznie odszukać informacje o płycie w Internecie, ściągnąć okładkę oraz pozostałe dane) mam:





a w „Amazonie” można kupić „Złota Kolekcja (Best Of)” za $10.95 :





„Bukowiny” niestety nie ma - “Amazon” pisze, że „This item has been discontinued by the manufacturer.” - ale za to jest ciekawa recenzja (w języku english oraz po polsku, choć bez ogonków).

Plyta absolutnie kultowa, otoczona rodzajem czci grupa, jej pierwszy i najlepszy album, obawiam sie jednak, ze jest to muzyka i poezja niezrozumiala dla nikogo, kto nie slyszal jej w jej naturalnym srodowisku, gdzies w przerwie wloczegi, posrod ludzi, ktozym nie przejdzie przez mysl pytanie po co im chodzenie po gorach, nie zrozumieja jej ludzie, ktozy w natloku codziennosci nie uciekaja mysla w kraine, gdzie wciaz sie idzie, ale do nikad nie dazy, gdzie jest sie otwarty na przelotne wrazenie, chlonie sie piekno zmyslami, uczuciem i wiara, a naiwnosc ta nie jest karana, jest warunkiem przezycia czegos niezwyklego, o ile nie zmiesza sie tego z rzeczywistaocia, nie skazi bezlitosnym jadem deprywacji i konsumpcji. Nie znajda tam nic dla siebie ludzie, dla ktorych miasto, zwarty tlum, blask cywilizacji i zadza posiadania jest " Droga, prawda, zyciem".

Jest to lektura zupelnie obowiazkowa dlaa tych, co zarazili sie bakcylem szukania wolnosci w gorach, ktozy rozumieja osaczenie w miescie, ale wsrod ludzi, co nie rozumieja tego, to moze sie wydawac banalne i niezrozumiale. Tego typu "chorobe" lapie sie w bezposrednim kontakcie z zarazonymi ludzmi.

Choć nie ze wszystkim się zgadzam, sam bym lepiej tego nie ujął, więc cytuję i serdecznie polecam płytę wszystkim zarażonym. Dodam tylko, że krążków „Bukowina” kupiłem co najmniej 5, z których co najmniej 3 wysłałem za granicę. Wszyscy, a nie mam powodu przypuszczać, że kłamali, mieli łzy w oczach, kiedy płytę przesłuchiwali po raz pierwszy. „W XX lat później”! Jestem pewien, że nawet w najśmielszych snach, Pan Wojtek takiego czegoś by nie wymyślił.

Młodość, nr 06. Emerson, Lake and Palmer – Picture at an Exhibition [1972]

Zespół Emerson, Lake & Palmer był na początku lat 70-tych jedną z bardzo rozpoznawalnych i niezwykle popularnych, „progresywnych supergrup”, tzn. tworzyli go czołowi członkowie innych, wcześniej znanych (i także popularnych) zespołów i to po to, żeby zagrać coś bardzo niebanalnego. Krążyły plotki, że zespół miał się nazywać HELP od „Hendrix, Emerson, Lake & Palmer”, ale projekt ten nie wszedł nawet w fazę prób z powodu przedwczesnej śmierci Hendrix’a. A szkoda, bo brzmienie EL&P, zdominowane agresywnym keyboardami Ketih’a Emersona, nie mogło stać się „moją muzyka”. Pewnie na „keyboard” mam jakiś uraz i mimo, iż w latach 70-tych był on niezwykle „trendy”, jakoś go nie polubiłem. Za to polubiłem, i to bardzo, niesamowity głos wokalisty Greg’a Lake’a.


Płytę „Obrazki z wystawy”, pamiętam akurat bardzo dobrze. Podejrzewam, że trochę z powodów pozamuzycznych. Ogromną zaletą rocka progresywnego, było to, że przez czasem nawet dziwne zainteresowania muzyków, pełnił on ewidentną misję edukacyjną. Nie byłem wtedy jakoś bardzo „niewykształcony” muzycznie a i tak o Modeście Musorgskim dowiedziałem się po raz pierwszy (nie tylko ja) przy okazji płyty „Obrazki z wystawy”. Miałem nawet wrażenie, że ten XIX-wieczny rosyjski kompozytor, autor suity „Obrazki z wystawy”, na kanwie której powstał album, został „odkryty” przez zespół. Przynajmniej dla szerszej widowni.

„Obrazki” są albumem koncertowym nagranym w City Hall w Newcastle i to jest ogromna jego zaleta. Jest bowiem szansa, że przy słuchaniu „udzieli” się Wam atmosfera wydarzenia i nieznośne „wizgi” mooga będą nieco bardziej znośne. A te męczarnie wynagrodzi Wam kilka niezapomnianych wokali Lake’a – w „Promenade2”, „The Sage” czy „The Great Gates of Kiev”.

Młodość, nr 07. King Crimson – In The Court of The Crimson King [1969]

Jeśli jakimś cudem udałoby się Wam posłuchać płyty King Crimson a po niej EL&P, zrozumiecie, co oznacza powiedzenie „jak niedaleko pada jabłko od jabłoni”. Piękna, melodyczna, bogata brzmieniowo płyta „Na zamku Karmazynowego Króla” – z chórami, flecikami i długaśnymi utworami - była niewątpliwie „softcore'owym” zwiastunem rocka symfonicznego i jazz fusion, którego „hardcorowym” następcą były „Obrazki z wystawy”. Oba zespoły „łączy” głos Greg’a Lake’a, ale też zainteresowanie – a to już jest autorstwa Roberta Fripp’a, założyciela „King Crimson” - nowymi brzmieniami i poszerzaniem obszaru zainteresowań muzycznych.


Co ciekawe, zespół „King Crimson” nie zdobył nigdy jakiejś wielkiej popularności i nie miał masowej publiczności, za to jego debiutancki album „Na zamku Karmazynowego Króla” jest powszechnie uważany za jeden z ważniejszych w historii rocka i za jeden z najbardziej inspirujących wielu innych wykonawców rockowych a nawet jazzowych w latach 70-tych. Nie można i nie wypada go nie znać! Serdecznie więc polecam – szczególnie ballady „I Talk to the Wind” i “The Court of the Crimson King” z niezapomnianymi wokalami Greg’a Lake’a.

Młodość, nr 08. Mike Olfield – Tubular Bells [1973]

Trzy płyty: “Na zamku Karmazynowego Króla” (1969), “Obrazki z wystawy” (1972) i “Dzwony rurowe” (1973) to kamienie milowe progresywnego- i symfonicznego rocka, ale „Dzwony” wyróżniają się wśród nich (już w 1973!!) dodatkowymi efektami marketingowymi.

Wręcz legendy krążą o nagraniu tej płyty, której Oldfield jest nie tylko jedynym autorem, ale prawie jedynym wykonawcą. Legendy o 16-to ścieżkowym Ampex’ie, na którym po kolei nagrywano instrumenty, o cudach, jakich dokonywano w celu osiągnięcia odpowiednich efektów (np. nagrywanie z inną a odtwarzanie z inną prędkością). Plus okładka inspirowana obrazami belgijskiego surrealisty Rene Magritte’a, ze słynnym żartem z tyłu: „This stereo record cannot be played on old tin boxes no matter what they are fitted with. If you are in possession of such equipment please hand it into the nearest police station.”

W efekcie dało to legendarny, niezapomniany album nawet do dziś, moim zdaniem, robiący wrażenie. Uwielbiam wręcz koniec pierwszej części – z „mistrzem ceremonii”, w której głos Pana Vivian’a Stanshall’a (angielskiego barda i poety) po kolei zapowiada instrumenty włączające się do gry: "Grand piano; reed and pipe organ; glockenspiel; bass guitar; double speed guitar; two slightly distorted guitars; mandolin! Spanish guitar, and introducing acoustic guitar, plus... tubular bells". Przy monotonnym akompaniamencie basów (Ravel !!) każdy z nich „pojawia się” w lewym kanale i wolno „przechodzi” – oczywiście w scenie muzycznej – z lewa na prawo, gdzie grają razem. Trwa to z 8 minut i jak suspens w thrillerze - prowadzi do finałowej ekstazy z dzwonami rurowymi. Dla mnie bomba i ekstaza.

Młodość, nr 09. Extra Ball - Go Ahead [1979]

Zespól „Extra Ball” poznałem na (festiwalu?) „Chemikaliach kulturalnych”, które przez kilka lat moich studiów organizowane były na naszym wydziale. Niektóre imprezy, głownie koncerty, w ramach „Chemikaliów” odbywały się w szacownym budynku starej Chemii i nazywały się „Koncertami na schodach”. Dosłownie na schodach - miedzy głównym holem a pierwszym piętrem. Tam po raz pierwszy usłyszałem Pana Jarosława Śmietanę i do dziś – o Boże! Tyle lat! – jestem jego fanem. Na płytę „Go Ahead” trafiłem już trochę później niemniej przez wspomnienie z tego pierwszego spotkania z „Extra Ball”, zaliczam ją do wstrząsów młodości. Na początku zespół tworzyli studenci PWSM w Katowicach i mimo, że działał dość krótko przewinęła się w jego składzie cała plejada polskich jazzmanów.

Zabijcie mnie, ale nie pamiętam czy miałem jej winylową wersję. Raczej nie, bo wtedy płyty z serii „Polish Jazz” był to rarytas, więc „Krakowski festiwal jazzowy” czy boskie „Kocham Cię Anno” znałem najprawdopodobniej z radia (taśmy). Dziś mam reedycję płyty na CD i … wierzcie mi, że brzmi ona całkiem nieźle. Może dlatego, że jest to porządny jazz „głównego nurtu” (wtedy) a Pan Jarosław nie przesadza z gitarą. W efekcie mamy piękną, niebanalną płytę jazzową, którą spokojnie mogę polecić na różne okazje – dla mnie głównie wspomnieniowe, bo mi się nieodłącznie kojarzy z tymi „Chemikaliowymi” schodami.

Młodość, nr 10. The Beatles – Abbey Road [1969]

Tak naprawdę nie wiem, dlaczego trudno było mi ustalić, czy (i która) któraś z płyt Beatlesów wstrząsnęła mną w młodości. Może było to za wcześnie (dla mnie), razem z Beatlesami usłyszałem bowiem i Animals’ów i „Procol Harum” i całą masę innych zespołów. „Za chwilę” Beatlesi przestali już grać a mnie wciągnął zupełnie inny rock. Muzyka Beatlesów była dla mnie trochę jak dźwięk tykającego ściennego zegara. Z jednej strony zawsze „słyszalna”, z drugiej – wiem, że to bardzo niesprawiedliwe - jakoś mało frapująca. Może z wyjątkiem ….

Wiosną 1970 roku wprowadziłem się do internatu Technikum Chemicznego w Gliwicach. Internat znajdował się na zapleczu ul. Chorzowskiej przy ogromnym placu (z ogródkami działkowymi) otoczonym kamienicami. Najwyraźniej na ten plac wychodziły okna mieszkania jakiegoś zakręconego fana Beatlesów, bo – pamiętam jak dziś – całymi dniami słychać było na tym placu „Abbey Road”.

Jak to było możliwe, nie wiem (wystawiał głośniki do okna?), ale nasłuchałem się „Something”, „O! Darling”, „Here Comes the Sun” i innych, jakbym sam miał tę płytę.

Co ciekawe - jakiś znak - na tym moja przygoda z „Abbey Road” się nie skończyła. Jakiś czas temu Zbyszek prosił mnie bym mu doradził jaką płytę ma kupić na prezent dla kolegi. Kolega ten był fanem Beatlesów, więc wszystkie płyty miał, ale wpadł mi w oko wydany pod koniec lat 90-tych album „Anthology 3” z niepublikowanymi nagraniami z sesji, także „Abbey Road”. Dla normalnego człowieka to wydawnictwo będzie raczej niestrawne, ale dla fana? Okazało się, że pomysł był trafiony a kolega tak się tymi dziwami zachwycał, że i mnie się udzieliło. Są to w żaden sposób nieobrabiane taśmy (raczej odnalezione resztki) z sesji nagraniowych – z rozmowami, żartami i oczywiście muzyką. Głównie próby i ćwiczenia. Sporo jest tam utworów z „Abbey Road” w tym bajecznie komiczne wykonanie „O! Darling”, z potwornie fałszującym i „niewyciągającym” McCartney’em. Jak z tego dało się (w końcu) zrobić to, co pamiętamy z płyty – nie mam pojęcia. Nieco obniżono tonację, Paul wypił 3 surowe jajka? Przemiana jest doprawdy fantastyczna.

Oczywiście „Anthology 3” nie polecam – to ciekawostka – ale „Abbey Road” można posłuchać a „O! Darling”, np. na przytulaną prywatkę, jest akurat.

B) Wiek średni (radio, kasety i czarne płyty, początek CD)

Królami lat 80-tych byli „Dire Straits” oraz „The Police” a nowe płyty ich liderów - Marka Knopflera’a i Stinga – do dziś budzą mą ciekawość, choć – przyznaję się bez bicia – już nie te emocje. Nadal prawie nie miałem płyt i choć adapter już miałem (i wieżę 3016 - taką jak obok!), wciąż podstawowym źródłem informacji o muzyce było radio. Najważniejszymi płytami tych lat są z pewnością:

Wiek średni, nr 01. Dire Straits - Love Over Gold [1982]

Kiedy po raz pierwszy (oczywiście w “Trójce”) usłyszałem:

A long time ago came a man on a track
Walking thirty miles with a sack on his back
And he put down his load where he thought it was the best
Made a home in the wilderness … (i tu kurli-szurli na gitarce)
…
Then came the churches, then came the schools
Then came the lawyers, then came the rules
Then came the trains and the trucks with their load
And the dirty old track was the telegraph road
…
No, po prostu szczęka mi opadła. Niemal fizycznie „zobaczyłem” Jeremiasza Johnson’a (czyli Redford’a z filmu z 1972 roku), poczułem powiew wiatru i usłyszałem szum wody. I choć „Telegraph Road” (z której pochodzi cytat) z Jeremiaszem wiele wspólnego nie ma – tak (z wiatrem i wodą – czyli ekologicznie), do dziś, już zostało.
Płyta „Love Over Gold” nie jest ani najpopularniejszą płytą „Dire Strais”, ani nie zawiera największych przebojów zespołu, jest jednak, bez wątpienia, jego najlepszą płytą. Płytą bez słabych punktów, wystarczająco refleksyjną i równocześnie melodyjną, żeby można ją było słuchać zawsze i wszędzie. Poza tym, czyż może być sympatyczniejsze przesłanie niż to z pięknej tytułowej ballady?
…
It takes love over gold
and mind over matter
to do what you do that you must
when the things that you hold
can fall and be shattered
or run through your fingers like dust

Wiek średni, nr 02. The Police – Synchronicity [1983]

Zagadka rozwiązana.

…Since you’ve gone I’ve been lost without a trace
I dream at night’ I can only see your face
I look around’ but it’s you I can’t replace
I feel so cold’ and I long for your embrace
I keep crying baby’ baby please’…

Już nie pamiętam gdzie po raz pierwszy usłyszałem „Every Breath You Take” i choć znałem już Stinga i „The Police”, „Synchronicity” – niekoniecznie najlepsza płyta zespołu – zrobiła na mnie piorunujące wrażenie. „The Police” był dla mnie sporym zaskoczeniem, bo ostre, nerwowe, prawie „punkowe” brzmienie zespołu nie powinno mnie – zdecydowanego wielbiciela rockowego „main stream’u” – w ogóle zainteresować. A jednak. Nie wiem, czy było coś w wysokim, ostrym głosie Stinga, czy w szorstkim, hałaśliwym, ascetycznie rytmicznym brzmieniu kapeli, ale z pewnością było to coś nowego, świeżego i przyciągającego. I choć „Message In the Bottle”, „Walking on the Moon” (z „Reggatta de Blanc”) czy “Don’t Stand So Close to Me” (z „Zenyatta Mondatta”) to nie były kawałki, które Pan Romek by sobie zanucił, ale po usłyszeniu nie dało się już o nich zapomnieć.

„Synchronicity” była pierwszą płytą CD, którą usłyszałem na żywo (czyli nie przez radio), ale znałem ją już wtedy na pamięć więc nie to zadecydowało o jej pozycji na mojej liście wstrząsów. Zadecydowała piosenka „Every Breath You Take”. Nie byłem już wtedy rozczulającym się nad sobą nastolatkiem („Yesterday”) i widocznie znudziły mi się nieco „kurli - szurli” ballady o miłości („Romeo and Juliet”), bo „Every Breath …” mnie po prostu poraziło. Jeszcze dziś czuję lekki dreszcz, kiedy jej słucham, a wtedy? Była ona (i cała płyta „Synchronicity”, z „King of Pain”, „Wrapped Around Your Finger” czy „Tea in the Sahara”) jakimś ożywczym powiewem i widocznie uosabiała niepokoje „dojrzałego nastolatka” żyjącego w najbardziej syfiastym okresie PRL’u oraz potrzebę ucieczki do jakiegoś innego, autentycznego, lepszego świata. Nigdy tego nie zapomnę i choć „Synchronicity” mało się już nadaje do słuchania dla „starszych nastolatków”, polecam ją na chandrę i wieczór wspomnień z czasów, kiedy piło się niedopędzony bimber z „instalacji” w kuchni. Mnie pomogła.

Wiek średni, nr 03. U2 - Joshua Tree [1987]

Kiedyś myślałem sobie, że lata 80-te były stracone dla prawdziwej muzyki, bo moi idole młodości już przestali (przestawali) grać a nad światem zawisły ciemne, ponure chmury … dyskotekowej sieczki. Teraz zaś myślę, że to był początek nowej ery w muzyce rockowej, której jednego z przedstawicieli (Stinga) już przypomniałem a drugiego właśnie przypominam. Podobnie jak „The Police”, „U2” także przyciągało, zaciekawiało brzmieniem i charyzmatycznym solistą. Nie próbuję zgadywać, czy „Joshua Tree” jest „naj” zespołu, dla mnie była bez wątpienia jego najważniejszą i najbardziej charakterystyczną płytą.

Wiadomo nie od dzisiaj, że gitarzyści prześcigają się w poszukiwaniu nowych „charakterystycznych” brzmień, ale to, czego dokonał The Edge (Dave Evans) z U2 naprawdę zasługuje na uwagę. Tak rozpoznawalnej gitary, nawet dla laika, nigdy nie słyszałem, a kiedy po raz pierwszy ją usłyszałem – już mnie mieli. „Joshua Tree” zaczyna się od trzech numerów z „dzwonkami” (tak to nazywam, bo lepiej nie umiem – gitara The Edg’a nie tyle gra, co raczej „dzwoni”): „Where the Streets Have No Name”, „I Still Haven't Found What I'm Looking For” i “With or Without You” i dla nich samych można się w płycie zakochać. Oraz w „dzwonkach” The Edg’a i niesamowicie do nich pasującym patetycznym głosie Bono. Co ciekawe i Sting i Bono będący najbardziej chyba rozpoznawalnymi głosami lat 80-tych, obaj masowo uwielbiani, wybrali zupełnie inne „drogi rozwoju”. Sting był i do dziś jest raczej wykonawcą klubowym a Bono? Bono proszę państwa jest … najlepszym artystą stadionowym, jakiego znam. Naprawdę. On świetnie się czuje w tłumie (mega-tłumach) a specyficzne „scenariusze” piosenek – wolno, spokojnie, głośniej, jeszcze głośniej.. – wprost genialnie nadają się na plenerowe występy. Nawet niecodzienne, bardzo „zsyntetyzowane”, dźwięki gitary były jakby wymyślone do tworzenia ścian dźwięku na stadionach a najlepszym tego dowodem jest koncertowe (z orkiestrą!) nagranie „One” (piosenki z płyty „Achtung Baby”) uważane ponoć za „Best live ever”. No i oczywiście piosenka „Miss Sarajevo” (do filmu o Ineli Nogic, autentycznej miss z czasów wojny w Jugosławii), którą Bono wykonywał razem z Brianem Eno oraz Pavarottim. Świat na kolanach - to mu się (Bono) musiało podobać! Mnie już mniej, bo nie jestem amatorem stadionów, ale płytę „Joshua Tree”, choć muzyka na niej jakaś specjalnie lekka nie jest, bardzo serdecznie Państwu polecam, bardzo serdecznie.

Wiek średni, nr 04. Eric Clapton – Slowhand [1977]

Można śmiało powiedzieć, że Pana Erica znam „od dziecka”, bowiem o ile sobie dobrze przypominam, kiedy zacząłem chodzić do technikum w Gliwicach po raz pierwszy słyszałem o zespole „The Cream” (Eric Clapton, Jack Bruce i Ginger Baker). Niestety zainteresowanie muzyką, które wyniosłem z domu nie obejmowało takiego „kosmicznego” repertuaru i (choć potem szybko nadrobiłem zaległości) Eric z tamtych lat (1968-69) jakoś mną nie wstrząsnął. Tak, oczywiście, że pamiętam „Layl’ę” (1970), piosenkę, którą Pan Clapton nagrał z zespołem „Derek and the Dominos”, ale … gdybym powiedział, że pamiętam płytę „Layla and Other Assorted Love Songs”, to bym skłamał. Co innego Layl’a.

Pod koniec lat 60-tych Clapton zaprzyjaźnił się z Beatles’ami, szczególnie z Georgem Harrison’em, któremu podgrywał nawet w "While My Guitar Gently Weeps". Harrison z kolei brał udział w nagraniach „The Cream” i tak by się to pięknie toczyło, gdyby Clapton nie był się … zakochał. I to w kim? W żonie przyjaciela, bo Pattie Boyd, obiekt amorów Pana Eric’a, była żoną Harrison’a od 1966 roku. Ha!

Był wtedy taki trend, że chłopcy z Liverpool’u (i inni także) interesowali się kulturą wschodu, więc nic w tym dziwnego, że Clapton trafił jakoś na arabską wersję „Love Story”. To wyciskające łzy romansidło z 7-go wieku nosi tytuł „Layla and Majnun” a zlepek „Manjun Leyla” można przetłumaczyć, jako „oszalały na punkcie Leyl’i”. No! Ta historia musiała Panem Eric’iem wstrząsnąć. A co robi artysta, kiedy jest wstrząśnięty a nawet szaleje z miłości? Oczywiście pisze piosenkę. Wyobrażam sobie, jak, we łzach (złości lub gorzej), wyciąga starego, poobijanego „stratocaster’a” i majstruje jeden ze swoich największych przebojów (27 miejsce na liście największych piosenek wszechczasów magazynu „Rolling Stone”). Uwaga dziewczęta! Jeśli myślicie, że „Layla” to łzawa i ckliwa ballada to się mylicie. To świetny, ostry, prawdziwie rockowy kawałek – jak na prawdziwego rockowego gitarzystę przystało.

Ale to jeszcze nie koniec!
W 1977 roku Harrison rozwodzi się z Panią Boyd i .. jak myślicie? Dziewczęta piszczą, bo marzyły zawsze o takich mężczyznach, którzy nie tylko kochają do szaleństwa, piszą piosenki (wiersze, itp.), ale kochają długo i trwale. Tak. Dwa lata później, w 1979 roku Clapton żeni się z Pattie Boyd (!) a na ślubie są – jak fajnie – wszyscy Beatlesi (prócz Lenona).

Natomiast nieco wcześniej wydaje swoją kolejną – tą „wstrząśnieniową” płytę. „Slowhand” (czyli wolna ręka) to estradowe przezwisko Claptona nawiązujące do jego niespiesznego, nie-wirtuozerskiego, „klasycznego” (w tym bluesowym znaczeniu) stylu gry na gitarze. „Slowhand” to ta płyta Claptona, która najbardziej ujęła mnie swą nietypowością. Historii z Panią Pattie wtedy jeszcze nie znałem, więc tym bardziej wydała mi się ciekawa i do dziś zresztą, uważam ją za jedną z najlepszych płyt Claptona. Ale … właściwie dlaczego Claptona i jego płytę z 1977 roku umieściłem w latach 80-tych? Bo na płytę i w ogóle Claptona trafiłem (po raz któryś – widocznie byliśmy sobie przeznaczeni) przy okazji jego koncertów w katowickim Spodku (1979). Koncerty miały być 2, z których odbył się niestety tylko jeden. Clapton był świadkiem, jak MO „radziło” sobie z tłumem napierającym na estradę. Oczywiście w ruch poszły pałki i gaz łzawiący – a to dla byłego hippisa i światowca było nie do przejścia. Obraził się, spakował, wyjechał i przez 15-ście następnych lat o występach w Polsce nawet nie chciał słyszeć.

Teraz najlepsze. Wiecie, że za odwołany koncert, nikt (z fanów) jakoś specjalnie na Claptona się nie obrażał? Bo wtedy proszę Państwa nie kasa się liczyła, ale „opór”. Więc kiedy trafiliśmy na takiego, który się władzy - ha, ha - „postawił” to już był naszym bogiem. A z tym „stawiającym” się Erick’iem jakoś bardzo gładko wchodzi mi się w lata stanu wojennego, stąd „Slowhand” kojarzy mi się - i będzie - z Jaruzelskim raczej niż z Gierkiem.

Ale to jeszcze nie koniec!
Na płycie „Slowhand” jest przecudnej urody ballada - „Wonderful Tonight” - znowu, kurcze, skomponowana dla Pani Patti (jak długo tak można?). Tym razem jednak jest to kawałek łzawy i ckliwy, jakim z pewnością nie była „Leyla”.

Jaki z tego wniosek?

• Kiedy mężczyzna kocha i nie może - jest zadziorny, twórczy i przechodzi do historii (przynajmniej ta twórczość).
• Kiedy zaś już może - jest wciąż twórczy, ale łzawy i ckliwy a ta twórczość już do historii nie przechodzi.

Łatwo było przewidzieć, iż chciałem wykazać, że - mój idol - Pan Eric jest na wszystkie okazje. Jeśli potrzebujecie go na spokojny wieczór przy lampce wina - polecam „SlowHand”, ale kiedy potrzebujecie nieco życia i energii, „Layla and Other Assorted Love Songs” będzie jak znalazł.

Wiek średni, nr 05. Weather Report - Heavy Weather [1977]

To chyba pierwszy – „chronologiczne – przypadek płyty jazzowej, która mną wstrząsnęła i to tak, że (przynajmniej tak mi się wydaje) do dziś pamiętam okładkę tej, wtedy jeszcze „czarnej” płyty. Państwo „dyrektorostwo” z pewnością to pamiętają – na „Weather Report” trafiliśmy razem na wakacjach w 1980 roku u naszego znajomego w Budapeszcie. „Jurek” w właściwie Görgy, był nieco zakręconym audiofilem i puszczał nam (m.in.) tę płytę kilka razy. Była to reedycja wydana przez Supraphon pod tytułem „Zeme Ptaku”. „Puszczał” to nieco złe słowo, bo odbywało się to z namaszczeniem a nawet polewaniem, umieszonej już na talerzu adaptera płyty, specjalnym płynem zabezpieczającym przed porysowaniem. Sprzęt miał niezły, więc nieźle to brzmiało, zapamiętałem i … już w lepszych czasach próbowałem tę płytę nabyć. Nie było wtedy Google, AllMusic itp., więc z uporem maniaka szukałem w sklepach płytowych czegoś „Weather Report” z „ptakiem” czy z „ziemią” w tytule. Bezskutecznie - tu „Supraphon” nieco mnie zmylił - bowiem w oryginalnym tytule albumu ani „ptaka” ani „ziemi” nie ma. Ale…
Sprzedawcami musiały być w tych sklepach jakieś głupki, bo największy przebój z płyty „Heavy Weather”, i w ogóle największy przebój, wręcz jazzowy „standard”, grupy „Weather Report”, to – bez jaj – „Birdland” (czyli „Zeme ptaku”).

„Weather Report” wywodzi się – przynajmniej przez osoby głównych twórców: Wayne’a Shorter’a i Joe Zawilnula’ - z późnego, jazz-rockowego, nurtu eksperymentów Miles’a Davis’a (brali udział w nagraniach „In a Silent Way” oraz „Bitches Brew”). Jak silne były to wpływy świadczyć może fakt, że jeszcze w 1977 roku, na 8-smym już albumie grupy wciąż słychać jeszcze tego „elektrycznego” Miles’a a nawet okładka „Heavy Weather” stylowo nawiązuje do „Bitches Brew”. To nieźle świadczy o „mistrzu” (wyprzedził czas), ale trzeba przyznać, że jego „uczniowie” też nieźle się spisali. Pod koniec lat 70-tych byli dyktatorami mody jazzowej (w sensie muzycznym, nie strojów!), a nagrania kwartetu „Weather Report” to absolutny kanon muzyki „fusion”. To oni stworzyli – podobnie jak Stan Getz jazzową Bossa Nowę – ten gatunek muzyki jazzowej i utrwalili jego obecność w historii jazzu.

Do dziś płyta „Heavy Weather” brzmi świetnie (genialnie), cała bez wyjątku, więc serdecznie ją Państwu polecam. Jest to dość nietypowy w jazzie - przynajmniej wtedy - przypadek brzmienia „zespołowego”. Bez solówek, genialnie dopracowany brzmieniowo i starannie „rozpisany” na instrumenty. Tylko perkusja nie „śpiewa”, bo nawet Jaco Pastorius na basie gra linie melodyczną w „A Remark You Made”. W ogóle bas sporo na płycie „gra”.

Nie jest to muzyka na romantyczne wieczory, ale nawet Ci, którzy nie przepadają za wibrującymi dźwiękami keyboardu Zawinula’ – „Birdland” (pierwszy utwór na płycie) POWINNI usłyszeć. To jest, w jazzie, odpowiednik „Everybody Loves Somebody” – nie wypada nie znać.

Wiek średni, nr 06. The Modern Jazz Quartet - Blues On Bach [1973]

„The Modern Jazz Quartet” był – jak wszystkie „zjawiska” kontrowersyjne – pewnym fenomenem w jazzie lat 70- tych. Nadchodził już jazz elektryczny a tu, jakby nigdy nic, dwaj czołowi wykonawcy z MJQ (Milt Jackson – wibrafon i John Lewis - fortepian) zaproponowali repertuar „super cool”. Chłodek, nastrój, stonowany klimat. Gdzie tu kontrowersja? W osobach Jackson’a i Lewis’a, którzy pochodzili jakby z różnych światów muzycznych, a płyta „Blues On Bach” jest wynikiem (próby) ich zintegrowania. Bluesowego, amerykańskiego w wydaniu Milt’a Jackson’a i klasycznego, europejskiego w osobie Jona Lewis’a (był z wykształcenia pianistą klasycznym) a w zaszczytnym dziele tej integracji muzycy posunęli się aż tak daleko, że … w kilku utworach Lewis gra nie na fortepianie a na klawesynie. Czy i jak wyszło?

Na płytę (nagranie na kasecie) trafiłem u znanego nam dobrze „inżyniera” S. gdzieś w latach 80-tych i jazzowe improwizacje oparte na tematach Bacha, np. „Precious Joy” (Jesu, Joy of Man’s Desiring. BWV147), „Tears from the Children”, wydawały mi się wtedy czymś fantastycznym. Przez te ponad 30 lat, które upłynęły od wydania „Blues On Bach”, flirty jazzu z muzyką klasyczną nie tylko spowszedniały, ale też są bardziej dojrzałe i nic dziwnego, że „Blues On Bach” nie brzmi już tak odkrywczo. Powiem więcej. Muzyka klasyczna całkiem nieźle się ma i stawia niezwykle wysokie, stale rosnące wymagania wobec jej interpretatorów. Najlepiej świadczy o tym fakt, że od czasu do czasu (za to całkiem regularnie), dowiaduję się, że ten czy ów jazzman „poległ” w potyczce z klasyką („poległ”, to nie znaczy, że nie da się tego słuchać, znaczy tylko tyle, że „poszedł w kicz”). Na szczęście są też pozytywne przykłady. Wprawdzie płyta „Blues On Bach” MJQ takim dobrym przykładem nie jest, ale w końcu nie jest to muzyka Bacha a muzyka Bachem inspirowana. I to się do dziś całkiem nieźle broni. Serdecznie polecam, a tym, którzy nigdy płyty nie słyszeli (zazdroszczę), obiecuję, że ich (pozytywnie) zaskoczy.

Wiek średni, nr 07. Fleetwood Mac - Tango In the Night [1987]

Zespół „Fleetwood Mac” jest podobnie jak „The Roling Stones” czy też Lenin – wiecznie żywy, więc nic dziwnego, że – po całych latach, od „Albatrosa”, którego po raz pierwszy usłyszałem na praktykach robotniczych – w końcu mnie trafił. Muzyka „Fleetwood Mac”, taki „podrzędny niby-rock”, nigdy mi jakoś nie leżała aż pewnego wieczoru, w Katowicach, na Rodockiego w „Wieczorze płytowym” prowadzonym przez Tomasza Szachowskiego usłyszałem …. „Tango In the Night”. To jest proszę Państwa arcydzieło „podrzędnej niby-rockowości” z melodycznymi piosenkami, świetnym brzmieniem i genialnymi wokalami „panienek”: Christine McVie oraz Stevie Nicks. Plus wpadająca w oko okładka w stylu Henri Rousseau - sukces murowany.

Sentyment do „Tango In the Night” mam ogromny, ale muszę przyznać, że nie jest on ściśle muzyczny (lub nie tylko muzyczny). Płytę bowiem usłyszałem w pierwszym bodaj „Wieczorze muzycznym” wysłuchanym przy pomocy nowej wieży (tej 3016), w stereo (było wtedy tylko kilka audycji radiowych nadawanych w stereo) i to przez słuchawki. Wrażenia, jakie wtedy miałem, nie da się opisać. Tego nie da się nawet zrozumieć. Nie da się też opisać ani zrozumieć mojej fascynacji osobą Stevie Nicks, wokalistki zespołu, która była połączeniem ezoterycznej, prawie secesyjnej postaci z mocnym, trochę zachrypniętym, czasami wręcz drapieżnym głosem. Żeby choć trochę „temat” przybliżyć, oprócz okładki albumu załączam zdjęcie Stevie, za to z magazynu „Rolling Stone” i to w wykonaniu Annie Lebowitz. A „Tango In the Night”? Polecam szczerze, bo to niezła płyta, niewymagająca i doskonała do słuchania przy wielu okazjach a „Seven Wonders” – wręcz świetne.

Wiek średni, nr 08. Bob Dylan - Freewheelin' Bob Dylan [1963]

Bob Dylan i ja – tak można by zatytułować tę nieśmiałą próbę zrelacjonowania mojej admiracji mistrza i wyjaśnienia, dlaczego tak długo zainteresowanie Dylanem się rodziło, bo w czasach młodości – szczerze – jego płyt nie umieściłem.

Najlepsze czasy Dylana przypadły na lata mojego dzieciństwa i wczesnej młodości, więc z oczywistych względów mnie ominęły. Potem świat ogarnęła gorączka rocka, który nie tylko działką Dylana nie był, za to był moją i ten, kto nie grał na Fenderze (ewentualnie na Gibsonie) z kręgu moich zainteresowań automatycznie wypadał. Jasne, że słyszałem „Blowin' in the Wind” czy „Mr Tambourine Man”, kto nie słyszał, ale … chyba miałem wrażenie, że to muzyka „historyczna”. Dopiero po dłuższym czasie doszło do mnie, że nie ma muzyki „historycznej” – jest tylko muzyka dobra lub zła. Dziś to już wiem na pewno, ale wtedy takie rozpoznanie dopiero we mnie się rodziło i kiedy wreszcie Dylan we mnie trafił, na szczęście dość późno, chyba z większą przyjemnością niż w młodości, mogłem się nim cieszyć.

Bo „cieszenie się Dylanem”, to proszę Państwa nie jest prosta sprawa. Bob, MUC Monika nazywa go (złośliwie, bo wie, że tatuś się denerwuje) człowiekiem-kozą, jest bowiem najgorszym wykonawcą swoich piosenek. Z biegiem lat się poprawiał (udoskonalał), ale ten styl z pierwszej połowy lat 60-tych – no, trzeba naprawdę polubić, żeby go znieść. Niemniej, jest w tym jakaś magia, bo niezaprzeczalna siła i żywotność tych piosenek (wiem, wiem) wprost porażają. Tak. A ponieważ porażają nie tylko mnie, starego, ale i młodych oznacza to, że fenomen Dylana nie tyle polega na nim samym (jak np. Nat King Cole), lecz na jego spuściźnie.

Z tej całej spuścizny wybrałem – i jest to dość nietypowy przypadek z całej serii, bo z samą płytą mam słabe skojarzenia, mam je raczej z utworami – płytę „Freewheelin' Bob Dylan”, najstarszą płytę Dylana, którą posiadam (w ogóle drugą jego płytę). „Freewheelin'” plus „Bringing It All Back Home” plus „Highway 61 Revisited” to jest, proszę Państwa, niekończące się źródło inspiracji, fascynacji i refleksji na temat tego, czym muzyka (z poetyckim tekstem) była, jest i może być. Kanon muzyki w ogóle, a „akademikowej” (tak nazywam to, co wkrótce, z inspiracji Dylana, rozwinęło się w stanach – Don McLean, Simon & Garfunkel itp.) w szczególności. Słowo „kanon” (wzór, norma, reguła) pachnie nieco Bachem, ale zachowując proporcje, bardzo błędne to skojarzenie nie jest. Bo?

Na płycie „Freewheelin' Bob Dylan” są następujące utwory (poza „Corina, Corina”, wszystkie Dylana):

• Blowin' in the Wind
• Girl from the North Country
• Masters of War
• Down the Highway
• Bob Dylan's Blues
• A Hard Rain's a-Gonna Fall
• Don't Think Twice, It's All Right
• Bob Dylan's Dream
• Oxford Town
• Talking World War III Blues
• Corrina, Corrina
• Honey, Just Allow Me One More Chance
• I Shall Be Free

Co najmniej 4 z nich („Blowin' in the Wind”, „Girl from the North Country”, „A Hard Rain's a-Gonna Fall” i „Don't Think Twice, It's All Right”) są dziś już „kultowe” i są nieustającym źródłem inspiracji i przedmiotem interpretacji. O każdej z nich dałoby się napisać parę słów, a co najciekawsze – jak w przypadku „Don't Think Twice, It's All Right” czy „A Hard Rain's a-Gonna Fall” – są do dziś AKTUALNE (w sensie „i dziś dałoby się to tak powiedzieć, tak to ująć”).

„Blowin' in the Wind”.

Jest chyba najsłynniejszym „protest-songiem” Dylana. Znajduje się (m.in) na ścieżce dźwiękowej filmu „Forrest Gump” (w wykonaniu Joan Baez) a najlepszy „cover” słyszałem w wykonaniu Stevie Wonder’a. To piosenka, której legenda narodziła się najprawdopodobniej w Wietnamie i zaowocowała w niezliczonych wykonaniach i interpretacjach. Także jazzowych (np. Stan Getz, wiele big-bandów). Inne znane mi „tytuły” tej piosenki to: niemieckie „Wieviele Strassen” czy polskie „Odpowie Ci wiatr” (np. młodej Maryli Rodowicz).

„Girl from the North Country”.

Znajduje się także na płycie Dylana “Nashville Skyline”, gdzie Bob wykonuje ją w boskim duecie z Johny Cash’em. Pamiętacie piosenkę “Scarborough Fair” (Simon & Garfunkel)? Zaczyna się od słów:

„Are you going to Scarborough Fair?
Parsley, sage, rosemary, and thyme.
Remember me to one who lives there,
she once was a true love of mine.”
….

Natomiast w „Girl from the North Country” Dylan śpiewa:

„If you’re traveling in the north country fair,
Where the winds hits heavy on the borderline,
Remember me to one who lives there,
she once was a true love of mine.”
….

To nie przypadek, ponieważ Dylan usłyszał balladę „Scarborough Fair” w Anglii (przed nagraniem „Freewheelin'…”) i był „pod jej wpływem”.

„Masters of War”.

Powszechnie uważana za piosenkę pacyfistyczną, w gruncie rzeczy (czy też głównie) jest kontestacją przemysłu zbrojeniowego. Jest „ciężka” i mroczna, więc gładko przeszła do repertuaru „metalowych” i hard-rockowych kapel a później upodobały ją sobie także zespoły „grunge’owe” - często np. wykonywał ją na koncertach zespół Pearl Jam.

„A Hard Rain's a-Gonna Fall”.

Słynna piosenka o opadzie (radioaktywnym). Dylan zaprzecza takiej „nuklearnej” interpretacji, sugerując zupełnie inne znaczenie. „Hard Rain” ma być potokiem kłamstw i bzdur zalewającym nas z radia i gazet (dziś z telewizji). Niezły „cover” (instrumentalny) Billa Frisell’a na płycie „East West” i równie dobry Edie Brickell ze ścieżki dźwiękowej filmu „Born on te Fourth of July”.

„Don't Think Twice, It's All Right”.

To tekst skierowany najprawdopodobniej do Suze Rotolo (dziewczyny Dylana – tej z okładki albumu), napisany mniej więcej w tym czasie, kiedy rozstawała się (a przynajmniej para miała trudny okres) z Dylanem. Najlepszy (rewelacyjny) „cover” w wykonaniu Susan Tedeschi.

Słowa:

It ain't no use to sit and wonder why, babe
It don't matter, anyhow
And it ain't no use to sit and wonder why, babe
If you don't know by now
….
Don't think twice, it's all right.

cisną sie na usta w tak wielu przypadkach życiowych, że mi po prostu dech zapiera. Nie to, że rady Pana Dylana są wciąż żywe i aktualne (Szekspira też są), ale że można je streścić w kilku słowach.

„Corrina, Corrina”.

Odświeżony stary barowy blues „Corrine, Corrina”, znany z popowego wykonania Deana’ Martin’a oraz niezliczonej liczby innych. To jest blues, więc nic dziwnego, że jakoś specjalnie głęboki (w warstwie tekstowej) nie jest i trochę podobny do innych. Np. Eric Clapton na płycie „Tears In Heaven” śpiewa:

Alberta, alberta,
Where you been so long?
Alberta, alberta,
Where you been so long?
Aint had no loving
Since youve been gone.
….
Alberta, alberta,
Girl, you're on my mind.
Alberta, alberta,
Girl, you're on my mind.
Aint had no loving
Such a great long time.

Natomiast Dylan:

Corrina, Corrina,
Gal, where you been so long?
Corrina, Corrina,
Gal, where you been so long?
I been worr'in' 'bout you, baby,
Baby, please come home.
…
Corrina, Corrina,
Gal, you're on my mind.
Corrina, Corrina,
Gal, you're on my mind.
I'm a-thinking about you, baby,
I just can't keep from crying.

Różnica (w słowach) niby niewielka, a jednak. Clapton (wtedy już dojrzały mężczyzna) myśli o Albercie, ale brakuje mu (raczej) bzykania a Dylan (wręcz chłopczyk) też myśli (o Corrinie), ale niczego mu (raczej) nie brakuje tylko się martwi i płacze. Tak to z wiekiem zmienia się podejście do kobiet.

Na koniec krótkie wyjaśnienie.

Z bólem nie polecam płyty Boba Dylana „Freewheelin' Bob Dylan”. Jeśli ktoś zna i ceni Dylana, zna także „Freewheelin'”, natomiast młodzież na tym archaicznym brzmieniu się – mim zdaniem – nie pozna (no… może nie poznać) i spowoduję tylko szkody (jak w przypadku MUC Moniki, którą „starym” Dylanem raczej zniechęciłem). Na pierwsze spotkanie polecam, z czystym sumieniem i przyjemnością:

• „Love and Theft [2001]”, na której Dylan momentami nieomal swinguje i to przy akompaniamencie (m.in) ... organów Hammonda. Nie umiem wyróżnić jakiejś piosenki z tej płyty, bo prawie wszystkie są świetne.
• Album koncertowy „MTV Unplugged” [1995], z akustycznymi, ale jakże innymi od tradycyjnych, wykonaniami „The Times They Are a-Changin'”, „Knockin' On Heaven's Door” czy „Like a Rolling Stone”.
• „Infidels [1983]”, na której Dylan jest wystarczająco sobą, ale za to w tle „podgrywa” mu (i to pięknie) na gitarce … Mark Knopfler. Np. „Jokerman” z tej płyty - rewelacja.
• ... i wiele innych.

