06-02-10 Grudziądz – nietoperki w Cytadeli

Podczas - jeszcze zimowej - wycieczki do Grudziądza, oglądałem (miałem zaszczyt oglądać) nie tylko grafiki Rembrandt'a, ale i Cytadelę w Grudziądzu.

…. Twierdzę grudziądzką wzniesiono 1,5 km na północ od miasta, na wysokim nadwiślańskim plateau (60 m n.p.m.), tuż przy skarpie wiślanej. Od północy i wschodu otaczała ją Osa, a od południa kanał Trynka….

Nawet nie wypada mi się wysilać na więcej, ponieważ znakomity, pełny i kompetentny opis fortyfikacji „Wielkiej Twierdzy Grudziądz” znajdziecie na stronie: miasta Grudziądz

Podzielę się z Wami jedynie informacjami praktycznymi:

• Wprawdzie Cytadeli nie można zwiedzać - na jej terenie znajduje się jednostka wojskowa – ale, jak mawiał prof. Wajand … wszystko można, co nie można, byle z lekka i ostrożna. Jeśli ktoś chce porady … dysponuję odpowiednimi namiarami.
• Twierdzę Osowiec, którą wszyscy znamy, da się porównać z Cytadelą w Grudziądzu, ale tylko pod względem wielkości, natomiast Cytadela, jest to inna kategoria architektoniczna i „zabytkowa”. „Zabytkowa” piszę w cudzysłowiu, bo na razie jest ona prawie ruiną, pod kuratelą wojska, a kto i za jakie pieniądze miałby go odrestaurować i utrzymywać – nie mam (i nikt nie ma) pojęcia. A szkoda, bo podziemnych korytarzy są tam kilometry - do tego bastiony, raweliny (cokolwiek to jest), magazyny, budynki mieszkalne itp. Ruiny - dziś, ponure i opuszczone - robią nieco przygnębiające wrażenie, ale gdyby tak (marzę) … wydać na nie sporo pieniędzy, byłby to rzeczywiście niezwykły pomnik architektury wojskowej.
• Żołnierzy w cytadeli jest już niewielu (mogę to mówić?), a ich miejsce – jako głównych „mieszkańców” - zajmują, masowo, nietoperze. Sam widziałem ich dziesiątki, a w całym systemie korytarzy zamieszkują - podobno - ich tysiące. Ze zdjęć, które zrobiłem, wynika, że w Cytadeli w ogóle nikogo nie ma, ale to nieprawda. Zezwolono mi na fotografowanie pod warunkiem, że niczego ”konkretnego” nie sfotografuję – w związku z tym na filmie nie ma żadnego żołnierza, karabinu, działa czy pojazdu itp. Taki jestem zdyscyplinowany.