Skip navigation.
Home
Jestem wesoły Romek (?) ...

Fados ****

Film | Recenzje

Fado_Fados.jpg… Powiedział Bóg czarownicy, że urodziłam się by śpiewać.

Bardzo lubię, kiedy mnie – już mocno starszego nastolatka – nagle coś zaskoczy. Nie mam na myśli zaskoczenia jakimś nowym odkryciem czy wyjaśnieniem natury ciemnej energii, ale ujawnieniem czegoś zwykłego i dla wielu zupełnie „normalnego”, o czym po prostu nie wiedziałem.

A nie wiedziałem, w ogóle, nic o fado, któremu poświęcony jest jeden z ostatnich filmów Carlosa Saury. Nadal o fado wiem niewiele, ale wiem już, że jest to „miejska” muzyka z Portugalii (głównie Lizbony), nostalgiczna i kołysząca, wykonywana przez śpiewaków i śpiewaczki o wysokich, dramatycznych głosach z charakterystycznym zaśpiewem. Specjalnie napisałem „śpiewaczki”, bo „fadistki” z pewnością nie są piosenkarkami.

Cuca RosetaCristina BrancoFilm Saury – piękny, dźwięczny i taneczny – nie jest dokumentem o fado, lecz zręcznym i sympatycznym zobrazowaniem jak to się śpiewa i gra. Występuje w nim plejada współczesnych wykonawców fado, śpiewająca w otoczeniu kolorowej scenografii, wsparta tancerzami, gitarzystami oraz krystalicznym obrazem i dźwiękiem. Muzyka wciąga, mimo (a może dlatego) iż jest lekka i przyjemna, ale – co nie zmienia faktu, że film bardzo mi się podobał i serdecznie wszystkim polecam – Saura przedstawił w filmie chyba nieco zbyt „artystyczną” wizję fado.

Bo fado jest to w zasadzie muzyka kawiarniana. Specjalnie nie napisałem „folklorystyczna” (a mogłem), bo folklor kojarzy się ze wsią a to jest zdecydowanie muzyka „miejska”, co więcej (nie jak w wielu innych przypadkach – np. „Felka Zdankiewicza”) szykowna i tchnie, co chyba najbardziej mnie ujęło, elegancją … przedwojenną.

MarizaDulce PontesFadistki (śpiewaczki fado), proszę państwa, przynajmniej te z wyższej półki, to są – bez wyjątku – panie „wizytowe”, w stylu Lauren Bacall, a panowie – bez wyjątku – w stylu Humphrey’a Bogarta. Uwaga! Teraz, dzisiaj, w świecie rocka, hip-hopu czy rapu są takie dziewczyny (bez przesady, Mariza ma 37 a Dulce Pontes 41 lat), które występując w kawiarni noszą długie (takie naprawdę długie, które „suną” po ziemi) suknie jak z jakiegoś filmu.

Wszystko to byłoby w zasadzie ciekawostką lub jakimś lokalnym, portugalskim fenomenem a każdy muzyczny purysta (taki np. Marcin) z łatwością zauważyłby, ze fado „trąci” nie tylko myszką, ale i naszą Eleni. To prawda … gdyby nie gitarzyści fado, którzy znacznie podnoszą poziom (muzyczny) tego gatunku oraz … niezliczone kluby (piwnice) fado, w których niezliczona liczba sprawnych śpiewaków i śpiewaczek śpiewa niezliczone pieśni fado w towarzystwie niezliczonej liczby bardzo sprawnych gitarzystów. A te kluby – jak śpiewające w nich (bez mikrofonów !) panie i panowie – zaskakujące niespotykaną, romantyczną (a nawet sentymentalną) atmosferą, są czymś, co chętnie bym odwiedził zatapiając się w tym współczesnym niedzisiejszym świecie. Zobaczcie sami – prawdziwe fado z Lizbony.

Casa de fados

Dla porównania przedstawiam też artystyczną wizję fado, we fragmencie filmu Saury. Śpiewa Mariza (to ona urodziła się, by śpiewać) i … nie da się przy tym nie kołysać.

Mariza - Transparente