Wiek średni, nr 09. De Lucia, DiMeola, McLaughlin - Friday Night in San Francisco [1980]

Najsłynniejsza płyta koncertowa trzech słynnych gitarzystów dość łatwo „wpadła” mi do dziesiątki „wieku średniego”, ale – zabijcie mnie – zupełnie nie mogę sobie przypomnieć okoliczności pierwszego spotkania z nią. Jest to tak znany i popularny album, a muzyka z niego, przynajmniej we fragmentach, tak długo krąży w radio, że najprawdopodobniej prędzej usłyszałem „te dźwięki” niż samą płytę.

Nie mam wątpliwości, że „Friday Night in San Francisco” jest arcydziełem. Arcydziełem koncertowo-publicznościowo-nagraniowym. Wyjaśnię to słowami Paco De Lucii, który w jednym z wywiadów tak skwitował pytanie o kulisy nagrania tej płyty (cytuję z pamięci). „Proszę Pana. Występuję kilkadziesiąt razy rocznie. Raz na rok zdarza mi się wyjątkowo udany koncert. Raz na kilka lat, kiedy ja sam jestem w wyjątkowej formie, trafia się na tyle rzadko spotykana publiczność, że wytwarza się niespotykana atmosfera, porozumienie i emocje. Jakie jest prawdopodobieństwo, że właśnie wtedy ekipa nagrywa taki koncert? To cud.”

To bardzo skromna wypowiedź, pasująca zresztą do formatu muzyków, którzy „Friday Night in San Francisco” nagrali.

• Paco De Lucia jest najsłynniejszym żyjącym gitarzystą flamenco, niestroniącym od poszukiwań w innych gatunkach. Klasyczne: „Interpreta a Manuel de Falla”, genialna „Concierto de Aranjuez” czy, zaliczane do jazzowych, nagrania w trio z DiMeolą i McLaughlinem. Jest jedynym z całej trójki, który (o ile wiem) gitary elektrycznej nie dotknął.
• John McLaughlin zaczynał jako gitarzysta w nagraniach z Miles’em Davisem na płytach: „In s Silent Way” a potem „Bitches Brew [1969]”, zasadniczo przyczyniając się do wykreowania chrakterystycznego „elektrycznego” ich brzmienia. Na tej ostatniej jest nawet utwór Miles’a zatytułowany „John McLauhlin”. Do dziś McLaughlin sporo nagrywa (także solo) i także na gitarze akustycznej, ale najlepsze czasy to jednak (miniona) era narodzin jazz-fusion (był liderem „Mahawishnu Orkestra”).
• Al di Meola – najmłodszy z całej trójki – jest, całe lata, wyjątkowo lubianym i popularnym gitarzystą amerykańskim. Nie powiem, że popularnym – bo eklektycznym (ale powiedziałem). Podobnie, jak McLauhglin zaczynał w zespołach jazz-fusion („Return to Forever”), potem dość regularnie nagrywał albumy solowe równocześnie biorąc udział w wielu nagraniach studyjnych.

W roku 1980 wszyscy oni byli już dobrze ograni, osłuchani i dojrzali muzycznie. Niekoniecznie u szczytu sławy (przynajmniej u di Meoli), ale na tyle pewni siebie, że mogli sobie pozwolić na lekkość i poczucie humoru. To na płycie „Friday Night in San Francisco” słychać wyraźnie. Np. w boskim „Short Tales of the Black Forest” jest taki moment, w którym wplatają – wśród śmiechów i owacji – bluesową wersję „Różowej pantery”. Poza tym cała trójka była wtedy (co nie znaczy, ze dziś nie jest) wprost diabelsko sprawna technicznie. To też słychać na płycie i robi wrażenie. Dorzucę tylko, że wirtuozerskie granie na gitarze solo nie jest sprawą łatwą, ale wirtuozerskie granie we trójkę – jest czymś na granicy niewykonalności. Ponieważ „trójce z San Francisco” się to udało (wykonać), płytę – jako najlepszy „gitarowy” album świata – serdecznie polecam. Nie można go nie znać.

Wiek średni, nr 10. Włodzimierz Wysocki - Utwory zebrane [2001]

Wprawdzie teatr „Na Tagance” widziałem już w latach 70-tych, na muzykę Wysockiego a dokładnie płytę z jego nagraniami trafiłem znacznie później. Z pewnością miałem „winylowego” Wysockiego, ale dziś nie mogę odnaleźć ani informacji o tej płycie, ani jej okładki, więc proponuję jeden z albumów, które mam – „Utwory zebrane”. Jest to – w sensie nagrania – najbardziej zbliżona do tej, którą pamiętam, bardzo „uczesana” wersja Wysockiego, w której nie fałszuje gitara (akompaniuje nawet jakieś kombo) a sam Wysocki jest znacznie mniej demoniczny niż mógłby być. Osobiście, przynajmniej dziś, najbardziej cenię sobie nagrania bootlegowe, bowiem one znacznie dosadniej oddają charakter twórczości Wysockiego. Do słuchania, przyznaję, nadają się one słabo, gdyż pochodzą głownie ze starych, słabej jakości nagrań z niezliczonych (także nieoficjalnych) występów Wysockiego. W ZSRR nazywało się to SAMIZDAT i jest tego sporo - sam mam ponad 3 godziny „sfilmowanego” Wysockiego.

O fenomenie Wysockiego oraz Okudżawy wspomnieliśmy już dyskutując przy okazji recenzji kultowej „Bukowiny” – jako o rosyjskich odpowiednikach WGB, czy w ogóle fenomenu piosenki „turystycznej”. Po zastanowieniu myślę, że niesłusznie. Już OD oprotestował porównywanie totalnie amatorskiego polskiego nurtu turystycznego z – jakby nie było – zawodowcami. Ja dodałbym do tego, przynajmniej w przypadku Wysockiego, istotę jego tekstów, temperament oraz … jego aktorstwo. Wysocki był po prostu opowiadaczem, często (przynajmniej na występach) komentował utwory i w ogóle lubił się „wypowiadać”. Nie napisałem lubił „nauczać”, bo aż tak daleko może się nie posunął, ale … był blisko. Wysocki głównie „występował”, nic dziwnego, że śpiewanie nieco lekceważył a granie lekceważył bardziej niż „nieco”. Chyba wiedział, że miał genialny głos i cokolwiek nie „wykona” i tak świat ma u stóp.

Dlaczego Aborygeni zjedli Cook’a




Kiedy „odkrywałem” Wysockiego, fascynowała mnie jego „męskość” i „twardość” a ponieważ znałem niewiele jego piosenek, głownie zwróciły mą uwagę – to pewnie odchylenie – te „górskie”: „Скалолазка”, „Вершина” czy „Песня о друге”. Dziś, kiedy wiem więcej, widzę, że góry były dla Wysockiego jak wojna, areną zmagań, miejscem bohaterskich wyczynów i – to nieco straszne – sposobem na zweryfikowanie męskości, odwagi, heroizmu. W tym bardzo różnił się od Okudżawy, który w przeciwieństwie do Wysockiego na wojnie był i wojnę traktował, jako zło samo w sobie, całkowicie bez patosu. Drugim, obok tego „wojennego”, motywem w twórczości Wysockiego były piosenki „błatniackie”, czyli, mówiąc bardzo w przybliżeniu, ze świata „odrzuconych” – jak nasz „Felek Zdankiewicz”. To już bardzo specyficzny, rosyjski nurt i – muszę przyznać – z WGB i w ogóle naszą, polską poetyką „turystyczno-ogniskową” wiele wspólnego nie ma.

Co by o Wysockim nie powiedzieć, był postacią nietuzinkową, posiadaczem genialnego głosu, autorem genialnych tekstów i ich niezapomnianym wykonawcą. Serdecznie polecam.

C) Dojrzałość (CD, mp3, DVD)

Lata 90-te (+) to, przynajmniej w moim życiu muzycznym, „epoka” jazzu. Widocznie od dawna miałem takie nieuświadomione tęsknoty a łatwość dostępu do płyt (prawdziwych) i muzyki w ogóle (mp3) pozwoliły je po prostu (tęsknoty) zrealizować. Źródłem źródeł stał się Internet a łatwość szukania (co by tu jeszcze …) i sprawdzania (czy na pewno to miałem na myśli?) uczyniła ze mnie nieco „pogiętego” dźwiękofila.

Z konieczności oczywiście sporo muzyki słucham na komputerze i to często przez słuchawki, ale mam wrażenie, że to mimo wszystko nie to. Nie wiem, może jestem już niereformowalnym starcem, ale czuje wtedy jakąś sztuczność. Jakbym jeździł nie samochodem a na symulatorze - idealnym, ale symulatorze. Oczywiście trudno zarzucić coś wtedy jakości, ale właśnie jakość podejrzewam o to niejasne wrażenie. Wychowałem sie w czasach magnetofonów taśmowych, radia oraz pierwszych płyt CD, które w porównaniu z dzisiejszymi były nieśmiałymi - ale może przez to idealnymi - próbami wiernego zapisywania dźwięku. Przez lata cyfrowa obróbka sygnału (mastering) tak sie rozwinęła, ze "wierności" juz mało kto poszukuje, poszukuje sie efektów i bajerów. Pytanie, czy jest w ogóle to coś, czemu mamy byś "wierni"? Moim zdaniem nie ma. W muzyce klasycznej, jazzie - może jeszcze, ale taki np. Club, Lounge, Ambient? Gdzie tam jest "oryginał"? Słuchawki wrażenie "efektowości" raczej pogłębiają (szczególnie, kiedy jak ten durny maniak używa się odtwarzacza z efektami DSP - "Ambience", "3D Sourround", "Dynamic Boost", "Hyperbass") niż osłabiają - stad moje obiekcje. Dobrze głośno, przez dobre głośniki chyba podoba mi się jednak bardziej, ale ... to juz tylko marudzenie (i marzenie).

Ale do tematu. Najważniejszymi płytami tego okresu są:

Dojrzałość, nr 01. Bill Frisell - Gone, Just Like a Train [1997]

O Panu Frisell’u pisałem już wiele, także o tym, że po raz pierwszy usłyszałem go w pięknej ścieżce dźwiękowej filmu „Finding Forrester”. Przez film (przecudnej urody „Coffaro's Theme” z płyty „Bill Frisell Quartet”) trafiłem do płyt Pana Bill’a, z których – tak pamiętam – najwcześniej i najbardziej przypadła mi do gustu „Gone, Just Like a Train”. Do dziś jest moją ulubioną płytą Frisell’a i kiedy zastanawiam się dlaczego (nie stale, ale czasem sobie o tym myślę), przychodzi mi na myśl moja inklinacja do brzmienia rockowej gitary. Właśnie na „Gone...” gitara Pana Bill’a, która mówiąc między nami „umie zagrać wszystko”, gra najbardziej rockowo. Miejscami tak rockowo, że prawie wyłamuje się z ram jazzu, który Pana Bill’a stale kusi i któremu ulega, lecz nie bałwochwalczo. To nie pierwsza „wycieczka” w stronę innych gatunków („Nashville” - country), za to wyrazista i „soczysta”.

Kiedy się więcej nad tym zastanawiam, nie przychodzi mi na myśl nikt poza Bille’m Frisell’em, kto tak sprytnie i dowcipnie potrafi się bawić dźwiękiem gitary i tak wypełnić nim przestrzeń. Na płycie „Gone, Just Like a Train” gra tylko trio (gitara, bas, perkusja), a tylko w jednym – tytułowym – utworze jest wszystko. Od prawie kawiarnianych melodyjek, przez jazzowe plimknięcia (flażolety też), do ostrego przesterowanego hard-rockowego solo. Piękna, ciekawa i różnorodna muzyka do słuchania i podziwiania. Uwaga! Z przebojowym „Egg Radio” pochodzącym z awangardowej płyty „Bill Frisell Quartet”, ale jak świetnie zaaranżowanym na rockowe „power trio”. Ah! Łza się w oku kręci!

Dojrzałość, nr 02. Keith Jarrett, Gary Peacock, Jack DeJohnette – Tribute [1990]

O Jarrecie oraz o tym, dlaczego tak późno go poznałem, pisałem już w naszym portalu, więc nie będę nudził. Chcę tylko zwrócić uwagę, że choć genialny pianista jest w trio niewątpliwym liderem, to pozostałych muzyków nie tylko nie wypada, ale nie wolno marginalizować. Wierzcie mi (mam 25 płyt tego tria), to jest zupełnie NIEPOWTARZALNY zespół. Zgrany i rozumiejący się do szaleństwa a przy tym, jak przystało na prawdziwych „starszych” nastolatków, nie tylko zespół wrażliwych i eleganckich muzyków, ale też niezłych jajcarzy.

Album „Tribute” (2 CD), o którym już zresztą pisałem, pełen bajecznie nastrojowych i lirycznych wręcz kawałków, jest tego najlepszym dowodem.

Na drugim CD jest arcyciekawa wersja „All the Things You Are” Sonny Rollins’a, zaczynająca się od fortepianowego solo Keith’a. Szybkiego, energicznego, typu „nikt nie wie, o co chodzi”. Fajnie, ale solo się przedłuża … tempo nie maleje, trudno zgadnąć, do czego to zmierza. Nagle, po ponad 2 minutach – jajcarz Keith – robi takie relaksujące „zejście (się)” z basem i perkusją, że … ręce same się rwą do oklasków (nagranie jest koncertowe i to słychać) a po plecach przechodzą ciarki. Przepraszam, ale porównanie tego z orgazmem samo mi się nasuwa. Dodając magicznie „przydymione” „Smoke Gets in Your Eyes”, spokojnie i szeroko „płynące” „It's Easy to Remeber”, rytmiczne „U dance” i inne, otrzymujemy – w postaci „Tribute” – 2 godziny bajecznego, pięknego i bardzo niebanalnego jazzu. Tylko słuchać i podziwiać i wielbić.

Dojrzałość, nr 03. Buena Vista Social Club [1997]

Trzecie, jeszcze medalowe miejsce zajmuje – w czasach dojrzałości – płyta kubańskich „dziadków”. Kiedy po raz pierwszy ją usłyszałem, choć jeszcze nie wiedziałem o co chodzi, swym niezawodnym zmysłem wyczułem, że coś w tym jest - mimo iż nie jestem amatorem muzyki latynoskiej. „Amatorem” to eufemizm, więc tym bardziej zdziwiło mnie, że kawałki w zasadzie podobne do „Cielito Lindo” (u nas „Teraz jest wojna”) czy „Malaguena” nie tylko mnie nie drażnią, ale zaciekawiają i skłaniają do poszukiwań.

Szukałem niedługo, bo wszystko się wyjaśniło w dokumentalnym filmie Wima Wendersa pod tym samym tytułem. Opowiada on o muzykach z hawańskich klubów z lat 40-tych, którzy zupełnie zapomniani całkiem nieźle się trzymają i czekają tylko żeby na nowo „ktoś ich odkrył”. A odkrył a właściwie odszukał ich Ray Cooder (o którym już kiedyś pisałem), namówił do nagrań a pierwsza płyta Rubéna Gonzáleza, Compay’a Segundo i Ibrahim’a Ferrer’a (oraz innych) – „Buena Vista Social Club” odniosła niespodziewany, za to światowy sukces. W samą porę, bo najważniejsi wykonawcy nie dożyli 10-tej rocznicy wydania płyty.

• Rubén González (1919 – 2003)
  Pianista. Skromny, cichy, szczupły dziadziuś, który wprawdzie ledwie chodzi, ale kiedy siądzie do fortepianu … jak zaczarowany, przenosi się do innego świata. Bez specjalnej wirtuozerii, za to „szerokim” gestem, jakby łączył muzykę poważną z jazzem no i – jakby inaczej – w prawdziwie kubańskim, kołyszącym rytmie akompaniuje w wielu utworach na płycie.
• Compay Segundo (1907 –2003)
  Kompozytor, gitarzysta. To ci oryginał! Twierdzi, że od 5-tego roku życia pali kubańskie cygara (przypalał ciotce – zaraz tam palił!) a od 12-tego bzyka (też nie mogę uwierzyć) i pije rum (w to wierzę). Opowiadacz i mądrala, taki ludowy arystokrata. Jest autorem najpopularniejszej piosenki z płyty – „Chan Chan”, którą każdy słyszał a o której Segundo powiedział (nieudolne tłum. RN):
  „Ja nie skomponowałem tej piosenki, ja ją wyśniłem. Mnie się muzyka śni. Czasem budzę się słysząc melodię, słyszę instrumenty, słyszę wszystko bardzo wyraźnie. Spoglądam przez balkon i nie widzę nikogo, ale słyszę jakby ktoś grał na ulicy. ... Nie pamiętam jak to było. Pewnego dnia zbudziłem się słysząc te cztery czułe nuty, wzorując się na opowieści z dzieciństwa, o Juanic’y i Chan Chan, dodałem im słowa i ... teraz wszędzie je śpiewają.”
• Ibrahim Ferrer (1927 –2005)
  Wokalista. Ma nieprawdopodobny, ciepły, mocny a jednocześnie „przytulny” głos. Zdaniem Ray’a Cooder’a i z tym bym się zgodził, drugi Nat King Cole. „Dos Gardenias” w jego wykonaniu to najlepszy zmysłowy kawałek na płycie.

Wszyscy Ci Panowie przeżyli w biedzie i zapomnieniu kilkadziesiąt koszmarnych lat za Fidela, ale prawdziwym powodem do podziwu jest to, że do później starości zachowali takie zasoby pogody ducha i optymizmu, że aż trudno uwierzyć. I to na płycie, w ich muzyce „słychać”. Słychać też radość, że grają i że „coś się dzieje”. Słucham płyty od czasu do czasu licząc na to, że i mnie się z coś z tego nastroju udzieli. I wam polecam.

Dojrzałość, nr 04. Karrin Allyson – Colage [1996]

O Pani Karrin Allyson już dawno pisałem w dziale muzyka, również o jej świetnej płycie ”Colage”, więc nie wypada mi się powtarzać. Powiem tylko, że choć za najlepszą płytę Pani Karrin do dziś uważam "Ballads, Remembering John Coltrane", to „Colage” była tą pierwszą, na której zaintrygował mnie jej magiczny głos i chyba ona wstrząsnęła mną najbardziej. Bardzo, bardzo polecam. Na wszystkie okazje.

Dojrzałość, nr 05. Jack Johnson - Brushfire Fairytales [2001]

Na Jacka Johnson’a trafiłem zupełnie przypadkiem, przy okazji jakichś poszukiwań w Internecie, ale od pierwszych taktów „Inaudible Melodies” (pierwszy utwór na płycie), kiedy usłyszałem jego ciepły głos i kapitalne brzmienie akustycznej gitary, wiedziałem, że mnie „ma”. Pan Jack szybko stał się naszym „wielopokoleniowym” ulubieńcem, co więcej nasze uwielbienie szybko rozprzestrzeniliśmy na kraje ościenne, bo pierwszy film Jacka („The September Sessions”) otrzymałem od Piotra (Niemcy) a dwa następne od Kazia (też Niemcy).


Wprawdzie dziś Pan Johnson jest już artystą „stadionowym”, co mniej lubimy, ale charakterystyczne brzmienie jego gitary dalej kusi i nęci, teksty nadal ma „sonetowe” (nie wiem jak to się fachowo nazywa – może jakaś podpowiedź? – ale rymy są nierówno, co kilka „linijek”) a głos wciąż magnetyzujący. Wprawdzie w naszym towarzystwie trudno polecać płytę „Brushfire Fairytales”, bo bardzo dobrze ją znamy, ale … czasami warto posłuchać „tych piosenek, które ja już znam”, do czego serdecznie zachęcam.

Dojrzałość, nr 06. Miles Davis – Kind of Blue [1959]

“Kind of Blue” jest płytą jazzową, bez wątpienia NAJ pod każdym względem. Najbardziej znaną, najlepszą, najbardziej znaczącą, najsłynniejszą, najczęściej kupowaną itp.itd. Nasłuchacie się wkrótce o niej sporo, bo zbliża się właśnie 50-ta rocznica sesji nagraniowej „Kind of Blue” i będą się o niej wypowiadać (już to robią) najsłynniejsi muzycy i inni „ludzie z branży”. Dlatego się pospieszyłem i właśnie wypowiadam.

„Kind of Blue” jest płytą dla każdego, w każdym wieku i na każdą okazję. Na dobrą sprawę jest to płyta łatwa i nawet jazzowego nowicjusza posłuchanie nie zaboli, prosta jak drut, tzn. zupełnie pozbawiona jakichś wyszukanych chwytów, skojarzeń czy podtekstów, ale … jest to tak wyrafinowana łatwość i prostota, że aż boli. No a słuchając – kurcze – z każdym kawałkiem i prawie każdym taktem ogarnia człowieka, powoli, lecz wyraźnie – podziw i ZACHWYT.

Płytę nagrali: Cannonball Adderley - Sax (Alto), Paul Chambers – Bass, Jimmy Cobb – Drums, John Coltrane - Sax (Tenor), Miles Davis - Trumpet, Bill Evans - Piano oraz Wynton Kelly – Piano. Byli to (żyje tylko Cobb) najwybitniejsi muzycy jazzowi tamtych (i późniejszych) lat i to w swej szczytowej formie. Miles postawił w tym projekcie na improwizację, co oczywiście dla jazzu nie jest czymś niezwykłym, ale niezwykłe jest jak daleko muzycy się w tym posunęli. Otóż proszę Państwa na płycie „Kind of Blue” nie ma melodii. Trudno w to uwierzyć, ale nie ma. Są zarysy, są akordy, są kapitalne akompaniamenty sekcji rytmicznej do fenomenalnych improwizacji trąbki i saksofonów, ale melodie to nie są. Co więc jest? Otóż proszę Państwa na płycie „Kind of Blue” jest NASTRÓJ. Cudowny, udzielający się i ogarniający nastrój melancholii. Nie tej ze smutkiem czy przygnębieniem – nie. Tej z zadumą czy nawet zmysłowością. Cała płyta, naprawdę cała – jak jakaś suita – promieniuje tą PEWNEGO RODZAJU MELANCHOLIĄ, której płyta zawdzięcza swój tytuł i dzięki której jest tak uwielbiana.

Niedawno wydano specjalną wersję „Kind of Blue” na DVD (posiadam) z przepięknie oczyszczoną ścieżką dźwiękową i krótkim filmem, w którym są głównie współczesne wywiady i opinie o płycie, ale też fragmenty rozmów z sesji, ilustrowane archiwalnymi zdjęciami. Film – nieco górnolotnie – nazywa się „Made In Heaven”, ale tak sobie myślę, że z perspektywy 50-ciu lat, które minęły od nagrania, „niebiańskości” tym kilkudziesięciu minutom muzyki odmawiać nie wypada. Proszę słuchać i podziwiać.

Dojrzałość, nr 07. Jacques Brel - Quand On N'a Que l'Amour [1996]

Moja przygoda z Brel’em zaczęła się bardzo późno, przy okazji słuchania nagrań Karrin Allyson. Była to piosenka „Ne Me Quitte Pas” (w angielskiej wersji nazywa się ona „If You Go Away”) i na tyle mnie zaciekawiła, że zacząłem drążyć. Nie mogłem znać Brel’a z młodości, bo jego twórczość nie leżała widocznie w żadnym z nurtów, którymi interesowali się prezenterzy polskiego radia. Nie był ani „młodą falą” ani „festiwalowym dzwonem”, więc piosenek Brel’a z radia sobie nie przypominam. Tym bardziej z płyt.

Czy szkoda? Chyba nie, bo na Brel’a … byłem za młody a nieznajomość języka – w tym przypadku – w zasadzie uniemożliwia kontakt z jego twórczością. Nadal nie znam francuskiego i „kontakt” z Brel’em mam raczej niezrozumiały, to znaczy sam nie rozumiem, na czym on polega. Z czystym sumieniem mogę powiedzieć, że spodobało mi się wiele piosenek Brel’a, kusiły bardzo urozmaiconymi melodiami i pomysłami muzycznymi a także frapującymi wykonaniami (bo Brel był w tym dobry) i nie przeszkadzało mi to (i nadal nie przeszkadza), że ni w ząb nie rozumiałem, o co w nich chodzi.

Z tym „całkowitym nierozumieniem” to nie jest do końca prawda, bo sporo tekstów Brel’a znałem po angielsku. Był w Ameryce okres fascynacji jego twórczością i stąd pochodzi kilka Brel’owskich „evergreenów”: „If You Go Away” czy „Seasons In the Sun” (Le Moribond). Czyli niewiele rozumiałem, a i tak mi się podobało. Bo? Bo ufałem, że o coś w tych piosenkach chodzi – a to tygrysy lubią najbardziej. Tygrysy lubią też, jak „się kojarzy”, a czegoś bardziej paryskiego niż piosenka „La Valse a Mille Temps” nie umiem sobie w ogóle wyobrazić.

La Valse a Mille Temps




Po latach, za sprawą panów Młynarskiego oraz Nowaka (tego z „Raz, Dwa, Trzy”) okazało się, że miałem rację (oraz intuicję). Pisałem już o tym, ale przypomnę, że już przy pierwszym słuchaniu „Raz, dwa, trzy Młynarski” nie tylko rozpoznałem piosenkę, ale – jakież piękne – upewniłem się, że moje zaufanie nie było bezpodstawne. Tym, co mnie wręcz „poraziło” na płycie była „Piosenka starych kochanków” (w oryginale: „La Chanson Des Vieux Amants”). A wgląda to tak:

Rozświetlały burz rozbłyski
Miłość naszą ileś lat
Raz ty brałaś swe walizki
To znów ja ruszałem w świat
Lecz pokój, gdzie kołyski brak
Pamięta echa dawnych burz
I słów namiętnych do szaleństwa
Więc choć porażki pierwszej smak
Z twych warg uleciał dawno już
A z mych pierwszego smak zwycięstwa

Czy ty wiesz
Jedyna, czuła i najmilsza ma
Że ja od wschodu, aż do zmierzchu dnia
Wciąż bardziej cię kocham

Kłótnie schadzki przeprowadzki
Znaliśmy się do cna
Wpadaliśmy w swe zasadzki
Zastawione, gdzie się da
Ty miałaś kogoś, dobrze wiem
I jam też nie bez grzechu był
Lecz zawsze żyliśmy nadzieją
Że z pożegnania pierwszym dniem
Oboje dołożymy sił
By starzeć się, nie doroślejąc

Czy ty wiesz …. [Jacques Brel, tłum. Wojciech Młynarski]

Nie będę epatował Was wrażeniem, jakie odniosłem (Jezu, to o mnie!), ale podziwiam prostotę i przenikliwość, z jaką Brel – poeta – odnosi się do świata realnej, niełatwej, niepolerowanej miłości.

Wprawdzie do słuchania poleciłem „Quand On N'a Que l'Amour”, bo właśnie ta płyta mną wstrząsnęła i wywołała zainteresowanie Brel’em, ale jeszcze lepszy będzie dwupłytowy zestaw „Amsterdam: The Best of Jacques Brel”. W nim znajdują się i „La Chanson Des Vieux Amants” oraz – moim zdaniem – rewelacyjna piosenka „Amsterdam”. Prawdziwa opowieść o marynarzach, w której jest – bez litości – chlanie, szczanie i j… Tę piosenkę także przetłumaczył Młynarski i wprawdzie stała się takim „twardszym” szantem, lecz w wykonaniach, które słyszałem (Groniec, Zadrożny), albo w samej piosence, nie tak udanie przetłumaczonej, czegoś mi brakuje. Dokładnie brakuje szorstkości czy nawet brutalności, dzięki której w wykonaniu Brel’a „Amsterdam” bardziej przypomina„Obławę” Wysockiego niż marynarską (czy jakąkolwiek inną) balladę. Nie mogę się powstrzymać i zamieszczam „Amsterdam” w oryginalnym wykonaniu.

Amsterdam

Dojrzałość, nr 08. Jaromir Nohavica & Kapela – Koncert [1997]

Pan Jaromir – kto go nie zna – „pojawił” się w mojej świadomości na jednym z koncertów organizowanych w Trójce, prowadzonym (o ile pamiętam) przez Artura Andrusa. Nie przypadkiem zapamiętałem nazwisko prezentera, bo gdyby mi przyszło wymyślić jakiś pseudonim dla Nohavicy, byłby to Jaromir „Andrus” Nohavica.

Do słuchania poleciłem jedną ze starszych płyt Nohavicy – tę, która mną wstrząsnęła. Nabyłem ją na koncercie w Klubie Politechniki w Gliwicach i była ona bodaj pierwszą płytą Pana Jarka, którą miałem a z zakupem trafiłem w dziesiątkę, bowiem do dziś uważam ją za jedną z lepszych płyt cieszyńskiego barda. Podejrzewam, że to zasługa „kapeli”, z którą gitara i głos Nohavicy brzmią wyśmienicie.

Trochę mi głupio „przybliżać” wykonawcę tak dobrze znanego w naszym gronie, ale z czystym sumieniem mogę powiedzieć, że tym, co mnie (i dotyczy to prawdopodobnie każdego) ujęło od pierwszego słuchania jest bajecznie ciepły, magiczny głos. Chwilę potem przychodzi do głowy i także „chwyta” muzykalność oraz poczucie humoru. Mam okazję śledzić twórczość Nohavicy od ponad dziesięciu lat i po dłuższym czasie przychodzi mi do głowy, że największą siłą Nohavicy jest wszechstronność. Nohavica nie jest ani przesadnie refleksyjny, choć nie brakuje w jego repertuarze piosenek poważnych, ani nadmiernie prześmiewczy, choć nie boi się on zuchwałego a nawet ludycznego żartu. Jak życie – Nohavica jest „wszelki”.

Boleśnie rozkochany w, mojej ulubionej, „Zatimco se koupes”:

Zatimco se koupes





Gdy się kąpiesz w wannie,
Myjesz sobie plecy
Złupiłbym starannie
Twą istotę rzeczy...
Gdy się tak oddajesz wodzie,
Chciałbym móc cię wziąć jak złodziej.
…
Fajka się dopala
Kawa stygnie
Krew się spienia.
Byłoby wspaniale
Gdyby serce popędliwe
Można mieć z kamienia.
…
[Jaromir Nohavica, tłum. Tolek Muracki]

Ironiczny w „Panie prezydencie”, poważny w „Sarajewie”, lekki i zwiewny w „Cukrarskiej bossanovie”, gorzki w „Gdy odwalę kitę” („Az to se mnu sekne”) czy komiczny w „Pastuchu” („Hlidac krav”). Przykłady można zresztą mnożyć. Taki repertuar – nienudny i niemonotonny – sprawia, że każda płyta Nohavicy jest ciekawa i z przyjemnością się jej słucha a każdy koncert jest okazją zarówno do zabawy jak i do namysłu.

Jeśli do tej uniwersalności „przesłania” dodam łatwość nawiązywana kontaktu z publicznością oraz dar omijania szerokim łukiem kolein show biznesu, nie dziwi, że w dość krótkim czasie Nohavica stał się artystą znanym, lubianym i szanowanym. Wbrew tzw. „prawom rynku”, czyli bez reklamy, marketingu i promocji. Dla mnie bomba!

Dojrzałość, nr 09. Tom Waits - Rain Dogs [1990]

„Rain Dogs” była pierwszą płytą Toma Waitsa, która wpadła mi w ręce i, o ile dobrze pamiętam, w ogóle pierwszym „spotkaniem” z magicznym i demonicznym głosem Pana Waitsa. Szybko mi się spodobał, zarówno jego głos jak i repertuar, a potem i sam Pan Tom, jako taki.

To bardzo ciekawa i w znacznej mierze enigmatyczna postać. Oczywiście raczej zgaduję niż wiem, ale jestem w stanie założyć się, że Pan Tom jest jednym z najlepszych „aktorów” (czy też zgrywusów) muzyków, jakich znam i jego wizerunek – diabolicznego autsajdera i inteligentnego kloszarda – jest błyskotliwie i precyzyjnie tworzony przez samego artystę na potrzeby świata zewnętrznego.

Wracam jednak do płyty. „Rain Dogs” to typowy „Waitsowy” majstersztyk genialne łączący przeróżne gatunki i formy. Od melodycznych, przebojowych „Jockey Full of Bourbon” czy „Downtown Train” poprzez countrowe „Blind Love”, poetyckie „Time”, rockowe (w stylu Lou Reed’a) „Hang Down Your Head” (jest nawet solo na gitarze) i „Union Square”, jazzowe „Walking Spanish”, kabaretowe (przedwojenne) „Tango Till They're Sore”, nieco awangardowe „Clap Hands”, „Big Black Mariah” czy „Rain Dogs” do kloszardowych „Cemetery Polka” i „Anywhere I Lay My Head”. Może nie we wszystkich przypadkach idealnie trafiłem, ale chciałem pokazać, że – jeśli się ma wenę – na jednej płycie da się zawrzeć ocean pomysłów muzycznych i morze pomysłów wykonawczych.

Łatwo mi sobie wyobrazić kogoś, kto nie lubi (a nawet nie cierpi) Toma Waits’a, faktyczne jest kontrowersyjny, ale fenomenalnej wyobraźni nikt mu nie odmówi. Może „Raind Dogs” to nie jest płyta na każda okazję, ale – na finezyjny wieczór muzyczny – serdecznie polecam.

Polecam też nieco starsze płyty Toma Waits’a. Nie one pierwsze mną wstrząsnęły, więc tylko o nich wspomnę. Pochodzą z najlepszego – moim zdaniem – „jazzowego” okresu Pana Toma i taka np. „The Heart of Saturday Night” [1974] czy „Small Change” [1976] (i inne, np. … STOP) to są proszę Państwa absolutnie genialne „concept” albumy. Nie jest to muzyka lekka i łatwa w odbiorze, bo twórczość Waits’a (z uwzględnieniem odmienności) najbardziej mi przypomina „Piwnicę pod Baranami”, gdzie trzeba BYĆ, żeby naprawdę USŁYSZEĆ. Mam taki program z holenderskiej telewizji, w którym – na podstawie repertuaru mniej więcej z „The Heart of Saturday Night” i „Small Change”– odbywa się nie koncert a całe przedstawienie. Niby Waits z zespołem po prostu gra i śpiewa, ale jest to zainscenizowane do tego stopnia, że Pan Tom ma nawet w kieszeni świerszyka, który widać, kiedy siada przy fortepianie. Niestety płyta tego nie odda. Nie odda też min, które Pan Tom stroi śpiewając i fałszując haniebnie na fortepianie „The Piano Has Been Drinking (Not Me)”. Albo „Warm Beer, Cold Women” (tu nie fałszuje) – a szkoda. Troszkę pokazać jednak mogę.

Warm Beer, Cold Women

Dojrzałość, nr 10. Krzysztof Komeda - Filmy i ballady [2001]

Z tą płytą wiąże się ciekawa anegdota. Było to wtedy, gdy OD był w Stanach. Sporo ze mną wtedy e-mailował i w jednym z listów zawiadomił mnie o występie Makowicza w Rybniku (w Stanach wiedzieli a w Rybniku jakby mniej). Makowicz był impulsem – podczas szukania i sprawdzania w internecie ze zdziwieniem stwierdziłem, że pojawiła się wytwórnia, która wydaje remasterowane płyty Komedy (już od dawna szukałem, ale niczego nie znalazłem). Trafiłem na angielskie strony wytwórni – nazywa się Power Bros – i, choć ceny były tam haniebne, mimo wszystko zainteresowałem się kilkoma płytami Komedy, które były w ofercie. Nie wiem, co mnie podkusiło, ale zanim coś wrzuciłem do koszyka (a mogłem), popstrykałem i jakoś trafiłem na numer konta bankowego (i nazwę banku). Matko Boska! Toż to „nasz” Kredyt Bank! Po nitce do kłębka i okazało się, że wytwórnia mieści się w … Rybniku. Jeszcze tego samego dnia (ceny w złotówkach nie były aż tak haniebne) stałem się dumnym posiadaczem płyt: „Filmy i ballady”, „Soundtrack from Polański” (a niedługo potem „Astigmatic”).

Na płycie są m.in. „soundtracki” z „Noża w wodzie” i „Dwóch panów z szafą”. Każdy zna motyw z „Noża w wodzie”, ale nie każdy wie, że jest też „Nóż w wodzie”, jako taki – długaśna, awangardowa wersja z trąbką, w której ślady „tej piosenki, którą ja już znam” pojawiają się gdzieś dopiero w 11-tej minucie. Dla ciekawych powiem, że ten ulubiony fragment z filmu też istnieje, jako taki, nazywa się „Ballad for Bernt” i był wydany na płycie „Polish Jazz (Vol. 3)”. W nagraniu (także ścieżki do filmu) brał udział tytułowy „bohater” utworu, Szwed Bernt Rosenberg a całe wręcz opowieści krążą o tym co Komeda z żoną musieli wyczyniać, żeby w 1962 roku, w PRLu, zaangażować „zachodniego” muzyka do pracy przy filmie.

Płytę „Filmy i ballady” polecam serdecznie, ale jako ciekawostkę, bo ścieżki dźwiękowe, które komponował Komeda są pisane raczej „do obrazu” niż do słuchania i frazy na płycie sprawiają wrażenie rwanych czy też niedokończonych. Zdecydowanie lepsza – do słuchania – jest płyta „Astigmatic”, najlepsza polska płyta jazzowa w historii. Natomiast jako przeglądową, dla zapoznania się z twórczością Pana Krzysztofa poleciłbym tę z serii Polish Jazz. W remasterowanej wersji na CD ma ona wszystko, co trzeba. I „Bernta” i przepiękne „Moją Balladę” oraz „Crazy Girl” i utwory z płyty „Astigmatic”.

Salon odrzuconych

Na Komedzie – uff – zakończyłem wielomiesięczną (pierwszy post z tej serii, o płycie „Ciemna strona księżyca” napisałem ponad rok temu!), katorżniczą pracę p.t. „10 płyt, które wstrząsnęły światem”. Z dziesięciu zrobiło się 30-ci a w pobitym polu zostały jeszcze takie płyty, że aż mi ich żal. Zanudzał już więcej nie będę, ale krótko tylko wspomnę o:




Paolo Beschi - Bach J.S., Six Violoncello Suites [1998]

Genialne wykonanie genialnych suit wiolonczelowych Bacha. Już kiedyś zamęczałem tą płytą nasze towarzystwo, więc więcej nie mogę, zauważę tylko, że jest to muzyka na każdą okazję, nawet do śniadania, najlepiej na trawie.





Nirvana - Unplugged in New York [1994]

Chyba najlepsza płyta pokolenia „naszych dzieci” jaką znam. Najdziwniejsze połączenie muzycznej wrażliwości i skrajnie emocjonalnego brzmienia z najbardziej zdystansowanym wykonawstwem, jakie spotkałem. Mam DVD z tego koncertu i wręcz przeraża mnie dysharmonia pomiędzy intrygującą, wciągającą muzyką a zupełnie „nieobecnym”, odległym Cobain’em. Płyta jest bezpieczna (nic nie widać) i z czystym sumieniem polecam.





John Coltrane – Ballads [1961]

To płyta Coltran’a, którą słyszałem jako jedną z pierwszych jego płyt. Historia jazzu, ale jakiego! To brzmienie – przynajmniej dla mnie – jest tym, co nazywamy jazzem i nie wierzę, żeby ktokolwiek mógł się oprzeć urokowi saksofonu Coltrane’a w tym wydaniu.





Michael Brecker - Nearness of You: The Ballad Book [2001]

Ta płyta, z kolei, jest współczesną wersją „lekko-pół-średniego” jazzu dla każdego. Górna półka, za to jak przyjemnie! Współczesny saksofon tenorowy na każdą okazję.





Camerata Quartet - Szymanowski: String Quartets [2002]

To moje pierwsze spotkanie z Szymanowskim. Oba kwartety Szymanowskiego są dobrym przykładem współczesnej muzyki poważnej „dla ludzi”. Mnie się ta muzyka tak mocno kojarzy z górami, mgłami i świerkami, że aż mnie to dziwi i mam odruch ubierania „polaru”. Polecam serdecznie. Niekoniecznie przy pierwszym słuchaniu, ale przy trzecim na pewno zakochacie się w tych dźwiękach.





Górecki & Friends, Polish Chamber Music [1995]

Przypadkiem (w sklepie emusic.com) trafiłem na tę dziwną i przypadkowo zebraną składankę, za to spore wrażenie zrobiła (na mnie) na płycie suita orkiestrowa „Colas Breugnon” Tadeusza Baird’a. Niebanalna i całkiem przyjemna do słuchania muzyka kompozytora, który był głównym pomysłodawcą i animatorem festiwalu „Warszawska Jesień”. Fajne nie? Gwarantuję, że sami się zdziwicie tą „warszawską jesienią”.





Ahmad Jamal - Heat Wave [1966]

Oj! To prawdziwe zaskoczenie. Ahmad Jamal – dziś dziadziuś – jest pianistą, którego byłbym najprawdopodobniej wielbicielem, gdybym go wcześniej znał. Dziś, w konfrontacji z całą plejadą współcześnie grających, genialnych pianistów i pianistycznych trendów, Ahmad nie porywa już tak, jak mógłby, ale jego starsze płyty, „energetyczne” i intensywne w sposób, jaki lubię, polecam każdemu.





Varius Manx – Elf [1995]

Wiadomo. Niebanalna, wciągająca i piękna płyta z najlepszych czasów polskiego rocka post-PRL’owskiego. Tylko słuchać i podziwiać.





Kazik Staszewski - Melodie Kurta Weill'a [2001]

Genialna interpretacja znanych piosenek Waill’a i Brechta. Mocne, intrygujące, nietuzinkowe. Na kolację przy świecach płyta się nie nadaje, ale do słuchania (nie do gadania przy niej) – jak najbardziej.





Stan Getz - Cafe Montmartre [2003]

Moja ulubiona płyta, mojego ulubionego saksofonisty. Nietrywialny jazz kawiarniany (faktycznie nagrane w kawiarni) z okresu, kiedy ludzi takie coś w kawiarni wciągało i kiedy płyty słucham, trochę mi żal, że te czasy minęły. „Cafe Montmartre” jest współczesną kompilacją wielu nagrań ze słynnej kawiarni w Kopenhadze dokonanych pod koniec lat 80-tych. Polecam wszystkim panom do „obezwładniania” pań a paniom oczywiście też - do „omdlewania”.

Jazz

Agnieszka Skrzypek (Aga Zaryan) - Picking Up the Pieces ***

Właśnie otrzymałem (dwa tygodnie!) polecaną przez Bożenkę płytę Pani Agi Zaryan. Bożenka napisała, że wszystko na płycie jest świetne – ja dodałbym tylko, „prawie” świetne. Świetny jest głos Pani Agnieszki i bas Oleszkiewicza, ale drażni mnie old skool’owe gitarowe tło Pana Koonse. Ta trójka zdecydowanie nadaje brzmienie, w większości znanym i lubianym standardom. Czegoś jednak mi w tym brakuje. Czego? Ano pomysłu. Jasne - czepiam się, ale coś mi się wydaje, że na „Day Dream”, „The Man I Love” (całkiem niezłe), „It Might As Well Be Spring” (gorzej) czy „Sophisticated Lady” (słabe) trzeba mieć jakiś muzyczny pomysł, żeby poruszyć publikę. W przeciwnym przypadku wyjdzie co najwyżej BARDZO DOBRY jazz kawiarniany. Nic w tym złego, ale jest to odpowiedź na pytanie dlaczego Pani Agnieszka nie rzuciła jeszcze świata na kolana. Najlepsza piosenka na płycie – „Throw It Away” jest słabo jazzowa (nic nie szkodzi, ale jaki jest wobec tego „target” płyty?) a najbardziej obiecujący „cover” – „Suzanne” Leonarda Cohen’a – niestety tylko „fajny”. Szkoda, bo Pani Agnieszka ma naprawdę piękny głos, który sprawdza się nawet w kawałkach prawie „a capella” (a to bardzo trudne), ale na płycie tych jej możliwości nikt nie wspiera. Moim zdaniem trzeba zmienić muzyków i … producenta.

Aga Zaryan - Picking Up the Pieces

01 - Day Dream 02 - Throw It Away 03 - Picking Up the Pieces 04 - A Woman's Work 05 - Answer Me My Love 06 - The Man I Love 07 - Here's to Life 08 - It Might As Well Be Spring 09 - Sophisticated Lady 10 - Suzanne 11 - Tender As a Rose ---------------------------------- Darek „Oleś” Oleszkiewicz – bas Larry Koonse – gitary Darryl Munyungo Jackson – perkusja Nolan Shaheed – kornet

Artur Dutkiewicz - Niemen improwizacje *****

Mam prawdziwy zaszczyt (może jestem pierwszy?) przedstawić Państwu bardzo udaną płytę „średnio-pokoleniowego” polskiego pianisty jazzowego – Artura Dutkiewicza – z improwizacjami na temat piosenek Niemena. Płytę (w zasadzie koncert trio z utworami z płyty) usłyszałem w czwartek wieczorem w TVP Kultura i tak się podnieciłem (a nawet spociłem), że już następnego dnia kupiłem jedyny (!) egzemplarz płyty, który był obecny w rybnickim Empiku. Nie wytrzymałem, z drżeniem (naprawdę) rozpakowałem płytę jeszcze w aucie, włożyłem do odtwarzacza i … … rewelacja. Pewnie mam hopla, na punkcie jazzowego plimkania na fortepianie, ale dawno nie słyszałem czegoś tak „po ludzku” fajnego. Jest to ciekawy, niebanalny, ale w gruncie rzeczy łatwy do słuchania jazz, którego siła tkwi … po prostu, zwyczajnie – w świetnych melodiach. Tej części „niemenowej”. Pan Artur dodaje do tego wciągającą i – momentami – zaskakującą interpretację, w której efekcie mamy np. świetną, pozbawioną infantylnych słów – „Ciuciubabkę”, genialne, bluesowe „Jednego serca” i rewelacyjne, miłosno kołyszące „Stoję w oknie”. A co ze „Wspomnieniem”? „Wspomnienie” proszę Państwa, to utwór, który już w wykonaniu Niemena, był kompletny. Idealny. Najprawdopodobniej – jak „Yesterday” – jest nie do ugryzienia (poprawienia) i pojawia się na płycie w postaci pięknej, „sunącej” ballady z „szuuuu szuuuu” na bębnach, ale tylko (aż?) tyle. Dla mnie odkryciem jest natomiast „Bema pamięci rapsod” (przezywaliśmy go w szkole „żałosny”), który widocznie nie był aż tak „kompletny” i w wykonaniu Trio (zwracam uwagę na fenomenalny bas Oleszkiewicza) przeobraził się w niezłą jazzową balladą. Podobnie jest (też nie lubiłem!) z „Ciuciubabką” – pierwszorzędnie przerobioną na rockabill’owy przebój – jakby żywcem wzięty z repertuaru Jerry Lee Lewis’a. Lubiłem natomiast „Stoję w oknie”, lecz nawet nie śniło mi się, że z tej raczej nudnej „lajery” da się zrobić coś tak cudownie rytmicznie kołyszącego. Brawo, super, aha!

Artur Dutkiewicz Trio

Niemen improwizacje

01 - Czy mnie jeszcze pamiętasz 02 - Ciuciubabka (... posłuchaj) 03 - Nim przyjdzie wiosna 04 - Jednego serca 05 - Bema pamięci rapsod 06 - Stoję w oknie (... posłuchaj) 07 - Sen o Warszawie 08 - Wspomnienie 09 - Pod papugami 10 - Marionetki Grają: Artur Dutkiewicz – fortepian, Darek Oleszkiewicz – kontrabas, Sebastian Frankiewicz – bębny.

Diana Krall - Quiet Nights (CD) ***, Live In Paris (DVD) ****

Z niemałym zdziwieniem odnotowałem fakt, iż w ostatnim numerze miesięcznika „Audio”, jako „płytę miesiąca” zaproponowano ostatnią płytę Diany Krall. Czemu ze zdziwieniem? „Audio”, w każdym numerze publikuje recenzje kilkudziesięciu (!) płyt z różnych obszarów muzyki, ale głównie nagrań jazzowych oraz muzyki klasycznej. Nie zawsze kupiłbym (a nawet posłuchał) „płytę miesiąca”, bo zdarza się, że są to nagrania zbyt awangardowe – jak dla mnie – lub spoza zakresu mich zainteresowań muzycznych, ale nie przypominam sobie, żeby Panowie z „Audio” się pomylili. Jeśli miałem okazję to sprawdzić, mieli rację. Są też wymagający w ocenach. Aż tak dokładnie tego nie badałem, ale 5 gwiazdek w kategorii „wykonanie” zdarza się bardzo rzadko (ostatnie wydanie „Kind of Blue” Miles’a Davisa miało 6 gwiazdek), a 5 gwiazdek w „nagraniu” chyba jeszcze nie widziałem. Jeśli więc jakaś płyta ma 5+4, to jest to świetna, wyjątkowa, doskonale nagrana płyta. „Quiet Nights” Diany jest rzeczywiście doskonale nagrana, ale – na Boga! – jest to płyta „smut” jazzowa. Czy „smut” jazzowa” płyta (jak i Disco-Polo’wa) nie może być wyjątkowa? Pewnie może, ale – ludzie - nie na 5 gwiazdek! Pani Krall jest w świetnej formie, śpiewa rzeczywiście zmysłowo (jak bym się chciał przyczepić – przesadnie zmysłowo), prawie szeptem (a dobrze słychać), ale… to jest proszę Państwa tylko gładkie „posuwanie” przy kiczowatym akompaniamencie smyczków i flecików. Starszej młodzieży może będzie się to podobało, ale … Przypominam sobie taką scenę z filmu „Ray”. Kiedy jedna z wokalistek zespołu, z którym grał Ray Charles po raz pierwszy usłyszała orkiestrowe nagranie „Georgia in My Mind” szczęka jej opadła i jednym słowem je podsumowała – CRAP. A to, proszę Państwa było 50 lat temu. Trochę szkoda, bo Pani Diana ma „potencjał”, ale wydaje mi się, że ktoś jej źle doradza i popycha nie w tą stronę, w którą trzeba. Widać to wyraźnie na koncertowym DVD z występu Diany Krall w Paryżu. Na „Live In Paris” Pani Diana gra na fortepianie w kwartecie (gitara, bębny i bas) + dodatkowa gitara akustyczna. Pierwsze 20 minut jest DOSKONAŁE (np. „All or Nothing at All” – rewelacja), potem do gry i śpiewu wtrącają się wibrafon (jeszcze OK), smyczki (już gorzej), ale rzadko, nieagresywnie i - wciąż jest zupełnie nieźle, szczerze mówiąc – bardzo dobrze. Świetne jest „Devil My Care” i fenomenalnie swingujące „East of the Sun (And West of the Moon)”. Psuje się pod koniec koncertu, kiedy coraz częściej i coraz więcej przynudza orkiestra. Zbadałem sprawę i nawet wiem, kto za to odpowiada. Człowiek nazywa się Claus Ogerman i jest, pochodzącym z Raciborza, znanym orkiestratorem i aranżerem. Od lat 50-tych przynudza na płytach Franka Sinatry, Antonio Carlosa Jobim’a i to byłoby całkiem niegroźne, ale ostatnio uwziął się na Panią Krall. „Crap’owe” klimaty z płyty „The Look of Love” (lekko), z DVD „Live In Paris” (tylko fragmenty) a w szczególności z płyty „Quiet Nights” (ojoj!) są właśnie jego autorstwa. Może Diana Krall marzy o tym, żeby zostać drugą Celine Dion (wiem, przesadzam, Celine nie swinguje a Diana owszem i to świetnie) – nie wiem. Jeśli tak, to „żegnaj Genia”, ale … może jednak nie, bo taka np. „Girl in the Other Room” z fenomenalnym cover’em „Temptation” Toma Waits’a (jest tam taki boski fragment, kiedy Pani Diana śpiewa „ …made from dreams” mniej więcej jak „mejd fłom dzims”) świadczyłaby o tym, że nie wszystko stracone. Wielkich nadziei nie ma, bo – wiem to z jej wypowiedzi – idolem Diany jest Nat King Kole, a Nat, och Nat, proszę Państwa, to jeden z najpiękniejszych, najcieplejszych, najbardziej rozpoznawalnych i … najbardziej zmarnowanych głosów męskich w historii muzyki rozrywkowej. “Quiet Nights” nikomu nie zaszkodzi. Rzeczywiście doskonale brzmi i jeśli komuś nie przeszkadza „festiwalowy dzwon”, będzie się podobać. Niemniej, gdyby ktoś chciał polubić Panią Dianę, zdecydowanie polecam „Live In Paris”, albo którąś ze starszych płyt: „Steppin Out”, „Love Scenes”czy „Girl in the Other Room” – nadal będzie to lekki, kawiarniany jazz, ale przynajmniej bez Pana Ogerman’a.

Ginger Baker Trio - Going Back Home *****

To kolejna płyta z Bill'em Frisell'em, na którą trafiłem przy okazji katowickiego koncertu. Podobnie jak na, sygnowanej przez Bill'a, płycie "Gone, Just Like a Train" i tutaj gra trio: gitara, perkusja, bas. Chyba mam "chopla" na tym punkcie, bo już pytałem Was czy pamiętacie zespół "Cream"? Grali w nim: Eric Clapton na gitarze, Jack Bruce na basie i .... Ginger Baker na perkusji. "Going Back Home", blusowo-rockowe oczywiście nie jest, bo stylistycznie ton nadaje jej Bill, który na płycie gra świetnie i typowo dla siebie "szeroko" (od melodyjnego "Rambler'a" poprzez awangardowe "In The Moment" do rockowego "East Timor") a doskonale mu wtórują Ginger (genialna perkusja w "Ramblerze" i wielu innych) oraz Charie Haden (świetne partie w "Straight, No Chaser" Thelonius'a Monka). Razem mamy fajny, nietrywialny ale i niespecjalnie awangardowy jazz. Tylko słuchać!

---

Artist: Ginger Baker

Album: Going Back Home

Release Date: 1994 Recording Date: Mar 2, 1994-Mar 5, 1994 1 Rambler Frisell 5:26 2 I Lu Kron Baker 2:38 3 Straight, No Chaser Monk 5:33 4 Ramblin' Coleman 4:22 5 Ginger Blues Haden 5:08 6 Ain't emouchant Baker 5:00 7 When We Go Frisell 3:50 8 In the Moment Haden 4:29 ... posłuchaj 9 Spiritual Haden 3:45 10 East Timor Baker 4:40 ... posłuchaj -------------------------------------------------------------------------------- Ginger Baker Trio Performer Ginger Baker Drums, Vocals, Producer, Performer Yves Beauvais Producer, A&R Malcolm Cecil Engineer Bill Frisell Guitar (Electric), Performer Charlie Haden Bass, Performer, Bass (Acoustic) Steve Holroyd Assistant Engineer Ted Jensen Mastering Greenberg Kingsley Design Michael Miller Photography Chip Stern Producer, Liner Notes

Grażyna Auguścik, Paulinho Garcia – Fragile *** (Zagadka rozwiazana)

Ojcze! Jesteś niesamowity. Zagadkowa piosenka posiada portugalski tytuł „Cançao da estrada sem fim”, czyli … jest to raczej „Piosenka z niekończącej się drogi” i śpiewa ją – jak pięknie odgadłeś – brazylijski gitarzysta Paulinho Garcia. Piosenka pochodzi z płyty „Fragile”, na której Pan Garcia gra na gitarze i śpiewa razem z … Grażyną Auguścik (oboje są teraz z Chicago). Tak więc sięgnięcie do repertuaru … „Naszej Basi Kochanej” nie było aż takie tajemnicze. Co ciekawe, jak napisałeś, są dwie wersje tej piosenki, nie wiem jednak, która z nich jest tą „pierwszą”, przynajmniej mnie nie udało się tego wyjaśnić. Może Tomek (TWW) ustali czy z „Dźwięku” powstała „Piosenka z niekończącej się drogi” czy może odwrotnie?
Co do samej płyty, to w ogóle się zastanawiałem, czy ją recenzować, bo prócz interesujących poloników nie widzę w niej nic szczególnego. Myślę, że na koncert tej pary chętnie bym się wybrał – Pan Garcia ładnie plimka na gitarze i nieźle brzmią ich głosy w duecie – ale do słuchania, przynajmniej dla mniej, jest to trochę za miękkie. Ot – samba, jak samba. Poza tym, jak wiadomo, napisać nową, wpadającą w ucho piosenkę nie jest wcale łatwo i (może poza klasykami) … zdecydowanie najlepiej wypadł Wacław Juszczyszyn. Mimo wszystko polecam, szczególnie tym, którym w muzyce nie przeszkadza (a nawet lubią) brak wigoru. A gwiazdki daję za przypomnienie o NBK, które skutkowało zamówieniem reedycji płyt zespołu. Niestety ta kultowa, „zielona” w wydaniu na CD (oryginał czarno-biały, Polskie Nagrania 1979), z „młodymi” głosami jest (wydaje się) nie do nabycia, ale i tak „Sambę sikoreczkę”, „Sen znaleziony w lesie” (Rąbkiem ciemności …) i „Za szybą” (Całkiem spokojnie …) – jakby nie – mam. Nie mogę się oprzeć: Samba sikoreczka.

Album: Fragile

Artist: Grażyna Auguścik, Paulinho Garcia

1. Noite Dos Mascarados 2. Voce 3. Fragile 4. A Ra 5. Bridges 6. Cancao Da Estrada Sem Fim (… posłuchaj) 7. Batida Diferente 8. Ponta De Areia 9. Ponteio 10. Samba Em Preludio 11. Agua De Beber 12. Esse Seu Olhar / So Em Teus Bracos 13. The Girl From Ipanema / Garota De Ipanema (… posłuchaj) 14. So Danco A Samba

Jack DeJohnette, Bill Frisell - The Elephant Sleeps But Still Remembers ****

8 lutego 2006 roku ukazała się (a czekała na wydanie wiele lat!) najnowsza płyta Billa Frisell’a, tym razem w duecie z innym awangardowym jazz’manem, Jack’iem DeJohnette. Słuchając jej po raz pierwszy (mam od wczoraj) kolejny raz nie mogę się nadziwić jak można „zrobić” jazz we dwójkę! Płycie – mimo, że jest Bill’a – daję tylko 4 gwiazdki, bo choć akceptuję to, że muzyka na płycie (jest niełatwa i zróżnicowana) nie musi mi się podobać "w całości", połączenia takich bzdur jak „Cat and Mouse”, „Cartune Riots” czy „One Tooth Shuffle” z kapitalnym „Ode to South Africa” czy pięknym „After the Rain” – wybaczyć nie mogę. Zawsze byłem zwolennikiem kupowania albumów a nie pojedynczych piosenek (taka teraz moda), bo wydaje mi się, że w całym zestawie utworów jest jeszcze (może być) jakaś dodatkowa myśl, refleksja, nastrój. Niestety, te krótkie 3 utwory na płycie psują mi ten nastój – zupełnie niepotrzebnie.

---

Artist: Jack DeJohnette

Album: The Elephant Sleeps But Still Remembers

Release Date: Feb 8, 2006 Recording Date: Oct 31, 2001 1 The Elephant Sleeps But Still Remembers... DeJohnette, Frisell 11:24 2 Cat and Mouse DeJohnette, Frisell 2:21 3 Entranced Androids DeJohnette, Frisell 7:21 4 The Garden of Chew-Man-Chew DeJohnette, Frisell 4:06 5 Otherworldly Dervishes DeJohnette, Frisell, Surman 8:36 6 Through the Warphole DeJohnette, Frisell 2:22 7 Storm Clouds and the Mist DeJohnette, Frisell 5:04 8 Cartune Riots DeJohnette, Frisell 1:22 9 Ode to South Africa (..posłuchaj) DeJohnette, Frisell, Surman 10:16 10 One Tooth Shuffle DeJohnette, Frisell 1:17 11 After the Rain (..posłuchaj) Coltrane 7:13 -------------------------------------------------------------- Jack DeJohnette Percussion, Piano, Drums, Vocals, Producer, Author Bill Frisell Banjo, Guitar, Author Scott Petito Mastering Sascha von Oertzen Location Recording

Jan Garbarek - Belonging *****

W lawinie z Berlina spadła na mnie – m.in. – stara bardzo (1974) płyta Jana Garbarka w kwartecie z Keith’em Jerrett’em (kompozytor, fortepian), Palle Danielsson’em i Jon’em Christensen’em. Różne miałem wyobrażenia na temat jazzu w europie w latach 70-tych (takie sobie), ale ta płyta - oraz inne tego kwartetu - spowodowała, że zrobiło mi się głupio. Jest to muzyka prawie sprzed 30-tu lat, ale jak to brzmi! Chciałbym - dziś - usłyszeć coś takiego, np. w Hipnozie. Jest na płycie - mój ulubiony – kawałek „The Windup”. Ostre, dynamiczne, rytmiczne. Bajecznie perfekcyjnie zagrane przez wszystkich bez wyjątku. Nie mogę w to uwierzyć, ale Jarrett gra tam tak, jakby w studio było DWÓCH PIANISTÓW. Nie żartuję! Jeśli to nie jest jakiś „wielośladowy” trik (a nie jest), to … czapki z głów i szkoda, że wtedy nie było Bugsy, Hipnozy, Muzycznej Owczarni i innych takich miejsc. Ekstaza!

Jan Garbarek - Belonging

Release Date: Apr 24, 1974-Apr 25, 1974 1. Spiral Dance 2. Blossom 3. Long As You Know You're Living Yours 4. Belonging 5. The Windup (... Posłuchaj) 6. Solstice ---------------------------------- Jon Christensen Drums Palle Danielsson Bass Jan Garbarek Sax (Soprano), Sax (Tenor) Keith Jarrett Piano

Jean-Paul Brodbeck Trio - Ground ****

Jak nie przepadam za solowym fortepianem w jazzie, tak fortepian + sekcja rytmiczna, to już inna bajka. Z tej serii trafiłem ostatnio na płytę młodego szwajcarskiego pianisty Jean-Paul’a Brodbeck’a i bardzo przypadła mi ona do gustu. Niezwykle zwykła, ale nietrywialna muzyka na nocne słuchanie – bez zbędnej wirtuozerii, nowoczesnego „atakowania” i wodotrysków. Trio jazzowe z fortepianem to tak wyeksploatowany zestaw, że wydaje się niemożliwe, żeby po kilku taktach słuchanie się nie znudziło. A jednak Brodbeck’owi chyba się to udało i wkładam płytę do przegródki obok Hołowni i Możdżera. Takie wysokie loty, jak Pana Leszka to nie są, ale z czystym sumieniem polecam.

---

Artist: Jean-Paul Brodbeck Trio

Album: Ground

Release Date: 2005 1 Ground - 7.24 2 Some song - 7.05 3 For all we know (..posłuchaj) - 7.03 4 It will not be too dark - 5.38 5 My old flame - 8 6 Dark age - 5.16 7 No prince - 6.55 8 1899 - 5.11 9 Ibikus - 5.07 ----------------------------------------------- Jean-Paul Brodbeck - piano Dominic Egli - drums Peter Frei – bass

Jim Black (AlasNoAxis) w Hipnozie *****

W portalu polskiego radia znalazłem następującą recenzję Pana Marcina Gokieli: ... Podstawą muzyki AlasNoAxis jest oczywiście mocno osadzona sekcja rytmiczna. Obok lidera współtworzy ją Skuli Sverisson na elektrycznym basie. Tworzą zgrany, otwarty na eksperymenty, interesujący duet. Ich gra jest na tyle luźna, by pozostawić miejsce na swobodę wypowiedzi pozostałym muzykom, a jednocześnie na tyle charakterystyczna i szczególna, by stworzyć ramy wyrazistego brzmienia grupy. Głównym solistą jest klarnecista i saksofonista tenorowy Chris Speed. Jest to muzyk mocno zainspirowany Coltrane’em. Jego zadbane i różnorodne brzmienie, bogate umiejętności melodyczne oraz wyczucie na pomysły partnerów, nadają muzyce AlasNoAxis odcień jazzowego wyrafinowania. Skład grupy uzupełnia islandzki gitarzysta Hilmar Jensson, który z kolei wprowadza element rockowej zadziorności, i skłonność do eksperymentów brzmieniowych a la Hendrix. Jego partie znakomicie współbrzmią ze zdecydowanymi frazami Speeda, dając w efekcie naturalne i interesujące połączenie. Kompozycje nie są formalnie przesadnie wyrafinowane. To proste melodie, nierzadko po prostu dwa czy trzy akordy czy pomysłowy riff. Punkt ciężkości spoczywa na znakomitym wykonaniu oraz bezpretensjonalności. Słychać znakomite porozumienie muzyków i świadomość celu, do jakiego dążą. Jazz to zasadniczo prosta muzyka, i Black akcentuje jej rozrywkowy, ludowy aspekt... Wszystko się zgadza, za wyjątkiem „Black akcentuje jej rozrywkowy, ludowy aspekt”. Przesada. Z pewnością nie była to muzyka rozrywkowa, choć rzeczywiście kompozycje nie były przesadnie wyrafinowane. Zabawa dźwiękami i nastrojami kojarzy mi się ze współczesną muzyką poważną – w jej wydaniu minimalistycznym (np. Philips Glass). Jakby coś się zaczynało…. nadal się zaczyna … teraz się zacznie … i koniec. „Hot” – mimo, że głośny - ten jazz zdecydowanie nie był. Niemniej, NIEPRAWDOPODOBNIE WYSOKI poziom wszystkich bez wyjątku muzyków wprost emanował ze sceny. A perfekcyjne zgranie oraz odczuwalna łatwość grania i oszczędnego operowania elektroniką bardzo wciągały. Koncert dość długo się rozkręcał, ale końcówka to był obłęd! Podziw i ukłony – głównie dla Pana Jim’a, który zza perkusji rzeczywiście potrafił być liderem, a kapitalne nagłośnienie w Hipnozie (nic nie brzęczało, mimo, że zespół gra głośno, perkusja niczego nie „zabiła”) sprostało doskonałości muzyków. Super. Płyty zespołu niestety nie kupiłem bo:
• Była hm, hm ... droga (60zł)
• Nie umiem sobie wyobrazić gdzie i jak, poza salą klubową z profesjonalnym nagłośnieniem, można (jest sens) takiej muzyki posłuchać.

John Pizzarelli with The George Shearing Quintet - The Rare Delight of You *****

Płyta od kilku miesięcy towarzyszy mi niemal codziennie. Ma w sobie uniwersalny urok przyciągający zarówno dziadka jak i wnuczka. Młody Pizzarelli wydobywa z gitary ciepłe i tkliwe dźwięki, od czasu do czasu uzupełniając je ujmującym wokalnym unisono. Kwintet akompaniuje artyście trochę staroświeckim, leniwym swingiem - co w żadnym wypadku nie może być poczytane jako wada. Brzmienie gitary i zespołu jest doskonale zharmonizowane. Wyeksponowane zostały tylko partie wokalne. Wyeksponowane nie tylko przez realizację nagrania, ale i przez nienaganną dykcję Pizzarelli’ego. Świetna okazja, żeby w końcu zrozumieć całe teksty amerykańskich evergreenów.

Repertuar płyty stanowią na przemian: rytmiczne, swingujące, beztroskie pioseneczki i sentymentalne ballady (żaden zatem koncept album). Większość to standardy sprzed półwiecza, uzupełnione o dwa jedynie utwory autorskie – utrzymane zresztą w jednakowym eleganckim, staromodnym stylu. Wszystkie bez wyjątku to muzyczne perełki. W kategorii błahych największe wrażenie zrobił na mnie Lemon Twist. Piosenkę w 1955 roku napisał Bobby Troup (ten od Route 66). Tekst jest po prostu doskonale nieistotny i błahy. Wysławia zalety zdrowotne i smakowe cytryny. Połączenie struktury rytmicznej utworu z rozkosznymi rymami, a nawet zaakcentowaną przerzutnią (rymem łamanym?) - rozbawi największego ponuraka.

even a skeptic replies that here's a suggestion you can't resist, a cool drink with ice is improved with some sli- ces of lemon twist

---

1 If Dreams Come True - Goodman, Mills, Sampson 3:50 2 The Lady's in Love With You - Lane, Loesser 2:43 3 Everything Happens to Me - Adair, Dennis 3:46 4 Lulu's Back in Town - Dubin, Warren 2:56 5 Something to Remember You By - Dietz, Schwartz 4:53 6 Lemon Twist - Troup 3:54 7 Lost April - DeLange, Newman, Spencer 4:11 8 Problem - Leonhart 5:45 9 The Rare Delight of You - Molaskey, Pizzarelli 4:03 10 A Shine on Your Shoes - Dietz, Schwartz 3:33 11 Indian Summer - Dubin, Herbert 4:06 12 Be Careful, It's My Heart - Berlin 2:39 13 September in the Rain - Dubin, Warren 4:01 14 I Predict (2001) - Molaskey, Pizzarelli, Shearing 2:42 15 Lucky to Be Me - Bernstein, Comden, Green 3:38

Keith Jarret – koncerty solowe *****

Keith Jarret to bez wątpienia najwybitniejszy żyjący pianista jazzowy. Jest mistrzem improwizacji i pewnie dlatego krążą legendy o jego koncertach solowych – zawsze wybitnych i niepowtarzalnych spektaklach. Jako ciekawostkę powiem tylko, że jest, moim zdaniem, jednym z najładniej się starzejących się Panów. Zazdroszczę. Występów solowych Keith’a Jarret’a do muzyki łatwej i lekkiej raczej bym nie zaliczył, za to na pewno – jeśli tylko mamy chwilę czasu na wysłuchanie jej w skupieniu – jest to muzyka magiczna i piękna. Jarrett nie epatuje wirtuozerią. Wciąga natomiast budowaniem wrażeń i nastrojów – czasem kontrastowych, czasem zaskakujących, ale zawsze pięknych - jakąś dziwną siłą płynącą z fortepianu. Wydaje się niezwykle skupiony na tym co gra i nieprawdopodobnie zaangażowany – unosi się z krzesła, pokrzykuje a charakterystyczna mimika twarzy nadaje występom nieco ekstatycznego nastroju. Ten udziela się z kolei publiczności - co widać, słychać i czuć – reagującej bardzo żywiołowo. Nieprawdopodobne wrażenie robi np. całkowita niemal cisza na sali podczas gry (a utwory krótkie nie są!) w połączeniu z głośnymi brawami, krzykami i wręcz wiwatami na zakończenie. Na końcówce płyty z Carnegie Hall, z bisami, wiwaty (z tupaniem!) są prawie 3 minutowe!. „Koncert w kolonii” to muzyka prawie poważna, na pewno „serio”, ale zupełnie pozbawiona dystansu czy zadęcia. Nieco lżejszy – chyba mój ulubiony przez nieprawdopodobnie reagującą publiczność – jest koncert w Carnegie Hall. Nagrania dzieli 20 lat i to słychać, głównie w montażu – Kolonia jest wyważona, stonowana, koneserska zaś Carnegie Hall, zmontowana on-line, bez jakichkolwiek wycięć wiernie oddaje nieomal ludyczną atmosferę na widowni. Na obu płytach sam Jarret jest jednak wciąż tak samo boski, w wielkiej formie. Z jednej strony wcale nie wdzięczy się do publiczności, oj nie! On jest raczej samotny na scenie, wyraźnie skupia uwagę wyłącznie na sobie, „magnetyzuje”. Charakterystyczne są zaskakujące długie pauzy (np. w środku utworu), przy których zaniepokojona publiczność porusza się, tu i tam odzywają się nieśmiałe oklaski. Wtedy Jarret jednym gestem palca (!) robi takie boskie „nie” i … zapada grobowa cisza. Z drugiej zaś strony Jarret stwarza taką atmosferę - otwartości (?) - w której mamy wrażenie UCZESTNICZENIA w czymś ważnym. Mistrzostwo świata. Jarret – the king! (to okrzyk z sali, z jednego z koncertów)

Keith Jarrett - The Köln Koncert *****

Recording Date: Jan 24, 1975 1 Part I - Jarrett, 26:01 2 Part II A - Jarrett, 14:54 3 Part II B - Jarrett, 18:14 4 Part II C - Jarrett, 6:56 -------------------------------------- Manfred Eicher - Producer Keith Jarrett - Piano, Composer Martin Wieland - Engineer Barbara Wojirsch – Design

Keith Jarrett - The Carnegie Hall Koncert *****

Release Date: Sep 26, 2006 Recording Date: Sep 26, 2005 1 Part I - Jarrett, 9:56 2 Part II - Jarrett, 3:32 3 Part III - Jarrett, 4:44 4 Part IV - Jarrett, 5:19 5 Part V - Jarrett, 9:54 6 Part VI - Jarrett, 6:50 7 Part VII - Jarrett, 8:35 8 Part VIII - Jarrett, 5:19 9 Part IX - Jarrett, 8:25 10 Part X - Jarrett, 9:46 11 The Good America - Jarrett, 6:47 12 Paint My Heart Red - Jarrett, 8:30 13 My Song - Jarrett, 8:04 14 True Blues - Jarrett, 7:00 (... posłuchaj) 15 Time on My Hands - Adamson, Gordon, Youmans, 7:30 -------------------------------------------------------------------------------- Manfred Eicher - Executive Producer Keith Jarrett - Piano, Producer, Photography Sascha Kleis - Design Martin Pearson - Engineer Richard Termini - Photography George Wein - Producer

Keith Jarret Trio – Tokyo '96, Tribute *****

Gdzieś od początku lat 90- tych, oprócz występów solowych, Keith Jarret udziela się często jako członek tria Keith Jarrett (fortepian), Gary Peacock (bas) i Jack DeJohnette (perkusja). Wszyscy członkowie tria to najwyższa półka z tych wyższych półek jazzowych a ich częste indywidualne „wycieczki” w różne inne obszary jazzu jakoś nie zaszkodziły wieloletniej współpracy. Oba polecane tytuły to płyty płyt, jazz jazzu. Nie mam wprost słów żeby opisać jakie zrobiły na mnie wrażenie. Muzyka równocześnie lekka i łatwa a równocześnie wartościowa, bo słuchamy „piosenek, które ja już znam” w bardzo, bardzo niebanalnych interpretacjach. Dla każdego i na każdą okazję. Starsi panowie bawią się tematami po mistrzowsku z fantazją i z humorem (podśpiewują a raczej pojękują nawet) co bardziej może widać na „lżejszej”, „Tokyo’96”, za to 2 płytowy album „Tribute” ma dodatkowy podtekst – jest hołdem złożonym wybitnym wykonawcom jazzowym. Nie będę przynudzał, ale zapewniam, że warto posłuchać oryginałów, żeby móc ocenić z jaką kategorią „coverów” mamy do czynienia. „Cover” to zresztą bezsensowne określenie dla jazzu, bo tam prawie wszystko jest „coverem”, niemniej interpretacje – niemal kultowych wykonań - np. „Smoke Gets in Your Eyes” (Hawkins) czy „It's Easy to Remember” (Coltrane) naprawdę robią wrażenie. Wrażenie robi także poziom na jaki wszyscy trzej panowie wznoszą się – bez wysiłku i wręcz w zabawie – w tym wspólnym graniu. Mistrzostwo świata … z przymrużeniem oka.

Keith Jarrett Trio with Gary Peacock and Jack De Johnette - Tokyo '96

Release Date: Sep 15, 1998 Recording Date: Mar 30, 1996 1 It Could Happen to You - Burke, VanHeusen, 11:38 2 Never Let Me Go - Evans, Livingston, 7:02 3 Billie's Bounce - Parker, 8:07 4 Summer Night - Dubin, Warren, 7:37 5 I'll Remember April - DePaul, Johnston, Raye, 10:20 6 Mona Lisa - Evans, Livingston, 3:16 7 Autumn Leaves - Kosma, Mercer, Prevert, 7:58 (... zobacz) 8 Last Night When We Were Young/Caribbean Sky - Arlen, Harburg, Jarrett, 9:55 9 John's Abbey - Powell, 5:50 10 My Funny Valentine/Song - Hart, Jarrett, Rodgers, 7:16 ---------------------------------- Jack DeJohnette - Drums, Drums (Snare), Performer Manfred Eicher - Producer Michael Hofstetter - Cover Design Keith Jarrett - Piano Gary Peacock - Bass, Performer Kuni Shinohara - Photography Toshio Yamanaka - Engineer

Keith Jarrett Trio with Gary Peacock and Jack De Johnette - Tribute

Recording Date: Oct 15, 1989 1 Lover Man [Lee Konitz] - Davis, Ramirez, Sherman - 13:14 2 I Hear a Rhapsody [Jim Hall] - Baker, Fragos, Gasparre - 11:19 3 Little Girl Blue [Nancy Wilson] - Hart, Rodgers - 6:05 4 Solar [Bill Evans] - Davis - 9:32 5 Sun Prayer [Keith Jarrett] - Jarrett - 14:15 6 Just in Time [Charlie Parker] - Comden, Green, Styne - 10:07 7 Smoke Gets in Your Eyes [Coleman Hawkins] - Harbach, Kern - 8:26 8 All of You [Miles Davis] - Porter - 8:08 9 Ballad of the Sad Young Men [Anita O'Day] - Landesman, Wolf - 7:02 10 All the Things You Are [Sonny Rollins] - Hammerstein, Kern - 8:57 11 It's Easy to Remember [John Coltrane] - Hart, Rodgers - 7:08 12 U Dance [Keith Jarrett] - Jarrett - 10:46 -------------------------------- John Coltrane - Performer Miles Davis - Performer Jack DeJohnette - Drums, Performer Manfred Eicher - Producer O. Fries - Engineer Coleman Hawkins - Performer Keith Jarrett - Piano, Performer Jan Erik Kongshaug - Engineer Lee Konitz - Performer Anita O'Day - Performer Charlie Parker - Performer Gary Peacock - Bass, Performer Sonny Rollins - Performer Nancy Wilson - Performer Barbara Wojirsch - Cover Design

Keith Jarrett Trio - Whisper Not *****

Zachwycałem się już wcześniej płytą koncertową tria Keith’a Jarrett’a (Tokio ’96) więc o „Whisper Not” (zapis z koncertu w Paryżu, w 1999 roku) w zasadzie nic nowego powiedzieć się nie da, oprócz och-ów i ach-ów, ale jest ona dość ważna w dorobku artysty. Jest pierwszą płytą koncertową wydaną po długiej (ze 3lata) chorobie na … niemoc twórczą. I to taką, że 50-letni już wtedy Jarrett nawet nie podchodził do fortepianu. Z zaciekawieniem posłuchałem płyty i muszę powiedzieć, że każdemu życzyłbym – choć wiem, że to nieprzyjemne bardzo - takiej „niemocy”, po której można osiągnąć aż taki poziom świeżości, napięcia i perfekcji. Płyta zawiera 13 NOWYCH (tzn. są to standardy, ale dotąd nie nagrywane przez Trio) i 1 stary, „When I Fall In Love”, kawałek. Oczywiście – to wynikało z okoliczności – recenzenci zwrócili uwagę na te „energetyczne” numery, a ja – bo pierwszy raz słuchając płyty jeszcze o niczym nie wiedziałem – na zupełnie nieprawdopodobne wykonanie utworu „Poinciana” (spopularyzowanego przez innego wybitnego pianistę, Ahmada Jamala). Nie mam słów. „Poinciana” to sam w sobie piękny kawałek, z „jungle’owym” rytmem modnym w latach 40-tych, ale Peacock i DeJonette nadają mu taki nowoczesny beat a Jarrett przygrywa tak śpiewnie i soczyście zarazem, że … ach - łzy miałem w oczach. No i nie da się tego słuchać bez kołysania … jakąś częścią ciała. Wprost super!

Keith Jarrett Trio with Gary Peacock and Jack DeJohnette - Whisper Not

Release Date : Oct 10, 2000 Recording Date : Jul 5, 1999 1 Bouncing with Bud - Powell 7:33 2 Whisper Not - Golson 8:06 3 Groovin' High - Gillespie 8:31 4 Chelsea Bridge - Strayhorn 9:47 5 Wrap Your Troubles in Dreams (And Dream Your Troubles Away) - Barris, Koehler, Moll 5:48 6 'Round Midnight - Hanighen, Monk, Williams 6:45 7 Sandu - Brown 7:26 8 What Is This Thing Called Love? - Porter 12:24 9 Conception - Shearing 8:08 10 Prelude to a Kiss - Ellington, Gordon, Mills 8:16 11 Hallucinations - Powell 6:36 12 All My Tomorrows - Cahn, VanHeusen 6:23 13 Poinciana - Bernier, Simon 9:11 (... Posłuchaj) 14 When I Fall in Love - Heyman, Young 8:06 ---------------------------------- Jack DeJohnette Drums Manfred Eicher Producer Keith Jarrett Piano Sascha Kleis Design Gary Peacock Double Bass Martin Pearson Engineer Judith Joy Ross Photography

Keith Jarrett, Charlie Haden – Jasmine ****

Mam wprawdzie kilka płyt duetu Jarrett (65, fortepian) i Haden (73, bas), więc nie jest on jakąś osobliwością, ale … po pierwsze poprzednie płyty pochodzą sprzed 30-tu lat, po drugie dopiero na „Jasmine” muzycy grają naprawdę tylko we dwójkę. Zestawienie fortepian + bas egzystuje w jazzie, ale w charakterze czegoś osobliwego (w znaczeniu „ambitnego”) toteż z nastawieniem na „koncept album” i bez zastanawiania nabyłem ostatnią płytę „króla” fortepianu. Bardzo się zdziwiłem. Otrzymałem bowiem najlepszą płytę do kawy, jaką znam. Z niebanalnymi improwizacjami Jarreta z lekka swingującego w towarzystwie powłóczystego basu Hadena. „Niebanalnie” powoduje, że nie wstyd tego słuchać a „swingująco”, że w trakcie przechodzenia do kuchni po następną porcję tiramisu (np.) nachodzi człowieka chęć by zakołysać biodrami. To dobry wstęp nie jest, więc wypada moje kawowe wrażenie uzasadnić. Ja wiem, że panowie mają razem prawie 140 lat i trudno, żeby coś jeszcze zaatakowali. Mimo wszystko budzi mój lekki niepokój (przesadna?) MELODYCZNOŚĆ, z jaką muzyka wręcz spływa, delikatnie i oszczędnie, z głośników. Nie ma w tym nic złego, ale tak chłodno, „po skandynawsku”, Jarrett nigdy nie gra i tylko solowa płyta „The Melody at Night, with You” [1990] nieco taki styl przypomina. Klasa obu muzyków powoduje, że cokolwiek by nie nagrali, będzie niezłe. Tak więc i „Jasmine” jest niezłą płytą, ale nagromadzenie „z lekka”, „powłóczyście”, „delikatnie” i „oszczędnie” (sam napisałem!) na jednym krążku jest, przynajmniej dla mnie, przesadą. Płytę spokojnie polecam i jestem pewien, że się spodoba. Szczególnie OD, któremu w niczym nie przeszkodzi (nawet w pisaniu jakiejś recenzji). Mnie też w niczym nie przeszkodziła i mimo iż uważam, że muzyka powinna jednak przeszkadzać (pochłaniać, frapować) daję aż 4 gwiazdki, bo … to jest nieludzko dobry, zupełnie nieprzeszkadzający jazz. No i … kocham Jarreta.

Artist: Keith Jarrett/Charlie Haden

Album: Jasmine

Release Date: May 25, 2010 1 - For All We Know - Coots, Lewis - 9:49 2 - Where Can I Go Without You - Lee, Young - 9:24 3 - No Moon at All - Evans, Mann - 4:41 4 - One Day I'll Fly Away - Jennings, Sample - 4:18 5 - Intro/I'm Gonna Laugh You Right Out of My Life - Coleman, McCarthy - 12:11 6 - Body and Soul - Eyton, Green, Heyman, Sour - 11:12 7 - Goodbye - Jenkins - 8:03 8 - Don't Ever Leave Me - Hammerstein, Kern - 3:11 -------------------------------------------------------------------------------- Manfred Eicher - Executive Producer, Mastering Charlie Haden - Double Bass Keith Jarrett - Piano, Liner Notes, Recording Producer Rose Anne Jarrett - Photography Sascha Kleis - Design Martin Pearson - Engineer Christoph Stickel - Mastering

Leszek Możdżer - Koncert w klubie *****

Debiutuję. To moja pierwsza recenzja na tym portalu, proszę więc o wyrozumiałość. A czego ma dotyczyć? Koncertu. Wspomniany odbył się już troszkę temu i szczerze powiedziawszy miałem nadzieję że Romkowi uda się zapomnieć, iż się podjąłem (w chwili słabości) recenzji, ale niestety nie zapomniało Mu się, przysłał maila przypominacza, no więc nic mi nie pozostaje jak usiąść i napisać małe conieco. Zdarzenie miało miejsce 27 kwietnia 2009 w niewielkiej salce Klubu Pracowników naszej szacownej Alma Mater. Na tyle niewielkiej, iż jakoś do końca nie wierzyłem, że koncert dojdzie do skutku. Ale doszedł. Punktualnie o 18 na salę wszedł Leszek Możdżer, skłonił się i usiadł przy fortepianie. Może zanim przystąpię do rzeczy to jeszcze słów kilka o układzie sali. Pierwszy raz spotkałem tam takie rozstawienie krzeseł:

Bardzo mi się to spodobało, gdyż trzy rzędy krzeseł dla widzów dają jakieś poczucie bliskości z wykonawcą. Bożena cieszyła się, że będziemy mogli obserwować mimikę artysty, jednak radość okazała się przedwczesna – długie włosy zasłaniały twarz Leszka Możdżera, która odkrywała się właściwie tylko gdy przestawał grać. Trzeba było więc skupić się na Muzyce, a było na czym. Możdżer zaczął od Komedy, trudno się zresztą dziwić, taki teraz czas. Jak się później okazało, na Komedzie też zakończył. Koncert był bardzo minimaxowy, czyli jak mawia Piotr Kaczkowski minimum Słów, maximum Muzyki. Słowa pojawiały się z rzadka, ale kilka komentarzy można było wyłowić. Zabrzmiał Zdrowy Kołłątaj, później troszkę Chopina. Kilka standardów, Charlie Parker. Również porcja muzyki łatwej i przyjemnej: Polskie Drogi Kurylewicza z lekkim komentarzem politycznym. Dalej już było tylko trudniej. W pewnym momencie, pośród grzmotów, ciemności i błyskawic zaczęły bardzo delikatnie przebijać bardzo znajome dźwięki. Połaskotały tylko i ucichły. Hmm, skąd ja to znam, pomyślałem sobie. Szkoda, że już odpłynęły. Ale po chwili powróciły. Mocniej. I był to Konieczny, Grande Valse Brillante, i oczywiście Ewa D. I powracały jeszcze kilka razy, silniejsze i silniejsze, aż w końcu był tylko Konieczny i Możdżer, i Demarczyk w głowie. Cudowne... A później jeszcze trochę klasyki, czyli Bach i Chopin. A spod wspomnianych włosów twarz zakrywających dobiegała czasem delikatna wokaliza. Pojawiła się też przez chwilkę Nokia Tune, gdy komuś zagrało w kieszeni. A może to było tylko echo.... Możdżer używał (oprócz fortepianu) również ręcznika (podobnie jak w czasie koncertu z Makowiczem, tyle że nie schował go już by nie psuł kadru) oraz szklanek. Pozwoliło mu to na wydobycie dźwięków raczej niewydobywalnych przez instrument w standardowym użyciu. Co zwracało szczególną uwagę to asynchroniczność rąk: jedna w ogóle nie zakłócała gry drugiej, nieomalże nie wiedziała co robi druga, zresztą czasami miał ich chyba ze trzy czy cztery, choć umiejętnie to ukrywał. No i przyszedł czas końca (jak to zwykle bywa), i czas bisów. Pierwszy bez kłopotu. Przy drugim nazwał publiczność wymagającą czyli najbardziej wkurzającą. I w celu ostudzenia zabrzmiała kołysanka z Dziecka Rosemary... Trzeciego bisu już nie było tylko długi ukłon... Tyle zapamiętałem z tego cudownego wieczoru. Pewnie wiele pominąłem. Proszę więc o uzupełnienia. Śmiało mogę jednak powiedzieć, że był jeden z lepszych koncertów w jakich miałem okazję uczestniczyć... Irek

Leszek Możdżer – Komeda *****

To właśnie Komeda! Tak mogłaby brzmieć najkrótsza recenzja ostatniej płyty Pana Leszka. Bo? Bo mnie Komeda kojarzy się jednak z romantyzmem. Nie tyle muzycznie, choć też, ale przede wszystkim, przez czasy, w jakich Komeda w Polsce żył i tworzył. Film „Niewinni czarodzieje”, jeden z niewielu „niepolitycznych” filmów Wajdy, jest romantycznym obrazem pokolenia, czy też środowiska Komedy – przyznaję moim ulubionym obrazem. Natomiast płyta Możdżera – obrazem (widzianym po wielu latach) spuścizny jednego z tych „niewinnych czarodziei”. Także romantycznym i także ulubionym. Prócz oryginałów, mam kilka płyt „z Komedą” i w tym towarzystwie płyta Możdżera mocno mnie zaskoczyła. Komeda Możdżera jest bowiem nad wyraz liryczny. To jeszcze nie powód (do zaskoczenia), bo Możdżer jako taki jest liryczny (Komeda zresztą też), ale utwory Komedy Pan Leszek zinterpretował jak „piosenki”, tzn. uwypuklił ich „melodyczność”. Wiem, gmatwam, motyw z „Noża w wodzie” ma w końcu kilka taktów, ale może on być tematem do mniej czy bardziej nowoczesnych, rytmicznych interpretacji, albo i nie … No i jest jeszcze sprawa wyboru. Pan Leszek wybrał te nastrojowe, melodyjne utwory Komedy i znakomicie je wykonując (przy czym - uwaga! - nie "wytwarzając" żadnych dziwnych dźwięków i w ogóle zbyt wielu dźwięków - gra po prostu na fortepianie), mocno zaakcentował ich poetyczność. Piękna płyta, serdecznie polecam. Ciekawostki.
• Pan Leszek (wreszcie!) „zapisał się” do poważnej wytwórni płytowej (niemiecki ACT). Ma to wady (płyta jest krótka – 52min, za to droga – 49 zł), ale ma też zalety. Nie musiałem – jak przy „Time” – korespondować w sprawie zgrania jej na mojego Zen’a, a w wersji mp3 można ją kupić w sklepie OVI za 20 zł (!!).
• Płyta została wydana w roku 80-tych urodzin Krzysztofa Komedy [27-04-1931], który już jest (a jeszcze będzie) pełen koncertów i wydarzeń poświęconych Komedzie.
• Po czterech tygodniach od daty wydania, płyta już uzyskała status PODWÓJNEJ PLATYNOWEJ. W Polsce nie jest to jakieś wielkie halo, a do „Elf” Varius Manx jeszcze sporo brakuje, ale i tak jest ciekawym przyczynkiem do popularnego domniemania, że naród jest głupi i podoba mu się Doda.

Wykonawca: Leszek Możdżer

Album: Komeda

Rok wydania: 2011 01 - Svantetic (3:35) 02 - Sleep Safe and Warm (6:26) {z filmu „Rosemary's Baby”} 03 - Ballad for Bernt (4:19) {temat główny z filmu „Nóż w wodzie” … posłuchaj i porównaj ze świetnym nagraniem zespołu Stańki z płyty „Litania”} 04 - The Law and The Fist (10:57) {refleksje na temat piosenki z filmu „Prawo i pięść”} 05 - Nighttime, Daytime Requiem (13:41) 06 - Cherry (3:58) {z filmu „Nóż w wodzie”} 07 - Crazy Girl (5:53) {z filmu „Nóż w wodzie” … posłuchaj i porównaj z oryginałem} 08 - Moja ballada (2:53)

Maciej Fortuna Quartet - Lost Keys *****

Po amatorsku, ale śledzę – tak mi się przynajmniej wydawało – co się dzieje na rynku płytowym, szczególnie jazzowym i zwłaszcza polskim. Widocznie jestem jakiś pokrak, bo jak mi ta płyta mogła umknąć – doprawdy nie wiem. „Lost Keys” to album nie tylko nominowany do Fryderyka 2011 (Jazz/Debiut roku), ale – i to najważniejsze – album znakomity. Jak Pan Maciek, który dopiero w 2010 roku dostał dyplom (trąbka) Akademii Muzycznej we Wrocławiu był w stanie zrealizować aż tak przemyślany projekt, nie wiem, ale „Lost Keys” zwraca uwagę dojrzałością, żywiołowością i … brzmieniem. Dojrzałością, bo to jest jazz nieomal „mainstreamowy”, ale też pełen inwencji, mocno improwizowany (czytaj „melodii nie ma”), z perfekcyjnie dozowanym emocjami (czytaj „nie nudzi się”). No i jest w tej muzyce jakaś tajemnicza energia, żywiołowość właśnie, która wciąga i powoduje, że po wysłuchaniu płyty ma się pewien niedosyt, chęć dalszego słuchania. Nie mam powodu nie wierzyć donosom, że nagranie realizowano ‘ad hoc’, (prawie) bez użycia przygotowanych kompozycji, co tylko świadczy o profesjonalizmie wykonawców. No i o ich kreatywności, bo jak na „nieprzygotowane” wszystko zrealizowane jest akurat bardzo dobrze. Trąbka jazzowa jest (może być) dość nużąca i naprawdę trzeba mieć wyczucie, żeby słuchacza nie zmęczyć. W kwartecie służy do tego sekcja rytmiczna (fortepian, bas i bębny) a ta na płycie Macieja Fortuny … jest doprawdy rewelacyjna. Przemysław Raminiak (fortepian, lider RGG), Andrzej Święs (basista) i Frank Parker, który gra na perkusji … wręcz niewiarygodnie. Co ciekawe, to wcale nie są jakieś popisy czy szalone solówki a i tak (może „dlatego”) mocno zaznaczonym rytmem muzycy potrafią zbudować w utworach niezwykłe napięcie. Potrafią też stworzyć samą „atmosferę”, nastrojową i odprężającą, pomiędzy tymi intensywniejszymi fragmentami. A któryby to fragment nie był – brzmi spójnie i doskonale. Kawiarniany jazz to nie jest, choć „do kawy” też słuchałem, i niekoniecznie jest „do zakochania” od pierwszego razu, za to, czym więcej się go słucha, tym bardziej intryguje. I tym więcej fascynuje ten wyborny przykład iście zespołowego grania. Serdecznie polecam.

Artist: Maciej Fortuna Quartet

Album: Lost Keys

Date of Release: 2010 1 - Lost Keys - 10:03 (… posłuchaj) 2 - Redefine - 3:20 3 - Mind Travel - 13:28 4 - Threedom - 8:02 (… posłuchaj) 5 - Restless - 3:55 6 – Searchin’ - 3:19 7 - Solace - 4:48 (… posłuchaj) 8 - Quest for the Truth - 7:45 9 - The Endless Story of Lost Keys - 0:41 -------------------------------------------------------------------------------- Maciej Fortuna – trąbka Przemysław Raminiak – fortepian Andrzej Święs – kontrabas Frank Parker – perkusja

Madeleine Peyroux - Half the Perfect World ****

A było to tak ... W komentarzu do Jose Gonzalesa Zuzia napisała, że "Płytę Jose Gonzalesa usłyszeliśmy parę tygodni temu podczas kolacji w knajpie, bardzo mi się spodobała". Pochwalę się, że też byłem w knajpie i też usłyszałem płytę, która bardzo mi się spodobała. Wykonawczynię rozpoznałem - była to Madeleine Peyroux - ale płyty z takimi fajnymi kawałkami (szczególną mą uwagę zwróciła piosenka "Looking for (The Heart of Saturday Night)" Toma Waits'a) jeszcze nie słyszałem. Oho! Pewnie jakaś nowa (myślę sobie). Po powrocie do domu sprawdzam w allmusic.com ... jest. Hurra! "Half the Perfect World" z 2006 roku. Z "Everybody's Talking", "Looking for (The Heart of Saturday Night)", wszystko się zgadza. Gdzie kupić? Zaraz, zaraz, chyba ... widziałem już taką okładkę (widzialem?). Puszczam więc Media Monkey (to taka moja baza danych płyt), sprawdzam - Artysta | Madel.. Ja p.. własnym oczom nie wierzę - mam tę płytę od 16 września! Do rzeczy. "Half the Perfect World" to 3-cia płyta Pani Madeleine, młodej Amerykanki o niezwykle charakterystycznym głosie. Charakterystycznym tym, że do złudzenia przypomina głos Billie Holiday. Taki bonus MUSI zadziałać, przynajmniej za pierwszym razem, więc i pierwsza płyta "Dreamland" była dość popularna w Stanach, ale dopiero dwie następne wykazały, że Madeleine Peyroux ma także talent i wcale nie nadużywa bonusu w postaci niezwykłego głosu. Najnowsza płyta zawiera kilka kompozycji Pani Peyroux, ale jest tam też kilka boskich cover'ów (choćby tytułowy "Half the Perfect World" Cohen'a) z moim ulubionym Tomem Waits'em. Wszystko bardzo blusowe, jazzujące i stonowane, bardzo nastrojowe. Sporo akustycznej gitary, czasami smyczki i archaiczny hammond, który powoduje, że słyszę ... cholera, no Billie. Niezależnie od wszystkiego jest to typowy "After Hour", czyli badzo dobra płyta na letnie wieczory i romantyczne nastroje. A ponieważ nic nie jest przesadzone, ani przesłodzone, serdecznie polecam.

Artist: Madeleine Peyroux

Album: Half the Perfect World

Release Date: Sep 12, 2006 1 I'm All Right - Becker, Klein, Peyroux, 3:27 2 The Summer Wind - Bradtke, Mayer, Mercer, 3:55 3 Blue Alert - Cohen, Thomas, 4:10 4 Everybody's Talkin' - Neil, 5:10 5 River - Mitchell, 5:19 6 A Little Bit - Harris, Klein, Peyroux, 4:02 7 Once in a While - Harris, Klein, Peyroux, 4:00 8 (Looking For) The Heart of Saturday Night - Waits, 3:27 ...posłuchaj 9 Half the Perfect World- Cohen, Thomas, 4:21 10 La Javanaise - Gainsbourg, 4:11 11 California Rain - Harris, Klein, Peyroux, 2:57 12 Smile - Chaplin, Parsons, Turner, 3:57 -------------------------------------------------------------------------------- Scott Amendola - Drums Sam D. Bass - Cello Jay Bellerose - Cymbals, Drums Till Bronner - Trumpet Marina Chavez - Photography Gary Foster - Sax (Alto) Larry Goldings - Celeste, Wurlitzer, Soloist Bernie Grundman - Mastering Helix Hadar - Engineer, Mixing Graeme Jennings - Violin Steven Jurgensmeyer - Design Carla Kihlstedt - Violin Larry Klein - Producer, Wurlitzer k.d. lang - Vocals Greg Leisz - Pedal Steel Mark Orton - String Arrangements Dean Parks - Guitar, Ukulele, Soloist Alex Pavlides - Assistant Engineer Cindi Peters - Production Coordination Madeleine Peyroux - Guitar, Vocals David Piltch - Bass Charith Premawardhana - Viola Augusta Quirk - Photography Sam Yahel - Piano, Organ (Hammond), Wurlitzer

Manu Katché – Neighbourhood ****

W portalu diapazon.pl znalazłem: Manu Katché to jeden z tych muzyków, których prawie wszyscy słyszeli, ale mało kto zna jego nazwisko. Taka sytuacja dotyczy wielu, często znakomitych instrumentalistów, którzy jako mistrzowie drugiego planu wspomagają wielkie gwiazdy rocka i popu. Perkusję naszego bohatera możemy usłyszeć w przebojach Petera Gabriela, Dire Straits, Robbie'ego Robertsona z The Band, Stinga czy Tori Amos. Również fanom jazzu jego nazwisko nie powinno być obce. Katché jest bowiem stałym współpracownikiem Jana Garbarka - nagrali oni wspólnie już pięć albumów w barwach monachijskiej firmy ECM. Kilka lat temu szef tej oficyny Manfred Eicher zaproponował mu nagranie pierwszej płyty autorskiej dla tej wytwórni (nie pierwszej w ogóle - bo taką była wydana w 1992 "It's About Time"). Po długich poszukiwaniach wybrano skład zespołu towarzyszącego perkusiście. Wybór padł na wspomnianego Garbarka i... trzy czwarte Kwartetu Tomasza Stańki (Tomasz Stańko, Marcin Wasilewski, Sławomir Kurkiewicz). To cud, że trafiłem na tę płytę – zawdzięczam to ostatnio „zaliczonemu” koncertowi perkusisty Jim’a Black’a i wywołanemu nim zainteresowaniu perkusistami. A byłaby to wielka szkoda, bo już bardzo dawno nie słyszałem tak dobrej muzyki, tak idealnie pasującej do mojego jazzowego gustu. Piękna, liryczna, niebanalna – nawet Stańko i Garbarek, znani z ostrego brzmienia, pokazują na niej inną „twarz”. Obaj „suną” takie cudne frazy, że aż łza się w oku kręci. Szczególnie w wypadku Garbarka jest to ewenement, bo jak dotąd kojarzyłem go z grą bardzo agresywną i bardzo wysoko. Mimo, że są z najwyższej półki, obaj soliści nie dominują w nagraniach i charakterystycznego, „zrelaksowanego” brzmienia nadaje im świetna sekcja rytmiczna (fortepian, bas i bardzo, bardzo dobry Katche – ach!), jednym słowem CUD. Po prostu nie mam słów. Nie chcę być bezczelny (a jednak jestem), ale „w moim skarbczyku” umieszczę tę płytę wraz z nagraniami kwintetu Miles’a Davis’a (taki sam skład - m.in. z Johnn’em Colrtane’m na saksofonie).

---

Artist: Manu Katche

Album: Neighbourhood

Release Date: Feb 14, 2006 Recording Date: Mar 7, 2004,Mar 8, 2004 1 November 99 Katché 6:02 (... posłuchaj) 2 Number One Katche 6:13 3 Lullaby Katche 6:16 (... posłuchaj) 4 Good Influence Katche 5:01 5 February Sun Katche 4:50 6 No Rush Katche 5:52 7 Lovely Walk Katche 6:20 8 Take Off and Land Katche 4:02 9 Miles Away Katche 4:14 10 Rose Katche 6:11 (... posłuchaj) --------------------------------------------------- Manfred Eicher Producer Jan Garbarek Saxophone, Sax (Tenor) Manu Katche Percussion, Drums Sascha Kleis Design Jan Erik Kongshaug Engineer Slawomir Kurkiewicz Double Bass Jean Baptiste Mondino Photography Tomasz Stanko Trumpet Marcin Wasilewski Piano

Michael Bublé – Christmas ****

Najnowsza płyta Michael Bublé jest na tyle agresywnie reklamowana, że podszedłem do niej (z góry) z niechęcią (no… nieufnością) i odłożyłem na półkę „nie słucham”. Na szczęście coś mnie podkusiło i jednak posłuchałem a jeszcze większym szczęściem było to, że (przypadkiem) zacząłem od „Jingle Bells”. Ho, ho? Czyżbym się aż tak pomylił? Nie, aż tak się nie pomyliłem, aż tak dowcipnie i z ikrą we wszystkich pozostałych przypadkach nie jest. Ale jest wystarczająco dowcipnie jak na „christmasowy” miks, a dodatkowo jest – co mnie mile zaskoczyło – inteligentnie. Bowiem Pan Bublé zgrabnie uciekł przed świąteczną nudą błyskotliwie manewrując cytatami i stylami. Tak więc „Jingle Bells” to Siostry Andrews (łatwe do uzyskania przy pomocy Puppini Sisters, które pięknie pomagają), „All I Want for Christmas Is You” to melancholijna Mariah Carey z kolei „Baby Please Come Home” to rockowa (!) wersja tejże, polka „Holly Jolly Christmas” to Burl Ives a szalony, nowoorleański „Blue Christmas” to udana parodia Elvisa. Panu Bublé udało się nawet, co niezwykłe, nie przynudzić w „parowozowych” (tu, tu, tuturu) „White Christmas” i swingujących „Winter Wonderland” a lekko „jungle’owy” „Frosty the Snowman” z siostrami Puppini czy hałaśliwy, meksykański „Feliz Navidad” … doprawdy przezabawne. Skrzypki są, ale nie przeszkadzają, Pan Michael doskonale „sprzedaje” swój (świetny) głos zarówno w tych nostalgicznych jak i temperamentnych kawałkach, nic – tylko słuchać. Mogą być – widocznie – także intrygujące „christmasy”. Sam jestem zaskoczony, że czym więcej słucham, tym bardziej mi się podoba a ponieważ dawno tak się nie bawiłem, więc bez wahania daję 4 gwiazdki i serdecznie polecam.

Artist: Michael Bublé

Album: Christmas

Release Date: Oct 25, 2011 1 - It's Beginning to Look a Lot Like Christmas - Willson - 3:27 2 - Santa Claus Is Coming to Town - Coots, Gillespie - 2:51 3 - Jingle Bells - Traditional - 2:40 (… posłuchaj) 4 - White Christmas - Berlin - 3:37 (… posłuchaj) 5 - All I Want for Christmas Is You - Afanasieff, Carey - 2:52 6 - Holly Jolly Christmas - Marks - 2:00 7 - Santa Baby - Javits, Springer, Springer - 3:52 8 - Have Yourself a Merry Little Christmas - Blane, Martin - 3:51 9 - Christmas (Baby Please Come Home) - Barry, Greenwich, Spector - 3:08 10 - Silent Night - Traditional - 3:48 11 - Blue Christmas - Hayes, Johnson - 3:43 (… posłuchaj) 12 - Cold December Night - Buble, Chang, Rock - 3:19 13 - I'll Be Home for Christmas - Gannon, Kent, Ram - 4:26 14 - Ave Maria - Traditional - 4:01 15 - Mis Deseos, Feliz Navidad - Brant, Buble, Chang, Feliciano… - 4:24 16 - Michael's Christmas Greeting - 0:04 17 - Winter Wonderland - Smith, Bernard - 2:30 18 - Frosty the Snowman - Rollins, Nelson - 2:41 19 - Silver Bells - Livingston, Ray Evans - 3:07

Paolo Fresu – Songlines, Night & Blue *****

Mam kilka płyt tego włoskiego trębacza jazzowego, aranżera i kompozytora [rocznik 1961], ale jakoś nie było okazji do ich recenzowania. Natomiast ostatnia jego płyta – jak wskazywałby tytuł – rzeczywiście doskonale nadaje się na melancholijne wieczory i w związku z tym do „polecania” w naszym towarzystwie. (?) Mam bowiem wrażenie, że o ile na koncercie prawie każdy z chęcią zaakceptuje to, że go jazz „zaatakuje”, po płytach – nieco przesadnie – spodziewamy się, że nas utulą. Sam przyznaję, że słucham jazzu głównie (ale bez przesady) jako tła i wtedy nieagresywność decyduje o przydatności płyty do użytku, niemniej mam i taką potrzebę, żeby – jeśli się jednak wsłucham – muzyka mnie nie zanudziła. Czyli równocześnie chcę być „tulony” i „zaciekawiany”. To trudne zadanie, bo najlepiej tuli kawiarniany kicz (który równocześnie najbardziej złości) a najłatwiej zaciekawiają intensywne improwizacje, przy których czytać Polityki się nie da. Jest też taki jazz, niestety rzadko, który tuli ogólnie a zaciekawia szczegółami. Czyli coś sobie tam melodyjnie „leci” a kiedy się wsłucham, pięknie mnie coś zaskakuje – bas, perkusja, oryginalne przejścia, skojarzenia itp. To jest właśnie „Songlines, Night & Blue” na której trąbka Fresu tuli, saksofon Tracanny subtelnie przyciąga uwagę a sekcja rytmiczna ładnie „obejmuje w ramy”. Świetna muzyka na wszystkie okazje, serdecznie polecam.

Artist: Paolo Fresu

Album: Songlines/Night & Blue

Release Date: Jun 2010 1 - Eterninna - Tracanna - 5:14 2 - Casta Rumba - Tracanna - 5:13 3 - Airsong - Zanchi - 4:38 (… posłuchaj) 4 - Minitango - Cipelli - 4:29 5 - Ninna Nanan Per Andrea - Fresu - 3:10 6 - Inno Alla Vita - Fresu - 4:24 7 - The Right Way - Fresu - 3:51 8 - Songlines - Cipelli - 5:28 9 - Lirico - Zanchi - 5:07 10 - Wayne - Tracanna - 4:54 11 - Nuvole Notturne - Zanchi - 5:10 12 - Nucleo - Cipelli - 5:17 13 - Aldo E Il Mare - Fresu - 5:07 14 - Blue Water - Cipelli - 3:33 15 - Saturn - Fioravanti - 4:33 1 - Blue Gardenia [Take One] - Lee, Russell - 5:31 2 - Blue Lace - Morgan - 5:11 3 - Blue In Green - Davis, Evans - 5:44 (… posłuchaj) 4 - Moonlight In Vermont - Blackburn, Suessdorf - 5:08 5 - Summer Night - Dubin, Warren - 4:58 6 - Nightlake - Beirach - 7:44 7 - Blue Samba - McNeil - 3:30 8 - Blue Seven - Rollins - 4:49 9 - Night Flower - Lasher - 2:31 10 - Children of the Night - Shorter - 4:25 11 - You and the Night and the Music - Dietz, Schwartz - 5:55 12 - Blue Silver - Mitchell - 4:26 13 - Peace - Silver - 1:41 14 - Blue Gardenia [Take Two] - Lee, Russell - 3:52 -------------------------------------------------------------------------------- Stefano Amerio - Engineer Francesco Biongiorni - Illustrations Roberto Cipelli - Composer, Piano, Producer Ettore Fioravanti - Composer, Drums Paolo Fresu - Arranger, Composer, Flicorno, Producer, Trombone Tino Tracanna - Composer, Sax (Soprano), Sax (Tenor) Attilio Zanchi - Composer, Contrabass

Paul Motian - I Have the Room Above Her****, Marc Johnson - Shades Of Jade*****

Odrabiając zaległości w dziedzinie recenzji, polecam dziś dwie płyty – podobne i równocześnie niepodobne do siebie. Obie mają czarne, ponure okładki, choć muzyka na nich wcale ponura nie jest, obie są nagrane dla wytwórni ECM przez producenta Manfred’a Eicher’a (tego od Manu Katche!), obie są firmowane przez muzyków zazwyczaj „side’owych” – perkusistę Paul’a Motiana oraz basistę Marc’a Johnson’a. Obie płyty łączy obecność gitarzystów z górnej półki – grają Bill Frisell (na płycie Paul’a Motian’a) oraz John Scofield (na płycie Marc’a Johnson’a) a na obu płytach bardzo ładnie „podgrywa” na saksofonie niejaki Joe Lovano. Obie płyty są – mimo, że nie jest to wcale lekki jazz - wyjątkowo nastrojowe i moim zdaniem nadają się świetne na długie jesienne (i zimowe) wieczory, przy lampce wina czy czegoś mocniejszego. Choć nieco zabraknie Wam w nich wpadających w ucho „melodii”, obiecuję, że – może nie od razu i nie za pierwszym razem – spodoba Wam się ta zabawa tematami oraz dźwiękami. „I Have the Room Above Her” to w zasadzie – przepraszam innych - płyta Bill’a Frisell’a. Głównie on - mimo, że gra bardzo dla siebie charakterystycznie, „w tle” - nadaje płycie brzmienie. Paul Motian na perkusji bardzo ładnie (zawodowo i wyraźnie – w końcu to jego płyta) „nadaje mu ramy” a czynnik niepokoju wprowadza Joe Lovano. To nieco dziwne w przypadku Lovano, mam bowiem już upatrzoną jego płytę, o której w notatniku napisałem: (4+) Prawie klasyczny S. Lepszy niż Ben Webster. Na tej płycie raczej Websterem nie jest. Może z tego powodu, że nieco kosmiczne jest to trio (gitara, perkusja, saksofon) i choć dźwięków mi w tym zestawie nie brakuje, odczuwam jakiś niedosyt i daję 4 gwiazdki. „Shades Of Jade” to prawdziwa płyta „gigantów” – oprócz tytułowego Marc’a Johnson’a (na basie) grają Joey Baron na perkusji, John Scofield na gitarze, a smaczków jazzowych dodają: Joe Lovano na saksofonie oraz … tajemnicza Pani pianistka - Eliane Elias. „Tajemnicza", bo nie znałem a nadzwyczaj dobrze wypada w takim gwiazdorskim składzie. A że gwiazdorskim, to słychać, bo nikt zdecydowanie nie góruje nad nikim i w efekcie mamy piękny, bogaty brzmieniowo (na organach gra jeszcze Alain Millet), zróżnicowany nastrojowo, prawdziwie jazzowy album. Mimo, że nikt niczego nie „atakuje” (ponad miarę, bo w „Raise” wszyscy atakują grupowo), przez godzinę nie ma ani sekundy nudy (za wyjątkiem „Since You Asked” – nieco przydługim popisie duetu Johnson - Baron). No po prostu super!

---




Artist: Paul Motian/Bill Frisell/Joe Lovano

Album: I Have the Room Above Her

Release Date: Feb 8, 2005 Recording Date: Apr 2004 1 Osmosis, Pt. III - Motian, 5:58 2 Sketches - Motian, 2:35 3 Odd Man - Motian, 4:16 4 Shadows - Motian, 3:30 5 I Have the Room Above Her - Hammerstein, Kern, 5:34 (... posłuchaj) 6 Osmosis, Pt. I - Motian, 3:30 7 Dance - Motian, 4:05 8 Harmony - Motian, 7:08 9 The Riot Act - Motian, 4:41 10 The Bag Man - Motian, 5:33 11 One in Three - Motian, 7:09 12 Dreamland - Monk, 5:50 ------------------------------------------------------ Manfred Eicher - Producer James Farber - Engineer Bill Frisell - Guitar Sascha Kleis - Design Robert Lewis - Photography Joe Lovano - Sax (Tenor) Paul Motian - Drums Aya Takemura - Assistant Thomas Wunsch - Cover Photo

---




Artist: Marc Johnson

Album: Shades of Jade

Release Date: Sep 13, 2005 Recording Date: Jan 2004-Feb 2004 1 Ton Sur Ton - Elias, Johnson, 5:55 2 Apareceu - Elias, 6:04 (... posłuchaj) 3 Shades of Jade - Elias, Johnson, 7:40 4 In 30 Hours - Elias, 6:10 5 Blue Nefertiti - Johnson, 7:14 6 Snow - Elias, 8:24 7 Since You Asked - Johnson, 3:18 8 Raise - Johnson, 6:35 9 All Yours - Elias, 4:11 10 Don't Ask of Me (Intz Mi Khntir) - Mailyan, 5:13 ------------------------------------------------------ Joey Baron - Drums Manfred Eicher - Producer Eliane Elias - Piano, Producer Joe Ferla - Engineer Marc Johnson - Double Bass Sascha Kleis - Cover Design Robert "RX Lord" Lewis - Photography Joe Lovano - Sax (Tenor) Alain Mallet - Organ Brian Montgomery - Assistant John Scofield - Guitar

Puppini Sisters - Betcha Bottom Dollar ****

Podobnie jak Pana Dutkiewicza, „siostry” Puppini usłyszałem w TVP Kultura (czerwcowy koncert w ramach tegorocznej edycji Plus Grand Prix Jazz Melomani w Łodzi), tyle, że dość dawno (jeszcze w sierpniu). O „zwykłej” porze na ciekawe programy, czyli 23:45. Nie gniewam się (że tak późno), bo apetyczne panie Marcella Puppini, Stephanie O'Brien i Kate Mullins stylizujące się na „ryczące 40-tki” (co by to nie znaczyło), bardzo efektownie przyciągają repertuarem przedwojennym (siostry Andrews), oraz nowszym – wykonywanym w przedwojennym stylu. Jak można przyciągnąć repertuarem przedwojennym? Ano można, czego najlepszym przykładem jest Rod Stewart z całym zestawem „songbooków” wydanych ostatnimi laty. Bo? Bo to były – po prostu, zwyczajnie – świetne melodie. Nie tylko. Na przykładzie „sióstr” widać także, że wcale nie przeżyła się (czy też odżyła) i sama maniera „subtelnie i miękko”, co by oznaczało, że lud zmęczony jest już nieco dość powszechnie występującą drapieżnością. Oczywiście „lud” starszych nastolatków. Tak więc siostry Puppini „subtelnie i miękko” wykonują wszystko – prócz ”Piaskowego ludka” czy boogie-woogie także zupełnie współczesne kawałki: „Wuthering Heights” (Kate Bush), „I will Survive (Gloria Gaynor) czy „Heart of Glass” (Blondie), a ponieważ w śpiewaniu pomaga im całkiem niezłe kombo, w którym nic nie atakuje tylko akompaniuje po prostu (nawet na pile!), wychodzi świetnie, kulturalnie i sympatycznie. Żadna „wielka” muzyka to nie jest i oczywiście Panie „pozują”. Wziąwszy jednak pod uwagę, że pozują profesjonalnie (stroje, plakaty itp. – wszystko „w stylu”), śpiewają bezpretensjonalnie i brzmią oryginalnie, bez wahania daję 4 gwiazdki za pomysł i realizację.

Artist: Puppini Sisters

Album: Betcha Bottom Dollar

Release Date: May 1, 2007 1 Sisters - Berlin - 3:06 2 Mr. Sandman - Ballard - 2:37 3 Boogie Woogie Bugle Boy (From Company C) - Price, Raye - 2:29 (...posłuchaj) 4 Java Jive - Drake, Oakland - 3:36 5 Bei Mir Bist du Schön - Chaplin, Jacobs, Kahn, Noble ... - 2:19 6 Wuthering Heights - Bush - 3:37 7 Jeepers Creepers - Mercer, Warren - 2:35 8 I Will Survive - Fekaris, Perren - 4:04 9 Tu Vuo Fa l'Americano - Carosone, Salerno - 2:37 10 Heart of Glass - Harry, Stein - 2:56 11 Sway - Beltran Ruiz, Gimbel, Ruis - 3:09 (... posłuchaj) 12 Panic - Marr, Morrissey - 2:16 13 Heebie Jeebies - Atkins - 2:57 14 In the Mood - Garland, Razaf - 3:11 -------------------------------------------------------------------------------- Charlie Anderson - Stylist Benoît Charest - Guitar, Mandolin, Vocals, Bottle, Producer, Horn Arrangements, String Arrangements, Finger Snapping, Foot Stomping, Tuba Arrangement Pascale Gagnon - Violin Alain Labrosse - Percussion André Leroux - Clarinet, Flute, Saxophone Nicolas Letarte - Saw David Rand Martin - Tuba Rafe McKenna - Mixing Kate Mullins - Arranger, Vocals, Melodica, Group Member François Pilon - Violin Marcella Puppini - Accordion, Arranger, Vocals, Group Member John Sadowy - Piano Roger Walls - Trumpet, Bugle

RGG – ONE *****, Marcin Wasilewski Trio – Faithful *****

Krótko przed Świętami, w „Tygodniku Kulturalnym” (TVP Kultura) usłyszałem o nowej płycie Tria Marcina Wasilewskiego. Co więcej z niemałym zdziwieniem dowiedziałem się, że ten znany już w świecie zespół ma równie dobrego, choć nie tak sławnego, „konkurenta” i to w Polsce! RGG (Raminiak, Garbowski, Gradziuk) też stanowią klasyczne trio fortepianowe, podobne jak Trio Wasilewskiego i też, krok po kroku wspinają się na szczyty jazzowej instrumentalistyki. To nieprawdopodobny zbieg okoliczności, że oba zespoły wydały bardzo dobre, nowoczesne, nastrojowe płyty … w tym samym czasie. Z jednej strony szkoda, z drugiej możliwość tak ewidentnego porównania, tak dobrych polskich muzyków jest naprawdę wielką przyjemnością. Płyty przyszły w środę, słucham i podziwiam, ale – doprawdy – nie da się (bardziej) wyróżnić którejś z nich. „Faithfull” jest nieco bardziej miękka, z wyeksponowanym, „tulącym” fortepianem, na „One” imponuje różnorodność i trochę intensywniejsze brzmienie zarówno fortepianu jak i (może przede wszystkim) basu i perkusji. Na razie Wasilewski bardziej koi (a z nim perkusja „cicho mnię szura”), ale podejrzewam, że też szybciej mi się znudzi a Raminiak rozgrzewa i podejrzewam, że rozgrzewać będzie długo. Już jestem zakochany w boskich bębnach Gradziuka. Obie płyty serdecznie polecam a przy okazji informuję, że chyba coś drgnęło na rynku płytowym. Płyty są do kupienia poniżej 40 zł, co w przypadku Wasilewskiego („ECM” – jedna z przodujących wytwórni jazzowych) było (sporym) miłym zaskoczeniem.

Wykonawca: RGG

Album: One

Rok wydania: 2011 01 - One (6:18) 02 - Around Again (3:06) 03 - Bell (3:42) 04 - Spring Walk (6:03) 05 - Elm (7:51) (... posłuchaj) 06 - From the Other Hand (5:17) 07 - Almost Blues (2:28) 08 - The Truth (4:56) 09 - Out of a Row (4:45) 10 - C.T. (2:00) 11 - Stop and Think (7:41) 12 - When My Anger Starts to Cry (4:29) 13 - On the Way to Road 11 (6:11) --------------------------------------------- Grają: Przemysław Raminiak - fortepian Maciej Garbowski - kontrabas Krzysztof Gradziuk - bębny

---




Wykonawca: Marcin Wasilewski Trio

Album: Faithful

Rok wydania: 2011 01 - An Den Kleinen Radioapparat (4:30) 02 - Night Train to You (10:41) 03 - Faithful (7:16) 04 - Mosaic (10:34) 05 - Ballad of the Sad Young Men (5:29) (… posłuchaj) 06 - Oz Guizos (6:32) 07 - Song For Świrek (8:14) 08 - Woke Up in the Desert (5:32) 09 - Big Foot (6:21) 10 - Lugano Lake (6:33) --------------------------------------------- Grają: Marcin Wasilewski – fortepian. Sławomir Kurkiewicz – kontrabas. Michał Miśkiewicz – bębny.

Stan Getz & Chet Baker – Life in Stockholm 1983 (DVD) ****

Stan Getz, jeden z moich ulubionych instrumentalistów jazzowych, zmarł w 1991 roku i o ile łatwo znaleźć jego płyty, dużo trudniej znaleźć Getz’a „na wizji” moda na kasety video (DVD jeszcze nie było) przyszła bowiem wtedy, gdy Pan Stan najlepsze lata miał już za sobą. Łatwo domyślić się, że mimo wszystko upolowałem jakiś film, ale jakież było moje zdziwienie, kiedy po obejrzeniu okazało się, że to film nie tyle ze Stanem Getz’em a …. Nagranie – marnawe – pochodzi z koncertu w Sztokholmie w 1983 gdzie Getz (saksofon tenorowy), podtatusiały Pan z brzuszkiem, grał razem z innym gigantem West Coast’u – Chet’em Bakerem (śpiew, trąbka). Co więcej, to Baker wydaje się liderem i wyraźnie „gasi” Stana Getz’a na scenie, więc przyszło mi na myśl, że warto poświęcić parę słów właśnie jemu. W jednej z recenzji napisałem, że Keith Jarrett „… jest, moim zdaniem, jednym z najładniej się starzejących się Panów. Zazdroszczę”. Chet wręcz przeciwnie. W Sztokholmie ma tyle lat, co ja teraz i … w ciemnej ulicy raczej spotkać nikt by go nie chciał. Po prostu – margines. Tym bardziej szokujące jest to w zestawieniu z ciepłym, lirycznym głosem i pięknym, nastrojowym brzmieniem jego trąbki. Baker to bardzo ciekawa, ale kontrowersyjna postać w jazzie. Był jak Riedel – „nienaprawialnym” narkomanem i trudnym, nieprzewidywalnym partnerem. Do grania, ale także dla wytwórni płytowych. Czy z tego wynika, że wydał mało płyt – ależ nie! Miał spore wydatki, więc wydał ich nieprawdopodobne ilości (ok. 500 – z czego połowa za życia), ale prawie wyłącznie w niszowych, mało znanych wytwórniach. Sporo koncertował, miał niewątpliwie talent do podobania się i „romantycznego” brzmienia, a ponieważ (niepotrzebnie) nie „poszerzał horyzontów” stąd nie znam nikogo, komu nie podobałaby się jego gra na trąbce. Koncert w Sztokholmie też się wszystkim spodoba i nikomu się nie znudzi, bo jest … krótki (54min). Dla zainteresowanych – publikuję pierwszy „kawałek” – Just Friends.
1. Just Friends 2. My Funny Valentine 3. Sippin' at Bells 4. Milestones 5. Airegin 6. Ack varmeland du skona (Dear Old Stockholm). 7. Line for Lyons Stan Getz - t e n o r s a x Chet Baker - t r u m p e t , v o c a l s Jim McNeely - p i a n o George Mraz - b a s s Victor Lewis - d r u m s

Steve Kuhn - Mostly Coltrane *****

Przyznam, że (trochę szkoda) odkrywcą tego albumu nie jestem. „Mostly Coltrane” jest bowiem płytą miesiąca w ostatnim numerze „Audio”. Co więcej, spośród wielu płyt, które ostatnio spotkałem, przynajmniej jazzowych i tych „nowych” jest płytą zdecydowanie się wyróżniającą, może nawet najlepszą, jaką słyszałem. Jest to jazz bezlitośnie wysokich lotów, pełen napięcia, emocji i wigoru, co jest tym bardziej ciekawe, że Steve Kuhn jest pianistą naprawdę bardzo „dorosłego” pokolenia (rocznik 1938) i o aż taką energię nie podejrzewałbym go. Może dlatego, że dobrał do nagrania muzyków prawie o pokolenie młodszych, a może dlatego, że „dziadek” Kuhn ma po prostu aż taką ikrę i nerw, wyzwaniu jakim jest nagranie muzyki Coltrane’a – przynajmniej jakoś niebanalnie, pomysłowo i świeżo – nadspodziewanie dobrze sprostał. Co ciekawe, zawsze to powtarzam, wena się „udziela” i o ile w przypadku Joey Barona to mnie nie dziwi, bo jest on jednym z czołowych współczesnych perkusistów (i to słychać, oj jak dobrze), zaskoczył mnie – bardzo pozytywnie – Joe Lovano. To dość znany i niezły saksofonista (pisałem zresztą o nim), ale kojarzył mi się nieco bardziej „rozrywkowo”. To nic złego (granie jazzu i lekkiego i ambitnego), ale żeby angażować się do jakiegoś projektu po to, by na saksofonie grać Coltrane’a trzeba mieć nie lada odwagę. No i jakiś pomysł. Tu dygresja. John Coltrane jest legendą jazzu i to tak znaczącą, rozpoznawalną i osłuchaną, że z jednej strony łatwo coś zagrać „Coltranowato” – Wesoły Romek (jak każdy dyletant) się ucieszy, bo rozpozna, a z drugiej trudno – bo każdy jazzman też rozpozna, ale przewróci oczyma i westchnie. Pojawia się dylemat – jeśli to nie ma być jakiś komercyjny „songbook” typu „Coltrane for Lovers”, to jak to zrobić? I drugi – gdzie to nagrać? Płytę wydała wytwórnia ECM, w której rządzi niejaki Manfred Eicher. Jak Aleksander, szef wielki, mądry, ale straszny. Sam słyszałem (w wywiadach), że artyści nagrywający w ECM … po prostu się go boją, bo na jazzie zna się jak nikt, i nie tylko kiczu, ale nawet jakieś drobnej słabości nie przepuści. By więc nagrać Coltrane’a w ECM trzeba: bardzo chcieć i naprawdę mieć pomysł. Dziadka Kuhna dobrze rozumiem. Grał w kwartecie Johna Coltrtane’a … ale tylko przez 2 tygodnie (zastąpił go McCoy Tyner). To trochę plama (w życiorysie) i sam bym się czuł w nastroju „a ja ci pokażę”. Niemniej Kuhn ma łatwiej, jest pianistą i – nieco automatycznie – mistrzowi w drogę nie wchodzi. Zatem pomysł był taki, by zagrać Coltrane’a w zespole, któremu brzmienie nadaje fortepian. Ale Cotrane bez saksofonu (nawet, jeśli nie dominuje w brzmieniu), to jakby Wielka Pardubicka bez koni, a dla saksofonisty taka konfrontacja z mistrzem to dramat. Na szczęście artyści mają takie dusze, że ze strachu (najczęściej) lub z miłości (często) potrafią wznieść się na wyżyny. Tak jest też na płycie „Mostly Coltrane”, gdzie i Kuhn i Baron i Lovano są w najwyższej formie a Finck wtóruje im całkiem nieźle. „Mostly Coltrane” to nie jest jakiś lekki jazz. Nie jest to też (na szczęście) jazz ekscentryczny, ale trzeba mieć nastrój, żeby się wsłuchać i posmakować. Mimo to serdecznie ją wszystkim polecam, nawet tym, którzy się jazzu trochę boją. Albowiem jest to jazz „referencyjny” – bez udziwnień, eksperymentów, elektryczności i fuzji, za to współczesny i na bardzo wysokim poziomie.

Artist: Steve Kuhn

Album: Mostly Coltrane

Release Date: Jul 7, 2009 01. Welcome - Coltrane - 5:00 02. Song of Praise - Coltrane - 7:31 03. Crescent - Coltrane - 6:23 04. I Want to Talk About You - Eckstine - 6:00 05. The Night Has a Thousand Eyes - Bernier, Brainin - 8:45 06. Living Space - Coltrane - 5:12 07. Central Park West - Coltrane - 3:50 (… posłuchaj) 08. Like Sonny - Coltrane - 6:04 09. With Gratitude - Kuhn - 3:41 10. Configuration - Coltrane - 4:19 11. Jimmy's Mode - Coltrane - 6:53 12. Spiritual - Coltrane - 8:21 13. Trance - Kuhn - 5:24 -------------------------------------------------------------------------------- Joey Baron - Drums Manfred Eicher - Producer David Finck - Double Bass Steve Kuhn - Piano, Author Joe Lovano - Sax (Tenor), Tarogato

The Bad Plus - These Are the Vistas *****

W związku z paczką z Berlina obiecałem kilka recenzji płytowych, oto więc pierwsza z - mam nadzieję - całej serii. Nie mam żadnych wątpliwości, że w osobach Ethan’a Iverson’a (fortepian), David’a King’a (perkusja) i Reid’a Anderson’a (bas) stanowiących trio „The Bad Plus” trafiłem na genialnych, młodych muzyków, którzy redefiniują (dobrze?) znaczenie słowa jazz. Nie przesadzam i nie żartuję! Nie próbuję zgadywać, czy i jakie miejsce zajmą w „historii”, ale oprócz recenzowanej „These Are the Vistas” wydali dwie kolejne, równie entuzjastycznie przyjęte płyty, więc na pewno nie są gwiazdą jednego sezonu. Jak każda nowatorska propozycja i ta jest hm … kontrowersyjna. Bo? Bo The Bad Plus równocześnie kusi i straszy. Kusi warsztatem, energią, pomysłowością, a straszy - szaleństwem. To nie musi się podobać, ale osobiście uważam, że w tym szaleństwie jest metoda i dlatego daję aż 5 gwiazdek. Płyta "These Are the Vistas" (oraz pozostałe) jest zrealizowana bardzo … osobliwie. Zdecydowanie mocno - choć w końcu linie melodyczne gra fortepian - słychać perkusję. I nie „cicho ona mnię szura”, oj nie! Pewnie warto, bo King jest po prostu obłędnie sprawnym, nieprawdopodobnie pomysłowym perkusistą - nie słyszałem jeszcze czegoś takiego - ale efekt jest, łagodnie mówiąc, mało jazzowy. Iverson na fortepianie wcale nie jest gorszy - ani technicznie ani energetycznie. Ma takie monumentalne „wejścia”, że tylko „Etiuda rewolucyjna” przychodzi mi na myśl. Połączenie Bethoven’a na fortepianie i perkusisty z kapeli Van Halen? Obłęd - nie mówiłem! Repertuar świadczy o mnie … i o „The Bad Plus”. Na 3 płytach naliczyłem następujące covery:
• Smells Like Teen Spirit (Nirvana - Grounge)
• Heart of Glass (Blondie - Punk)
• Iron Man (Black Sabbath - Heavy Metal)
• Chariots of Fire (Vengelis - Electronica)
Wszystkie inne poza tym, to kompozycje członków zespołu - żadnych Gershwinów, Carmichael’ów, Ellingtonów. Jazzmani zafascynowani rockiem? Obłęd - nie mówiłem? Charakterystyczną „manierą” zespołu jest łamanie. Agresywne, hałaśliwe (udręka) części przeplatane są … pięknymi, rytmicznymi, melodycznymi kawałkami - ekstaza. Wszystko jest spójne i logiczne, nic nie trwa wiecznie, ani udręka ani ekstaza. Obłęd - nie mówiłem?

Artist: The Bad Plus

Album: These Are the Vistas

Release Date: Feb 11, 2003 Recording Date: Sep 30, 2002-Oct 5, 2002 1 Big Eater, Anderson 3:53 2 Keep the Bugs Off Your Glass and the Bears Off Your Ass, King 5:49 3 Smells Like Teen Spirit Cobain, Grohl, Novoselic 5:57 4 Everywhere You Turn, Anderson 4:56 (...posłuchaj) 5 1972 Bronze Medalist, King 5:20 6 Guilty, Iverson, 5:35 7 Boo-Wah, Iverson 3:55 8 Flim, James 4:05 9 Heart of Glass, Harry, Stein 4:47 (...posłuchaj) 10 Silence Is the Question, Anderson 8:11 ---------------------------------------------------------------------- Reid Anderson Bass The Bad Plus Producer Yves Beauvais A&R Tchad Blake Producer, Engineer, Mixing, Photography Josh Cheuse Art Direction, Design Steve Collier Cover Painting Chris Floyd Photography Ethan Iverson Piano David King Drums Bob Ludwig Mastering

The Bad Plus w Hipnozie *****

O zespole pisałem już przy okazji płyty „These Are the Vistas” a ponieważ po koncercie w Hipnozie wrażenie - zasadniczo - nie zmieniło się, więc tam odsyłam zainteresowanych. Specjalnie napisałem „zasadniczo”, bo jakieś nowe odczucia jednak mam. Czy wszystkie pozytywne (?) - nie wiem, nie mniej jeszcze bardziej wpływają one na ocenę „NIEZWYKŁY, REWELACYJNY”. Ci, którzy nie byli niech żałują (żałuj Kaziu!), a żeby choć trochę mogli się "wczuć" polecam klip z utworem, który był w Katowicach i o którego tytule szeroko rozpowiadał się Pan Iverson. Wziął się ponoć od wiceprezydenta Dick'a Cheney'a - miłośnika paskudnego napoju Pinata.

The Bad Plus - Cheney Pinata


Ale po kolei:
• Czołową postacią w zespole wydaje się perkusista David King. Już płytom „The Bad Plus” nadaje on – w ogromnym stopniu - brzmienie i niepowtarzalny charakter, ale na koncercie ! Legendy o sprzedawaniu duszy „diabłu” są stare jak świat i często tłumaczono tym niezwykłe możliwości muzyków (Paganini, List, Robert Johnson) - a i oni jakoś specjalnie nie protestowali. Jeśli w ogóle jest coś na rzeczy, to David King jest najlepszym przykładem DIABOLICZNIE SPRAWNEGO perkusisty. I nie tylko o to chodzi, że „bije” szybko i mocno – robi to nieprawdopodobnie POMYSŁOWO.
  
  
• Drugim muzykiem, który definiuje brzmienie „The Bad Plus” jest pianista Ethan Iverson – kolejna niebanalna indywidualność. Najdziwniejsze jest to, na co zwrócił uwagę Ojciec Dyrektor, że on właściwie NIE GRA na fortepianie. „Podaje” akordy (awangarda – więc także nie w tonacji), zaznacza linie melodyczne (lewą i prawą ręką), generuje atmosferę. Gra niezbyt „gęsto”, lirycznie – rzadko, monumentalnie – częściej, dynamicznie i rytmicznie – często. Zawsze natomiast – oryginalnie. Podobieństwa do niczego i nikogo nie znalazłem.
  
  
• Żeby taka dwójka – wyjątkowych oryginałów i indywidualistów – mogła jakoś razem zgrać potrzebny jest jakiś element łączący i – tak mniemam – jest nim trzeci członek „The Bad Plus”, „cichy wspólnik” Reid Anderson. Jak on w potoku dźwięków z prawej (Iverson) i z lewej (King) daje sobie radę z tymi wszystkimi łamańcami rytmicznymi kolegów – nie wiem, ale nie tylko daje. „Zejścia” do wspólnego grania są tak fantastyczne, że ręce aż same podrywają się do oklasków.
Bardzo charakterystyczną cechą zespołu (prócz innych charakterystycznych cech) jest repertuar, odwołujący się raczej nie do tradycji jazzowej a rockowej czy popowej. Wspólnie z Ojcem Dyrektorem, w repertuarze z koncertu wykryliśmy następujące „covery”:
• „Everybody Wants To Rule The World” - Tears for Fears (Boy’s band)
• „Heart of Glass” – Blondie (Punk)
• „This Guy In Love With You” - Bert Bachrach (festiwalowy dzwon – np. Dionne Warwick)
• „Knowing Me, Knowing You” - ABBA (Pop)
• „Heart of Gold” - Neil Young (Folk)
Czy to coś znaczy? Nie jestem pewien, ale znaczy co najmniej to, że koncert jest kapitalną zabawą bo określenie „cover” nie oddaje tego, co z oryginalnymi utworami „robią” muzycy (osz k... skąd ja to znam??). Czy wobec tego jest to wciąż jazz? Tu z kolei nie mam wątpliwości. Jednym z najbardziej znanych mi utworów „The Bad Plus” jest „Heart of Glass” i zapewniam was, że interpretacja z Hipnozy tak bardzo różni się od tej z płyty, że aż mnie to zaciekawiło - a właśnie improwizacja (czyli różna, swobodna interpretacja) jest głównym wyznacznikiem tego czy coś jest jazzem, czy nie. I choć w brzmieniu „The Bad Plus” z trudnością rozpoznać można „jazzowe trio fortepianowe”, jest to jazz jak marzenie. 5 gwiazdek.

Tim Ries - The Rolling Stones Project ****

Ależ piekny pomysł! Płytę odnalazłem oczywiście przy okazji poszukiwań źródeł zainteresowania Billa Frisell'a Betles'ami. Tu okazało się, że uczestniczył on w realizacji podobnego projektu, ale dotyczącego The Rolling Stones. Płyta bardzo dobra, nastrojowo zróźnicowana i doskonała do słuchania ale nie dam jej 5 gwiazdek - za saksofon. Tim Ries otrzymuje (5) za pomysł i realizację (jak udało mu się zgromadzić w jednym miejscu tyle gwiazd!) ale tylko (3) za przynudzanie saksofonem, czasami jak z kawiarni - razem (4). Za najlepszy kawałek na płycie uważam "Paint It Black", ale jest nieco za długi na słuchanie w sieci, natomiast gorąco polecam "Wild Horses" - w którym jestem zakochany.


Artist: Tim Ries

Album: The Rolling Stones Project

Release Date: Aug 9, 2005 Recording Date: Jul 24, 2002-Jan 3, 2005 1 (I Can't Get No) Satisfaction Jagger, Richards 6:19 2 Honky Tonk Women [version] Jagger, Richards 4:33 3 Slippin' Away Jagger, Richards 6:41 4 Street Fighting Man Jagger, Richards 7:02 5 Wild Horses Jagger, Richards 8:01 ... posłuchaj 6 Waiting on a Friend Jagger, Richards 7:11 7 Paint It Black Jagger, Richards 10:06 8 Honky Tonk Women [version] Jagger, Richards 5:33 ... posłuchaj 9 Ruby Tuesday Jagger, Richards 3:50 ... posłuchaj 10 Gimme Shelter Jagger, Richards 8:39 11 Belleli Ries 5:25 -------------------------------------------------------------------------------- Jeff Ballard Percussion Joe Barbaria Engineer Brian Blade Drums Rich Breen Engineer, Mastering, Mixing Bill Charlap Piano Sheryl Crow Vocals Michael Davis Trombone, Assistant Engineer Lourdes Delgado Photography Roberto Di Gioia Piano Brian Dozoretz Assistant Engineer Lisa Fischer Vocals Bernard Fowler Vocals Bill Frisell Guitar Larry Goldings Organ Darryl Jones Bass, Vocals Norah Jones Piano, Vocals Tim Lauber Assistant Engineer Ben Monder Guitar Florian H. Oestreicher Engineer Charles Paakkari Engineer John Patitucci Bass, Bass (Electric) Clarence Penn Percussion, Drums Ross Petersen Assistant Engineer Bryant Pugh Assistant Engineer Mauro Refosco Percussion Keith Richards Guitar, Vocals Tim Ries Arranger, Sax (Soprano), Sax (Tenor), Producer, Liner Notes Brad Riesau Associate Producer Anthony Ruotolo Assistant Engineer Tony Scherr Bass, Vocals John Scofield Guitar, Assistant Engineer Edward Simon Piano, Assistant Engineer Kent Smith Trumpet, Flugelhorn, Engineer Luciana Souza Vocals Jason Stasium Assistant Engineer Tim Stritmater Assistant Engineer Eiji Takasugi Engineer Hiroko Umezawa Design Keiji Uyeda Art Direction, Design Charlie Watts Drums Ronnie Wood Guitar, Artwork

Uri Caine (The Badrock Trio) w Hipnozie ****

W sobotę 26 października byliśmy z Marysią, Krystyną i Staszkiem na koncercie pianisty Uri Caine’a w Hipnozie. Caina znam jedynie z dość nastrojowej płyty z 2006 roku, nagranej z trębaczem Paolo Fresu a o jego ostatnich projektach jazz-rockowych jedynie słyszałem, więc na koncert poszedłem z „pewną dozą nieśmiałości”. Jest to pianista, który gra wszystko – polecam stronę EMD o nim – a „wszystko” wydawało mi się nieco podejrzane. Cóż. Okazało się – któryś już raz – że muzyka na żywo ma swoje prawa i „wszystko”, nawet nieco psychodeliczny jazz-rock czy głośny i rytmiczny funk potrafią wciągnąć. Pod jednym warunkiem – że autentyczność i szczerość muzyków nie budzi wątpliwości. W tym „Badrock” był świetny a atmosfera w Hipnozie wystarczająco luźna by skłonić muzyków nie tylko do „czadowego” grania, ale i do zwierzeń. Np. perkusista - Zach Danziger wyjawił swe polskie korzenie (w postaci babci o nazwisku Bloom) i przyznał się, że nosi koszulkę z napisem „Pierogi forever”. Sam bym taką chciał! Wracając do muzyki – było sporo elektroniki z DJ-skimi chwytami, ale i sporo nowoczesnego, ostrego i głośnego jazzu. Improwizowaliśmy, a jakże, niezależnie jednak czy zaczynało się od „Spinning Wheel” Blood, Sweat & Tears czy od „Deszczowej piosenki” z pięknym intro na fortepianie – koniec był zawsze taki sam. Tararam bam bam perkusji, ale takie, że mi poruszało nieco nogawkami spodni (nie przesadzam) przy uderzeniach dużego bębna oraz wirtuozerskie wizgu jazgu Uri Caine’a na klawiszach. O to ostatnie mam zresztą drobną pretensję bo jedna z klawiatur Caine’a wydawała takie nieprawdopodobnie wysokie dźwięki, że … wychodziła mi gęsia skórka. Słyszałem o takim urządzeniu skonstruowanym w Wielkiej Brytanii do „rozpraszania” agresywnych tłumów młodzieży. Jego głównym elementem była „trąbka” do generowania głośnych dźwięków o dużej częstotliwości i nastolatki wiały po tym (podobno) w podskokach. Czy „Badrock” miał tę angielską trąbkę w zestawie – nie wiem, ale za ten >20kHz stres obniżam notę do 4 gwiazdek. Dodatkowym – ale już bez żartów – powodem, dla którego 5-ciu gwiazdek (za koncert) dać nie mogę, jest … publiczność. Jest taki zwyczaj, ale tylko na koncertach muzyki poważnej, że po „pa pa pa pam” w Allegro Con Brio z 5-tej symfonii braw się nie bije. Ale nie w jazzie! W jazzie nie! Tu się „chłopcy” nie po to zwijają i rozwijają i pięknie schodzą, żeby siedzieć i patrzeć jak te orły amerykańskie! Braw i hurra! w trakcie grania, bo na koniec „standing ovation” – nawet z gwizdaniem – była, nieco mi brakowało.

Muzyka poważna

Bach bez ogrodów, J.E.Gardiner - Bach Brandenburg Concertos *****

Ostatnio słucham coraz więcej muzyki poważnej (czy też raczej klasycznej) i … zaczynam mieć kłopot z poleceniem czegoś do słuchania, jeśli to akurat nie jest płyta z gatunku „Classical”. Łatwo powiedzieć, że coś mi się podoba, albo nie – jestem duży i nie muszę się tłumaczyć – ale znacznie trudniej uzasadnić DLACZEGO, a przynajmniej w recenzji jakoś trzeba (wypada) to zrobić. Tej zimy, razem z płytami kwartetu „Ebene”, wpadł mi także w ręce album J.E. Gardinera z Koncertami Brandenburskimi Bacha. „Wpadł”, to nie jest dobre słowo, bo wydawcy muzyki klasycznej nie mają żadnych oporów w ustalaniu nikczemnych cen na płyty, ale nagrania Gardinera były tak wychwalane, że się nie oparłem. A powód (oparcia się) był. Koncertów Brandenburskich, których jest tylko 6, mam wiele: 2 wydania płytowe (Neville Marriner oraz Benjamin Britten) i 2 na DVD („Freiburguer Barockorchester” oraz Karl Richter), muzyka znana – więc? Oczywiście muzyka poważna, to nie jazz i kolejne wykonanie „Air” z Suity Orkiestrowej Nr 3 Bacha jest po prostu „arią na strunie G” i tyle. Czy na pewno? No nie. Bowiem nawet „klasyczna” muzyka jest „interpretowalna” i w sporej części, MUSI nieść ze sobą myśl nie tylko kompozytora, ale i wykonawcy. Oczywiście, jeśli wykonawca taką myśl ma. Pan Gardiner taką myśl miał. Koncerty Brandenburskie są łatwe do słuchania, ale nie do grania, więc pierwsza myśl była oczywista – doskonali instrumentaliści, czyli „English Baroque Soloists” z rewelacyjną skrzypaczką, Kati Debretzeni. Druga zaś nie aż taka oczywista. 6 koncertów (nazwanych później Brandenburskimi) Bach napisał dla znanego melomana, margrabiego Brandenburgii, Christiana Ludwiga w latach 20-tych XVIII wieku. Miały być one zestawem „marketingowo-reklamowym”, pomocą w poszukiwaniu pracy, więc stanowią „festiwal” możliwości kompozytorskich Bacha. W tych 6 koncertach o różnym charakterze, słabo związanych ze sobą muzycznie i na różne składy instrumentalne zawarł Bach cały grad pomysłów muzycznych. Przede wszystkim rozbudowane polifoniczne partie na „głosy”, sporo wirtuozerskich partii solowych i nowatorskie (wtedy) eksperymenty brzmieniowe. Niezależnie od tego, jak bardzo byłyby one przemyślane, koncerty miały być (wtedy) przede wszystkim muzyką ROZRYWKOWĄ. Takie też, są – są nawet taneczne – i na tym polega, tak sądzę, drugi, ten niebanalny, pomył Gardinera. W jego wykonaniu Bach jest barwny, jasny i taneczny, w przeciwieństwie do klasycznych interpretacji, znacznie bardziej, nawet przesadnie „mszalnych”. Mój ulubiony, 3 – ci koncert, tylko na instrumenty smyczkowe (pierwowzór kwartetu smyczkowego?), a szczególnie jego III część Allegro (4:19 min. bardzo szybkiego allegro!), trudno jest wysłuchać bez dreszczyku zachwytu nad sprawnością zespołu i bez podrygiwania w takt muzyki. A Pani Kati? W koncercie 4-tym, głównie flecikowym, daje taki popis w III części, że … aż miło. Tak więc, mimo iż – jaki Bach jest – każdy wie, miło posłuchać tego Bacha w znakomitym wykonaniu, świetnie nagranego i bosko brzmiącego. Serdecznie polecam.

John Eliot Gardiner – Bach Brandenburg Concertos

CD 1 Brandenburg Concerto No. 1 in F major, BWV 1046 Brandenburg Concerto No. 2 in F major, BWV 1047 Brandenburg Concerto No. 3 in G major, BWV 1048 (III. Allegro … posłuchaj) CD 2 Brandenburg Concerto No. 4 in G major, BWV 1049 (III. Presto … posłuchaj) Brandenburg Concerto No. 5 in D major, BWV 1050 Brandenburg Concerto No. 6 in B flat major, BWV 1051 English Baroque Soloists Kati Debretzeni John Eliot Gardiner

D. Galfetti & „I Barocchisti”. Antonio Vivaldi – Le quattro stagioni *****, Concerti per violino III, 'Il ballo' *****

Oczyma wyobraźni słyszę komentarz OD na widok tytułu pierwszej płyty – chybaś zgłup! – i sam przyznaję, że omawianie kolejnego nagrania tak osłuchanego hitu muzyki klasycznej zakrawa na bezczelność. Ale … Orkiestra kameralna „I Barocchisti”, najprawdopodobniej za sprawą fertycznego „konduktora” Diego Fasolisa – z wyglądu przypominającego raczej kilera z gangu pruszkowskiego niż specjalistę od muzyki Vivaldiego czy Bacha – dokonała cudu. Tchnęła w to wysłużone arcydzieło muzyki programowej taki ładunek emocji i takie mnóstwo pomysłów, że TEGO Vivaldiego nie da się odsłuchać na spokojnie. Albo się go pokocha albo znienawidzi, nie przesadzam. Jest to bowiem Vivaldi TAK MOCNO niekonwencjonalny, tak niezwykle zinstrumentalizowany a programowość, czy też ilustracyjność oryginału szwajcarscy (włoscy) muzycy tak przerysowali, że wszystko razem trąca nieomal o kicz czy też profanację. Trochę przesadzam – dla efektu – ale wierzcie mi, taka np. 3 część „jesieni” jest, jak na polowanie przystało, ubarwiona mocno rogami (jak u Mozarta) i obojami a muzycy dosłownie trzaskają strunami imitując strzały myśliwych. Koniki w drugiej części „zimy” tak pięknie kłusują, że łza się w oku kręci a w wiosennej zabawie (3 część) – trąb wprawdzie nie ma, tyko flety i oboje – słychać wyraźne reminiscencje Hendlowskich „fajerwerków” i „wody”. Wszystko okraszone wirtuozowskimi popisami oraz dowcipami, oczywiście skrzypcowymi, Pana Galfetti, a także precyzyjnie – w końcu szwajcarzy – i pięknie nagrane. Aż miło słuchać i … oglądać, bo płyty mają niebanalne, wcale nie barokowe okładki. Jeszcze lepsza, bo zawiera mniej, albo w ogóle nieznane (np. koncert mandolinowy!) utwory, jest druga część pierwszej oraz cała druga płyta. Niezwykle mi się spodobał ten „niebarokowy” – czyli nie nudnawy – barok, mocno niekonwencjonalny (i pewnie kontrowersyjny) i obie płyty z czystym sumieniem polecam Państwa szanownej uwadze. Wierzcie mi, niełatwo trafić na aż tak wciągające wykonanie tak mocno klasycznej muzyki. A najzabawniejsze jest to, gdzie płyty kupiłem. Uwaga! W sklepie muzycznym OVI, czyli „Nokii”, gdzie królują raczej Hannah Montana, Shakira i Lady Gaga. Takie czasy!

Vivaldi: Le quattro stagioni, Concerti

Vivaldi, Antonio : Concerto for Violin in E major, Op. 8 no 1/RV 269 "Primavera" (… posłuchaj) Vivaldi, Antonio : Concerto for Violin in G minor, Op. 8 no 2/RV 315 "L'estate" Vivaldi, Antonio : Concerto for Violin in F major, Op. 8 no 3/RV 293 "L'autunno" (.. posłuchaj) Vivaldi, Antonio : Concerto for Violin in F minor, Op. 8 no 4/RV 297 "L'inverno" Vivaldi, Antonio : Concerto for Mandolin in C major, RV 425 Vivaldi, Antonio : Concerto for Strings in D minor, RV 128 Vivaldi, Antonio : Concerto for Violin in B flat major, RV 363 "Il corneto da posta" Vivaldi, Antonio : Concerto for Strings in G major, RV 151 "Alla rustica"

Tesori del Piemonte Vol 40 - Vivaldi: Concerti per violino Vol 3 'Il ballo'

Vivaldi, Antonio : Concerto for Violin in A major, RV 352 Vivaldi, Antonio : Concerto for Violin in G major, RV 307 Vivaldi, Antonio : Concerto for Violin in E major, RV 268 Vivaldi, Antonio : Violin Concerto, for violin, strings & continuo in G minor, RV 333 Vivaldi, Antonio : Concerto for Violin in D major, Op. 8 no 11/RV 210 Vivaldi, Antonio : Violin Concerto, for violin, strings & continuo in G major, RV 312 Vivaldi, Antonio : Violin Concerto, for violin, strings & continuo in A major, RV 350 * Performer: Duilio Galfetti (Violin, Mandolin) * Conductor: Diego Fasolis * Ensemble: I Barocchisti

Franz Schubert - The Trout (DVD) *****

30-tego sierpnia 1969 w Queen Elizabeth Hall w Londynie odbył się koncert, na którym wykonano Kwintet fortepianowy A-dur Pstrąg op. 114, a wykonawcami byli (dwudziestoparoletni wtedy): Daniel Barenboim, Itzhak Perlman, Pinchas Zukerman, Jacqueline du Pré i Zubin Mehta.

Franz Schubert - The Trout (DVD)

Director: Christopher Nupen

BBC 1969, 55min

Kwintet fortepianowy A-dur Pstrąg op. 114

• Allegro vivace
• Andante
• Scherzo: Presto
• Andantino – Allegretto
• Allegro giusto
Jak pisze reżyser: “It was clear to us that the concert might well become legendary in time and so we decided to make a film about it”. Trzeba przyznać, że miał nosa... W 1994 roku, 25 lat po nagraniu filmu, w niemieckiej telewizji ARTE „The Trout” był najczęściej nadawanym (8 razy) i najchętniej oglądanym filmem w kategorii „muzyka poważna”. Domyślacie się, dlaczego? Otóż WSZYSCY wykonawcy tego koncertu są dziś (czy byli, jak w przypadku nieżyjącej już du Pre) bez wyjątku muzykami z najwyższej półki a oglądanie Zubina Mehty, uznanego dyrygenta pokroju Karajana, jak gra na kontrabasie, to niezła zabawa.
• Daniel Barenboim – pianista, dziś głownie dyrygent (Berlin State Opera, La Scala, Chicago Symphony)
• Jacqueline du Pré – żona Barenboim’a, nie żyje już. Najsłynniejsza kobieta – wilonczelistka. Znana z legendarnych wykonań Elgara.
• Zubin Mehta – kontrabasista, dziś dyrygent (Bayerisches Staatsorchester, Israel Philharmonic, Los Angeles Philharmonic, Montreal Symphony, New York Philharmonic).Dyrygował podczas Wiedenskich Koncertów Noworocznych w 1990, 1995, 1998 i 2007 roku.
• Itzhak Perlman – skrzypek (St. Louis Symphony) – 9 nagród Grammy.
• Pinchas Zukerman – altowiolista, dyrygent (Ottawa's National Arts Centre Orchestra).

Nigel Kennedy: Nigel Kennedy Plays Bach DVD ****

Jak dotąd konsekwentnie unikałem recenzji płyt z muzyką klasyczną (bom dyletant), ale … kiedyś wreszcie trzeba zacząć. Zmotywował mnie Pan Nigel, którego już jakiś czas temu zaliczyłem do gwiazd spadających … niesłusznie. Nagranie nie jest nowe (jest także płyta CD, lecz w innym składzie i nieco zmienionym układem utworów) i zostało dokonane się w jakimś przecudnej urody kościele w Irlandii (jeszcze nie dotarłem do tego, w jakim) z towarzyszeniem Irlandzkiej Orkiestry Kameralnej (bez „pod dyrekcją”, bo dyryguje sam Kennedy). W programie (m.in.) koncerty smyczkowe Bacha, popisowy koncert na obój i smyczki (BWV 1060) i rewelacyjny koncert na dwoje skrzypiec (BWV 1043). Muzyka to łatwa, lekka i przyjemna, zagrana dynamicznie, z polotem i – jak u Nigela – „z przytupem”. Dosłownie, co (niestety) wyraźnie słychać przez słuchawki i na subwooferze, ale zakładam, że jest to potrzebne do wywołania efektu euforii. Na sali i wśród muzyków. Przyznaję, że się udaje – nie umiem sobie wyobrazić kogoś, kogo Nigel nie porwie w koncercie obojowym (z Panią Aisling Casey) czy podwójnym skrzypcowym (z Panią Fionnualą Hunt) – zatem tupanie wybaczam. Koncert jest świetnie, choć nieco za głośno nagrany, z pięknym (tak pięknym, że podejrzewam, iż sztucznym) „kościelnym” pogłosem i doskonale zrównoważonymi instrumentami (w studio to w miarę proste, ale w kościele?). Sfilmowany jest natomiast mocno fantazyjnie, z dużą liczbą zbliżeń, wyraźnych ruchów kamer i bardzo kolorowo (sporo barwnych, zmieniających się podświetleń, mnóstwo świec). Całkiem nieźle harmonizuje to z arlekinowym strojem i wirtuozerskim, intensywnym stylem gry Nigel’a, który gra … naprawdę rewelacyjnie. Nie wiem, na czym to polega, ale jego skrzypce (orkiestra i soliści są nie bez znaczenia!) nieomal hipnotyzują. Obejrzeliśmy koncert z Marysią jednym tchem, z rozdziawionym ustami a na koniec, przy „Czardzaszu” Montiego (każdy zna) z uśmiechem wspominaliśmy wizyty w budapesztańskich knajpach i pomyśleliśmy, że na całe szczęście, Ci grający w nich czardasza „cyganie” nie słyszeli Kennedy’ego. W przeciwnym razie musieliby podeptać swoje skrzypce i zmienić zawód. Mimo iż cały występ, mocno kolorowy, z niezbyt subtelnymi dowcipami i nadskakiwaniem publiczności robi raczej „choinkowe” wrażenie, ani Bachowi, ani muzykom jakoś to nie wadzi. Tzn. lekki nastrój z utworami Bacha (przynajmniej tymi nagranymi na DVD) zgrabnie współgra a muzyków nie tylko nie rozprasza, ba – nawet unosi, dodaje rozmachu i polotu. Dokładnie tak – jeśli mogę mieć takie marzenie – powinien (a nawet mógłby) wyglądać koncert świąteczny na Zamku w Pszczynie. Lekko i wesoło, ale na wysokim muzycznym poziomie. Serdecznie polecam, szczególnie tym, którzy Bacha się nieco boją, bo „Kennedy Plays Bach“ z pewnością ich nie przestraszy.

Kennedy, Nigel: Nigel Kennedy Plays Bach

Bach, Johann Sebastian : Concerto for Violin no 1 in A minor, BWV 1041 Bach, Johann Sebastian : Concerto for Oboe and Violin in C minor, BWV 1060 Bach, Johann Sebastian : Concerto for Violin no 2 in E major, BWV 1042 Bach, Johann Sebastian : Two-Part Invention no 1 in C major, BWV 772 Bach, Johann Sebastian : Two-Part Invention no 8 in F major, BWV 779 Bach, Johann Sebastian : Two-Part Invention no 6 in E major, BWV 777 Bach, Johann Sebastian : Concerto for 2 Violins in D minor, BWV 1043 Monti, Vittorio: Csardas Performers * Nigel Kennedy (Violin) * Juliet Welchman (Cello) * Fionnuala Hunt (Violin) * Aisling Casey (Oboe) Conductor * Nigel Kennedy Ensemble * Irish Chamber Orchestra

Quatuor Ebene - Ravel, Debussy & Faure *****, Bartok Quatuors 1 - 2 – 3 ****

“Ebene” to francuski zespół, który uważany jest obecnie za jeden z najlepszych młodych kwartetów smyczkowych. Pierre Colombet (1 skrzypce), Gabriel Le Magadure (2 skrzypce), Mathieu Herzog (altówka) i Raphael Merlin (wiolonczela) założyli go w 1999 r., gdy studiowali jeszcze w Akademii Muzycznej w Boulogne-Billancourt. Śmiało można powiedzieć, że kwartet ma na koncie więcej nagród niż płyt, bo wydał dopiero kilka płyt a tylko jedna ostatnia, „Ravel, Debussy & Faure” zdobyła wiele nagród, m.in. – „Recording of the Year” (Gramophone Magazine) i „Kammermusik-Einspielung des Jahres” (ECHO-Klassik). Wprawdzie wybrane przeze mnie płyty zawierają nagrania utworów kameralnych kompozytorów (prawie) XX wiecznych, nie znaczy to jednak, że „Ebene” nie brał na tapetę także typowych klasyków (np. płyta „Haydn, Quators a Cordes”). Ale … Albo mnie jakoś bardzo kusi muzyka z przełomu XIX i XX w., podoba mi się ona zanadto i jestem mało krytyczny, albo – co byłoby logiczne – młodzi po prostu lepiej ją rozumieją i łatwiej wnoszą coś nowego do bardziej współczesnego repertuaru, pozostawiając klasyków klasycznych (np. wiedeńskich) … dziadkom (grzecznie i elegancko). Kwartety Bartoka znałem już wcześniej i nie jest to łatwa (czy raczej lekka) muzyka, bo nasycona emocjami, pełna napięcia i niezwykle ekspresyjna. Wyobrażam sobie jak świetnie musi to brzmieć na żywo, kiedy nie tylko słychać, ale i widać jak chłopcy „się starają”. Nie wiem tego na pewno, ale podejrzewam, że Bartok nie jest łatwy do grania, bo mało „śpiewny” i zawikłany rytmicznie, tym bardziej podziwu godna jest odwaga, z jaką kwartet „Ebene” do Bartoka podszedł. Wyszło wybornie, jędrnie, wręcz młodzieżowo. Serdecznie polecam, ale na specjalne okazje. „Ravel, Debussy & Faure” to, chronologicznie, następna płyta po Bartoku i … no proszę państwa. To jest zupełna rewelacja. Kwartety Debussy’ego i Ravela także znałem (tzn. mam ich nagrania), ale musze przyznać, że z taką pomysłowością (wręcz dowcipem) i z takim wyczuciem nastroju (bo zarówno Ravel jak i Debussy – impresjoniści – byli pełnymi inwencji „nastrojowcami”) trudno się mierzyć. W ogóle muzyka tych 3 francuskich kompozytorów jest wyjątkowo urzekająca i świetna do słuchania a w przypadku „Ebene” dochodzi do tego jeszcze niecodzienne i niebanalne wykonanie. Są fragmenty zniewalająco śpiewne i słodkie, inne zaś temperamentne, jakby muzycy podekscytowani byli granymi nutami. Jak się w to wsłuchać – niezła zabawa i prawdziwa uczta (melomana). Serdecznie polecam, zwłaszcza tym, którzy muzyki poważnej, szczególnie tej bardziej współczesnej trochę się boją. Dla przykładu: Ravel - Kwartet F dur, 2. Assez vif - Très rythmé (…posłuchaj) Nie mogę się oprzeć i zdradzę, iż wiem, że zainteresowania członków „Ebene” nie ograniczają się tylko do muzyki poważnej – z prawdziwie młodzieńczym zapamiętaniem grają i ŚPIEWAJĄ, co tylko się da. Czy to jest praktyczne nie wiem, sympatyczne na pewno, ale … o tym następnym razem.

Rock

Anthony and the Johnsons, I am a bird now ****

To druga płyta zespołu, który powstał około 2000 roku w Nowym Yorku. Oczywiście najważniejszy jest tu Antony, drag queen, transeksualista, którego głos kojarzy się ze śpiewem kastrata. Trudno sprecyzować jaki to rodzaj muzyki, czytałam raz, że to rock, potem znowu, że pop. Zapewne żaden czad to, to nie jest, raczej właśnie jakiś pop, soul, może trochę jazzu, taka muzyka o raczej kabaretowym rodowodzie, gdzie zresztą Antony zaczynał swoją karierę. Teksty autorstwa Antonego są raczej osobliwe: "One day I'll grow up I'll be a beautyful woman... but for today I am a boy". Wszystko to zaśpiewane głosem kastrata z charakterystycznym dla babć w kościele vibrato. Nie uwierzycie, że mogłoby się wam to spodobać, ale się spodoba, bo z tej muzyki tchnie niesamowity spokój, jakiś szczególny rodzaj ukojenia. Coś niesamowitego na zimowe (nadal) wieczory.
Zresztą o jakości płyty świadczy też fakt, że 40% piosenak to duety z samą śmietanką queerowego i nowojorskiego show buisnessu z Lou Reedem na czele. Najbardziej ujmujący kawałek to zdecydownie "You Are my Sister" śpiewany w duecie z Boyem Georgem. Poza tym we wszystkich rankingach plyta ma najwyższe bądź prawie najwyższe oceny, a więc po prostu nie wypada jej nie posłuchać...

Eric Clapton – “One More Car One More Rider” DVD *****

Raczej przypadkiem, bo płytę koncertową “One More Car One More Rider” znam i mam już od dawna, zainteresowałem się DVD z trasy koncertowej Pana Eryka w 2001 roku. Przypomnę tylko, że to właśnie ta seria koncertów, na których Clapton wykonuje spopularyzowane przeze mnie „zagadkowe” „Over the Rainbow”. Nie będę Was epatował zachwytem nad Erykiem, nie chcę (choć muszę) też męczyć Was namawianiem do słuchania tych piosenek, które „my już znamy”, ale … z ogromną przyjemnością polecam ten właśnie DVD, gdyż – przynajmniej moim zdaniem – jest to najlepszy występ Claptona, o jakim wiem oraz jaki słyszałem (a mam kilka). Koncert w „The Staples Center” w Los Angeles nie tylko Claptonowi „wyszedł” świetnie, ale nie mniej świetnie wyszedł też filmowcom i … dźwiękowcom. Nagranie jest wprost FENOMENLNE. Dźwięk krystaliczny, kapitalnie zbalansowany, słyszalne najdrobniejsze szczegóły nie wyłączając „słabego” głosu Claptona oraz odgłosów na sali. A w przypadku koncertu rockowego wcale nie jest to takie łatwe, bo 3 gitary, 2 keyboardy i perkusja zdecydowanie mają skłonność do wytwarzania hałasu i jazgotu raczej niż dźwięku.
Niełatwo mi napisać o Claptonie coś, czego już nie wiecie. No … może jest takie coś. Clapton jest (przynajmniej przez lata był) słabym showmanem i estrada mu nie „leży”. Albo jest jakimś wyjątkowym introwertykiem, albo w ogóle my europejczycy – przez kontrast z amerykanami – występowanie uważamy za zło konieczne i nas to nie kręci. Claptona nie kręci i nawet ostatnimi laty, kiedy jest animatorem wielu publicznych projektów (np. festiwale „Crossroads”, działalność charytatywna) zmieniło się niewiele. Tak więc trafienie na koncert Pana Eryka, na którym on sam się bawi a co więcej – okazuje to, to rarytas. Wprawdzie w LA także nie było żadnych żartów (czy rozmów) z publicznością, ani jednego numeru „cała sala śpiewa” (kłamię, raz publiczność krzyknęła „Cocaine”), za to Pan Eryk i pozostali muzycy byli w wyjątkowej formie. Publiczność była po prostu świetna i dobry nastój oraz „fluidy” udzieliły się także Claptonowi. Tak mocno, że nawet ograną do znudzenia lajerę „Wonderful Tonight” „przeżywał”, co – przyznaję – musi być trudne.

Wonderful Tonight


Pierwsza część koncertu – akustyczna (świetne „Key to the Highway”) – trwa ok. 30 minut i gładko przechodzi w część energetyczną (lecz bez przesady) czyli „elektryczną”. Prawdziwa orgia ma miejsce na zakończenie: „Cocaine”, „Wonderful Tonight” (na sali płaczą i „się przytulają”) oraz „Layla” (na sali ekstaza). Na bis „Will It Go Round In Circles?”, „Sunshine of Your Love” i „Over The Rainbow” na koniec. To ostatnie – w porównaniu z płytą (na CD nagrano więc inny koncert) – trochę zepsute przez pożegnania z publicznością i prezentację muzyków. W sumie 2 godziny doskonałej, wciągającej muzyki. Jeśli kogoś wciągają nagrania z „archiwum rocka”. Jako ciekawostkę powiem, że – to ewenement na filmie z muzyką – DVD ma napisy nie tylko w postaci tytułów utworów, ale całych tekstów wykonywanych piosenek. Doskonałe dla „osłuchujących” się z angielskim.

Eric Clapton: Live On Tour 2001

18 Aug 2001,The Staples Center, LA 1. Key to the Highway 2. Reptile 3. Got You On My Mind 4. Tears in Heaven 5. Bell Bottom Blues 6. Change the World 7. My Father's Eyes 8. River of Tears 9. Goin' Down Slow 10. She's Gone 11. I Want a Little Girl 12. Badge 13. Hoochie Coochie Man 14. Have You Ever Loved a Woman? 15. Cocaine 16. Wonderful Tonight 17. Layla 18. Will It Go Round In Circles? 19. Sunshine of Your Love 20. Over the Rainbow Grają: Eric Clapton (gitara), Nathan East (gitara bassowa), Steve Gadd (perkusja), Andy Fairweather Low (gitara), Greg Phillinganes (klawisze), Billy Preston (organy Hammonda), David Sancious (klawisze, gitara).

Feist - Let It Die ****

To druga płyta Pani Feist – kanadyjki o nieco pokrętnym rodowodzie muzycznym (czego to nie próbowała!), która śpiewa dokładnie tak jak wygląda – tajemnicza energia za pozornie kruchym i łagodnym głosem. Płyta jest z 2004 roku i wpadła mi w ręce zupełnie przypadkiem, za to od razu przypadła mi do gustu. Pierwsze trzy utwory są tak genialne, że mnie zatkało. Całe szczęście, że reszta nie trzyma aż tak wysokiego poziomu, bo bym się zasłuchał na śmierć. Niezwykły głos, zróżnicowane, niebanalne kompozycje, ciekawe aranżacje - bardzo serdecznie polecam. Szczególnie polecam ją Justynie – zmęczonej kolejnymi płytami kolejnych śpiewających p.. (anieniek). Myślę, że płyta Feist się wyróżnia - i choć nie potrafię pokazać palcem czym (może róznorodnościa i oryginalnością brzmienia) z zainteresowaniem czekam na jej kolejną płytę, "Open season", która ma się ukazać 25 kwietnia, czyli jutro. Oczywiście może się okazać, że Feist - jak Alanis Morisette - będzie autorką jednej prawdziwej płyty i nadal będą nas gnębić kolejne płyty kolejnych śpiewających p.. (anieniek). Oby nie.

---

Artist: Feist

Album: Let It Die

Release Date: May 18, 2004 1 Gatekeeper Feist, Gonzales 2:16 2 Mushaboom Feist 3:44 (...posłuchaj) 3 Let It Die Feist 2:55 (...posłuchaj) 4 One Evening Feist, Gonzales 3:36 5 Leisure Suite Feist, Gonzales 4:07 6 Lonely Lonely Feist, Scherr 4:10 7 When I Was a Young Girl Traditional 3:08 8 Secret Heart Sexsmith 3:49 9 Inside and Out Gibb, Gibb, Gibb 4:17 10 Tout Doucement Clausier, Mercadier 2:31 11 Now It Last Haymes 3:16 ---------------------------------------------------- Annette Aurell Photography Tyler Clark Burke Art Direction, Design Julien Chirol Trombone Renaud Letang Producer, Engineer, Mixing Thomas Moulin Assistant

Feist – Open Season **

Kolejną płytę Pani Feist mam już prawie miesiąc, ale dotychczas nie miałem odwagi o niej napisać. „Odwagi”, bo się trochę wstydzę. W recenzji do „Let It Die” napisałem: Szczególnie polecam ją Justynie – zmęczonej kolejnymi płytami kolejnych śpiewających p.. (anieniek). Myślę, że płyta Feist się wyróżnia - i choć nie potrafię pokazać palcem czym (może różnorodnością i oryginalnością brzmienia) z zainteresowaniem czekam na jej kolejną płytę, "Open season", która ma się ukazać 25 kwietnia, czyli jutro. Oczywiście może się okazać, że Feist - jak Alanis Morisette - będzie autorką jednej prawdziwej płyty i nadal będą nas gnębić kolejne płyty kolejnych śpiewających p.. (anieniek). Oby nie. Już Pani Feist nie polecam Justynce (ani nikomu), płyta „Open Season” bowiem, to żenada. Przypadkowa zbieranina wytrzaśniętych skądś 3-4 nowych nagrań + mordercze remix’y piosenek z poprzedniej płyty. A najbardziej mnie złości to, że aż 4 razy zamordowano moją ukochaną piosenkę „Mushaboom”. Dla porządku zamieszczam info płyty a dla ilustracji fragmenty 2 najbardziej znienawidzonych remix’ów, niemniej proszę - spuśćmy na ten wyczyn Pani Feist zasłonę miłosierdzia.

---

Artist: Feist

Album: Open Season

Release Date: Apr 25, 2006 1 One Evening [instr.] Gonzales 2:22 2 Inside + Out [live] Feist 3:34 3 Mushaboom [mix] Feist 5:03 4 Gatekeeper [mix] Feist 2:44 5 Lonely Lonely [mix] Feist 6:25 6 Mushaboom [mix] Feist 3:29 ( ... posłuchaj) 7 Snow Lion Feist, Readymade FC 3:39 8 Tout Doucement Feist 2:31 9 The Simple Story Feist, Jane Birkin 3:55 10 Lovertits Feist, Gonzales 2:44 11 Mushaboom [mix] Feist 3:34 ( ... posłuchaj) 12 Gatekeeper [mix] Feist 5:27 13 One Evening [mix] Feist 4:01 14 When I Was a Young Girl [mix] Feist 5:29 15 Mushaboom [mix] Feist 5:26 -------------------------------------------------------------------------------- Julian Brown Arranger Tyler Clark Burke Design, Illustrations Adam Cook Producer Roberto DAddona Photography Phil Design Cover Design Gonzales Producer, Remixing Elke Hesser Photography Kai Junneman Photography John Kong Remixing Dan Kurtz Vocal Engineer Serge Lepicard Photography Renaud Letang Producer, Remixing Renaud Monfourny Photography Caroline Picard Illustrations John Tejada Help

Hootie & the Blowfish - Cracked Rear View ****

Już dość dawno temu (w zimie) miałem coś w rodzaju „kryzysu płytowego”, tzn. odnosiłem wrażenie, że każda kolejna płyta, na którą trafiłem wydawała mi się jakoś dziwnie znajoma. Jasne, że to nic wielkiego, ale sprowadzało mnie na manowce słuchania staroci - tyko one nie wydawały mi się znajome, one BYŁY znajome. Zacząłem desperackie poszukiwania nowych dźwięków i coś tam z mniejszym czy większym skutkiem odkryłem, ale prawdziwym zaskoczeniem był amerykański zespół rock’owy Hootie & the Blowfish, o którym nic dotąd nie słyszałem, a którego „Cracked Rear View” znalazłem na liście najlepszych albumów rockowych lat 90-tych. Faktycznie to świetna, głośna, rytmiczna muzyka, nieco w stylu Spingsteen’a czy Mellencamp’a, … mimo wszystko płyta „Cracked Rear View” jest po pewnymi względami wyjątkowa. Jest na niej kilka doskonałych piosenek (a nie ma słabych), świetne gitary i doskonały głos Darius’a Rucker’a. Tu ciekawostka: wokalista „Hootie” to krótko ostrzyżony, łysawy murzyn - co jest chyba wyjątkiem, bo czarnoskórych rock’manów (nie mówiąc o łysawych!) jakoś sobie nie przypominam (... zobacz). Może „Cracked Rear View” nie był to żaden przewrót w muzyce, lecz w natłoku „podrzędnych niby-rockowych” zespołów wyróżnia się zdecydowanie. Przypominam, że lata 90-te była to złota era zespołów grunge’owych i zagrać coś porządnie, świeżo a przy tym „normalnie”, nie była to taka prosta sprawa. Mam płytę w aucie, słucham jej dość często i jakoś mi się nie nudzi.

---

Artist: Hootie & the Blowfish

Album: Cracked Rear View

Release Date: Jul 5, 1994 1 Hannah Jane Bryan, Felber, Rucker ... 3:33 2 Hold My Hand Bryan, Felber, Rucker ... 4:15 3 Let Her Cry Bryan, Felber, Rucker ... 5:08 (... posłuchaj) 4 Only Wanna Be With You Bryan, Felber, Rucker ... 3:46 5 Running from an Angel Bryan, Felber, Rucker ... 3:37 6 I'm Goin' Home Bryan, Felber, Rucker ... 4:10 7 Drowning Bryan, Felber, Rucker ... 5:01 8 Time Bryan, Felber, Rucker ... 4:53 9 Look Away 2:38 10 Not Even the Trees Bryan, Felber, Rucker ... 4:37 11 Goodbye Bryan, Felber, Rucker ... 4:05 12 Sometimes I Feel :53 --------------------------------------------------------------- Jean Cronin Art Direction David Crosby Vocals (bckgr) Dean Felber Piano, Guitar (Bass), Vocals, Clavinet Gloria Gabriel Producer Don Gehman Producer, Engineer, Mixing Lili Haydn Viola Mike McLaughlin Photography John Nau Piano, Organ (Hammond) Wade Norton Assistant Engineer Gena Maria Rankin Production Coordination Darius Rucker Guitar (Acoustic), Percussion, Vocals Eddy Schreyer Mastering Jim Sonefeld Percussion, Piano, Drums, Vocals, Glasses Liz Sroka Mixing Assistant

Isobel Campbell, Mark Lanegan - Ballad of the Broken Seas ****

Czyli Pękna i Bestia.

Chyba nie zwróciłbym uwagi na płytę, gdyby nie recenzja, w której przeczytałem: It's tempting to say something facile like "beauty meets the beast" in writing about this collaboration between former Belle & Sebastian member Isobel Campbell and Mark Lanegan, best known for his work with Screaming Trees and Queens of the Stone Age…. Rzeczywiście, projekt przypomina ewidentnie „Murder Ballads” Nick’a Cave’a z Kylie Minogue, ale jest znacznie „lżejszy”, co by oznaczało, że Pan Lanegan aż taką bestią nie jest (bo Pani Campbell urody i anielskiego głosu nie brak). Dałem płycie aż (4), bo jest to wprawdzie tylko lekki pop, ale zyskuje przy każdym kolejnym słuchaniu – co oznacza, że „coś w tym musi być”. Co ciekawe, muzycznie płyta jest tak eklektyczna – od folku przez kabaret do prawie „festiwalowego dzwonu” (a te instrumenty!) – że wydaje się niemożliwe, żeby to utrzymać w kupie. A jednak! I tym „czymś” jest najprawdopodobniej bardzo udane połączenie demonicznego głosu Pana z przesłodkim głosem, a w zasadzie szeptem, Pani. Serdecznie polecam.

---

Artist: Isobel Campbell/Mark Lanegan

Album: Ballad of the Broken Seas

Release Date: Mar 7, 2006 1 Deus Ibi Est Campbell 2:51 2 Black Mountain Campbell 3:10 3 The False Husband Campbell 3:53 4 Ballad of the Broken Seas Campbell 2:42 5 Revolver Lanegan 2:40 6 Ramblin’ man Williams 3:29 (... posłuchaj) 7 (Do You Wanna) Come Walk with Me? Campbell 3:27 (... posłuchaj) 8 Saturday's Gone Campbell 4:37 9 It's Hard to Kill a Bad Thing McCulloch 2:53 10 Honey Child What Can I Do? Campbell, Shaw 3:44 11 Dusty Wreath Campbell 3:44 12 The Circus Is Leaving Town Campbell 5:35 ---------------------------------------------------------------- Geoff Allen Whip Joshua Blanchard Guitar (Acoustic), Engineer Norm Block Drums Claire Campbell Violin Isobel Campbell Piano, Cello, Glockenspiel, Harpsichord, Vocals, Producer, Tubular Bells, Mixing Autumn DeWilde Photography Chris Geddes Organ (Hammond) Ross Hamilton Bass, Double Bass Mark Lanegan Vocals Sean Magee Mastering Jim McCulloch Guitar John McCusker Violin, Soloist Paul Leonard Morgan String Arrangements Eddie Nappi Bass Dave Paterson Engineer, Mixing, Assistant Producer David Robertson Percussion, Conga, Bodhran Eric Weaver Engineer

Jerry Lee Lewis - Last Man Standing *****

No .. to największe moje zaskoczenie płytowe ostatnich lat! Nie przesadzam! W gorączce Rock’n Rollowej trafiłem na płytę dziadka J.L Lewisa (ur. 1935!) wydaną w ubiegłym roku. Wiadomo, dziadki wydają ostatnio płyt na kopy często, jako wsparcie, zapraszając inne gwiazdy do duetów (jak np. Ray Charles). Na pierwszy rzut oka Lewis postąpił podobnie – na płycie grają bowiem (np.): Jimmy Page, BB- King, Bruce Springsteen, Mick Jagger, Neil Young, Robbie Robertson, John Fogerty, Keith Richards, Ringo Starr, Merle Haggard, Kid Rock, Rod Stewart, Willie Nelson, Eric Clapton, Little Richard, Don Heleny, Kris Kristofferson. Jednak nie tylko o tę plejadę gwiazd – rocka, bluesa i country – chodzi. J.L. Lewis nie gra na płycie swoich starych kawałków (a miałby co i mógłby!), tylko numery gwiazd, które zaprosił (i kilka innych)! I wiecie jaki jest tego efekt? Gasi prawie wszystkich bez wyjątku! Rozumiem, że łatwo zgasić Neil’a Young’a (ma leciutki głosik) czy Claptona (to niesłychanie spokojny człowiek), ale Fogerty’ego (z Credence Clearwater Revival), którego nikt jeszcze nie przekrzyczał, czy Jagger’a? Trudno to sobie wyobrazić, ale Lewis’owi – do czego się nie zabierze – wszystko wychodzi. Szalony „Rock and Roll” (Led Zeppelin) z Jimmy Pagem, Sweet Little Sixteen (chyba mój ulubiony numerek – bo pamiętam go w wykonaniu Ten Years After ) z Ringo czy leki blusik „Just a Bummin' Around” z Merl’em Haggard’em. To, że Lewis fantastycznie interpretuje „I Saw Her Standing There” – to przecież czysty rock&roll - to oczywiste, ale walczyk „What Makes the Irish Heart Beat” brzmi nie gorzej (a może nawet lepiej) niż w wykonaniu np. Van Morrison’a. Niesamowita, energetyczna, porywająca muzyka. Doskonały repertuar, bardzo dobra, ciekawa i zróżnicowana nastrojowo płyta. Fenomenalna – do skakania i przytulania - na jakąś letnią prywatkę z tańcami. Tak na poważnie. Jakby to powiedział Tomek, żaden „concept album” to nie jest … chociaż pomysł skonfrontowania rocka, bluesa i country nie uważam za taki oczywisty. Odrobinę to bezczelne, ale świetnie wyszło, moim zdaniem głównie za sprawą genialnie akompaniujących muzyków (ach te gitarki!) oraz wyraźnie zapalonego do tego pomysłu mistrza J.L Lewis’a. Co okładka z płonącym fortepianem świetnie oddaje. Na koniec muszę się jednak przyczepić. Jestem zachwycony albumem i serdecznie go wszystkim polecam, ale … chyba jeszcze nie spotkałem tak koszmarnie zmasterowanej płyty. Ja to słyszę, a w efekcie bezsensownie i beznadziejne niepotrzebnie psuje mi to przyjemność słuchania.

Artist: Jerry Lee Lewis

Album: Last Man Standing

Release Date: Sep 26, 2006
1. Rock and Roll - Baldwin, Bonham, Page, Plant - 2:14 … posłuchaj i zwróć uwagę na NIEMOŻLIWIE fantastyczną gitrakę Jimmy Page’a.
2. Before the Night Is Over - Peters - 3:39 … posłuchaj
3. Pink Cadillac - Springsteen - 3:55
4. Evening Gown - Jagger - 3:57
5. You Don't Have to Go - Reed - 4:00
6. Twilight - Robertson - 2:48
7. Travelin' Band - Fogerty - 2:01
8. That Kind of Fool - Vickery - 4:14
9. Sweet Little Sixteen - Berry - 3:04
10. Just a Bummin' Around - Graves - 2:43
11. Honky Tonk Woman - Jagger, Richards - 2:21
12. What's Made Milwaukee Famous - Sutton - 2:39
13. Don't Be Ashamed of Your Age - Walker, Wills - 1:59
14. Couple More Years - Locorriere, Silverstein - 5:13
15. Ol' Glory - Darnell, Lewis, Robert - 2:05
16. Trouble in Mind - Jones - 3:49
17. I Saw Her Standing There - Lennon, McCartney - 2:21
18. Lost Highway - Payne - 2:59
19. Hadacohl Boogie - Nettles - 3:18
20. What Makes the Irish Heart Beat - Morrison - 4:12
21. The Pilgrim - Kristofferson - 3:00

Jerry Lee Lewis - Mean Old Man ****

Już ponad 3 lata temu zachwycałem się i próbowałem Was zainteresować „dziadkiem” Jerry Lee Lewisem. Natomiast niedawno, jakiś miesiąc temu, Mirek polecił mi ostatni, „jeszcze ciepły” krążek Lewisa, „Mean Old Man”, który niewiele się zastanawiając od razu kupiłem i od tego czasu przesłuchałem już kilka razy. Cóż… Gdybym nie był już dawno pisał peany na cześć starszego Pana, z pewnością napisałbym je teraz (na prawdę) – to świetny, „muzykalny” zestaw niezłych piosenek wykonanych przez doborowy komplet dobrze brzmiących wykonawców. Jak na mój gust „Mean Old Man” jest za mocno „countrowy”, czyli za dużo grają na dwa, ale muszę przyznać, że płyta nie jest gorsza niż poprzednia. Niestety (ależ jestem czepialski!) … „old school’owe” duety (czy też cety) zaczynają mi się (chyba) przejadać. To doskonale brzmi, znakomicie się słucha, ale przypomina mi nieco psa kręcącego się za własnym ogonem. Bardzo śmieszne – za pierwszym razem. Powiem tak. Zadziwia mnie samego jak kapitalnie brzmią te kawałki sprzed półwiecza w nowoczesnej instrumentacji (Ach! Te gitarki) i równocześnie mnie to nieco irytuje. Nie umiem bowiem odróżnić ziarna od plew, czyli „body” (ile na tym można zarobić) od „soul” (fajnie byłoby znów zagrać „Roll Over Beethoven”). Wiem, mam kompleks inżyniera Mamonia i chciałbym, żeby podobały mi się NIE TYLKO te piosenki, które ja już znam a ciągle się łapię na tym, że podobają mi się TYLKO. Pogderałem trochę, ale z czystym sumieniem „Mean Old Man” mogę polecić. Babciom sentymentalnym „Please Release Me (z Gillian Welch)”, tym nieco bardziej fertycznym „Sweet Virginia (z Keith’em Richards’em)” a dziadkom – oczywiście – Rockin' My Life Away (z Kid Rock & Slash). A młodzieży? No cóż, sfatygowane głosy starszych nastolatków wyraźnie na płycie słychać (czy też raczej to, że są sfatygowane). Na prywatce po północy się „nada”, ale tak na „trzeźwo”?

Artist: Jerry Lee Lewis

Album: Mean Old Man

Release Date: Sep 7, 2010 1. Mean Old Man (feat. Ronnie Wood) 2. Rockin' My Life Away (feat. Kid Rock, Slash) (… posłuchaj) 3. Dead Flowers (feat. Mick Jagger) 4. Middle Age Crazy (feat. Tim McGraw, Jon Brion) 5. You Can Have Her (feat. Eric Clapton, James Burton) 6. You Are My Sunshine (feat. Sheryl Crow, Jon Brion) 7. Hold You In My Heart (feat. Shelby Lynne) 8. Swinging Doors (feat. Merle Haggard, James Burton) 9. Roll Over Beethoven (feat. Ringo Starr, John Mayer, Jon Brion) 10. Sweet Virginia (feat. Keith Richards) (… posłuchaj) 11. Railroad To Heaven (feat. Solomon Burke) 12. Bad Moon Rising (feat. John Fogerty) 13. Please Release Me (feat. Gillian Welch) 14. Whiskey River (feat. Willie Nelson) 15. I Really Don't Want To Know (feat. Gillian Welch) 16. Sunday Morning Coming Down 17. Will The Circle Be Unbroken (feat. Mavis Staples, Robbie Robertson, Nils Lofgren) 18. Miss The Mississippi and You

---

Steve Bing - Producer Jon Brion - Bass, Guitar, Guitar (Acoustic), Guitar (Baritone) Gary Burden - Art Direction, Design, Photography James Burton - Guitar Eric Clapton - Guitar, Vocals Sheryl Crow - Vocals John Fogerty - Composer, Guitar, Vocals LaTonya Hall - Vocals (Background) James "Hutch" Hutchinson - Bass Mick Jagger - Composer, Vocals Jim Keltner - Bass, Drums, Mixing, Percussion, Producer Kid Rock - Vocals Kris Kristofferson - Composer, Vocals (Background) Greg Leisz - Guitar (Acoustic), Pedal Steel Jerry Lee Lewis - Piano, Vocals Ken Lovelace - Fiddle, Guitar Steve Marcussen - Mastering John Mayer - Guitar Tim McGraw - Vocals Leila Moss - Vocals (Background) Willie Nelson - Guitar, Vocals Mickey Raphael - Harmonica Keith Richards - Composer, Guitar, Vocals Rick Rosas - Bass Jason Sinay - Guitar Slash - Guitar Ringo Starr - Drums Waddy Wachtel - Guitar James Walbourne - Guitar Gillian Welch - Guitar (Acoustic) Ron Wood - Guitar

John Fogerty - The Long Road Home (DVD) ****

Wcale nie żartuję. Naprawdę myślałem, że John Fogerty, rocznik 1945, jeśli w ogóle jeszcze gra, to tylko na nerwach swojej żonie. A jednak gra. Ten były członek zespołu „Creedence Clearwater Revival” jest posiadaczem jednego z najbardziej charakterystycznych głosów, jakie znam, przy czym jest to głos - nie wiem jak to „delikatnie” nazwać – co najmniej „przenikliwy”. Nie chodzi o to, że krytykuję, albo było w tym coś złego, o nie! CCR to był zespół, który grał łatwo, lekko, przyjemnie i … bardzo, bardzo głośno, a najgłośniejszym „instrumentem” był w nim właśnie głos wokalisty. Jakież było moje zdziwienie, kiedy stwierdziłem, że pan Fogerty nie tylko jeszcze gra – bardzo „klasycznie” rockowo i zupełnie nieźle – na gitarze (wielu gitarach, naliczyłem z 10-sięć), ale do tego śpiewa! Jak za młodu przejmującym, dźwięcznym, wysokim (lirycznym?) tenorem. Takim, od którego robi się gęsia skórka a dziewczętom miękną nogi. Na koncercie, który odbył się na 60-cio lecie artysty, w Los Angeles, zespół grał głównie stare, znane od ponad 40-tu lat przeboje. Nie oszczędzając energii (do zasilania wzmacniaczy oraz swojej), więc nic dziwnego, że sala po prostu oszalała. Moment kulminacyjny nastąpił gdzieś w połowie, po serii „Hej Tonight”, „Down On the Corner”, „Centerfield” a potem „Up Around the Band” (z pięknym riffem) publiczność miała obłęd w oczach i niewielu wytrzymało na siedząco.

Down On the Corner


Jak podejrzewałem, nie mogło to trwać wiecznie i po raz pierwszy zaobserwowałem, że widownia … po prostu wymiękła. Nie zespół a widownia. Aż tak, że pod koniec, przy największym przeboju zespołu „Proud Mary” wszyscy byli tak wyczerpani, albo mieli tak zdarte gardła, że jakiejś nadzwyczajnej ekstazy już nie odnotowałem. Muzyka CCR to rock prosty jak drut, oparty na chwytliwych riffach i wpadających w ucho melodyjkach w rytmie „na dwa”. W irytującym rytmie „na dwa”. Obiektywnie powinienem tego nienawidzić i stwierdzić, że nigdzie poza samochodem lub stodołą słuchać tego się nie da. A jednak. Może sentyment, może tęsknota za „zwykłym” brzmieniem elektrycznych gitar a może elektryzujący, porywający głos Fogerty’ego powodują, że mam do tej muzyki jakąś słabość. Tą słabością – głównie nią – tłumaczę fakt, że nie dałem temu koncertowi, świetnie sfilmowanemu i nagranemu, pięciu gwiazdek. Bowiem czuję, że jestem nieobiektywny. Nieobiektywny także z powodu tego, że wzbudza mój podziw 60-cio latek dający takiego czadu na koncercie. Kapitalnym koncercie.

Lou Reed - Transformer , Coney Island Baby, New York *****

Wszystko wskazywałoby na to, że od dawna powinienem być wielbicielem tego piosenkarza – niebanalne teksty, niebanalna muzyka, fajne rockowe gitarki w tle, charakterystyczny (jak u uwielbianego przeze mnie Pana Marka) brak głosu. Ponieważ zaciekawił mnie bardzo „Fistfull of Love„ Antony’ego z Lou Reed’em, ponownie postanowiłem sprawdzić, czy mi się przypadkiem gust nie zmienił - już dawno temu próbowałem bowiem słuchać Reed’a, ale mnie to nie porwało. Tak. Gust mi się (trochę) zmienił i po kilkudniowym słuchaniu wybrałem do „polecenia” trzy historyczne płyty Lou Reed’a. Są bardzo różne od siebie, co bardzo dobrze świadczy o artystycznej ewolucji Pana Reed’a, za to wszystkie bez wyjątku bardzo dobre. Choć nadal mnie ta muzyka nie porywa - może muszę ich jeszcze posłuchać, a może po prostu teksty (u Reed’a ważne!) są dla mnie nieco niedostępne „mentalnie” - z przyjemnością polecam.

Lou Reed - Album: Transformer

Release Date: 1972 Prawie każda z piosenek na tej płycie jest z innego świata (muzycznego), prawie każda bardzo dobra. Jest tam wszystko: charakterystyczny - dla początku lat 70 - rock, folk, kabaret a nawet „festiwalowy dzwon”. Orkiestry smyczkowe, elektryczne gitary, fortepian, chórki, dixieland. Przedziwny, ale bardzo dobry kolaż. Gdyby nie była taka stara (bo brzmi jak brzmi), byłaby to najlepsza z omawianych płyt. 1 Vicious Reed 2:55 2 Andy's Chest Reed 3:17 3 Perfect Day Reed 3:43 4 Hangin' 'Round Reed 3:39 5 Walk on the Wild Side Reed (…posłuchaj) 4:12 6 Make Up Reed 2:58 7 Satellite of Love Reed 3:40 8 Wagon Wheel Reed 3:19 9 New York Telephone Conversation Reed 1:31 10 I'm So Free Reed 3:07 11 Goodnight Ladies Reed 4:19 -------------------------------------------------------------------------------- David Bowie Vocals, Vocals (bckgr), Producer, Mixing Arun Chakraverty Mastering Barry DeSouza Drums Ritchie Dharma Drums Herbie Flowers Bass, Tuba, Arranger, Guitar (Bass), Multi Instruments John Halsey Drums John Halzey Drums Lou Reed Guitar, Keyboards, Vocals, Mixing Mick Rock Photography Mick Ronson Guitar, Piano, Recorder, Vocals (bckgr), Multi Instruments, Producer, String Arrangements, Mixing, Bass Arrangement Ronnie Ross Saxophone, Sax (Baritone) Ken Scott Engineer, Mixing Karl Stoecker Photography Mike "Clay" Stone Engineer, Mixing Thunderthighs Vocals, Vocals (bckgr) Klaus Voormann Bass, Guitar (Bass)

Lou Reed - Album: Coney Island Baby

Release Date: Feb 1976 Recording Date: Oct 1975 No! Tu muszę uderzyć się w piersi. Byłem przekonany, że charakterystyczne „przynudzanie” z gitarą w tle wymyślił Mark Knopfler. Pierwsza płyta Dire Straits ukazała się w 1978 roku a Lou Reed’, już 1976 - np. w Kiks z omawianej płyty, nie mówiąc o przecudnym „Coney Island Baby”- „przynudza” równie charakterystycznie i równie pięknie. Najpiękniejsza z omawianych płyt. 1 Crazy Feeling Reed 2:58 2 Charley's Girl Reed 2:36 3 She's My Best Friend Reed 6:00 4 Kicks Reed 6:06 5 A Gift Reed 3:47 6 Ooohhh Baby Reed 3:45 7 Nobody's Business Reed 3:41 8 Coney Island Baby Reed (…posłuchaj) 6:36 -------------------------------------------------------------------------------- Godfrey Diamond Vocals, Vocals (bckgr), Producer, Engineer, Session Producer Bob Kulick Guitar Joe Lopes Digital Engineer Lou Reed Guitar, Piano, Keyboards, Vocals, Vocals (bckgr), Producer, Session Producer John Snyder Digital Producer Michael Suchorsky Drums Don Wardell Digital Series Coordination Michael Wendroff Vocals, Vocals (bckgr) Bruce Yaw Bass, Bass (Electric)

Lou Reed - Album: New York

Release Date: 1989 Najbardziej „amerykańska”, najbardziej rockowa i najbardziej dynamiczna z omawianych płyt. Najlepsze gitarowe riffy, nawet w najbardziej „przynudzających” kawałkach. Super, najbardziej „energetyczna” z omawianych płyt. 1 Romeo Had Juliette Reed (…posłuchaj) 3:09 2 Halloween Parade Reed 3:33 3 Dirty Blvd. Reed 3:29 4 Endless Cycle Reed 4:01 5 There Is No Time Reed 3:45 6 Last Great American Whale Reed 3:42 7 Beginning of a Great Adventure Rathke, Reed 4:57 8 Busload of Faith Reed 4:50 9 Sick of You Reed 3:25 10 Hold On Reed 3:24 11 Good Evening Mr. Waldheim Reed 4:35 12 Xmas in February Reed (…posłuchaj) 2:55 13 Strawman Reed 5:54 14 Dime Store Mystery Reed 5:01 -------------------------------------------------------------------------------- Jeffrey Lesser Engineer Fred Maher Guitar, Drums, Producer Mike Rathke Guitar Lou Reed Guitar, Producer Maureen Tucker Percussion, Drums Rob Wasserman Bass (Electric)

Mark Knopfler - Kill to Get Crimson ****

Nie mogę nie odnotować faktu, że dokładnie w moje urodziny (23 października) ukazała się kolejna autorska płyta Marka Knopfler’a. Nikogo nie rzuci na kolana, nawet mnie – bezkrytycznego fana – nie rzuciła, ale … zaczynam podejrzewać, że albo Pan Marek się na stare lata zakochał, albo ma pod opieką jakieś grzeczne nastolatki (bo niegrzeczne słuchają jazgotu!) i z myślą o nich nagrał taką piękną, nieomal kawiarnianą płytę. Pan Marek znany jest, już od dawna, z autentycznej fascynacji muzyką country i „Kill to Get Crimson” od tego bardzo nie odstaje. Nie brakuje więc na płycie rytmicznych melodyjek do zanucenia (nawet walczyków), ale znalazłem też nowe elementy – retrospektywne. Pan Marek czytał pewnie w Internecie o ostatnich urodzinach Marysi i rozczulił się nad brzmieniem klasyków - „The Shadows” słychać np. pięknie w piosence „Punish the Monkey” a na okładce płyty (zaprojektowanej na podstawie obrazu Johna Bratby ‘Four Lambrettas and Three Portraits of Janet Churchman’) widnieją skutery … Lambretta. Jesteśmy jasnowidzami, czy co? Wszystko – jak przystało na rówieśnika naszego OD - bardzo stonowane z mnóstwem charakterystycznych dźwięków wielu gitar. „Wielu” gitar, bo jak się dobrze wsłuchać, to na 12 piosenek trudno znaleźć ten sam a nawet podobny akompaniament. Obiecuję, że jak się wsłuchacie, ale dopiero gdzieś za 3-4 razem, bardzo wam się spodoba.

---



Artist: Mark Knopfler

Album: Kill to Get Crimson

Release Date: Oct 23, 2007 1 True Love Will Never Fade - Knopfler - 4:21 2 The Scaffolder's Wife - Knopfler - 3:52 3 The Fizzy and the Still - Knopfler - 4:07 4 Heart Full of Holes - Knopfler - 6:36 5 We Can Get Wild - Knopfler - 4:18 6 Secondary Waltz - Knopfler - 3:43 7 Punish the Monkey - Knopfler - 4:38 (... posłuchaj) 8 Let It All Go - Knopfler - 5:18 9 Behind with the Rent - Knopfler - 4:48 10 The Fish and the Bird - Knopfler - 3:45 11 Madame Geneva's - Knopfler - 3:59 12 In the Sky - Knopfler - 7:31 -------------------------------------------------------------------------------- Chuck Ainlay - Producer, Engineer John Bratby - Cover Image Rich Cooper - Assistant Engineer Danny Cummings - Percussion, Drums Guy Fletcher - Keyboards, Producer, Engineer Mark Knopfler - Guitar, Vocals, Producer Fabio Lovino - Photography Ian Lowthian - Accordion Bob Ludwig - Mastering John McCusker - Violin, Cittern Frank Ricotti - Vibraphone Steve Sidwell - Trumpet Chris White - Clarinet, Flute, Saxophone Glenn Worf - Guitar (Bass), String Bass

Radiohead – Kid A *****

Płyta wydana została w 2000 roku. Zespół nagrał od tego czasu już dwa nowe, dobre studyjne albumy. Ten jednak był pierwszym, tworzącym całkiem nową estetykę.

W latach dziewięćdziesiątych muzyka Radiohead konstrukcyjnie przypominała melodyjne piosenki Blur i Oasis, ubierając je w nieco mniej brytyjskie aranże (wpływ stylu grunge). W tamtych czasach, kilka ich singli wywalczyło nawet całkiem wysokie pozycje na listach przebojów, a ponura ballada Creep stała się międzynarodowym hymnem ludzi zakompleksionych.

Kid A zrywa z rockowym kanonem. Gitary elektryczne wędrują gdzieś w tło, a w wielu utworach w ogóle znikają. Płaczliwy głos Thoma Yorke raz chowa się w cieniu syntetycznych dźwięków i trzasków a raz atakuje rozpaczliwym krzykiem - wypełniając całe spektrum brzmienia. Niektóre utwory wsparła regularna, jazzowa sekcja dęta, inne ciążą w kierunku psychodelicznym, jeszcze inne zaaranżowano zupełnie minimalistycznie.

Mimo tak dużego zróżnicowania, następujące po sobie utwory składają się w spójną całość. Mroczne, depresyjne i przejmujące teksty współgrają z dramaturgią muzyki. Dla mnie Kid A to album wizjonerski – coś niemal na miarę Dark Side of the Moon. Podobnie jak w przypadku innych genialnych płyt, kolejne słuchania nie przynoszą znużenia. Wręcz przeciwnie, odkrywają nowe warstwy znaczeń i skojarzeń. Z każdym odtworzeniem, wyjaśniają się kolejne, nieczytelne wcześniej struktury dźwięków.

---

1 Everything in its Right Place - Greenwood, Greenwood, Obrien, Selway, Yorke - 4:11 2 Kid A - Greenwood, Greenwood, OBrien, Selway, Yorke - 4:44 3 The National Anthem - Greenwood, Greenwood, OBrien, Selway, Yorke - 5:51 4 How to Disappear Completely - Greenwood, Greenwood, OBrien, Selway, Yorke - 5:56 5 Treefingers - Greenwood, Greenwood, OBrien, Selway, Yorke - 3:42 6 Optimistic - Greenwood, Greenwood, OBrien, Selway, Yorke - 5:16 7 In Limbo - Greenwood, Greenwood, OBrien, Selway, Yorke - 3:31 8 Idioteque - Greenwood, Greenwood, Lansky, OBrien, Selway, Yorke - 5:09 9 Morning Bell - Greenwood, Greenwood, OBrien, Selway, Yorke - 4:35 10 Motion Picture Soundtrack - Greenwood, Greenwood, OBrien, Selway, Yorke - 7:01

Sigur Ros - Agaetis Byrjun (1999)*****

Piękna, subtelna płyta. Wkłada się ją do odtwarzacza a z głośników płynie Islandia. Sigur Ros - jedno z moich najwspanialszych odkryć muzycznych w ostatnim czasie. To dopiero pierwsza ich płyta, której wysłuchałam, a już ujęli nie bogactwem dźwięków i instrumentów; majestatyczne tony organów, tajemnicza gitara grana smykiem, subtelne partie instrumentów dętych, harmonijki, kwartetu smyczkowego i przejmujące głosy wokalistów. Agaetis Byrjun to coś w stylu New Age, czyli tego, co robi Dead Can Dance*, ale bardziej miękko i delikatnie, bez wschodnich nalotów. Jak baśnie Północy snują się kolejne utwory, pozostawiając po sobie spokój i ukojenie. Muzyka idealna do tęsknienia, przytulania, rozmyślania i pracy. Posłuchaj Jestem zafascynowana i będę śledzić kolejne poczynania zespołu, mam nadzieję, że tak jak Agaetis Byrjun, będą warte wzmianki w serwisie RN. Dane zespołu: Sigur Rós (w isl. róża zwycięstwa), islandzki zespół alternatywny założony w Reykjaviku w 1994 roku. Jon Birgisson (Jónsi - gitara/wokal), Georg Holm (Goggi - gitara basowa) i Agust (perkusja) wygrali kontrakt z lokalną wytwórnią Bad Taste, w której wydali swój pierwszy album Von (Nadzieja) w 1997 oraz kolekcję remiksów Von Brigði. W 1998 do zespołu dołączył Kjartan Sveinsson (Kjarri - keyboard). Powstała w nowym składzie płyta Ágætis Byrjun (1999; Dobry start) odniosła wielki sukces. Od tego czasu popularność Sigur Rós wzrasta, a sam zespół grał m. in. z Radiohead. W 2002 ukazała się płyta ( ). * to moje osobiste zdanie, nie upieram się przy tym porównaniu, ale miałam kłopot z odnalezieniem jakiegoś precedensu muzycznego.

Sting – All This Time (DVD) ****

Sting w latach mej dojrzałej młodości, tzn., kiedy nie byłem już nastolatkiem, był niewątpliwie moim muzycznym idolem i jak to z idolami bywa (wszystko, co ich dotyczy „czujemy” bardziej niż w przypadku zwykłych, po prostu lubianych muzyków), naraził mi się okrutnie ćwiczeniem yogi, pasaniem krów na zamku w Szkocji itp. podobnymi bzdurami, które zupełnie mi nie pasowały do „ciętego” wokalisty z The Police. Dobił mnie, w 1999r roku, albumem „A Brand New Day” z arabskimi klimatami – od tego czasu obraziłem się i nie kupiłem ani nie wysłuchałem żadnej jego płyty. Taki jestem s… Jakież było moje zdziwienie, gdy trafiłem ostatnio na DVD z koncertu „All This Time”, który odbył się w Toskanii. Jasne, że nie jest to ten „cięty” Sting z „The Police”, ale … Zabrał się do koncertu zawodowo, tzn.:
• Wybrał genialne miejsce – atmosfera jest jak z jakiejś bajki.
• Wybrał genialnych muzyków – Manu Katche na perkusji (!), Chris Botti na trąbce(!),Christian McBride na basie. Jednym słowem, Sting na jazzowo.
Trudno, żeby coś się nie udało, a jednak… Wiecie, kiedy odbył się koncert? Wieczorem, 11 września 2001 roku! Trudno o gorszy termin i nutę „niestosowności” zabawy tego dnia da się wyraźnie odczuć na początku koncertu. Na szczęście po pierwszym, nieco nerwowym „Fragile” wszyscy, łącznie z publicznością całkiem ładnie się rozkręcają i mamy ponad godzinę świetnej muzyki dla „starszych nastolatków”. Prawie wszystkie piosenki to znane i lubiane hity Stinga, jednak zagrane zdecydowanie inaczej. Nieco jazzowo i łagodniej, bardzo akustycznie. Bardzo ładnie sfilmowane, świetnie nagrane - serdecznie polecam a dla przykładu – oczywiście „Every Breath You Take”

Every Breath You Take

The Black Keys – Brothers *****

No … to jest temat, z którym mentalnie zmagam się już od (bardzo) długiego czasu. Pierwsze bowiem odczucie jakie nasuwa mi się przy okazji zespołu „The Black Keys” jest typu „starzec oszalał” a ponieważ szaleństwem nikt się dobrowolnie nie chwali, to i ja się powstrzymuję przed przyznaniem, że mi się taka (też) muzyka podoba. Są i inne powody milczenia. Dana Auerbacha i Patricka Carneya (bo „The Black Keys” to duet) po raz pierwszy usłyszałem zachęcony dawno temu recenzją Pana Mana w Polityce. Skąd inąd wiadomo, że Pan Man też jako „starzec oszalał” i jak się komuś podoba to, co Pan Man puszczał („puszczał”, bo już nie słucham Trójki) w Trójce w sobotnie poranki, to … sami wiecie. Wolałem milczeć. Od tego czasu minęło kilka lat, zespół wydoroślał i z garażowego (dosłownie) projektu pary zapaleńców stał się nieomal kultowym przedstawicielem alternatywnego rocka i ugruntował swą pozycję na listach przebojów oraz – Dan i Pat – na listach celebrytów. „The Black Keys” to jest jak na dzisiejsze czasy dość mocne dziwactwo, bo muzyka ich charakteryzuje się zupełnie nie technologicznym brzmieniem. Bezlitośnie prosty bęben, „ciężka”, chropawa i mało finezyjna gitara (na koncertach rzeczywiście grają we dwóch) za to … całkiem niebanalne pomysły muzyczne. Co w tym takiego? „Technologia to niszczyciel emocji i prawdy. Okazja nie czyni twórczym. Ułatwi tylko wszystko i pozwoli wrócić Ci do domu wcześniej, ale nie sprawi, że będziesz bardziej kreatywny.” [tłum. RN] Te słowa Jacka White’a z – także mocno alternatywnego duetu – „White Stripes” bardzo często porównywanego z „The Black Keys” znakomicie moim zdaniem oddają istotę kontrastu pomiędzy hardwarem a softwarem (czy też body i soul). Jasne, że nie-technologia, jak i technologia jako taka nic nie „czyni”, ale jeśli nadaje wyraz muzyce, samej w sobie pełnej inwencji – to już jest coś. W gruncie rzeczy, ze swą garażowością „Keys” wcale nie są rewolucjonistami. No, może i buntownicy, za to z prawdziwie tradycjonalistycznym spojrzeniem na muzykę i wyraźnym osłuchaniem. Już od pierwszych płyt od czasu do czasu nawiązywali – co mnie ujęło – do czasów „brytyjskiej inwazji”, np. w PRZECUDNEJ URODY „cover’ze” piosenki „Act Nice and Gentle” zespołu „The Kinks”. Na „Brothers”, znacznie bardziej „uczesanej” niż poprzednie, takich kontekstów jest więcej (Garry Glitter w„Howlin' for You”, The Kinks w „Tighten Up”, The Rolling Stones w „Unknown Brother” i soulowy „Never Gonna Give You Up”) a ponieważ – o ironio! – jej umiarkowana undergroundowość raczej ułatwia percepcję (w końcu i mnie ośmieliła), płytę serdecznie polecam. To REWELACYJNY, niebanalny, wciągający rock. Na tło do nocnych Polaków rozmów album zdecydowanie się nie nadaje, ale – jeśli istnieje okazja do „podkręcenia” wzmacniacza – będzie świetnym motywem do decybelowej zadumy. Gdyby …. gdyby tak przypadkiem komuś się ta muzyka spodobała (albo kogoś zainteresowała), zapraszam do innych, tych wyszukanie zgrzebnych albumów zespołu, tych, w których się zadurzyłem: TBK - You Are the One [Magic Potion, 2006] (… posłuchaj) TBK - Act Nice and Gentle [Rubber Factory, 2004] (… posłuchaj)

Artist: The Black Keys

Album: Brothers

Release Date: May 18, 2010 1 - Everlasting Light - Black Keys - 3:23 (… posłuchaj) 2 - Next Girl - Black Keys - 3:18 3 - Tighten Up - Black Keys - 3:31 4 - Howlin' for You - Black Keys - 3:11 5 - She's Long Gone - Black Keys - 3:05 6 - Black Mud - Black Keys - 2:09 7 - The Only One - Black Keys - 5:00 8 - Too Afraid to Love You - Black Keys - 3:24 9 - Ten Cent Pistol - Black Keys - 4:29 10 - Sinister Kid - Black Keys - 3:44 11 - The Go Getter - Black Keys - 3:36 12 - I'm Not the One - Black Keys - 3:49 13 - Unknown Brother - Black Keys - 3:59 (… posłuchaj) 14 - Never Gonna Give You Up - Butler, Gamble, Huff - 3:38 15 - These Days - Black Keys - 5:11 -------------------------------------------------------------------------------- Dan Auerbach - Engineer The Black Keys - Composer, Producer Nicole Wray - Vocals (bckgr)

The National - The boxer (2007) *****

Już od dłuższego czasu Marcin karmi mnie różnymi swoimi muzycznymi odkryciami, które zazwyczaj można podciągnąć pod tajemniczą kategorię muzyki "indie" (nie chodzi tu o muzykę hinduską, ale o skrót od "independent" czyli niezależny). W kategorii tej mieści się większość zespołów lansowanych przez MTV2, czyli niezależnych młodych chłopców, którzy grają rocka, zazwyczaj bardziej melodycznego niż zbuntowanego. Często w krótkim czasie udaje im się wejść na salony i już wtedy nie są "indie", za to stają się słodkimi chłopakami z gitarami, do których wzdychają nastolatki i panie po 40tce. (vide przypadek zespołu Kings of lion). Amerykański zespół The National, na razie "indie" pozostał, choć powstał ponad dziesięć lat temu, a swoją debiutancką płytę, o której ówcześnie chyba mało kto słyszał, wydali w 2001 roku. Płyta The Boxer jest czwartą w dorobku zespołu i jak dotychczas chyba najbardziej udaną, dzięki niej stali się sławni. Jak wnoszę chociażby z faktu, że zespół The National wystąpi na tegorocznym Off Festivalu w Mysłowicach jest to zespół raczej dla młodych ludzi. Otóż nic bardziej błędnego. The National grają muzykę zdecydowanie dla starych ludzi, co oczywiście należy im odnotować in plus. Nie są to żadne młodzieżowe jazgoty, ale porządne rockowe kawałki, melodyczne i raczej balladowe. Wokalista śpiewa pięknym niskim głosem, a nie świergocze jak James Blunt. Słychać też w muzyce The National Amerykę. Niektóre utwory nadające się idealnie do jazdy samochodem Guest Room przypominają trochę styl Bruce'a Springsteena. Zdecydowanie jednak polecam piękne ballady Fake Impire i Green Gloves, Racing Like a Pro.

Voo Voo - Wszyscy muzycy to wojownicy ****

Gdyby (tak np.) ktoś zabierał się za pisanie kompendium polskiego rocka – „koń jaki jest, każdy widzi” mógłby spokojnie napisać przy haśle „Voo Voo”. Bo? Opisywanie, od lat tak dobrze znanego, osłuchanego i popularnego zespołu chyba większego sensu nie ma (chyba, że dla młodzieży). Jakaś specjalnie wysoka półka to nie jest, muzyka ani odkrywcza, ani szczególnie popularna, ale – za to przez całe wręcz lata – legendarny Waglewski z kolegami trzyma poziom, nie ulega trendom i „wrasta” – jak jacyś Beatlesi – w ucho. Trochę to niesprawiedliwe – jak ktoś czegoś nie sknoci, to otacza go milczenie – ale sprawiedliwości na świecie nie ma. Ostatnimi czasy nie można chyba (tzn. ja nie mogę) wyróżnić w muzyce jakichś obowiązujących trendów czy mód, bo ich pewnie wiele, za to wśród młodzieży starszej, po 50-tce wyraźny jest raczej trend finansowy – grać „ładnie”, żeby się (możliwie) wszystkim podobało. Nawet Pan Waglewski, bardzo przecież oporny uległ (płyta „21”) „usmyczkowieniu”. Czepiam się, ale smyczki, czy też flety w rocku doprowadzają mnie do szewskiej pasji. Wyobraźcie sobie jakież było moje zdziwienie, kiedy Mirek (ten „nasz”) podesłał mi próbki ostatniej płyty Voo Voo. Z ogromną przyjemnością szanownym krewnym i znajomym królika donoszę, że aktualnie Pan Waglewski RŻNIE. Nie, nie to, co macie na myśli (). RŻNIE na gitarze. Co go podkusiło, nie wiem, ale na ostatniej płycie nawet „łi ła ba di” Pospieszalskiego pojawiają się w minimalnym stopniu. Nie, żeby nic innego nie grało, ale brzmienie nadają jednak bębny i gitara. Co ciekawe, Pan Waglewski nawet „soluje” („Zbroja”, „Za głupi”) o co bym go nie podejrzewał i – przynajmniej w kilku utworach („Mało mnie rusza”, „Wyć się zachciało”, „…wojownicy”) – poszedł w brzmienie garażowe (zamiast ciszy słychać brum kilowatowych wzmacniaczy – piękne), co znakomicie kontrastuje z wiekiem wykonawców i także obecnymi, typowymi dla Voo Voo „filozoficznymi” balladami „Osioł”, „Język, gęba, strój” (niezłe) czy „To, co zostanie”, z której cytat – podejrzewam – pójdzie w lud. Większośc z tego, Co dziś ważne na świecie. Za kilka lat, utonie w klezecie. Ciekawa, urozmaicona płyta, z ewidentnym tytułowym przebojem – serdecznie polecam, dołączając inną – moją ulubioną – filozoficzną złotą myśl (sporo!) z płyty: Giną myśli, Idee i czyny. Dobrzy ludzie i sukinsyny. Wszystko znika – a zostaje muzyka. …. To, co było ważne niebywale, Dziś nie rusza. Nie rusza Cię wcale Wszystko znika – a zostaje muzyka [„Nico”].

Wszyscy Muzycy to Wojownicy

Voo Voo Data premiery: 2010-11-16 1. Zbroja 2. Miłobyłoby Mi 3. Mało Mnie Rusza 4. Język, Gęba, Strój 5. Klecina 6. Osioł 7. Gruz 8. To co Zostanie 9. Za Głupi 10. Mają się Nas Bać 11. Wyć się Zachciało 12. Wszyscy Muzycy to Wojownicy (… posłuchaj) 13. Nico -------------------------------------------------------------------------------- Wojciecha Waglewski - gitara śpiew Piotr "Stopy" Żyżelewicz - bębny Mateusz Pospieszalski - inne Karim Martusewicza - bas

Voo Voo w Bugsy's ***** wyd. II, uzupełnione

Recenzję z koncertu, który odbył się 28 listopada, uzupełniłem jedyne genialnymi zdjęciami, otrzymanymi 2 dni temu od Mirka. (RN) No pięknie, wyznaczyłeś mnie do napisania recenzji, którą z nawału innych zajęć odłożyłem na wieczór, a Ty sam ją już właściwie napisałeś w komentarzu, do którego wszystkich odsyłam. Co ja tu mam dodawać? Zgadzam się z Tobą w całej rozciągłości. Zabawa była przednia, kogo nie było stracił miły i radosny wieczór. Dla nich właśnie warto napisać w jakim składzie zespół wystąpił:
• Wojciech Waglewski - instrumenty szarpane, śpiew,
• Mateusz Pospieszalski - instrumenty dmuchane, śpiew,
• Karim Martusewicz - duże instrumenty szarpane,
• Piotr Żyżelewicz - instrumenty uderzane,
Mateusz Pospieszalski jak zwykle dobrze bawił publiczność. Mam nadzieję że nie zagalopuje się za bardzo w tych free-solówkach, bo faktycznie John’em Zorn’em nie jest, a to co mu w tej chwili wychodzi, brzmi dobrze i świetnie pasuje do reszty muzyki Voo Voo. Waglewski, tembr głosu ten sam, brzmienie gitary to samo, czyli bardzo OK. Szkoda że perkusista miał tak ubogi sprzęt (dobre określenie "plecakowy"), bo aż brakowało przejść po kilku bębnach, nie tylko po werblu, bębenku i kotle. Na szczęście jego kunszt muzyczny ratował wszystko i stukał naprawdę świetnie. Pamiętacie go z czasów kiedy grał jeszcze w takich starych zespołach jak Armia, Israel, Brygada Kryzys, Moskwa czy 2Tm2,3? Już tam dawał niesamowitego czadu, w Pszczynie pokazał że na kilku bębnach też potrafi nieźle "łupać". Z drugiej strony gdyby postawili bogatsze instrumentarium kilku, fanów nie mogłoby ich w ogóle usłyszeć w klubie Bugsy's, bo musieliby stać na zewnątrz. Bardzo ciekawie zaprezentował się grecki basista Karim Martusiewicz, szalenie interesujące popisy na czymś co przypominało połączenie gitary basowej z kontrabasem. Wydaje się że sporo wniósł do muzyki Voo Voo. Zresztą dokonał on wspólnie z Mateuszem Pospieszalskim wszystkich aranżacji utworów które wysłuchaliśmy. Ogólnie promocja nowej płyty "21" wypadła znakomicie!!! Słuchając nowych instrumentacji starych przebojów nie można się nie zachwycić, a biorąc pod uwagę fakt że została ona zrealizowana z towarzyszeniem Orkiestry Kameralnej Miasta Tychy "Aukso" pod dyr. Marka Mosia i że zaproszono do jej nagrania Małgorzatę Walewską i Tomasza Stańko, należy ją więc wszystkim gorąco polecić. Kończąc, zacytuję wcześniejszą wypowiedź Zuzi, "a kto nie był ten trąba"

Z archiwum rocka. „Wishbone Ash - 40th Anniversary” DVD

Ostatnia zagadka przyszła mi do głowy, kiedy przypadkiem trafiłem na DVD z jubileuszowego koncertu zespołu „Wishbone Ash”. Mówiąc szczerze – mocno się zdziwiłem. Znałem i lubiłem ten zespół, ale jego muzyka – może poza najlepszym albumem „Argus” – nigdy nie była na topie jakichś list a sam zespół specjalnie sławny czy popularny także nie był. Podejrzewam, że nikt już nie odtworzy skojarzenia, które mi się nasunęło, więc … z żalem podaję rozwiązanie. Zespół został założony w 1969 roku przez basistę Martina Turnera i perkusistę Steva Uptona i jak łatwo się domyślić, ich pierwszym zadaniem założycielskim musiało być dokooptowanie gitarzysty – w zamiarze jednego, bo kapela miała być typowym rockowym „power trio”. Do castingu stanęło wielu zdolnych chłopców, ale aż dwóch było aż tak zdolnych, że „komisja”, nie mogąc zdecydować się, kogo wybrać, wybrała obu. Andy Powella i Teda Turnera (zbieżność nazwisk z basistą). Tak to przypadkiem, już na samym początku zespół zrealizował największy swój wynalazek – „bliźniacze gitary prowadzące” a Powell i Turner, wraz z nimi „Wishbone Ash”, dzięki temu mocno charakterystycznemu brzmieniu przeszli do historii muzyki rockowej. Cytowana piosenka „Everybody Needs a Friend” pochodzi z albumu „Four” [1973] i wiąże się z nią całkiem ciekawa historia. W roku 1974, na parterze DS. „Piast” uruchomiono nowoczesne studio Studenckiego Radia Centrum (dziś ORS) skąd zaczęto nadawać audycje do – najpierw do kilku, potem do wszystkich – akademików. Sprzętu grającego w akademikach było wtedy jak na lekarstwo, więc dosłownie całe rzesze mieszkańców akademików słuchały tego, co nadawano przez radiowęzeł. Programów, przynajmniej na początku (pamiętam jeszcze jesień 1974) było niewiele, ale jednym z lubianych i bardzo popularnych był … wiadomo – „koncert życzeń”. Na początku roku akademickiego przeprowadziliśmy się ze Staszkiem do nowego pokoju w „Karolince”, gdzie słuchaliśmy Radia Centrum dość często i przyszło nam do głowy, że gdyby trochę się postarać, to z „koncertu życzeń” (np.) można by zrobić całkiem fajną audycję radiową. Wystarczy … składać odpowiednie życzenia. Działało to tak, że pisało się życzenia (oraz tytuły piosenek) na kartkach, zanosiło je do studia radiowego w „Piaście” i z dużym prawdopodobieństwem można było założyć, że wieczorem zostaną wyemitowane właśnie te „wybrane” piosenki. Naturalnie, że musieliśmy nieco kombinować. Nie wypadało się zbyt często w „Piaście” pojawiać (więc używaliśmy podstawionych „listonoszy”), musieliśmy wymyślać zakochane koleżanki, tajemniczych wielbicieli itp. bzdury (więc ćwiczyliśmy wyobraźnię), ale zabawa – choć nie trwała zbyt długo – była świetna i uczyniła z nas nałogowych słuchaczy Radia Centrum. Niemożliwie więc, żebym nie zapamiętał, że sygnałem muzycznym („dżingli” jeszcze wtedy nie było) radiowego „koncertu życzeń” była piosenka … „Everybody Needs a Friend”, którą przez wiele lat słychać było wieczorami po akademikach. Utwór wpada zresztą w ucho i pięknie brzmi w nim modelowa „podwójna” gitara solowa. Wracając do DVD, zdziwiłem się, że zespół w ogóle jeszcze gra i – co najciekawsze – całkiem nieźle. Zdziwienie miało jakiś sens, bo z oryginalnego składu zespołu pozostał jedynie Andy Powell (ten Pan z łysiną i w okularach), niemniej brzmienie – porównuję ze starymi płytami – udało się nieźle zachować. Koncert – świetnie nagrany i dobrze sfilmowany w kapitalnym wnętrzu teatru muzycznego „O2 Shepherds Bush Empire” (a nie jakimś stadionie) – zupełnie serio serdecznie polecam. Wprawdzie sam zaproponowałem mało zachęcający tytuł „Z archiwum rocka”, prawda, ale … dopiero podczas słuchania i oglądania zdałem sobie sprawę z tego, jaki to był znakomity rock!

Blind Eye


Na zachętę jeszcze jeden klip. Otwierający koncert – „Blind Eye” – pierwszy utwór z pierwszego albumu zespołu, zatytułowanego „Wishbone Ash” [1970].

Singer-songwriter, folk, inne

Andrzej Zaucha - C'est La Vie ****

Zamiast odpowiadać na Wasze, niczym nieuzasadnione ataki, postanowiłem po prostu napisać o Panu Andrzeju. …Dalekie są kraje i bliskie są kraje, Gdzie Dżamble pędzą życie, Zielone głowy mają, niebieskie ręce mają, I po morzu pływają w sicie… …Far and few, far and few, Are the lands where the Jumblies live; Their heads are green, and their hands are blue, And they went to sea in a Sieve… (Edward Lear) Jakiś czas temu zdobyłem zestaw płyt z dorobkiem Andrzeja Zuchy p.t. „C'est La Vie”. Średnia ocen, które dałem różnym płytom nie wychodzi 4, ale rozumiem, że w takim zestawie muszą być płyty lepsze i gorsze, dodaję więc ½ gwiazdki za pomysł i krytykuję fakt, że w zestawie nie znalazła się, bardzo charakterystyczna, piosenka o Alibabie.
• C'est La Vie ***. Nigdy nie przepadałem za „festiwalowym dzwonem”, więc oceniam ten repertuar dość krytycznie, ale jest tam „Bądź moim natchnieniem”, „Jak na Lotni”, „Byłaś serca biciem” (…posłuchaj) oraz inkryminowana „C'est La Vie - Paryż z Pocztówki” (…posłuchaj). Będę się upierał, że „C'est La Vie” Zaucha śpiewał „nie swoim” głosem. Najlepiej porównać to z „Już taki jestem Zimny Drań”, który to (durny dość) utwór Zaucha śpiewa z piękną jazzową chrypką.
• Zaucha i Anawa ****. Nawet nie wiedziałem, że piosenkę „Ta wiara” śpiewał Zaucha. To historia i to bardzo (za bardzo?) „zaangażowana”, ale miło posłuchać.
• Zaucha i Dżamble ****. To jest szał. Też historia, ale obrazująca najlepsze czasy polskiego rocka, Zauchy, moje i Wasze. Dziś te nagrania trącą już myszką, ale ich niebanalność powoduje, że bronią się nawet po latach. „Muszę mieć dziewczynę” (…posłuchaj), „Wpatrzeni w siebie” czy niezapominana „Bezsenność we dwoje” (…posłuchaj) nie do pobicia.
• Zaucha i Jazz ***. To pomyłka a niby wszystko się zgadza. Zaucha z „jazzowym” głosem, powinien się do tego nadawać, saksofony grają, ale repertuar niestety wcale nie jest jazzowy tylko, w większości, festiwalowy. Można pominąć.
• Zaucha i Przyjaciele ***. Nieco przypadkowa składanka piosenek Pana Andrzeja z różnymi innymi wykonawcami. Polecam „Rozmowa z Jędrkiem”, „Wieczór nad rzeką zdarzeń” oraz „C'est La Vie”.

Dodatkowy komentarz.

Na płycie nr 4 znalazł się opis:
1. Rozmowa z Jędrkiem (muz. i sł. A. Sikorowski) - z Andrzejem Sikorowskim i Grupą Pod Budą
2. Ach te baby (R. Palester - J. Nel) - z Ryszardem Rynkowskim
3. Baśka (K. Gaertner - W. Jagielski) - z Wolną Grupą Bukowina
4. Wszystkie stworzenia duże i małe (T. Klimonda - W. Jagielski) - z Ewą Bem i grupą Doktora Q
5. Kto ci szczęście da (T. Danysz - J. Wegiera) - z grupą Kwadrat
6. Obojętnie kim jesteś (T. Danysz - J. Wegiera) - z grupą Kwadrat
7. Spróbuj mnie dogonić (T. Danysz - J. Wegiera) - z grupą Kwadrat
8. Pójdziemy na wagary (M. Stefankiewicz - K. Celichowska) - z Krystyną Prońko
9. Na cztery ręce (R. Szeremeta - J. Wołek) - z Danutą Błażejczyk
10. Kto by chciał kupić coś takiego (W. Parzyński - W. Jagielski) - z Ewą Bem
11. Sunrise Sunset (J. Bock - H. Sheldon) - z Alicją Majewską, z musicalu Skrzypek na dachu
12. Blues o rannym wstawaniu (muz. i sł. J. Tioskow) - z Kasą Chorych
13. Spocznij kapturku, zaraz cię zjem - czyli marzenia głodnego wilka (T. Klimonda - W. Jagielski) - z grupą Doktora Q
14. Nie pieprz Pietrze (J. Mikuła - J. Brzechwa) - z Ewą Bem
15. Co jest grane (M. Stefankiewicz - G. Brall) - z Ewą Bem
16. Wieczór nad rzeką zdarzeń (J. Koman - J. Kondratowicz) - z Koman Band
17. (bonus) C'est la vie (W. Pieregorólka - J. Cygan) - wyk. Andrzej Sikorowski, Grzegorz Turnau, Zbigniew Wodecki, Andrzej Zaucha
Dopóki się na mnie nie rzuciliście, nie wiedziałem nic o tym, że w piosence "C'est la vie" nie śpiewa (naprawdę) Zaucha. Tym bardziej nie wiedziałem, że nie mógł śpiewać, bo trio nagrało piosenkę po śmierci Pana Andrzeja. Słuchałem piosenki kilka razy, nigdzie w niej Zauchy nie usłyszałem (oprócz samego końca), więc pomyślałem, że będzie ona materiałem na fajną zagadkę. Co do śpiewania "zza grobu", twierdzę, że "C'est la vie" nie jest już dziś jakimś szczególnym zjawiskiem. Najbardziej znany to "When I Fall in Love" w wykonaniu Natalie Cole (ur. 1950) "razem" z ojcem Nat King Cole'm. (1919-1965). Piosenka pojawiła się na albumie "Stardust" w 1996 roku i nikt nigdy (przynajmniej nie słyszałem) nie protestował przeciwko temu, żeby mówić, że śpiewa w niej Nat King Cole. To nie był najtrudniejszy przypadek montażu, bo Pani Cole mogła "dośpiewać" swą partię do istniejących nagrań ojca (i tak zrobiła). Trudniejszy jest na płycie "Stoned Immaculate" z piosenkami zespołu The Doors. Jest tam piosenka "Roadhouse Blues" w wykonaniu Jima Morisona (1943-1971) i Johna Lee Hooker'a (1917-2001). W tym przypadku Hooker mógł jeszcze coś "dograć" (choć wątpię), nagrywał bowiem do samej śmierci, natomiast w przypadku Williama S. Burroughs'a (1914-1997) w piosence "I Everybody In" z tej samej płyty, z pewnością jest to czysty montaż. W obu przypadkach a szczególnie w tym drugim są to jednak tylko "głosy" (właściwie nie śpiewają) zmontowane z archiwalnymi nagraniami. Inne znane mi przypadki to: Eva Cassidy (1963-1996) i Katie Melua Duet - "Somewhere Over the Rainbow" oraz "What A Wonderful World", Roy Orbison (1936-1988) i Westlife (współczesny boysband) - "Oh, Pretty Woman", Dusty Springfield (1939-1999) i Sugababes (współczesny girsband) - "Dancing In The Street". No, ale najbardziej ekstremalny przypadek montażu - jaki dotąd spotkałem - to klip współczesnego zespołu popowego McFly z 15-letnią Lulu (tej Lulu z brytyjskiej inwazji!) w piosence "Shout", który pojawił się w BBC na Święta w 2006 roku.

“Excuse me for not dying”. Live in London - DVD *****

Nie wytrzymałem długo i jeszcze w trakcie zachwycania się dwupłytowym albumem z koncertu Cohen’a w Londynie, zamówiłem DVD z koncertu. Dziś przesyłka dotarła do mnie i … teraz już wiem na pewno. To jest NAJLEPSZY KONCERT, który widziałem. O muzyce pisałem, nie będę zanudzał, napiszę natomiast o tym, co na DVD można „zobaczyć”. Koncerty, jak wiadomo, są świętami – artystów i widzów (słuchaczy, fanów). Te święta mogą być – prócz tego, że udane lub nie – ludyczne (McCartney), dęte (750-lecie Krakowa), poważne (Keith Jarrett w Kolonii), szalone (Dżem w Spodku) itd. Podczas koncertów artyści: nauczają (Niemen), często kokietują (Rod Steward), dość często (dziwne, ale fakt) dystansują się (Nirvana w MTV) a najczęściej fascynują się sami sobą (…nie podam)

"Tower of Song"


To jedna tylko piosenka z koncertu. Zawiera: przypowieść przed piosenką („Przepraszam, że nie umieram”), żart na początku („to idzie samo” – o keyboardzie Technics), w środku żart muzyczny (plimkanie na klawiszach - wiwaty) oraz żart w tekście („I was born with the gift of a golden voice” – wiwaty) a także żart (rozmowa z publicznością, świetnie "zsynchronizowana" z piosenką – „Are You truly hungry for the answer?”) na końcu. Wystarczy? Mam kilkadziesiąt koncertowych DVD. Wybieram starannie, więc jakichś specjalnych wpadek nie zaobserwowałem, ale i tak tylko niektóre nadają się „wielokrotnego” użytku. Bo? Bo poza muzyką (często ta wystarczy, ale do tego mam CD) nie ma w nich jakiegoś specjalnego napięcia czy emocji, które mnie wciągają. Wiele razy zastanawiałem się co mnie wciąga (lub nie) i Cohen mi pomógł. INTELIGENCJA a także respekt dla publiczności. Niezakładanie, że jest ona pusta i głupia a wręcz przeciwnie – zakładanie, że publiczność też jest inteligentna. A w tym, Cohen – przynajmniej w Londynie – był mistrzem. Nie zanotowałem ani jednego taniego chwytu (typu „lewa strona śpiewa …”), w ogóle zapraszania do śpiewania (a śpiewają), żadnego łatwego żartu (a są żarty i przypowieści, nawet „rozmowy” z publicznością) jakby Cohen śpiewał dla … powiedzmy księcia Monako, dla jakiegoś szacownego, wybitnego grona. Może przesadzam, może to sprawa kapelusza (a jeśli tak, to pomysł z występowaniem w kapeluszu, który Cohen często ściąga w ukłonach, był genialny), ale wyraźnie odczuwa się jednocześnie lekkość i wzniosłość. Oraz … O Boże, jest jeszcze? … KULTURĘ. Nikt nie naucza, nie kokietuje, nie dystansuje się i nie fascynuje się sobą. Za to wszyscy się kłaniają i nawet w prostych sprawach są niebanalni. „Słodki pasterz strun, Javier Mas” - tak Cohen przedstawił jednego z muzyków pod koniec koncertu. GENIALNE. I wreszcie – last but not least – profesjonalizm. Koncert (dwie części ok. 55min każda) kończy się na „Take This Waltz”. Zespół schodzi, publiczność wiwatuje. Zespół wraca (1) i … proponuje teraz prawdziwy „climax”, czyli soczyste wykonanie „So Long, Marianne” oraz bajecznie rytmiczne, wręcz dyskotekowe „First We Take Manhattan”. Koniec, Cohen schodzi. Publiczność szaleje - nie można nie szaleć po Manhattan'ie. Cohen wraca (2) i … teraz gra na wyciszenie, czyli „Sisters of Mercy” (a co by było, gdyby publiczność nie była „ugotowana”? Nie byłoby tej piosenki?), „If It Be Your Will” (już zabawnie) oraz „Closing Time”. To jakby „rozmowa” z publicznością za pomocą tytułów piosenek – wiadomo, teraz naprawdę koniec. Cohen schodzi. Koniec? Nie, ponieważ publiczność nadal wiwatuje, Cohen wraca (3) i … (nieprawdopodobne, by ktoś to aż tak dobrze wymyślił – jestem w szoku) śpiewa „I Tried to Leave You”. To w rezultacie – inteligentną w końcu – salę rozbraja i po końcowym hymnie (cytat z biblii) „Whither Thou Goest” zabawa się kończy. W sumie, świetnie i dowcipnie „zaprojektowane” 3 bisy, dodatkowe 40 minut!!

Bob Dylan - Christmas in the Heart ***

Mówię to z żalem a nawet pewnym onieśmieleniem. „Śpiewać każdy może” – wiadomo – tylko nie jestem pewien, czy zaraz trzeba to nagrywać. Nawet biorąc pod uwagę moje bezkrytyczne uwielbienie mistrza, to, że płyta jest (mam nadzieję) tylko żartem oraz, że „christmasy” są w końcu międzypokoleniowe i ponadczasowe – nie ma zmiłuj – nie będę jej bronił. Zawsze, ze wszystkiego można „coś” zrobić (dowodem dwie niedawno recenzowane płyty), ale … trzeba mieć jakiś pomysł a w tym przypadku – mistrz zagrał „jak stał”. Niestety nie wszystkie piosenki z płyty są takie „barowe” jak ta z zagadki (szkoda, może byłoby to „coś”). W większości są to znane do bólu „Winter Wonderland”, „Silver Bells” i inne, tyle tylko, że …. śpiewa je Bob Dylan (?). Jak Dylan może śpiewać „I'll Be Home for Christmas” pewnie się domyślacie? W związku z tym płytę „Christmas in the Heart” spokojnie można pominąć przy zakupach świątecznych a piszę o niej w zasadzie na wszelki wypadek – żeby komuś nie przyszło do głowy sprezentować mi ją na gwiazdkę (gdyby – tak zupełnie przypadkiem – przyszło). Płyta pewnie nie jest aż taka zła, ale jeśli już miałbym dokonać jakiegoś „świątecznego” porównania, ona mi przypomina ozdoby choinkowe z … piaskowca. Mnie nie wzięło.

Bob Dylan - Modern Times ****

Odniosłem - pewnie nieobiektywne, bo jestem niepoprawnym fanem Dylana - wrażenie, że płyta „Modern Times” wywołała wiele hałasu jeszcze przed ukazaniem się na rynku. Powiedzenie, że było to „wiele hałasu o nic” byłoby grubą przesadą, ale … płyta z nóg nie zwala - przynajmniej mnie. Wprawdzie w wywiadzie w sierpniowym numerze „Rolling Stone Magazine” Dylan powiedział, że „współczesne nagrania są okropne i nawet piosenki z jego ostatniego albumu brzmią znacznie lepiej w studio niż na płycie” - nie w tym rzecz, bo płyta nagrana jest akurat świetnie. Piosenki są OK, teksty pewnie także, choć nieco przydługie - może z tego powodu, nawet kiedy je czytam nie rozumiem ni w ząb, bo zanim skończę, zapominam, co było na początku. Wszystko, także gitarki, bardzo „Dylanowe”, ale – może poza pierwszym na płycie „Thunder On the Mountain”- trochę brakuje mi w tym życia. Mistrz ma już 65 lat, więc niby to nie dziwne, ale jakoś nie przywykłem (jeszcze) do takiego „smut” Dylana. Choć trochę ponarzekałem płytę gorąco polecam, bo świetnie się nada na „intelektualne” prywatki - kilka kawałków można nawet przetańczyć (jest i walczyk !) - a „niewprawnych” może zachęci (?) do częstszych kontaktów z „Boskim Bobem”. Dlaczego „Boskim”? Bo jak Dylan coś napisze … to zaraz się w świecie robi szum. Płyta zaczyna się od świetnej „Thunder On the Mountain”, która - prorokuję - będzie przebojem, a w której z ogromnym trudem i poświeceniem (dykcja nie jest silną strona Dylana) „wysłyszałem”: I was thinkin' 'bout Alicia Keys, couldn't keep from crying When she was born in Hell's Kitchen, I was living down the line I'm wondering where in the world Alicia Keys could be I been looking for her even clear through Tennessee Wprawdzie nie wiem o co chodzi (?), ale już widziałem wywiad z Alicją (wywiad typu Viva): - „Jak odbierasz to, że Dylan pisze o tobie w swojej piosence?” - „Jestem tym szalenie podekscytowana. .. I zaszczycona, że o mnie myśli”. Są to przejaja, ale jakież piękne! W porównaniu np. z wiadomościami z … kolejnego dnia obrad Sejmowej Komisji Specjalnej. Czemu u nas nie ma Dylana!

Artist: Bob Dylan

Album: Modern Times

Release Date: Aug 29, 2006 Recording Date: 2006 1 Thunder on the Mountain – Dylan, 5:55 (... posłuchaj) 2 Spirit on the Water – Dylan, 7:42 3 Rollin' and Tumblin' – Dylan, 6:01 4 When the Deal Goes Down – Dylan, 5:04 5 Someday Baby – Dylan, 4:55 6 Workingman's Blues #2 – Dylan, 6:07 7 Beyond the Horizon – Dylan, 5:36 8 Nettie Moore – Dylan, 6:52 9 The Levee's Gonna Break – Dylan, 5:43 10 Ain't Talkin' – Dylan, 8:48 -------------------------------------------------------- Greg Cali, Mastering Bob Dylan, Guitar, Harmonica, Piano, Vocals Denny Frejman, Guitar Jack Frost, Producer Geoff Gans, Art Direction Tony Garnier, Bass, Cello Donnie Hebron, Mandolin, Violin, Guitar (Steel), Viola Stuart Kimball, Guitar Kevin Mazur, Photography Christopher Shaw, Engineer

Damien Rice - O! ****

Świetna płyta na zimowe wieczory. Trochę mnie na niej słabi smyczkowy akompaniament, który ogólnie uważam za obciach, nie mniej głos i gitara Pana Damien'a - bardzo dobre. Zwracam uwagę na balladę "The Blower's Daughter", która pochodzi zresztą z filmu "Closer". Ją i całą płytę polecam szczególnie zakochanym Paniom. Artist: Damien Rice Album: O Release Date: 2003 1 Delicate Rice 5:12 2 Volcano Rice 4:38 3 The Blower's Daughter Rice 4:44 ... posłuchaj 4 Cannonball Rice 5:10 5 Older Chests Rice 4:46 6 Amie Rice 4:36 7 Cheers Darlin' Rice 5:50 8 Cold Water Rice 4:59 9 I Remember Rice 5:31 10 Eskimo Rice 15:57 -------------------------------------------------------------------------------- Kristiina Aittokallio Translation David Arnold Producer, String Arrangements Caz Djembe Melissa Ni Chionnaith Cover Design Nicholas Dodd Conductor, Orchestration Shane Fitzsimons Bass Lisa Hannigan Assistant Mark Kelly Guitar (Electric) Lisa Paintings, Drawing Colm Mac Con Lomaire Violin Vyvienne Long Cello Jean Meunier Piano, Improvisation Natascha Photography Steve Orchard Engineer Damien Rice Bass, Clarinet, Guitar, Percussion, Piano, Drums, Vocals, Producer, Engineer, Mixing, Photography, Paintings, Drawing Robyn Robins Mastering Tomo Percussion, Drums Karl Toomey Artwork

Jacaszek/Miłka Sequel ****

Jak juz zapewne wszyscy wiedzą mam koleżankę o imieniu Ania, która zajmuje się organzacją koncertów w fantastycznym katowickim klubie Hipnoza. To głównie dzięki niej ma dostęp do muzyki spoza tak zwnaego głównego nurtu. Od czasu do casu podrzuca mi nowe mniej lub bardziej ciekawe płyty. Jednym z ciekwaszych odkryć stała się dla mnie ostatnio płyta Jacaszek/Miłka pod tytułem "Sequel". Jakoże zawsze mam problem z zaklasyfikowaniem i opisaniem muzyki zwanej elektorniczną czy też klubową na początek przytoczę krótką recenzję z Gazet.pl: "Sequel" to nowa płyta poetki Miłki Malzahn - laureatki między innymi Festiwalu Piosenki Studenckiej i Spotkań Zamkowych w Olsztynie oraz toruńskiego realizatora dźwięku Michała Jacaszka, znanego miłośnikom muzyki elektronicznej z autorskiej płyty "Lo Fi Stories". Znajdziemy tutaj czternaście poetyckich piosenek w których echa starego polskiego jazzu mieszają się z nowoczesną elektroniką, piosenką autorską i trip-hopem. Całość jest subtelną i wyciszoną opowieścią o zagubionej lub niedokończonej miłości, o uczuciach, marzeniach i snach. Poszczególne utwory są niczym kolejne odcinki urwanego kiedyś serialu, a tym, co decyduje o wyjątkowym charakterze płyty jest harmonijne współistnienie muzyki, słowa i wyobraźni słuchacza. Wyciszająca i na wskroś oryginalna płyta! Recenzja na tyle trafna co i banalna. Ja ze swojej strony dodam, że jest to pewnego rodzaju Maria Peszek tyle, że w wydaniu naprawdę poetyckim. Nie ma tu częstochowskich rymów w stylu "pierzę cię miasto, jesteś jak stare ciasto", jest za do to kienialny wers w piosence "Gra towarzyska": "bierki na stół wstrzymujesz oddech, o piki bój, o harpun wojnę..." i wiele innych. Piękna i spokojna płyta do słuchania wieczorami. Merlin podaje, że kupują ją również słuchacze Grzegorza Turnaua, co jednych może zniechęcić innych zachęcić. Ja w każdym razie gorąco polecam!

Jack Johnson - Sing-A-Longs & Lullabies (Curious George OST) ***

Z przyjemnością informuję o pojawieniu się nowej płyty Jack'a Johnson'a i z przykrością zawiadamiam, że nie jest to płyta, której koniecznie chcielibyśmy posłuchać. Może się czepiam, ale jakoś nie umiem sobie wyobrazić, że pisanie piosenek dla dzieci ("Curious George" to film Mathew O'Callaghan'a, który animował także "Małą Syrenkę") może być czymś, co taki "buddy" jak Johnson koniecznie musi robić. Ponieważ jednak inny "buddy", Jaromir Nohavica, nagrał "Tri Cunici", jestem w stanie Johnson'owi wybaczyć. Na razie, bo mam nadzieję, że płyta jest tylko krótką wycieczką w krainę "masowego odbiorcy". Muzycznie jest to po prostu Jack Johnson, fajne, ale bez zachwytów. Choć płyty słuchałem ze 2 razy, w zasadzie nie mam Wam co polecić. No, może pierwszą piosenkę - "Upside Down".

---

Artist: Jack Johnson

Album: Sing-A-Longs & Lullabies, for Curious George Original Soundtrack

Release Date: Feb 7, 2006 Recording Date: Nov 2005 1 Upside Down Johnson, Jack And Friends 3:28 ... posłuchaj 2 Broken Johnson, Jack And Friends 3:55 3 People Watching Johnson, Jack And Friends 3:19 4 Wrong Turn Johnson, Jack And Friends 2:53 5 Talk of the Town Johnson, Jack And Friends 3:22 6 Jungle Gym Johnson, Jack And Friends ... 2:24 7 We're Going to Be Friends Johnson, Jack And Friends 2:18 8 The Sharing Song Johnson, Jack And Friends 2:45 9 The 3 R's Johnson, Jack And Friends 2:55 ... posłuchaj 10 Lullaby Johnson, Jack And Friends ... 2:48 11 With My Own Two Hands Johnson, Jack And Friends ... 2:59 12 Questions Johnson, Jack And Friends 4:10 13 Supposed to Be Johnson, Jack And Friends 2:54 -------------------------------------------------------------------- Robert Carranza Producer, Engineer, Mixing Matt Costa Guita Flé Anthony DeRosa Artwork, Cover Design, Cover Art Zach Gill Piano, Vocals Bernie Grundman Mastering Kim Moore Johnson Crew Danny Kalb Engineer, Mixing Mike Laza Assistant Engineer Dave Lively Art Direction, Design Jeff Motch Art Direction, Design Kathy Nelson Music Supervisor Merlo Podlewski Bass Adam Topol Drums

Jack Johnson - Sleep Through The Static ****

Z przyjemnością zawiadamiam o pojawieniu się nowej płyty Jacka Johnsona. Jak mówi sam Pan Jacek: “At this point in my life I weigh about 190 lbs and my ear hairs are getting longer. I also have a couple of kids. My wife popped them out, but I helped…” Płyta jest jedną z lepiej nagranych, które ostatnio słyszałem – gitarki Pana Jacka brzmią na niej genialnie, ale jest to - niestety - główna o ile nie jedyna jej zaleta. Tylko się domyślam, że ma to jakiś związek z muzyką, ale ponieważ żonie Pana Jacka „wyskoczyło” ostatnio parę dzieci (w czym Pan Jacek - nie zaprzecza - pomagał), nastroje na płycie mamy słoneczne, akustyczne i mocno łagodne. „Mocno łagodne” jest eufemizmem, który oznacza, że Pan Jacek przynudza. Najlepiej określiła to Marysia, która po pierwszym słuchaniu zauważyła: „fajne kołysanki”. Rzeczywiście, mamy na płycie 14 bardzo ładnych, starannie nagranych kołysanek. Miłośnikom Jacka Johnsona będzie się podobało, ale też trudno będzie powstrzymać przed odruchem, żeby po przesłuchaniu „Sleep Through The Static” nie powrócić (ach!) do którejś z pierwszych płyt. Trzymam kciuki i 4 gwiazdki daję trochę na wyrost.

Artist : Jack Johnson

Title : Sleep Through The Static

1. All At Once - 3:37 2. Sleep Through The Static - 3:43 3. Hope - 3:42 4. Angel - 2:03 5. Enemy - 3:48 6. If I Had Eyes (…posłuchaj) - 3:59 7. Same Girl - 2:12 8. What You Thought You Need - 5:27 9. Adrift - 3:56 10. Go On - 4:34 11. They Do, They Don't - 4:11 12. While We Wait - 1:26 13. Monsoon - 4:16 14. Losing Keys - 4:28

Jack Johnson - To The Sea ****

Z przyjemnością informuje, że ukazał się najnowszy album Pana Jacka Johnsona – „To The Sea”. Płytę ściągnąłem (7digital) dosłownie przed chwilą i jestem w stanie opisać jedynie pierwsze odczucie. Dziwne. Niby nic złego się nie dzieje, ale Pan Jacek ewoluuje w kierunku, niestety, dość błahego pop-rocka. Szkoda, bo świetne, melodyczne kawałki w akustycznych aranżacjach były jego najsilniejszą stroną. Są i takie na płycie w postaci np. „No Good with Faces” czy „Turn Your Love”, ale w mniejszości, co jest tym bardziej smutne, że płyta jest ekstrawagancko krótka (41min). „To The Sea”, jak zwykle u Jacka, brzmi nieźle, ale drażnią mnie nieco – a zawsze podziwiałem – aranżacje piosenek. Jest i pianino i prawdziwe rockowe (takie z „przesterem”) gitary i jakieś dzwonki i tajemnicze fifulki a w końcu – szczątkowo, ale wtedy po co? – smyczki. Występuje też (niezły) chórek – jednym słowem prawdziwie dekadencki misz-masz. Ten kram (durnowate, za to śmieszne „At or with Me”, jamajskie „From the Clouds”, afrykańskie „The Upsetter” i wreszcie kiczowate „Only the Ocean”) nawet by mi się podobał, gdyby nie to, że kilka utworów na płycie wydaje się jakby „niedorobionych”, jakby skleconych na prędce na bazie jakiegoś (może i dobrego) pomysłu. Mam, a szkoda, wrażenie, że gdyby Pan Johnson nad nimi „poślęczał”, mogłyby być lepsze. Brakło czasu? Płyta nie jest zła i być może za bardzo się czepiam, ale nieoparcie nasuwa mi się wrażenie, że padła ona ofiarą jakiegoś pośpiechu, nieuwagi czy też eksperymentu. Mimo to polecam, choć jakiegoś przebojowego kawałka na niej nie słyszę. Pan Jacek nieźle gra i ładnie śpiewa – będzie się podobać.

Artist: Jack Johnson

Album: To the Sea

Release Date: Jun 1, 2010 1 - You and Your Heart - Johnson - 3:12 2 - To the Sea - Johnson - 3:30 3 - No Good with Faces - Johnson - 3:31 4 - At or with Me - Johnson - 3:57 5 - When I Look Up - Johnson - 0:58 6 - From the Clouds - Johnson - 3:05 7 - My Little Girl - Johnson - 2:20 8 - Turn Your Love - Johnson - 3:12 9 - The Upsetter - Johnson - 3:49 10 - Red Wine, Mistakes, Mythology - Gill, Johnson, Podlewski - 4:03 11 - Pictures of People Taking Pictures - Johnson - 3:19 12 - Anything But the Truth - Johnson - 2:53 13 - Only the Ocean - Gill, Johnson, Podlewski - 3:39 -------------------------------------------------------------------------------- Wolfgang Bloch - Paintings Robert Carranza - Producer, Engineer, Mixing Paula Fuga - Vocals G. Love - Harmonica Zach Gill - Percussion, Piano, Composer, Vocals (bckgr), Melodica, Lyricist, Producer, Wurlitzer Bernie Grundman - Mastering Jack Johnson - Guitar, Percussion, Composer, Ukulele, Vocals, Lyricist, Producer, Mellotron Kim Johnson - Photography, Creative Director Dave Lively - Art Direction, Design Emmett Malloy - Percussion, Vocals (bckgr), Photography, Creative Director Kizzy ONeal - Photography, Creative Director Merlo Podlewski - Bass, Percussion, Composer, Vocals (bckgr), Producer Adam Topol - Percussion, Composer, Drums, Glockenspiel, Vocals (bckgr), Producer

Jaromir Nohavica w Teatrze Korez *****

Koncert Nohavicy w Katowicach odbył się już ponad tydzień temu, ale dopiero teraz znalazłem trochę czasu by, choć krótko, o nim napisać. Mam z tym pewien kłopot, gdyż zwykle dywaguję na jakiś nowy temat (płyta, film, koncert itp.) i łatwiej wtedy znaleźć słowa czy popisać jakimś celnym spostrzeżeniem a o Panu Nohavicy, którego każdy dobrze zna, coś niebanalnego napisać trudno. Sala. Teatr Korez (byłem w nim pierwszy raz) to jedno z najlepszych miejsc na kameralne występy, z jakim się spotkałem. Scena z widownią stanowią ćwiartkę koła o promieniu ok. 30m, przy czym sama scena to z 10m, a reszta to stromo, amfiteatralnie wznosząca się widownia. Piszę o tym, bo wydaje mi się, że widownia, na której z każdego miejsca dobrze widać i – przy świetnej akustyce – słychać, ma wartość. Artysta. Pan Nohavica, a widziałem go na koncercie już ze trzy razy, był w poniedziałek w znakomitej formie. Nie tyle fizycznej, bo podróż z Ostrawy, przez „wielką wodę” (na południu zaczęła opadać dopiero we wtorek), jak sam powiedział, była długa i męcząca i było widać, że jest znużony. Za to nastrój? Jakby mu się udało uciec przed jakąś klasówką. Widocznie jest tego gatunku chłopcem, którego trudności hartują a w obliczu kłopotów wydziela mu się adrenalina. Nawiasem mówiąc Panu Jaromirowi adrenalina „cyka” dość obficie bez specjalnych bodźców, jest bowiem zawołanym – choć w zasadzie tylko śpiewa – kabarecistą, ewidentnie lubi występować i uwielbia „oczarowywać” (szczególnie panie na widowni). Oczywiście magia działa tym lepiej im bardziej „uda” mu się publiczność. Publiczność. Ha! Dawno nie spotkałem na koncercie tak dobranej, świetnie reagującej i znającej się na rzeczy publiczności. Rozumiem, że na koncerty tego typu chodzą tylko fani (bo któżby inny), ale … ci fani z Katowic to była elita. Repertuar. Jak przyznaje sam Pan Jaromir, mimo iż – tu moim zdaniem kokietuje – dość często zwraca mu się uwagę (niby kto?), że marnuje się w repertuarze ludycznym, bez tych „knajpianych” przyśpiewek nie potrafi się obejść. Może też i nie chce, bo wie jak to dobrze działa na scenie. Cały występ z refleksyjnymi kawałkami (np. „O łupieniu istoty rzeczy”) może by i słuchaczy zasmucił, kto wie? Przynamniej tak podejrzewa Pan Nohavica – choć myślę, że „sądzi po sobie” – a jego z pewnością by zasmucił, więc od czasu do czasu, jest w końcu subtelny, wytnie taki czy inny kawałek przy akompaniamencie nieśmiertelnej heligonki. Jeśli sala jest świetna, artysta w formie, publiczność wyrobiona i w nastroju do zabawy a repertuar urozmaicony (w tym zabawowy) to co? Niech żałują ci, którzy na koncercie nie byli, bo – im więcej czasu minęło od koncertu, tym lepiej to widzę – był to NAJLEPSZY koncert Nohavicy, w jakim miałem zaszczyt uczestniczyć. Brawo i ukłony.

Leonard Cohen - Live In London *****

Uwielbiam jak mnie coś zaskakuje, ale choć różne rzeczy mogłem sobie wyobrażać o Leonardzie Cohen’ie (dzisiaj), nie sądziłem, że jest mnie w stanie zaskoczyć. NIE AŻ TAK. Proszę Państwa, wydana niedawno płyta „Live In London” jest nie tylko najlepszą płytą Cohen’a jaką znam, ale najprawdopodobniej najlepsza płytą koncertową, jaką w ogóle słyszałem. Zadanie nie było łatwe. Jak za pomocą „Bird On the Wire”, „Hey, That's No Way to Say Goodbye” czy „ So Long, Marianne” 73 letni już Pan (eufemizm, Cohen jest bowiem rówieśnikiem Presley’a) mógłby rozruszać 20 tysięczną widownię? 20 tysięczną, bo koncert odbył się w ogromnej „London's O2 Arena” w lipcu ub. roku. I tu pierwsze – największe – zaskoczenie, bo Pan Leonard (z pomocą Roscoe Beck’a – dyrektora muzycznego) poszedł…. „w muzykę”. Zebrał duży (25 osób!), niesamowity wprost zespół (genialny Javier Mas na instrumentach strunowych i rewelacyjny chórek - a w nim Sharon Robinson i Charley Webb) i wybierając najlepsze kawałki ze swojego, przeogromnego, repertuaru, stworzył święto GRANIA, ŚPIEWANIA i TAŃCZENIA, Tańczenia, bo nie umiem sobie wyobrazić, żeby się można było oprzeć przed kołysaniem biodrami a nawet (jeśli tylko byłoby trochę miejsca) przed porwaniem jakiejś dziewczyny do prawdziwego tańca. Cohen napełnił „O2” takim dźwiękiem, lekkością i uczuciem, że tylko pozazdrościć. Nikt się nie poci i nie wysila a muzyka brzmi wprost fenomenalnie. Drugim zaskoczeniem jest sam Cohen. Mimo nieco wyblakłego (piękne angielskie „weathered”) już głosu, w świetnej formie, sympatyczny, dowcipny i skromny oraz - takie odniosłem wrażenie – troszkę rozemocjonowany, jakby zaskoczony niesamowicie gorącym, entuzjastycznym wręcz przyjęciem. To plus świetna, ciepło i owacyjnie reagująca publiczność oraz perfekcyjny montaż (nic nikogo nie zagłusza, wszystko słychać w detalach) z doskonale zaakcentowanym głosem Cohen’a (trudne, bo Cohen momentami śpiewa prawie szeptem) dało REWELACYJNĄ, PORYWAJĄCĄ wprost płytę. Porywającą muzykalnością, frenetycznym nastrojem i tanecznością. Wiem, powtarzam się, ale wierzcie lub nie – cały ponad 2 godzinny koncert da się przetańczyć. Proszę słuchać, podziwiać i wielbić mistrza. Nie wiem wprawdzie, co powiedzą na to ortodoksyjni fani „piosenki autorskiej”, ale dla mnie – ten nieomal „stadionowy” Cohen – to bomba! Nie mogę uwierzyć.

Artist: Leonard Cohen

Album: Live in London

Release Date: Mar 31, 2009 Recording Date: Jul 17, 2008 1 Dance Me to the End of Love - Cohen - 6:20 2 The Future (... posłuchaj) - Cohen - 7:20 3 Ain't No Cure for Love - Cohen - 6:16 4 Bird on the Wire (... posłuchaj) - Cohen - 6:14 5 Everybody Knows - Cohen, Robinson - 5:52 6 In My Secret Life - Cohen, Robinson - 5:02 7 Who by Fire - Cohen - 6:35 8 Hey, That's No Way to Say Goodbye (... posłuchaj) - Cohen - 3:47 9 Anthem - Cohen - 7:20 10 Introduction - 1:29 11 Tower of Song - Cohen - 7:07 12 Suzanne - Cohen - 3:46 13 The Gypsy's Wife - Cohen - 6:42 14 Boogie Street - Cohen, Robinson - 6:57 15 Hallelujah - (... posłuchaj) Cohen - 7:20 16 Democracy - (... posłuchaj) Cohen - 7:08 17 I'm Your Man - Cohen - 5:41 18 Recitation - Cohen, Larsen - 3:53 19 Take This Waltz - Cohen, Lorca - 8:37 20 So Long, Marianne (... posłuchaj) - Cohen - 5:24 21 First We Take Manhattan (... posłuchaj) - Cohen - 6:15 22 Sisters of Mercy - Cohen - 4:56 23 If It Be Your Will - Cohen - 5:22 24 Closing Time - Cohen - 6:15 25 I Tried to Leave You - Cohen - 8:33 26 Wither Thou Goest - Singer - 1:27 -------------------------------------------------------------------------------- John Aizlewood - Liner Notes Jeff Arnason - Lighting Peter Asher - Mixing Roscoe Beck - Bass (Electric), Vocals (bckgr), Musical Direction, Standup Bass Steven Berkowitz - Producer Lyssa Bloom - Wardrobe Leif L.B. Bodnarchuk - Backline Technician Michael Brauer - Mixing Clive Brooks - Backline Technician Wendy Catto - Production Assistant Leonard Cohen - Guitar, Arranger, Keyboards, Vocals, Artwork James Cumpsty - Photography Rafael Gayol - Percussion, Drums William Paden Hensley - Mixing Assistant Sabrina Kells - Lighting Technician Robert Kory - Executive Producer Neil Larsen - Keyboards Bob Ludwig - Mastering Javier Mas - Guitar (12 String), Archlute, Laud, Bandurria Samantha McMillen - Stylist Bob Metzger - Guitar, Pedal Steel Anne Militello - Lighting Design Ryan Murphy - Lighting Vincent Perreux - System Engineer Michael Petit - Graphic Design Sharon Robinson - Vocals (bckgr) Bruce Rodgers - Set Design Jay Ruston - Mixing Edward Sanders - Producer, Engineer Dino Soldo - Harmonica, Keyboards, Vocals (bckgr), Wind Instruments Mickey Sullivan - Backline Technician Steve Swift - Stage Manager Leanne Ungar - Engineer, Monitor Engineer John VanNest - Engineer Charley Webb - Guitar, Vocals (bckgr) Hattie Webb - Harp, Vocals (bckgr) Dan Weingartner - Backline Technician Russell Wilson - Engineer, Monitor Engineer Robert Yager - Photography

Leszek Cichoński, Mike Greene w Bugsy’s ****

Jeszcze przed wyjazdem do Grudziądza, w środę, byliśmy na kameralnym koncercie w Bugsys’. Kameralnym, oznacza atmosferę (mała sala, tylko dwóch muzyków), nie muzykę, bo – jak wiadomo – Pan Leszek jest znanym gitarzystą rockowym, takim prawdziwym, od stratocaster’a. Czytając plakaty bardzo się zdziwiłem a nawet zaniepokoiłem, bo wyraźnie napisane było: „acoustic gitar duo”. „Acoustic”? Leszek Cichoński? Tu – jak zwykle w Bugsy’s – zostałem zaskoczony i – jak zwykle w Bugsy’s – pozytywnie. Pan Greene jest amerykańskim bluesmanem o kapitalnym ciepłym głosie, świetnie grającym na gitarze a choć zadaniem miał trudne, bo „robił” w zasadzie za orkiestrę, wywiązał się z niego znakomicie. Z kolei Pan Cichoński funkcjonował w tym duecie jako frontman i – nieszczególnie przejmując się, że faktycznie ma rękach akustyczną gitarę – proponował takie unisona na 15-tym progu (symbol, były i inne), że … ręce same się rwały do oklasków. „Blues to zawsze blues jest, nigdy nie zawiedzie”, każdy niby o tym wie, ale to, czy proste, nieskomplikowane motywy porywają czy nie, zależy wyłącznie od wykonawców i … od atmosfery na sali. Muzycy byli w doskonałej formie, publiczność – już po pierwszych dwóch piosenkach – rozgrzana do czerwoności i to tak, że – jak w jazzie – biła brawa po każdej solówce czy bardziej emocjonującym fragmencie. Wprost super. Tak się tym wszystkim podnieciłem, że w przerwie udałem się do artystów i … wykupiłem wszystkie dostępne „materiały audio i wideo”, z czym mocno przesadziłem, bo po powrocie do stolika okazało się, że … nie mamy już czym zapłacić za zamówione (i prawie wypite) piwo. Myślałem, że Marysia zemdleje. Na szczęście uratował nas Pan Makuchowski (właściciel Bugsy’s), do którego poszedłem (w końcu ta ja byłem winny) po pomoc i w efekcie … pożyczył nam 20zł. Artyści też się tym (atmosferą, nie naszym brakiem pieniędzy) podniecili i doszło do tego, że … dopuścili do koncertu życzeń. Jak myślicie, co „zażyczyła” sobie publiczność? Oczywiście „Hey Joe” i choć muzycy zaręczali, że jeszcze NIGDY tego razem nie grali – wyszło świetnie i sala wprost szalała z zachwytu. Świetny, niebanalny, wciągający koncert. Dlaczego nie 5 gwiazdek? No … w końcu wieczór w Bugsy’s aż tak udany nie był, bo zabrakło nam 20zł.

Maciej Maleńczuk – Psychodancing Live *** (z zagadką)

Właśnie ukazała się najnowsza płyta Macieja Maleńczuka z zespołem „Psychodanicing”. Ponieważ Pan Maciej jest ulubionym artystą MUK Marysi, nie mogłem jej (płyty!) zignorować. Jest to dwupłytowy album nagrany na dwóch, co najmniej, koncertach. Pierwszym raczej rokowym i drugim typu „Sopot” (gdzie „kiczują” smyczki), co nawet mnie zaciekawiło, bo teraz z napięciem, ale bez przesady, oczekuję następnych płyt i zadaję sobie pytanie jak daleko – w parodii kiczu – posunie się jeszcze Pan Maciek. Bo cały projekt („Psychodancing” [2008], „Psychodancing Vol. 2” [2000] + Psychodancing Live[2010]) jest jedną wielką apoteozą kiczu – przy czym w wydaniu żylastego Maleńczuka, posiadacza prawdziwie męskiego głosu i charakterystycznego kpiącego uśmieszku – jakoś mnie to specjalnie nie razi. Tu dygresja. Ostatnią pozycją na ubiegłorocznej płycie „Psychodancing Vol. 2” jest wiązanka (medley), w której Pan Maleńczuk „poszedł po bandzie” i zdradził co (niby) mu się z prawdziwym dancingiem kojarzy. Jak na razie tak daleko się, na szczęście, nie posunął, ale … niechcący zadał świetną zagadkę. Maciej Maleńczuk – Medley

No proszę! Bożenka przecudnie odgadła:

1. Afric Simone – Hafanana. Jeden z (dwóch) przebojów [1975] piosenkarza pochodzącego z Mozambiku, który największą popularność zdobył chyba w krajach latynoskich.
3. Toto Cutugno – L’italiano. To bardzo charakterystyczna piosenka [1983] Cutugno, który znany jest głównie jak kompozytor (Dassin, Dalida) i który przez wiele lat był królem festiwalu w San Remo.
4. Joe Dassin – Les Champs Elysees. Bardzo znana piosenka (z płyty o tym samym tytule [1969]) amerykańskiego (Tak! Urodzony w NY) piosenkarza, który zrobił karierę we Francji a który śpiewał w wielu językach – po francusku jednak najczęściej.
5. Bee Gees – Stayin’ Alive. Mega hit [1977] mega popularnego (4 miejsce na liście największej liczby sprzedanych płyt) zespołu – ikony muzyki dyskotekowej – jedynego, który śpiewał tak nienaturalnym, łatwo rozpoznawalnym falsetem.
6. Tamara Miansarova – Пусть всегда будет солнце. Bez komentarza, Sopot 1963.
9. Pavol Hammel - Učiteľka Tanca. Nie wiem czy Hammel śpiewał jeszcze coś innego (ależ tak!), ale „Nauczycielkę tańca” z pewnością każdy zna. Czemu akurat ona (piosenka z płyty „HRÁČ” [1975]) była u nas w Polsce tak popularna, nie wiem.
10. The Shorts - Comment ça va. Międzynarodowy hit [1983] zupełnie nieznanej, holenderskiej – dziś nazwalibyśmy ją boys-bandem – grupy „chłopięcej”.
11. Marino Marini – Nie płacz, kiedy odjadę. Chyba najbardziej znany (w Polsce) przebój [1961-62] tego włoskiego piosenkarza i kompozytora. Ja znam jeszcze „Ciao ciao Bambina” i „ Come prima”. Po polsku nauczył się najprawdopodobniej na statku „Sobieski”, na którym pływał jako muzyk.
12. Paul Anka – Diana. Bez komentarza. Na 50-tce Marysi oglądaliśmy nawet klip z „Dianą” [1957].
13. Afric Simone – Ramaya. Drugi [1975], chronologicznie pierwszy przebój Simone’a.
Pięknie! Uzyskałaś co najmniej 18 punktów – (9) to moim zdaniem nie Jiri Korn, ale „Učiteľka” się zgadza a przy Bee Gees brakuje tytułu – na 26 możliwych!. Odgadłaś dwie (3 i 10) z tych, które mnie samemu sprawiły największy kłopot. (7) jest łatwe, (2) no... a (8) najtrudniejsze. Zgadujemy dalej, choć już wiadomo, że i Zuzia i OD przegrali z kretesem! Pytanie brzmi. Jakie piosenki (wykonawca, tytuł) składają się na całą kompozycję? W sumie jest ich 13, ale w kilku przypadkach są to takie „megahity”, że wykonywane były przez całe rzesze piosenkarzy a wtedy umawiamy się, że „drążymy”, tzn. staramy się znaleźć te pierwsze albo najsłynniejsze (najpopularniejsze) wykonania. Wracam jednak do Maleńczuka „Live”. Muzyka to nie jest, przynajmniej ja jej w występach Maleńczuka specjalnie nie widzę. Jest to żart, OK. Pan Maciej jest wykonawcą charyzmatycznym i jego żart brzmi lepiej niż podobne w wykonaniu kabaretu Otto, lecz … cała idea przypomnienia klimatu dancingu, skądinąd całkiem fajna – usprawiedliwiająca, już dwuletni w końcu, projekt „Psychodancing” – trochę mi zgrzyta. Bo? Na płycie „Psychodancing Vol. 2” są dwie bardzo dobre piosenki: „Jak to dziewczyna” (Irena Santor) oraz „Alabama” (Ludmiła Jakubczak). Po pierwsze one z kiczowatym dancingiem mi się jakoś w ogóle nie kojarzą, choć zatańczyć je można, a po drugie w wykonaniu Maleńczuka, niestety, nie są już one takie dobre. On po prostu fałszuje i wydać wyraźnie, że Panu Maćkowi wychodzą znacznie lepiej znacznie mniej wymagające „Cicha woda” czy „Nigdy więcej”. Miało być inteligentnie (z podtekstem) a wyszła … okazja do zarobienia pieniędzy. Czepiać się więcej nie będę (bo nie ma się czego aż tak bardzo czepiać) powiem tylko, że ze wszystkich czterech płyt (mam, bo Pan Maleńczuk jest ulubionym …) jestem w stanie wybrać kilka NAPRAWDĘ DOBRYCH kawałków porozrzucanych w rzeczywistości jak rodzynki w cieście na zbyt wielu płytach. Taki wirtualny zestaw miałby co najmniej 4 gwiazdki a tak … tylko 3, choć przyznaję, ale to już moje osobiste przewrażliwienie, że duga płyta z zestawu „Live”, gdyby (ach!) nie przynudzały na niej smyczki – byłaby boska. Z pierwszej zaś poleciłbym świetny „Skok wzwyż” jakby żywcem wzięty z repertuaru Wysockiego i jak twierdzi Maleńczuk „piosenkę o gigantycznym potencjale” – „Cichą wodę”. CD 1 : 1. Intro/Duety 6:14 2. Kaczory 4:27 3. Praca na saksach 4:16 4. Nie mogę ci wiele dać 3:55 5. Kwas 5:24 6. Andromantyzm 3:18 7. Edek Leszczyk 3:31 8. Skok wzwyż 4:56 (…posłuchaj) 9. Emeryten party 3:14 10. Kronika podróży - czyli ciuchcią w nieznane 4:20 11. Cicha woda 3:19 12. Muzyk 4:07 13. Płonąca stodoła 2:40 CD 2 : 1. Nigdy więcej 4:06 2. Barman 3:16 (…posłuchaj) 3. Dawna dziewczyno 8:00 4. Wakacje z blondynką 3:53 (…posłuchaj) 5. Tango libido 4:51 6. Kolacyja 5:06 7. Absolutnie 4:36 8. Jestem sam 5:09 9. Bo to się zwykle tak zaczyna 6:13 10. Twarze przy barze 5:18 11. Besame Mucho 5:21

Maria Gadu - Maria Gadu ****

Od czasu do czasu, ale bez przesady, dostaję z Rio (od Mariany, bo Wojtek się takimi „sprawami” nie zajmuje) wiadomości muzyczne. Są to raczej ciekawostki, bo w większości dotyczą interesującej, ciepłej, ale – jak dla mnie – muzyki „etnicznej”. Niemniej … Jakiś czas temu Mariana przysłała mi klip z występów znanego brazylijskiego gitarzysty Caetano Veloso z młodą dziewczyną – właśnie Marią Gadu. O ile nieco przesłodzony Caetano jakoś specjalnie mnie nie zainteresował, to Maria – zdecydowanie bardziej. Odniosłem wrażenie, że partner świadomie ją „przytłacza” (czego, jak każdy w głębi duszy anarchista, nie lubię), zacząłem więc drążyć i tak trafiłem na jej debiutancką płytę. Ależ mnie zaskoczyła! Muzyka z końca świata? I tak i nie. Bo Brazylijka Maria Gadu jest tak samo z końca świata jak Jack Johnson (w końcu z Hawajów), czyli muzycznie wcale nie. Jest to lekka muzyka z rodzaju singer-songwriter, czyli coś, co tygrysy dość lubią, pełna przy tym temperamentu, różnorodna i bardzo dojrzała. Pani Maria – muzyczny „naturszczyk” kształcony głównie w barach Sao Paulo nieźle gra na gitarze i spokojnie zaśpiewa coś tylko przy jej akompaniamencie, ale … wcale nie boi się instrumentów i większość utworów na płycie ma mocno rozbudowane aranżacje. Najchętniej (i nie całkiem bez sensu – posłuchajcie „Laranja”) porównałbym Gadu do Pana Jacka, ale … się nie da. Bo? Pan Jacek od pierwszej płyty miał swój charakterystyczny „styl”. Może się podobać lub nie, ale miał. Natomiast Gadu ma ich dużo. Podejrzewam, że jest bardzo osłuchana i wiele różnych „brzmień” ją inspiruje. Powoduje to, że Gadu nie sposób do „czegoś” zaliczyć. Niby wcale nie walczy, z tym, że jej kompozycje klasyfikuje się jako MPB (Musica Popular Brasileira) – w końcu to nie jest żaden ambitny „projekt”, tylko płyta do słuchania – ale i tak jakieś bardzo brazylijskie to nie jest. Tak mi się wydaje. Co do jednego nie mam wątpliwości. Głos! Nie wiem czy to jest ten „angel voice”, o którym śpiewa Cohen (wiem – nie jest), ale robi wrażenie. Płytę serdecznie polecam, bo melodyjne, świetnie brzmiące piosenki Gadu na pewno Was nie znudzą a z pewnością rozgrzeją i … rozkołyszą.

Artist: Maria Gadú

Album: Maria Gadú

Release Date: Jul 20, 2009 01 - Bela Flor - 3:04 (… posłuchaj) 02 - Altar Particular - 3:07 (… posłuchaj) 03 - Dona Cila - 3:31 04 - Shimbalaie - 3:17 (…posłuchaj) 05 - Escudos - 3:23 06 - Ne Me Quitte Pas - 4:02 07 - Tudo Diferente - 3:07 08 - Laranja - 3:04 (… posłuchaj) 09 - Lounge - 5:00 10 - Linda Rosa - 2:40 11 - Encontro - 3:26 12 - A História de Lilly Braun - 4:15 13 - Baba - 3:09

Nasza Basia Kochana - Nasza Basia Kochana i Przyjaciele ****

Na fali wspomnień zamówiłem, a właśnie dostałem płyty NBK i Jacka Cygana („Cienie”). „Nasza Basia Kochana i Przyjaciele” nagrana została w 1993 roku na koncercie z okazji imienin Jurka Filara i zawiera – widocznie nie było ich tak wiele – większość znanych piosenek spółki Filar-Cygan plus kilka piosenek „przyjaciół”. Niestety niewiele mnie na płycie zaskoczyło a liczyłem (słabo) na to, że po upływie lat (prawie 15-cie od pierwszej płyty) Pan Jurek otrzeźwieje i … może da spokój festiwalowym smyczkom i chórkom typu „Ali Babki”. Bo już piosenki na pierwszej płycie NBK – moim zdaniem – skutecznie spłyca zespół Krzesimira Dębskiego (rozumiem – kolega Jacka Cygana) dręcząc smyczkami, co moim zdaniem w ogóle nie pasuje do „Snu znalezionego w lesie” czy „Samby sikoreczki”. Stresują też nużąco-agresywne chórki z „tarataaa” i „uauaaa” – ale dobra, są lata 70-te i taki styl na „estradzie” razi mało. Zresztą chórki nadawały NBK charakterystyczne brzmienie i może bez nich byłoby mniej fajnie (na pewno)? Natomiast w 1993 roku? Smyczków nie mniej, lecz więcej a chórki („Za szybą”!) działają na nerwy bardziej. Rozumiem, że taki np. „Nasz Modigliani” (np.) może być równie dobrze „ogniskowy” jak i „estradowy”, ale mam wrażenie, że na „estradowo” (profesjonalnie) to jest dość marne a na „ogniskowo” (amatorsko) bardzo mocno przesadzone z instrumentami i aranżacjami. Szkoda, bo Pan Filar głos ma świetny i ma (miał) talent do melodii. Skąd inąd wiem, że na (wielu) koncertach gra w minimalistycznych składach i dziwię się, dlaczego – nagrywając – kusi go „festiwalowy dzwon”. A Pan Cygan ostrzegał przecież wyraźnie: „Może miał talent, ale to jeszcze nie powód, żeby ubierać się nieprzyzwoicie. ” [Nasz Modigliani] Uważam, niestety, że „Nasza Basia Kochana i Przyjaciele” to całkiem udane i z talentem napisane piosenki, ale … nieprzyzwoicie ubrane. Podejrzewam (złośliwie), że Panowie śpiewając: „Życie jest darem od nielicznych dla wielu od tych, którzy wiedzą i mają dla tych, którzy nie wiedzą i nie mają.” [Nasz Modigliani] mają na myśli, że to oni wiedzą, a ja nie, ale … chyba trochę przesadzili. A może źle odczytałem przekaz? Może inni widzą w tym, co ja odbieram za słabość, coś wyjątkowego? Mimo wszystko, jak bym na „Naszą Basię” nie narzekał, płytę serdecznie polecam, bo nie wszystko jest „ubrane nieprzyzwoicie” a ogólne wrażenie ratują „przyjaciele”. Poza tym – hurra! – dowiedziałem się, że „Idę” (…tam, gdzie serca biją równiej) też jest autorstwa Filara (czego nie wiedziałem) a dodatkowo piosenka ta wykonana jest „jak należy”, czyli brutalnie, bez zbędnych udziwnień czy aranżacji i z pewnością przypomni Wam (mnie przypomniała) Wiewióra i wieczory w Chatce AKT. Na płycie jest także ciekawostka. „Dźwięk” w wykonaniu Eli Adamiak a zaraz potem „Piosenka z niekończącej się drogi” w wykonaniu Jurka Filara. Jeśli miał to być konkurs, to był fair, bo w obu przypadkach przeszkadzają jakieś elektroniczne fifulki (W 1993 roku? Kto wtedy fascynował się jeszcze popiskiwaniem na klawiaturze?). Wygrał Filar.

Album: Nasza Basia Kochana i Przyjaciele

Artist: Nasza Basia Kochana

1. Wstęp 2. Nie przeceniajmy słów - Nasza Basia Kochana 3. Idę - Jerzy Filar i Nasza Basia Kochana 4. Sen znaleziony w lesie - Nasza Basia Kochana 5. Jesienna zaduma - Elżbieta Adamiak 6. Za szybą - Nasza Basia Kochana 7. Gdy wybierać jeszcze mogłem(am) - Elżbieta Adamiak, Wacław Juszczyszyn i NBK. 8. Rzeka - Wolna Grupa Bukowina 9. Dźwięk - Elżbieta Adamiak i Przyjaciele 10. Piosenka z niekończącej się drogi - Nasza Basia Kochana 11. Nasz Modigliani - Nasza Basia Kochana 12. Ludzie żyją tak jak dawniej - Nasza Basia Kochana 13. Pilnujmy marzeń - Andrzej Poniedzielski 14. Odchodzić męska rzecz - Nasza Basia Kochana 15. Wariacje na temat skrzypka Hercowicza - Grzegorz Bukała 16. Jota w jotę - Nasza Basia Kochana 17. I przyjdzie wytrzeźwieć z wielkich miłości - Jerzy Filar i Nasza Basia Kochana 18. I tak to wszystko trwa - Nasza Basia Kochana 19. Piosenka na Nowy Rok - Nasza Basia Kochana 20. Samba sikoreczka - Nasza Basia Kochana i Przyjaciele Wykonawcy: NASZA BASIA KOCHANA w składzie: Maria Kondratowicz-Pawlukiewicz – śpiew; Jacek Cygan – prowadzenie, śpiew; Jerzy Filar – gitara, harmonijka, śpiew; Wacław Juszczyszyn – gitara, śpiew; Andrzej Pawlukiewicz – instrumenty klawiszowe, aranżacje wokalne; Jerzy Rybiewski – śpiew, Waldemar Wiśniewski – śpiew I PRZYJACIELE: Elżbieta Adamiak, Andrzej Poniedzielski, Grzegorz Bukała, Wolna Grupa Bukowina (Grażyna Kulawik – śpiew, Wojciech Jarociński – gitara, śpiew, Wacław Juszczyszyn – gitara, śpiew).

Paul Simon – Surprise ***

Nasz wspaniały kolega ma płytę „Surprise”, bo jest ona z kategorii gramy na gitarze i śpiewamy (Jack Johnson), ale … chyba nie jest to najlepsza płyta Paula Simona, tzn. nasz wspaniały kolega za taką jej nie uważa. Nie miałem takiego zamiaru, ale Bożenka mnie wylicytowała i nie pozostało mi nic innego, jak zrecenzować płytę. Cały szum wokół niej jest trochę na wyrost włącznie z podkreślaniem długiego czasu „milczenia” artysty. Paul Simon zawsze wydawał płyty rzadko - może z wyjątkiem lat 70-tych - i nigdy (no… może prócz jednej, dwóch) nie były to płyty złe. Faktycznie ostatnio Simon nie miał fartu a „Surprise” jest nie tylko odwróceniem trendu opadającego, ale jest także trochę nietypowa - stąd pewnie ochy i achy. Płyta z pewnością jest godna uwagi, ale bez przesady. Jest na niej kilka świetnych „utworów”, za to brakuje mi „piosenek”. Wolę Simon’a z czasów „Graceland” (np genialna “Diamonds On The Soles Of Her Shoes”). „Graceland” może się nie podobać - jest wynikiem fascynacji Simona egzotycznymi rytmami i dźwiękami – i jeśli ktoś nie lubi kong oraz „karaibskich” gitar, to … przepadł. Za to musi mu się podobać płyta „Still Crazy After All These Years” (super klasyczny Simon), czy „Hearts and Bones” (np. “Train In The Distance”). Nie jestem aż takim znawcą, ale wydaje mi się, że nietypowość „Surprise” polega na jej rozbudowanych aranżacjach. Partie instrumentalne są mocno wyeksponowane, nie brakuje rocko’wych fragmentów. To jest pewnie jej wielka zaleta, bo tak się dziś realizuje nagrania, ale … trochę brakuje mi w tym charakterystycznie „śpiewnego” Simona. Może się czepiam, może za mało słuchałem tej płyty, ale uwaga Bożenki nasunęła mi myśl, że to nie tylko moje zdanie. Może Bożenka trafiła na „Father and Daighter” dlatego …. że to najbardziej „simonowa” piosenka z nowej płyty Simona? Zdaję sobie sprawę z tego, że gdyby Simon śpiewał tak, jak przed 20-tu laty, umarłby jako artysta, … mimo wszystko „wsio taki żal”.

Artist: Paul Simon

Album: Surprise

Release Date: May 9, 2006 1 How Can You Live in the Northeast? Simon 3:42 2 Everything About It Is a Love Song Simon 3:57 3 Outrageous Eno, Simon 3:24 4 Sure Don't Feel Like Love Simon 3:57 5 Wartime Prayers Simon 4:49 6 Beautiful Simon 3:07 7 I Don't Believe Simon 4:09 8 Another Galaxy Eno, Simon 5:22 9 Once Upon a Time There Was an Ocean Eno, Simon 3:55 10 That's Me Simon 4:43 ( ... posłuchaj) 11 Father and Daughter Simon 4:11 ( ... posłuchaj) ----------------------------------------------------------------------- Leo Abrahams Fretless Bass Alex Al Bass Nika Aldrich Technical Support Jeffrey Kent Ayeroff Art Direction Tchad Blake Mixing Laurence Brazil Engineer Jimmy Briggs Engineer Dan Bucchi Engineer Mike Burns Instrument Technician Loreto Caceres Photography Robin Dimaggio Drums Jessy Dixon Singers Choir, Chorus Charles Duke Photography Brian Eno Electronics, Sonic Environment Gerard Fiocca Technical Support Bill Frisell Guitar (Electric) Steve Gadd Drums Troy Germano Technical Support Wade Goeke Technical Support Gil Goldstein Harmonium, Keyboards Dan Gross Engineer Jamey Haddad Percussion Herbie Hancock Piano Chip Kidd Art Direction, Design Abraham Laboriel Bass Erika Larsen Photography Bob Ludwig Mastering Scrap Marshall Engineer Zach McNees Engineer Laurent Millet Photography Claudius Mittendorfer Engineer Moffat, Derek Engineer Vincent Nguini Guitar (Acoustic) Charles Paakkari Engineer Pino Palladino Bass Mike Peters Engineer Bryan Russell Engineer Ryan Simms Engineer Adriana Simon Vocals Paul Simon Guitar (Acoustic), Guitar, Guitar (Electric), Producer, Photography Andy Smith Programming, Engineer Bryan Smith Engineer Brent Spear Technical Support Geoff Spear Photography Chris Testa Engineer, Instrument Technician Zoe Thrall Technical Support Jason Todd Photography Paul Treacy Photography Michael Vitti Photography Marlon Weyeneth Instrument Technician Tommy Willis Instrument Technician Foster Witt Photography Peter Zander Photography

Robert Plant & Alison Krauss - Raising Sand ****

Po raz pierwszy płytę usłyszałem w radiowej „Trójce”, gdzie Pan prezenter uznał ją za „fantastyczną” i choć zachwytu sam w pełni nie podzielam, spokojnie mogę ją Wam polecić na długie jesienne wieczory. Nie epatując porównaniami duetu śpiewających artystów z czymś tam (najbardziej „poetycki” to King-Kong and Bambi), mogę zapewnić przestraszone panie, że nie odnajdziecie na płycie śladu „screemer’a” Planta – bowiem atmosferę i brzmienie zdecydowanie nadaje jej Alison Krauss, bluegeass’owa (skrzypki, banjo, gitary slide i dobro) gwiazda o anielskim głosie. Co skusiło Planta do udziału w tym projekcie, nie wiem, ale wyszło bardzo ładnie – dużo ładnych, melodyjnych piosenek i kapitalna instrumentacja. Kapitalna, bo nie tylko nie nadużyto folkowych instrumentów, ale nadzwyczaj zgrabnie podgrywają na niej gitarki w stylu … Billa Frisella. Teraz już wiecie czemu płyta tak szybko mi się spodobała – po wysłuchaniu fragmentów w „Trójce” byłem pewien, że TO MUSI być Bill. Miałem ku temu rzeczowe podstawy, bo Pani Alison jest siostrą basisty Viktora Krauss'a, który ... wydał 2 (całkiem niezłe) płyty z Bill'em Frisell'em. Na płycie "Far from Enough" Viktora, pani Alison śpiewa przepiękną balladę "Big Log". Tak, ten "Big Log", który w Led Zeppelin śpiewał Robert Plant. Ach, jak ładnie mi się to wszystko układało... Niestety, tym razem ksiądz proboszcz się c.. ale był bardzo blisko. Na płycie grają bowiem (m.in.): Greg Leisz (był na koncercie w Katowicach razem z Billem Frisellem) oraz Marc Ribot (bardzo „frisell’owa” ręka).

---



Artist: Robert Plant/Alison Krauss

Album: Raising Sand

Release Date: Oct 23, 2007 1 Rich Woman - LaBostrie, Millet - 4:05 2 Killing the Blues - Salley - 4:17 (... posłuchaj) 3 Sister Rosetta Goes Before Us - Phillips - 3:25 4 Polly Come Home - Clark - 5:39 5 Gone Gone Gone (Done Moved On) - Everly, Everly - 3:33 6 Through the Morning, Through the Night - Clark - 4:02 7 Please Read the Letter - Jones, Lee, Page, Plant - 5:55 8 Trampled Rose - Brennan, Waits - 5:33 9 Fortune Teller - Neville - 4:31 10 Stick with Me Baby - Tillis - 2:51 11 Nothin' - VanZandt - 5:34 12 Let Your Loss Be Your Lesson - Campbell - 4:01 13 Your Long Journey - Watson, Watson - 3:54 -------------------------------------------------------------------------------- Paul Ackling - Guitar Technician Riley Baugus - Banjo Jay Bellerose - Drums Norman Blake - Guitar (Acoustic) T-Bone Burnett - Guitar (Acoustic), Guitar, Guitar (Electric), Producer, 6-String Bass Dennis Crouch - Bass, Bass (Acoustic) Kyle Ford - Assistant Engineer Russ Harrington - Photography Steven Jurgensmeyer - Art Direction, Design Emile Kelman - Assistant Engineer Alison Krauss - Fiddle Greg Leisz - Pedal Steel Gavin Lurssen - Mastering Vanessa Parr - Assistant Engineer Stacy Parrish - Engineer Alex Pavlides - Assistant Engineer Mike Piersante - Engineer, Mixing Marc Ribot - Guitar (Acoustic), Banjo, Dobro, Guitar (Electric) Mike Seeger - Autoharp Ivy Skoff - Production Coordination Pamela Springsteen - Photography Lisa Surber - Production Assistant Patrick Warren - Keyboards, Organ (Pump), Toy Piano Jason Wormer - Engineer, Editing

Tom Waits - Glitter and Doom Live *****

Najnowszą płytę Pana Toma mam już od dawna (niespodziewany prezent mikołajkowy - niniejszym składam pokłony darczyńcom), ale ponieważ nie jest to ani album „christmasowy” ani jakiś lekki „kawowy” (robię kawę i do wypicia nastawiam muzykę) musiał trochę poczekać na odpowiedni moment. „Glitter and Doom” to świetnie zmontowana składanka z wielu różnych koncertów Waitsa w USA i Europie. Składa się z dwóch płyt – pierwsza z muzyką, druga z „gadkami”, czyli grobowo – dowcipnymi opowieściami Pana Waitsa, które uwielbia on wplatać w występy. Gadek niestety nie umiem ocenić, ale muzykę owszem i „Glitter…” uważam za jeden z lepszych albumów Waitsa od wielu lat. Jasne, że nie mam jakiegoś kompletnego przeglądu, ale z tego, co ostatnio słyszałem w jego wykonaniu, „Glitter…” podoba mi się najbardziej. Pisałem już, że żałuję (nieodwracalnego chyba) odejścia Pana Toma od wyraźnej stylistyki jazzowej, w której go uwielbiałem, ale … to tylko taki (mój) kaprys. Tym bardziej, że kawałki „z saksofonem” (niekoniecznie jazzowe) na płycie też są. Informuje więc, że już starszy pan, który omawianą płytę wydał (?) na swoje 60-te urodzinki nie tylko nie spuszcza z tonu, ale i trzyma niesamowity poziom. Niespuszczanie z tonu oznacza, że za nic nie „mięknie” a nawet „twardnieje”. Jeden przykład – walczyk „Falling Down”, już w oryginalnie (z płyty „Big Time”) demoniczny i drapieżny, w nagraniu z Paryża jest naprawdę mocny – oj! – mocny. Podejrzewam nawet, że Pan Tom (z jakiegoś nieznanego mi powodu) postanowił … parodiować samego siebie. Bo jak – łatwo – sparodiować Waitsa? Zacharczeć i chrząknąć! Więc Pan Tom charczy ile wlezie – wiem, że nie brzmi to dobrze – ale za to jak barwnie! Prawdziwie demonicznie, np. w „Goin' Out West”, ale także nieomal zmysłowo, np. w „Green Grass”. Efekt trochę mnie zaskoczył i odnoszę wrażenie, że na skutek takiego przerysowania Pan Tom jest, w rzeczywistości, mniej upiorny niż się na pierwszy rzut oka (ucha) wydaje. Albo – jak ten Shrek – w ogóle nie jest upiorny, tylko straszy na niby, jakby uroczym być się chciało, ale nie wypada. Natomiast trzymanie poziomu oznacza, że – jak zwykle – jest niebanalnie, frapująco, dość różnorodnie i jeśli nawet Waits sięga do starych utworów, to pomysłowo je „przerabia” (także instrumentacyjnie). Taki np. „I'll Shoot the Moon” z płyty „The Black Rider” jest w oryginale prawie zwiewnym kawałkiem (akordeonik i smyczki), natomiast ten z koncertu w Paryżu to zjadliwa, knajpiana wersja z ostrym saksofonem i trąbami. „Płynie” to wszystko świetnie, jest doskonale zespolone – nagrania pochodzą z różnych koncertów a nie daje się zauważyć różnic w brzmieniu czy głośności poszczególnych utworów – i tak sobie myślę, czy nie jest jeden z lepszych albumów do polecenia tym, którzy niespecjalnie za Waitsem przepadają. Jest bowiem pełen, po prostu fajnych piosenek. Dla tych zaś, którzy Pana Toma lubią (czy też jak ja – podziwiają) to lektura obowiązkowa. Serdecznie polecam.

Artist: Tom Waits

Album: Glitter and Doom Live

Release Date : Nov 23, 2009 1 – Lucinda-Ain't Goin Down (Brennan, Waits) – 5:36 2 – Singapore (Brennan, Waits) – 4:59 3 – Get Behind the Mule (Brennan, Waits) – 6:25 4 – Fannin Street (Brennan, Waits) – 4:15 (… posłuchaj) 5 – Dirt in the Ground (Brennan, Waits) – 5:17 6 – Such a Scream (Brennan, Waits) – 2:54 7 – Live Circus (Brennan, Waits) – 5:04 8 – Goin' Out West (Brennan, Waits) – 3:47 9 – Falling Down (Brennan, Waits) – 4:20 (… posłuchaj) 10 – The Part You Throw Away (Brennan, Waits) – 5:06 11 – Trampled Rose (Brennan, Waits) – 5:05 12 – Metropolitan Glide (Brennan, Waits) – 3:09 13 – I'll Shoot The Moon (Brennan, Waits) – 4:24 (… posłuchaj) 14 – Green Grass (Brennan, Waits) – 3:20 15 – Make It Rain (Brennan, Waits) – 3:58 16 – Story (Brennan, Waits) – 2:01 17 – Lucky Day (Brennan, Waits) – 3:46

Tom Waits – Orphans: Brawlers, Bawlers & Bastards ***

Nieco późno, ale za to uprzejmie, donoszę o pojawieniu się najnowszej składanki Toma Waits’a o pokrętnym tytule „Sieroty: rozrabiaki, beksy i skurczybyki” (??). Termin „składanka” jest mylący, bo jak na składankę na płycie zbyt wiele nowych utworów, przynajmniej niepublikowanych, ale tytuł pasuje - agresywnie, smutno, ponuro i mrocznie tęskno. Jeśli ktoś lubi Pana Toma ostrzegam, że box (3CD+książeczka) jest makabrycznie drogi, ale jak Pan Tom coś wyda, to szum w mediach jest co najmniej taki jak przy nowej płycie Dylana, czyli święto i poruszenie. Może więc jest to i uzasadnienie dla tak zaporowej ceny – w Merlinie zestaw kosztuje bowiem 130zł (gigant.pl – 120zł). Ciekawe tylko jak z 32$ (88zł) w Amazon.com czy 27Euro (102zł) w Amazon.de zrobiło się 130 zł w Merlinie? Jestem fanem Waits’a (nie jestem jednak fanem bezkrytycznym) i mam sporo jego płyt, ale niewiele z 56 piosenek w zestawie mnie istotnie zaciekawiło. Nie podzielam entuzjastycznych recenzji płyty. Bo? Bo nie umiem doszukać się jakiegoś głębszego sensu w tym projekcie a słuchając miałem nieodparte wrażenie bałaganu i przypadkowości. Ani to „gruba kreska” ani „otwarcie” i albo słuchałem nieuważnie, albo – skoro to „sieroty” - bałagan musi być? Pan Waits nie należy do artystów „uczesanych” więc pomysł, żeby uporządkować 3 płyty trzema podtytułami i tak należy uznać za genialny: Browlers – ostre i knajpiane, Bawlers – ballady i lamenty, Bastards – udziwnione i eksperymenty. Na wszelki wypadek, prowokacyjnie – może ktoś zaprotestuje, dałem 3 gwiazdki, bo płyta wydaje mi się nieco „z sufitu wzięta”. Wprawdzie – to przyznaję bez zastrzeżeń – Pan Tom jest w świetnej formie i jak na razie nic mu się nie wypala (a ma 58 lat!), fanom płyty jednak nie polecam, bo nie usłyszą na niej ani nic innego ani nowego a dla nowicjuszy, którzy chcieliby poznać Toma Waits’a, chyba znalazłbym kilka lepszych płyt. Czepiam się, ale Tom Waits nie jest byle kim i wymagania wobec niego powinny być szczególne. Na pierwszej płycie – Browlers - bardzo spodobały mi się rockowe „Lowdown” i pijackie „Rains On Me”, cała druga – Bawlers – jest wprawdzie bez faworytów lecz zupełnie OK., za to obie są po prostu przydługie. Wziąwszy pod uwagę, że trzecią – Bastards – (przynajmniej na razie) prawie pominąłem w słuchaniu – mam wrażenie, że gdyby te 3 płyty trochę wymieszać i zrobić z nich jedną, byłby to GENIALNY album.

Artist: Tom Waits

Album: Orphans: Brawlers, Bawlers & Bastards

Release Date: Nov 21, 2006 BRAWLERS 01. Lie To Me 02. LowDown ...posłuchaj 03. 2:19 04. Fish In The Jailhouse 05. Bottom Of The World 06. Lucinda 07. Ain't Goin' Down To The Well 08. Lord I've Been Changed 09. Puttin' On The Dog 10. Road To Peace 11. All The Time 12. The Return Of Jackie and Judy 13. Walk Away 14. Sea Of Love 15. Buzz Fledderjohn 16. Rains On Me ...posłuchaj BAWLERS 01. Bend Down The Branches 02. You Can Never Hold Back Spring 03. Long Way Home 04. Widow's Grove 05. Little Drop Of Poison 06. Shiny Things 07. World Keeps Turning 08. Tell It To Me 09. Never Let Go 10. Fannin Street 11. Little Man 12. It's Over 13. If I Have To Go 14. Goodnight Irene 15. The Fall Of Troy 16. Take Care Of All My Children 17. Down There By The Train 18. Danny Says 19. Jayne's Blue Wish 20. Young At Heart BASTARDS 01. What Keeps Mankind Alive 02. Children's Story 03. Heigh Ho 04. Army Ants 05. Books Of Moses 06. Bone Chain 07. Two Sisters 08. First Kiss 09. Dog Door 10. Redrum 11. Nirvana 12. Home I'll Never Be 13. Poor Little Lamb 14. Altar Boy 15. The Pontiac 16. Spidey's Wild Ride 17. King Kong 18. On The Road

ZAZ – ZAZ ****

Z przyjemnością informuję, że „świat” oszalał na punkcie młodej francuskiej wokalistki ZAZ (Isabelle Geffroy). Szczerze mówiąc nie jestem aż tak pewien dlaczego, ale trochę się oczywiście się domyślam. „Świat” (np. nasza Justynka) jest już mocno zmęczony ciepło-kluchowatymi czy z drugiej strony hałaśliwymi, niby-progresywnymi projektami, w których zdecydowanie jednej rzeczy brakuje. Czegoś, co pozwoliłoby odróżnić jedną piosenkę od drugiej a nawet jeden „bardzo dobry” głos od drugiego. O ile muzyka ZAZ – w stylu trudnym do określenia, za to mocno francuskim (!) – nie jest tym, co mogłoby mnie osobiście wciągnąć, muszę przyznać, że coś bezlitośnie wyróżniającego się w tym jest a głos Pani ZAZ…no. To już drugi, po Madeleine Peyroux, „zachrypnięty” wokal z Paryskiej ulicy (Dosłownie. Obie zaczynały na ulicy a skończyły w „Olimpii”) przy czym o ile Pani Madeleine jest dziś już raczej typu „lady” i trochę przynudza, Isabelle jest jeszcze typu „chrakterek”, więc intryguje i przyciąga. ZAZ ma repertuar, jak to w Paryżu, łatwy i raczej melodyczny, aranżacje proste a teksty, jak „treny” Jacka Johnsona, gęste są od słów. Ciekawe, że nawet jeśli Pani śpiewa wyłącznie w towarzystwie gitary, ciepłych kluch jakoś brak. Najprawdopodobniej z powodu głosu, bowiem głos Pani ZAZ (i ona sama) promieniuje taką niesamowitą energią, świeżością i spontanicznością, że aż miło słuchać. Tym bardziej miło, że nie jest to „festiwalowy dzwon” i smyczków (prawie) nie słyszałem. Moim zdaniem, na razie Pani Isabelle szuka swojej poetyki i to nawet słychać na pierwszej płycie, na której brzmienie ZAZ mocno „ulepszono” w porównaniu z charakterystycznym dla niej ulicznym minimalizmem. Dodano np. podejrzanie dużo instrumentów i chyba bardziej mi się podobało trio z basem i gitarą (szczęśliwie takie kawałki też są), choć przyznaję, że jazzujące „Dans Ma Rue” – z płyty – brzmi świetnie.

Dans Ma Rue


Mimo, że to nie jest „moja” muzyka, daję Pani ZAZ aż 4 gwiazdki, nieco na zapas i głównie za indywidualność.

Artist: Zaz

Album: Zaz

Release Date: Aug 2010 1 - Les Passants - Geffroy, Tryas - 3:33 2 - Je Veux - Soltani, Tryas - 3:39 3 - Le Long de la Route - Geffroy, Geraw - 3:37 4 - La Fee - Haroche - 2:53 5 - Trop Sensible - Geffroy - 3:59 6 - Prends Garde a` Ta Langue - Cirone, Geffroy - 3:41 7 - Ni Oui Ni Non - Geffroy, Soltani - 3:31 8 - Port Coton - Haroche - 2:56 9 - J'aime a` Nouveau - Geffroy, Geraw - 3:50 10 - Dans Ma Rue - Datin - 4:40 11 - Éblouie par la nuit - Haroche - 2:40

Test głośników

Historia tego testu-żartu jest dość długa (na tyle długa, że już nie pamiętam o co chodziło), ale sam żart ma na tyle sens, że postanowiłem go opublikować. Polega on na wysłuchaniu fragmentów 3 utworów z płyty Pink Floyd – „The Dark Side of the Moon” - i wpisaniu wyników „odsłuchu” (cóż za piękne słowo!) w specjalnie zaprojektowanym arkuszu Excela. Są 3 możliwości:
• Masz płytę „The Dark Side of the Moon”. Wtedy:
• Otwierasz arkusz.
• Czytasz co masz zrobić, wpisujesz wyniki.
• Nie masz płyty „The Dark Side of the Moon”, ale …
• Chcesz jednak przetestować sprzęt stacjonarny. Wtedy:
• Pobierasz dołączone fragmenty utworów (mp3, ale dobrej jakości).
• Nagrywasz je na płytę CD-Audio (np. za pomocą Nero).
• Otwierasz arkusz
• Czytasz co masz zrobić, wpisujesz wyniki.
• Nie wysilasz się i chcesz tylko przetestować jak muzykę odtwarza Twój komputer. Wtedy:
• Otwierasz arkusz
• Czytasz co masz zrobić, słuchasz na komputerze fragmentów utworów (linki są w arkuszu), wpisujesz wyniki.
Czy test ma jakiś sens? Raczej nie, ale ręczę, że zabawa jest niezła bo ... sami się zdziwicie co można usłyszeć kiedy nam na tym zależy. Sam bardzo dobrze znałem płytę (tak myślałem), ale nie pamiętam, żebym kiedykolwiek słyszał np. bicie serca (i rozmowy!) na początku "Speak to Me". A bije! I rozmawiają! Arkusz testowy: glosniki.xls Pliki do pobrania: Pink Floyd – Eclipse Pink Floyd - Speak To Me Pink Floyd – Time